Ranking 100 najbardizje wpływowych Polaków 2011 Ranking 100 najbogatszych Polaków 2011
-

-

Zjedz szczodraka na Trzech Króli

2011-01-06 08:18
Dawniej na Kielecczyźnie na Trzech Króli dawano dzieciom szczodraki, czyli słodkie bułki. Był to także podarek dla kolędników. W innych regionach kraju szczodraki nadziewano mięsem, kapustą lub serem. Wypieki miały różne kształty.
Etnograf z Muzeum Wsi Kieleckiej, Małgorzata Imiołek opisuje, że na dawnej wsi kieleckiej na Trzech Króli dzieci obdarowywano słodkimi wypiekami - szczodrakami. Nie było wówczas podarunków od świętego Mikołaja ani pod choinkę, obyczaj ten później przywędrował z Niemiec wraz z choinką. Janina Skotnicka kierująca Działem Sztuki Ludowej Muzeum Narodowego w Kielcach tłumaczy, że szczodrymi dniami nazywano zamiennie gody lub dwunastnicę, czyli okres od Bożego Narodzenia do Trzech Króli. W tym czasie starano się ograniczyć pracę, wykonywano tylko niezbędne czynności. Czas spędzano na śpiewaniu kolęd i odwiedzinach krewnych i znajomych.

Gdy skończyły się świąteczne ciasta, zwyczajowo wypiekano szczodraki, czyli słodkie pieczywo w kształcie rogalików. Obdarowywano nim przede wszystkim chrześniaków i inne dzieci, a także gości i kolędników. Według Skotnickiej szczodraki to bardzo dawny zwyczaj. Gdy pod koniec XIX wieku Oskar Kolberg go opisywał, na Kielecczyźnie znali go tylko najstarsi ludzie. Ten rodzaj pieczywa obrzędowego zachował się jeszcze w tradycji Solca nad Wisłą. Tam także słodkie ciasteczka rozdaje się dzieciom w Trzech Króli.

REKLAMA

Szczodraki miały swoją symbolikę - pieczono je takie, jaki był miniony rok. Gdy był urodzajny, lepiono duże rogale z białej mąki nadziewane serem, farszem mięsnym lub kapustą z grzybami. Jeśli zaś rok był biedny, bułeczki były malutkie, z mieszanej mąki, często bez nadzienia. Barbara Jakimowicz-Klein pisze, że szczodraki miały kształt podkowy, precelka, rogala, okrągłej lub podłużnej bułeczki. Przygotowywano je z najlepszej mąki, czasem nadziewano, np. kapustą kiszoną lub serem. Zależnie od regionu pieczono je na Wigilię, na Nowy Rok lub na Trzech Króli - jednym słowem na dzień, kiedy spodziewano się kolędników. W wielu domach 1 stycznia stały na stołach miski pełne bułeczek szczodrakowych, aby kolędnicy, którzy odwiedzali tego dnia dom, mieli się czym poczęstować.

Szczodraki z Solca wykonuje się na podstawie następującego przepisu: 60 g drożdży trzeba rozpuścić z niewielką ilością ciepłej wody i łyżką cukru. Gdy drożdże wyrosną, dodać pozostałe składniki: 1 kg mąki, 1 kostkę (250 g) tłuszczu, 3 łyżki cukru, szklankę śmietany oraz szklankę mleka. Wszystko wymieszać, a następnie dodać trzy białka jajek i jeszcze raz wymieszać. Trzeba poczekać, aż ciasto wyrośnie, podzielić na mniejsze kawałki i uformować np. spiralki lub kółeczka. Następnie piec w temperaturze 180-200 stopni przez 20-30 minut, aż będą miały złoty kolor.

PAP, arb


 

Czytaj również


Polacy kupują mniej wódki

Dodano: 2011-01-05 12:28

Zgrabny albo pijący - wybór należy do ciebie

Dodano: 2011-01-04 14:18

Nie ma jak kapusta

Dodano: 2011-01-03 12:33

Soczewica i... faszerowane świńskie racice - czyli Sylwester po włosku

Dodano: 2010-12-31 12:45

W TYGODNIKU

EURO 2012 - Polska i Ukraina

Do Euro 2012 pozostało:

NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE

1 dzień | 7 dni | 30 dni
20komentarzyEpiskopat domaga się, by religia w szkole była obowiązkowa
6komentarzy"Sondaż: PiS - 33 proc., PO - 28 proc.". Prawo i Sprawiedliwość liderem sondaży?
5komentarzyMichnik: Kaczyński ośmiesza Polskę. Brytyjczycy pytają, czy jest rosyjskim agentem
4komentarzyNiesiołowski: Antoni Macierewicz jest niepoczytalny
3komentarzyKaczyński: mój brat został zamordowany
3komentarzyO. Rydzyk: nasza ojczyzna jest likwidowana, ludzie są przerażeni
2komentarzyIle zarabiają Tusk, Komorowski i Sikorski? Sprawdź!
2komentarzyGierek: za rządów mojego ojca było lepiej, niż za Tuska
1komentarzyOlbrychski: Kaczyńscy byli bici w dzieciństwie
1komentarzyJakie narkotyki można zrobić domowym sposobem?
145komentarzyKaczyński: Lenin wiecznie żywy - dzięki Tuskowi
64komentarzyEpiskopat domaga się, by religia w szkole była obowiązkowa
39komentarzyWałęsa: gdybym był Tuskiem kazałbym pałować Solidarność. Sam bym spałował Dudę
16komentarzyKaczyński: mój brat został zamordowany
13komentarzyOlbrychski: Kaczyńscy byli bici w dzieciństwie
7komentarzyO. Rydzyk: nasza ojczyzna jest likwidowana, ludzie są przerażeni
6komentarzy"Kaczyński to nędzny i żałosny nieuk"
4komentarzyBp Pieronek o TV Trwam: to nie jest katolicka telewizja
3komentarzyHofman: rząd się sypie, musimy być gotowi na przejęcie władzy
1komentarzy"Jarosław Kaczyński jest gotów na debatę"
257komentarzyO. Rydzyk: nasza ojczyzna jest likwidowana, ludzie są przerażeni
185komentarzyEpiskopat domaga się, by religia w szkole była obowiązkowa
100komentarzyOlbrychski: Kaczyńscy byli bici w dzieciństwie
61komentarzyKaczyński: mój brat został zamordowany
40komentarzyBp Pieronek o TV Trwam: to nie jest katolicka telewizja
30komentarzySchetyna: Polsce zagraża powrót PiS-u do władzy
10komentarzy"Kaczyński to nędzny i żałosny nieuk"
5komentarzyKomorowski: wściekły atak na mnie to przejaw kompleksu
2komentarzyWałęsa: Kaczyński zginął? Mógł się nie wpychać
1komentarzyNiesiołowski: ACTA jest dobre, a jego przeciwnicy to idioci
: Czego nam życzy Donald Tusk?

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

TO BUDZI EMOCJE


POLECAMY

 
Wszystko o Finansach