Newsletter | Prenumerata | E-wydania | Mobile | RSS
Dołącz do nas:
    
Tutaj jesteś: Strona główna | Tygodnik  Archiwum  Sojusznik Petlura

Sojusznik Petlura

Ukraina była strategicznym partnerem Polski już w 1919 roku
 Pierwszym ukrainofilem Rzeczypospolitej w XX wieku nie był ani twórca "Kultury" Jerzy Giedroyc, ani jego polityczny strateg Juliusz Mieroszewski, lecz marszałek Józef Piłsudski. W jego koncepcjach politycznych Ukraina odgrywała najważniejszą rolę. W 1919 r. Polska miała jednak problem ze znalezieniem po ukraińskiej stronie odpowiedniego partnera. Ostatecznie wybór padł na tzw. Dyrektoriat Ukraińskiej Republiki Ludowej (URL). Na jego czele stał od wiosny 1919 r. ataman Symon Petlura.
Skocz do tekstu
REKLAMA


Państwo na torach
Ewakuacja na moście w Wołoczyskach trwała kilkanaście godzin. Na polską stronę, za Zbrucz, przejechały tabory wiozące ukraińskich urzędników, zapasy gotówki i rządowe archiwa. Ścigająca je bolszewicka konnica zatrzymała się dopiero na widok polskich straży na zachodnim brzegu rzeki. Tak wieczorem 21 listopada 1920 r. kończył się sojusz Polski z samostijną Ukrainą.
Konfrontacja odrodzonej Rzeczypospolitej z bolszewicką Rosją była nieunikniona. Dla rosyjskich komunistów Polska stanowiła tamę hamującą pochód rewolucji na Zachód. Z kolei Piłsudski wierzył, że zamęt w Rosji to szansa zbudowania na Wschodzie strefy bezpieczeństwa dla Polski. Zawarcie sojuszu z Ukrainą utrudniały konflikty terytorialne o Chełmszczyznę i zachodni Wołyń, a przede wszystkim o Galicję Wschodnią, gdzie powstała sfederowana z URL Republika Zachodnioukraińska.
Warunki do przełamania impasu pojawiły się jesienią 1919 r. Wcześniej doszło do zbrojnego rozstrzygnięcia przez Polskę konfliktu w Galicji - porozumienie wymusiła dopiero krytyczna sytuacja wojsk ukraińskich otoczonych przez bolszewików i armię Denikina. Pod koniec 1919 r. terytorium kontrolowane przez władze URL, przemierzające Ukrainę pociągiem i konnymi taborami, skurczyło się do rozmiarów niewiele większych niż w złośliwej czastuszce ułożonej przez bolszewików. Sugerowano w niej, że dyrektoriat ma władzę jedynie nad skrawkiem torów pod wagonem, będącym prowizoryczną siedzibą rządu: "Ej, ty, Dyrektorija/De że twoja terytorija?/U wahoni Dyrektorija/Pid wahonom terytorija".

Petlura i Piłsudski
Symon Petlura nie miał innego wyjścia, niż udać się do Warszawy i spotkać z Józefem Piłsudskim. Audiencja atamana w Belwederze trwała ponad osiem godzin. Za cenę ustępstw terytorialnych - zrzeczenia się Galicji Wschodniej i części Wołynia - URL uzyskała w kwietniu 1920 r. uznanie dyplomatyczne Polski oraz obietnicę wyposażenia trzech dywizji do walki z bolszewikami. Do rządu ukraińskiego włączono też dwóch zaufanych piłsudczyków - Stanisława Stempowskiego i Henryka Józewskiego. Układ, podyktowany przez Polaków z pozycji siły, odpowiadał jednak interesom URL. Wiosną 1920 r. stanowił jedyną szansę odnowienia ukraińskiej państwowości.
Jeszcze przed zawarciem porozumienia przystąpiono w ścisłej konspiracji do formowania ukraińskich jednostek. Punktami zbornymi stały się Brześć Litewski i Kamieniec Podolski. Z powstałymi dwiema dywizjami połączyła się później armia gen. Mychajła Omelanowycza-Pawłenki, która od jesieni prowadziła partyzancką wojnę na tyłach białych i bolszewików. W maju 1920 r. siły te liczyły razem ponad 13 tys. oficerów i żołnierzy.

Podziel się
(niezalogowany)
Nick
jarema Wiszniowieckij 169.142.127.*
Data dodania
2009-05-01 13:05:47
  














Polecamy

Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Akcja
Ankieta Wprost
Dodatek
Petelicki. Ostatni strzał
Polecamy
Prenumerata już od 59 zł !
Polecamy

Dodatkowe opcje wyszukiwania:
Serwis używa plików cookies, aby mógł lepiej spełniać Państwa oczekiwania. Podczas korzystania z serwisu pliki te są zapisywane w pamięci urządzenia. Zapisywanie plików cookies można zablokować, zmieniając ustawienia przeglądarki. zamknij
Więcej informacji w naszej Polityce prywatności