Od faraona do Lady Gagi. Wywyższeni w warszawskim Muzeum Narodowym

Od faraona do Lady Gagi. Wywyższeni w warszawskim Muzeum Narodowym

Anton Graff, Portret Doroty de Biron, księżnej kurlandzkiej i żagańskiej, 1791, MNW i Lady Gaga w sukni z surowego mięsa, 2010, fotogram, fot. Hubert Boesl/ Photoshot/Glinka-Agency.com
Sarkofag z okresu starożytnego Egiptu i ogromne zdjęcie odzianej w suknię z surowego mięsa piosenkarki Lady Gaga - m.in. te obiekty znalazły się na wystawie "Wywyższeni. Od faraona do Lady Gagi", której otwarcie odbędzie się w czwartek w Muzeum Narodowym. Wystawa poświęcona jest mechanizmom władzy i wszechobecności hierarchii - od starożytności po współczesność.

Czwartkowy wernisaż odbędzie się podczas uroczystego otwarcia po  zmianach Muzeum Narodowego w Warszawie - z udziałem prezydenta Bronisława Komorowskiego i ministra kultury Bogdana Zdrojewskiego. Muzeum rozpoczyna w czwartek obchody 150-lecia swego istnienia.

- "Wywyższeni" to wystawa bez precedensu. Takiej ekspozycji nigdzie w  Europie nie było" - mówił podczas czwartkowego spotkania z  dziennikarzami opiekun naukowy ekspozycji prof. Krzysztof Pomian.

Wystawa opowiada o hierarchii w sztuce - od czasów najdawniejszych po  dzisiejszy świat, zdominowany przez media. - Kiedyś o wywyższeniu decydowała religia bądź władza, a teraz - popularność i masowa, medialna kultura - opowiada dyrektor Muzeum Narodowego Agnieszka Morawińska.

Zderzenie Doroty de Biron z Lady Gagą

Wizytówką wystawy jest zestawienie w holu muzeum wizerunków dwóch kobiet, które osiągnęły wysoki status w społeczeństwie swojej epoki. Jedna z nich, Dorota de Biron pochodziła z książęcego rodu i za sprawą urodzenia, ale też urody i intelektu, była powszechnie podziwianą osobistością późnego XVIII wieku, celebrytką ówczesnej kultury dworskiej. Amerykańska piosenkarka Lady Gaga, która na zdjęciu w muzeum prezentuje się w sukni z surowego mięsa to - zdaniem autorów wystawy -  ikona współczesności, wywyższona poprzez władzę jaką sprawuje nad lansującymi ją mass mediami.

- To jest wystawa o ludziach, którzy z takich lub innych przyczyn - z  tytułu władzy, wiedzy, bogactwa czy rozgłosu - są postawieni ponad innymi. Jest też o historii procesów wywyższania, o przywilejach, które przysługują osobom z tytułu wywyższania i o tym, jak niektóre z tych przywilejów uległy demokratyzacji - opowiadał prof. Pomian.

Za przykład podał m.in. prawo do nieśmiertelności, które przysługiwało faraonowi egipskiemu. - Kuto mu posągi w najtrudniejszym do  obróbki kamieniu jaki istnieje, a dziś stało się to prawem każdego, kto sobie wybuduje nagrobek na cmentarzu. Albo prawo do twarzy, które przysługiwało tylko osobom, które mogły zamówić portret u malarza lub  popiersie u rzeźbiarza. Teraz przysługuje każdemu, kto sobie zrobi zdjęcie (...). Techniki i przemiany społeczne, często wzmacniające się nawzajem przyczyniły się w istotny sposób do tego, że przywileje wywyższonych, sam charakter wywyższenia, uległ bardzo istotnym zmianom -  tłumaczył Pomian.

Wywyższona przez media

Nawiązując do postaci Lady Gagi, zauważył, że jest ona świetnym przykładem osoby wywyższonej przez media. - To zjawisko, które zaczęło istnieć w momencie pojawienia się masowej prasy, choć tak naprawdę zaistniało dopiero w momencie pojawienia się mediów elektronicznych - od  telewizji poczynając. Umiejętność kreowania własnego wizerunku przysługuje teraz każdemu z nas. Ale są tacy, którzy umieją robić to  lepiej niż inni. Lady Gaga - z całym dla niej szacunkiem - jest wybitną specjalistką w tej dziedzinie i właściwie to w pewnym sensie wystarcza -  ocenił Pomian.

Wystawę tworzy około 550 dzieł, głównie ze zbiorów Muzeum Narodowego w  Warszawie. Są wśród nich kartonaż mumii faraona, strój koronacyjny -  atrybut władzy monarszej, luksusowe współczesne gadżety. Marmurowe głowy i popiersia z dawnych epok zestawione są z wizerunkami współczesnych celebrytów, osobistości ze świata kultury, polityki, sportu. Portrety te, prezentowane są w zmieniających się sekwencjach na nowoczesnych tabletach.

Ekspozycję można będzie zwiedzać do 23 września 2012 roku.

em, pap

 0

Czytaj także