Gdzie jest palatium? Ruszają poszukiwania siedziby pierwszych polskich władców

Gdzie jest palatium? Ruszają poszukiwania siedziby pierwszych polskich władców

Centrum Gniezna
Centrum Gniezna / Źródło: Fotolia / Henryk Sadura
Czy na Wzgórzu Lecha w Gnieźnie rzeczywiście znajdowało się palatium, czyli jedna z siedzib pierwszych polskich władców? Archeolodzy chcą sprawdzić tę hipotezę i 22 lipca rozpoczynają w tym miejscu wykopaliska. Badania potrwają do końca września.

Jak poinformował PAP dyrektor Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie dr Michał Bogacki, miejsce wykopalisk znajduje się tuż obok kościoła św. Jerzego i kilkadziesiąt metrów od katedry gnieźnieńskiej. To z ramienia tego muzeum tegoroczne wykopaliska będzie koordynował archeolog dr Tomasz Janiak.

– Wykorzystujemy sytuację, że kościół św. Jerzego będzie remontowany i w związku z tym otrzymaliśmy zgodę na przeprowadzenie dodatkowych badań, oprócz tych ściśle związanych z samą inwestycją – wyjaśnił dr Bogacki.

W sumie wykopaliskami zostanie objęty teren o powierzchni 100 metrów kwadratowych. Zdaniem Bogackiego pozostałości siedziby pierwszych władców piastowskich powinny znajdować się nie głębiej niż 1,5 poniżej poziomu gruntu.

Naukowiec przypomniał, że w 2010 r. archeolodzy w czasie bardzo ograniczonych badań natknęli się w tym miejscu na dwa fragmenty średniowiecznych murów, zapewne z przełomu X/XI w. Jeden z nich to narożnik, a drugi prosty fragment muru. Oba tworzyły jedną budowlę. Ich szerokość waha się od 90 cm do 1,3 m.

– Przypuszczamy, że może to być pozostałość konstrukcji palatium – powiedział dr Bogacki. Teraz archeolodzy chcą ponownie przyjrzeć się tym fragmentom konstrukcji i dodatkowo poszerzyć zasięg wykopalisk. Do łączenia piaskowcowych kamiennych płytek tworzących mury zastosowano zaprawę gipsową. W czasie wykopalisk archeolodzy pobiorą jej próbki i przeanalizują w laboratorium.

Zdaniem archeologów palatium znajduje się częściowo pod kościołem św. Jerzego. – Liczymy na to, że w przyszłym roku, gdy świątynia będzie remontowana wewnątrz, uda się nam zajrzeć pod jej posadzkę i sprawdzić, czy nie kryją się pod nią relikty siedziby władców piastowskich – dodał dyrektor gnieźnieńskiego muzeum.

Znacząca ranga ośrodka w Gnieźnie w X w. wynikła, zdaniem niektórych badaczy, z obecności na kulminacji Góry Lecha monumentalnej budowli kamiennej. Naukowcy uważają, że było to prawdopodobnie miejsce kultu, które funkcjonowało od poł. IX w. do czasów chrztu w 966 r., a może nawet kilkanaście lat dłużej. Tę konstrukcję w formie kurhanu archeolodzy odkryli kilka dekad temu, ale nie rozpoznali w całości. W centralnej części znajduje się 7-8-metrowy szyb. Archeolodzy nie dokopali się do jego dna. Zdaniem części badaczy może się tam znajdować grób któregoś z przodków Mieszka.

Według kierującego ówczesnymi wykopaliskami Tomasza Sawickiego po chrzcie Polski w 966 r. kurhanu nie zniszczono. Przysypano go grubą warstwą ziemi i później częściowo swym zasięgiem objęło go palatium władców piastowskich.

– Zasięg tegorocznych wykopalisk obejmie również tę enigmatyczną konstrukcję. Jednak w tym roku nie zamierzamy eksplorować szybu w jego centralnej części. Sprawdzimy, czy jest taka możliwość i jakie środki byłyby potrzebne do tego zadania – podkreślił dr Bogacki. Naukowiec przypomniał, że tuż obok znajduje się kościół św. Jerzego. Ewentualne wykopaliska w obrębie szybu wymagałyby budowy zaawansowanego szalunku, co należałoby poprzedzić ekspertyzami architektonicznymi.

Tegoroczne wykopaliska sfinansują m.in. miasto Gniezno i Starostwo Powiatowe w Gnieźnie.

Gniezno to jeden z centralnych ośrodków rodzącej się państwowości polskiej w okresie wczesnego średniowiecza. Pierwsi władcy Polski nie posiadali jednej stałej siedziby. Najprawdopodobniej przemieszczali się między kilkoma ośrodkami - Gnieznem, Ostrowem Lednickim a Poznaniem.

Badaczka z Instytutu Archeologii UAM w Poznaniu prof. Hanna Kóčka-Krenz mówiła PAP kilka lat temu, że Gniezno jest wciąż „dużą zagadką” dla archeologów. – Do tej pory na Wzgórzu Lecha nie odkryto pozostałości rezydencji książęcej, tymczasem ona tam powinna być. Gniezno jest pod tym względem nierozpoznane, bo to z wielu względów trudne miejsce do badań – podkreślała prof. Kóčka-Krenz.

Czytaj także:
Rozpoczęła się odbudowa katedry Notre Dame. Są pierwsze zdjęcia

Czytaj także

 3
  •  
    100m2. czyli kwadrat o boku 10m.
    Czyli wykopia 4 piaskownice...
    grube poszukiwania.
    •  
      wszelkie miejsca kultu były zaciekle zwalczane przez chrześcijan. Niszczono je a w ich miejsce budowano kościoły - dlatego ich badanie jest obecnie tak bardzo utrudnione. To była powszechna praktyka w całej Europie (i nie tylko) - jest to jedna z podstaw duchowego totalitaryzmu, którego owocem jest dziś homokatolikus.
      • Według pisowskiej wersji miejscem tym jest dacza na Żoliborzu