30 lat temu Tadeusz Mazowiecki został wybrany na premiera Polski

30 lat temu Tadeusz Mazowiecki został wybrany na premiera Polski

Tadeusz Mazowiecki
Tadeusz Mazowiecki / Źródło: Wikimedia Commons / CC BY-SA 2.0 / Artur Klose
24 sierpnia 1989 roku Sejm kontraktowy wybrał na premiera Tadeusza Mazowieckiego. W ten sposób Mazowiecki został pierwszym niekomunistycznym szefem polskiego rządu po II wojnie światowej.

W wyniku ustaleń Okrągłego Stołu, w czerwcu 1989 r. zostały przeprowadzone wybory, do których rządzący komuniści dopuścili działaczy opozycji solidarnościowej. Nie były to jednak wybory wolne całkowicie " PZPR i jej satelickie partie, SD i ZSL miały zagwarantowane 65% miejsc w Sejmie. Solidarność mogła walczyć jedynie o pozostałe 35%, czyli 161 mandatów. Zdobyła ich 160. Wybory do Senatu były w pełni wolne i tam Solidarność wywalczyła 99 miejsc na 100.

Ani komuniści, ani opozycja nie spodziewali się tak jednoznacznego poparcia społeczeństwa dla Solidarności. PZPR posiadając zadekretowaną przewagę w Sejmie usiłowała początkowo zmontować rząd z Czesławem Kiszczakiem na czele. Jednak komunistyczni posłowie, zwłaszcza z partii-satelitów PZPR, mieli coraz mniejszą ochotę na firmowanie walącego się pod względem gospodarczym i moralnym systemu. Kiszczakowi nie udało się znaleźć chętnych do rządzenia.

Solidarność świeżo po wyborach też nie miała w planach stworzenia rządu. W Sejmie miała mniejszość mandatów, a jej działaczom zupełnie brakowało doświadczenia w kierowaniu państwem. Jak ujął to Lech Wałęsa: Wiem tylko, że żaden z nas - ze mną włącznie - nie rozmawiał ani z panem Gorbaczowem, ani z panem Honeckerem i nawet nie wiemy, jak takie rozmowy wyglądają ani jak działają pakty, bloki itd.

W lipcu w świeżo powstałej Gazecie Wyborczej ukazał się artykuł Adama Michnika Wasz prezydent, nasz premier. Stopniowo zaczęło się zarysowywać porozumienie między Solidarnością a SD i ZSL. Taka koalicja miała już wystarczająco dużo głosów w Sejmie, by sformować nowy rząd. 17 sierpnia 1989 r. Wałęsa, przewodniczący ZSL Roman Malinowski i przewodniczący SD Jerzy Jóźwiak zawarli formalne porozumienie o utworzeniu nowej koalicji rządowej.

Sytuacja była dosyć napięta " o ile powołanie solidarnościowego rządu nie napotykało już przeszkód formalnych, to przecież cały aparat państwowy, w tym wojsko i policja, był obsadzony przez komunistyczną nomenklaturę. Obawy przed tym, iż PZPR zechce utrzymać swą władze siłą były duże. W tych warunkach 24 sierpnia Sejm powołał Tadeusza Mazowieckiego na pierwszego niekomunistycznego premiera Polski po II wojnie światowej. 12 września Mazowiecki przedstawił skład swojego gabinetu. Do rządu weszło 4 członków PZPR, w tym Czesław Kiszczak, 3 członków SD, 4 z ZSL, 12 członków Solidarności oraz niezwiązany z żadnym ugrupowaniem Krzysztof Skubiszewski.

Gabinet Mazowieckiego zmienił o 180° kierunki polskiej polityki. Zainicjował m.in. integrację z EWG, NATO, przeprowadził reformy gospodarcze Balcerowicza i przygotował pierwsze w pełni wolne wybory parlamentarne i prezydenckie.

Artykuł zatytułowany Powołanie Tadeusza Mazowieckiego na premiera pierwotnie został opublikowany na stronie Muzeum Historii Polski. Materiał został opublikowany na licencji CC BY-SA 3.0.

Czytaj także:
Okrągły Stół. Bezkrwawe zwycięstwo czy kapitulacja?

Czytaj także

 16
  • Dobrze że już ziemię, gryzie.
    Wszystkich to czeka!
    Myślą że swoich poustawiali na całe życie, i tu się mylą, w grobach się przewracają wiedząc że gu.... to  dało!
    • Dobrze że już ziemię, gryzie.
      Wszystkich to czeka!
      Myślą że swoich poustawiali na całe życie, i tu się mylą, w grobach się przewracają wiedząc że gu.... to  dało!
      • Naprawdę dziwny jest forumowy żyd sobota, jest tępy, ułomny, głupi, debil, homofob, pederasta, ciekawe czemy ten pisowski komuch nie napisze jak szydło latała na dywanik do Izraela, pisowski pedał zapomniał, czy nie chce się przyznać, że jest na sługach Izraela
        • łolek icku i geju koszerny nadal nie przeżryj się macą od Sorosa i nie zachlej winem marki "Wino" za trollowskie szekle od Sorosa bo za_PO-nisz pluć jadem i rzucać gooownem dookoła siebie i swego szturacza łoprawcy ...
          Szalom Alejchem geje koszerne z Szechter-szmaty !!!
          youtube
          •  
            to niedojdę wybrały służby żeby przyklepać stary układ i odnaleźć się w nowej postkomunistycznej rzeczywistości, ludzie służb po '89 rozkradli i zniszczyli wszystko co miało jakąkolwiek wartość mordując przy tym wszystkich którzy stanęli im na drodze , przy prywatyzacji głupiej firmy transportowej potrafiono zamordować kilkanaście osób " śledztwo Ziętary''