Aresztowanie członków Centrolewu. Tak Piłsudski zwalczał opozycję

Aresztowanie członków Centrolewu. Tak Piłsudski zwalczał opozycję

Wiec Centrolewu w warszawskiej Dolinie Szwajcarskiej, 15 września 1930
Wiec Centrolewu w warszawskiej Dolinie Szwajcarskiej, 15 września 1930 / Źródło: Wikimedia Commons / domena publiczna
W nocy z 9 na 10 września 1930 roku aresztowano kilkunastu działaczy opozycyjnego wobec sanacji Centrolewu. Listę przygotował sam Józef Piłsudski. Do aresztowania wykorzystano moment, w którym części posłów Centrolewu wygasł immunitet ze względu na przyśpieszone wybory parlamentarne.

Powstały w 1929 roku Centrolew był reakcją ugrupowań centrowych i lewicowych na działania obozu sanacyjnego, które notorycznie dążyły do osłabienia opozycji środkami niezgodnymi z zasadami demokracji, np. wprowadzając cenzurę czy aresztując działaczy. Celem Centrolewu było przeciwstawienie się autorytarnym rządom Piłsudskiego i przywrócenie systemu parlamentarnego.

W odpowiedzi władze sanacyjne przygotowały rozwiązanie parlamentu. 25 sierpnia 1930 powołano nowy rząd z Piłsudskim jako premierem, pięć dni później zaś prezydent Ignacy Mościcki rozwiązał obie izby i zapowiedział kolejne wybory. Wykorzystano moment, w którym części posłów Centrolewu wygasł immunitet.

W nocy z 9 na 10 września aresztowano kilkunastu posłów według listy przygotowanej przez Piłsudskiego. Oficjalnym powodem aresztowań były pospolite przestępstwa lub nielegalne działania antyrządowe. Zatrzymanych przewieziono do twierdzy w Brześciu nad Bugiem, gdzie byli przetrzymywani w surowych warunkach, niejednokrotnie poddawani szykanom i przemocy.

W wyniku tzw. procesu brzeskiego, odbywającego się od 26 października 1931 do 13 stycznia 1932 r., politykom wymierzono kary od półtora do trzech lat więzienia. Działania sanacji przypieczętowały klęskę Centrolewu w kolejnych wyborach, a następnie jego rozpad.

Artykuł zatytułowany Aresztowanie członków Centrolewuzostał pierwotnie opublikowany na stronie Muzeum Historii Polski. Materiał został opublikowany na licencji CC BY-SA 3.0.

Czytaj także:
„Piłsudski”. Gwiazdy opowiedziały o filmie

Czytaj także

 5
  • Z centrolewem inaczej się nie da.
    •  
      szmato kochasz pis dowatych bo pieszesz ich nazwe z duzej litery
      a pis sobie popluczyno piebiaka
      • W tym kraju panowała nendza i ubustwo jak teraz bo teraz jes to samo za PiSu! Ale na jesieni centrolew wezimie to wszysko dziadowstwo za pysk! Pamientajcie o tym przy urnach!
        •  
          sorki
          zszedl byl w  1935r
          •  
            do 1936 roku a  wiec kiedy zmarl
            inwestowal w  wojsku tylko w konna armie
            i min dlatego dostalismy lupnia w 1939r