Agencja Badań Medycznych już zmienia polską medycynę

Agencja Badań Medycznych już zmienia polską medycynę

Dr n. med. Radosław Sierpiński, kardiolog, p.o prezesa Agencji Badań Medycznych
Dr n. med. Radosław Sierpiński, kardiolog, p.o prezesa Agencji Badań Medycznych / Źródło: ABM
Polskie szybkie testy diagnozujące koronawirusa, schematy lekowe, skuteczne terapie: pierwsze efekty wsparcia projektów covidowych przez Agencję Badań Medycznych powinny pojawić się już w najbliższych miesiącach ‒ zapowiada dr n. med. Radosław Sierpiński, kierujący Agencją Badań Medycznych.

Tegoroczną Nagrodę Innowatory Wprost w kategorii Medycyna otrzymała Agencja Badań Medycznych m.in. za działania w okresie epidemii COVID-19. Jak ABM wspiera zespoły lekarzy i naukowców w Polsce w walce z epidemią?

ABM bardzo szybko zareagowała na stan epidemiczny wprowadzony w marcu przez rząd. Już osiem dni później ogłosiliśmy nabór pierwszych projektów mających na celu walkę z koronawirusem. Wnioski oceniane były w ramach tzw. szybkiej ścieżki. Obecnie wszystkie umowy są zakontraktowane. ABM wsparła sumą ponad 60 mln zł niemal trzydzieści projektów dotyczących rozwiązań w walce z COVID-19. Dofinansowane badania dotyczą m.in. opracowania szybkich testów diagnozujących koronawirusa, schematów lekowych, ale też potencjalnych kandydatów na szczepionki.

Najgłośniej było w mediach na temat potencjalnego polskiego leku na COVID-19. Faktycznie jest szansa na polski lek, szczepionkę, testy, czyli nasze rodzime innowacje w diagnozowaniu, zapobieganiu i leczeniu COVID-19?

Bardzo na to liczę. Z powodu trwającej epidemii dofinansowaliśmy projekty relatywnie krótkoterminowe, trwające maksymalnie półtora roku, w związku z tym pierwsze efekty powinny się pojawić już w ciągu kilku miesięcy. Jeśli chodzi o preparat z osocza, o którym niedawno było głośno, to zalecam dużą rozwagę w komunikacji. Należy podkreślić, że na razie jest to dopiero „kandydat na lek”. Cieszymy się, że możemy finansować ten projekt, ponieważ rolą ABM jest wspomaganie innowacyjnych polskich firm i polskich naukowców. Z całą pewnością z tym preparatem związane są duże nadzieje. Osocze ozdrowieńców jest wykorzystywane m.in. w USA. Przed nami jednak jeszcze badania kliniczne, które dopiero potwierdzą profil bezpieczeństwa i skuteczność tego preparatu. Być może faktycznie będzie to przełom. Bardzo ciekawe mogą się okazać również wyniki badań toczących się w Narodowym Instytucie Onkologii nad terapiami fagowymi, tam prace są już bardzo zaawansowane. W Sieci Badawczej Łukasiewicz są zaś opracowywane szybkie testy na COVID-19 i mam nadzieję, że już od przyszłego roku zostaną one wdrożone do prób klinicznych. Liczymy na to, że już w przyszłym roku będziemy mogli korzystać z naszych krajowych testów.

W ciągu roku działalności ABM zdecydowała się finansować szereg niekomercyjnych badań klinicznych m.in. w onkologii, pediatrii, neurologii, kardiologii. Jakie były te najważniejsze? Czy zmieniły sytuację pacjentów?

Warto zwrócić uwagę, że liczba niekomercyjnych badań klinicznych, czyli takich, które nie są sponsorowane przez firmy farmaceutyczne, dzięki finansowaniu ABM wzrośnie w tym roku trzykrotnie. Do tej pory w Polsce rejestrowano rocznie kilka-kilkanaście niekomercyjnych badań klinicznych, w tym roku będzie ich już około 40. Przekłada się to na lepszy dostęp pacjentów do nowoczesnych terapii, szczególnie w onkologii i kardiologii. Co najmniej kilka tysięcy pacjentów będzie mogło dzięki badaniom klinicznym skorzystać z nowoczesnego leczenia. Nowe badania pojawią się również w obszarze hematoonkologii, pediatrii i chorób rzadkich. Wiele leków, które nie są obecnie dla pacjentów refundowane, stanie się dla nich dostępne w ramach badań klinicznych.

ABM dofinansowuje też powstanie Centrów Badań Klinicznych. Dlaczego tak ważne jest tworzenie takich centrów? Co na tym zyskują lekarze, naukowcy, pacjenci?

Dzięki grantowi w wysokości 100 mln zł powstanie w Polsce dziesięć Centrów Wsparcia Badań Klinicznych w uniwersytetach medycznych czy instytutach naukowo-badawczych. Chcemy, by to działanie było zaczątkiem stworzenia sieci centrów, które staną się konkurencyjne w skali Europy, a nawet świata. Ośrodki te zapewnią pacjentom dostęp do innowacyjnego leczenia, gwarantując przy tym komfort i bezpieczeństwo. Inwestycja w infrastrukturę pozwoli z kolei na kompleksowe i systemowe wsparcie realizacji badań zarówno komercyjnych, jak i niekomercyjnych. Postawiliśmy również na rozwiązania informatyczne, finansowe i prawne. Wszystkie te działania mają spowodować, że w Polsce będzie prowadzonych więcej badań klinicznych i więcej pacjentów weźmie w nich udział. Przełoży się to też na efekty gospodarcze oraz korzyści finansowe dla szpitali, ponieważ będą mogły prowadzić również badania komercyjne.

Niedawno ABM ogłosiła konkurs na największą nadzieję w onkologii: komórki CAR-T. Kiedy powstaną polskie komórki CAR-T?

Zakończyliśmy już przyjmowanie zgłoszeń, mamy dwa duże, ogólnopolskie konsorcja, które z sobą współzawodniczą. Obecnie trwa ocena formalna, w październiku wnioski zostaną ocenione przez panel międzynarodowych ekspertów. W listopadzie planujemy ogłosić zwycięzcę. Mamy nadzieję, że już na początku przyszłego roku pierwsi pacjenci będą mogli skorzystać z tego przełomowego leczenia.

A jakie są plany ABM na przyszły rok?

Przyszły rok to obiecywane konkursy na badania kliniczne w chorobach rzadkich. To bardzo istotny problem, w związku z tym mam nadzieję, że pojawi się dużo partnerów międzynarodowych takich badań. Chciałbym, by nasze działania korelowały również z planami Ministerstwa Zdrowia, dlatego chcemy ogłosić również konkurs na badania z zakresu neurologii i psychiatrii. Będziemy nadal wspierać medycynę kliniczną, a więc rozwijać badania z zakresu diabetologii, kardiologii, onkologii. Będziemy prowadzić duże badania populacyjne z zakresu epidemiologii i zdrowia publicznego, które dostarczą nam obiektywnej wiedzy dotyczącej m.in. wpływu czynników zewnętrznych na zdrowie, a także tego, jak polscy pacjenci reagują na określone leczenie. Planujemy również konkurs w zakresie wykorzystania sztucznej inteligencji do podejmowania decyzji w medycynie, a także konkurs na badania komercyjne w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego.

Artykuł został opublikowany w 37/2020 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 1
  • bez-nazwy   IP
    chłopaki koniec opierdalania załóżcie fartuchy i chodźcie pomagać na SOR

    Czytaj także