"Powinna powstać polsko-brytyjska komisja historyczna"

"Powinna powstać polsko-brytyjska komisja historyczna"

Rząd Donalda Tuska powinien wystąpić z inicjatywą powołania polsko-brytyjskiej komisji historycznej, która miałaby dostęp do tajnych akt wywiadu brytyjskiego dotyczących okoliczności śmierci gen. Władysława Sikorskiego, jeśli akta takie istnieją - powiedział prof. Jan Ciechanowski.

W ten sposób znany historyk drugiej wojny światowej ustosunkował się do niedawnej wizyty dwóch prokuratorów IPN w Londynie, której głównym celem było stworzenie uwierzytelnionych kopii jawnych akt brytyjskich i przewiezienie ich do Polski.

"Wszystkie ogólnodostępne materiały na temat śmierci generała odtajnione przez resorty spraw zagranicznych i obrony, dostępne są w Kew (siedziba brytyjskich archiwów państwowych), ale chodzi o ustalenie, czy są jeszcze jakieś inne materiały służb specjalnych" - wskazał Ciechanowski.

"Z teczek w Kew są wyjęte pewne dokumenty. Jest adnotacja, że zostały w biurze, z którego wyszły. Należałoby poprosić o ich odtajnienie, ale musi się to odbyć na podstawie umowy polsko- brytyjskiej" - dodał.

Zdaniem Ciechanowskiego wyjaśnienia wymagają trzy kwestie. Po pierwsze, chodzi o ustalenie, czy zeznania dezertera z KGB, który przeszedł na stronę Brytyjczyków, mogłyby zostać udostępnione polskim badaczom. Uciekinier ten miał wskazać na NKWD jako na sprawcę tragicznej śmierci Sikorskiego, ale nie przedstawił dowodów i niewiele o nim wiadomo.

Należy również wyjaśnić, czy ówczesny zastępca szefa Sekcji V (iberyjskiej) Intelligence Service i zarazem radziecki agent Kim Philby przebywał w Gibraltarze na krótko przed przyjazdem gen. Sikorskiego i co mógł tam robić.

Trzecią kwestią byłaby odpowiedź na pytanie, czy istnieją raporty brytyjskiego wywiadu i kontrwywiadu na temat katastrofy gibraltarskiej, których do tej pory nie ujawniono, ponieważ są tajne z mocy prawa, nawet dla Anglików.

"Jeżeli coś ma zostać ustalone, to premier Donald Tusk powinien zwrócić się do premiera Gordona Browna z zapytaniem, czy są jakieś nieujawnione jeszcze dokumenty z archiwów służb specjalnych dotyczące śmierci generała. Brown obiecał, że się tą sprawą zajmie (w czasie spotkania z Tuskiem w Londynie 24 listopada), ale sam tego nie załatwi" - zaznaczył Ciechanowski.

"Dlatego należałoby powołać grupę historyków polskich i brytyjskich, którzy mieliby dostęp do zamkniętych dokumentów wywiadu brytyjskiego dotyczących śmierci generała - o ile one istnieją. Ich zadaniem byłoby przeanalizowanie i opublikowanie tych dokumentów. To by oczyściło atmosferę wokół tej sprawy" - dodał.

Zdaniem Ciechanowskiego taka grupa mogłaby działać na podobnych zasadach, jak mieszana komisja, powołana dla odnalezienia dokumentów na temat polsko-brytyjskiej współpracy wywiadowczej podczas drugiej wojny światowej. Honorowym przewodniczącym tej komisji był Jan Nowak-Jeziorański.

pap, keb

Czytaj także

 0