Czy w Środę Popielcową katolicy muszą uczestniczyć we mszy świętej? Co oznacza posypanie głów popiołem?

Czy w Środę Popielcową katolicy muszą uczestniczyć we mszy świętej? Co oznacza posypanie głów popiołem?

Popiół na Środę Popielcową
Popiół na Środę Popielcową / Źródło: Shutterstock / Martin Podzorny
26 lutego wypada w tym roku Popielec, który rozpoczyna Wielki Post. Tego dnia księża na mszach świętych posypują popiołem głowy wiernych. W związku z tym wielu katolików zastanawia się, co oznacza ten gest i czy w Środę Popielcową trzeba iść do kościoła?

W Środę Popielcową księża na mszach świętych posypują wiernym głowy popiołem. Jest to znak pokuty, który pojawił się już w VIII wieku, a w wieku XI papież Urban II ustanowił go obowiązującym zwyczajem w całym kościele. Postanowiono również, że popiół pochodzić będzie z palm poświęconych w niedzielę palmową w ubiegłym roku. W momencie posypania głów popiołem kapłan mówi słowa: „Pamiętaj, że jesteś prochem i w proch się obrócisz” albo „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię”.

Sam zwyczaj posypywania głów popiołem na znak żałoby i pokuty występował w wielu kulturach i tradycjach, m.in. w starożytnym Egipcie i Grecji. Jego opisy znajdziemy także w Biblii, np. w Księdze Jonasza czy Joela. Popiół jest symbolem tego, że wszystko, co materialne i doczesne przemija.

W środę popielcową obowiązuje wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych i post ścisły, który dotyczy osób między 18. a 60. rokiem życia. Polega on na ograniczeniu liczby posiłków do trzech w ciągu jednego dnia, w tym tylko jednego do syta w środę oraz ograniczeniu się od posiłków mięsnych w piątki.

Czy w Środę Popielcową trzeba iść do kościoła?

W związku ze szczególną symbolika tego dnia, wielu wiernych zastanawia się, czy w Środę Popielcową trzeba iść do kościoła.

„W niedziele i święta nakazane we mszy świętej nabożnie uczestniczyć” mówi jedno z kościelnych przykazań. Jak precyzuje list Episkopatu z 2014 roku, na terytorium Polski, świętami nakazanymi poza niedzielami są:

  • 1 stycznia, Uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki Maryi,
  • 6 stycznia, Uroczystość Objawienia Pańskiego (tzw. Trzech Króli)
  • czwartek po Uroczystości Trójcy Świętej – Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa (tzw. Boże Ciało)
  • 15 sierpnia, Uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (Matki Bożej Zielnej)
  • 1 listopada, Uroczystość Wszystkich Świętych
  • 25 grudnia, Uroczystość Narodzenia Pańskiego (Boże Narodzenie).

Z tej listy wyraźnie wynika, że Środa Popielcowa nie jest świętem nakazanym i wierni nie mają obowiązku uczestniczyć tego dnia we mszy świętej.

Wielki Post 2020

Popielec rozpoczyna okres Wielkiego Postu, który jest dla wiernych wezwaniem do pokuty, odnowienia swojego życia i wewnętrznego nawrócenia. Od Środy Popielcowej obowiązuje w liturgii kolor fioletowy, w kościołach rzadziej odzywają się dzwony i organy. Ponadto Kościół zakazuje w tym czasie hucznych zabaw.

Czas Wielkiego Postu jest pamiątką czterdziestodniowego pobytu Chrystusa na pustyni, gdzie pościł i był kuszony przez szatana. Od początku wielkiego postu, aż do Wigilii Paschalnej, nie mówi się „Alleluja”. Wierni uczestniczą w każdy piątek w nabożeństwie drogi krzyżowej oraz w niedzielę w gorzkich żalach.

Czytaj także:
W Środę Popielcową katolików obowiązuje post. Kto jest z niego zwolniony?

Opracował:
Źródło: WPROST.pl

Czytaj także

 1