Raport o zdrowiu kobiety. Polka pod presją

Raport o zdrowiu kobiety. Polka pod presją

Depresja (zdj. ilustracyjne)
Depresja (zdj. ilustracyjne) / Źródło: Fotolia / Jale Ibrak
Rozpoczynamy cykl artykułów o zdrowiu Polaków, które ma kluczowe znaczenie dla dobrego i szczęśliwego życia. Pierwszy – o kondycji Polek: zdrowiu psychicznym i najczęściej trapiących je schorzeniach.

Czy stres ma płeć? Psychologowie przekonują, że można mówić o stresie kobiecym. To one muszą się tłumaczyć pracodawcy ze stanu cywilnego. Mężczyźni nie miesiączkują, nie zachodzą w ciążę i nie mają menopauzy.

Już sama świadomość, że pewne sytuacje mogą powodować skok ciśnienia, oznacza, że możemy się do nich przygotować i nie zareagować zdenerwowaniem. W innych sytuacjach możemy sobie pomóc same. Potrzebnego wsparcia udzielą też przyjaciele, bliscy czy też lekarz bądź terapeuta. Ważne, by w porę ubiec dopadający nas stres. I nie dopuścić, by stał się przyczyną choroby – psychicznej lub fizycznej, a często niestety jednej i drugiej jednocześnie. Polki częściej niż Polaków dotykają zaburzenia i choroby psychiczne. Przede wszystkim depresja, ale też alkoholizm, zaburzenia lękowe i zaburzenia osobowości. Niejednokrotnie są reakcją na stres. Przyjrzyjmy się nam samym. Naszym nieuświadomionym często lękom, które mogą godzić w naszą psyche. Nauczmy się chronić czułe punkty. Naszą wrażliwość. Zatroszczmy się o siebie, o nasze zdrowie.

Kobiecy stres powszedni

Nie jest prawdą, że kobiety lekceważą stres. Wiedzą, że może on być przyczyną zbyt wysokiego albo zbyt niskiego ciśnienia krwi; przejadania się lub utraty apetytu; zmęczenia i nadaktywności; przesadnego gadulstwa i zamknięcia w sobie. Stres może przesądzać o blaskach i cieniach ich życia. Ostrzega się je, że z powodu stresu są bardziej podatne na infekcje, depresję, nieszczęśliwe wypadki, wirusy, przeziębienia, atak serca, a nawet nowotwory. Zdają sobie sprawę z tego, że stres im szkodzi, ale na co dzień zapominają, że są proste sposoby rozładowywania go. To rozmowa z przyjaciółką, sport, medytacja, joga czy choćby kupienie sobie szminki lub sukienki. Wszystko, co relaksuje, co pomaga spuścić nieco powietrza z nadętego balonu stresu, jest dobre. Bo chroni nasz umysł i ciało. – Wciąż nie mamy wystarczającej wiedzy na temat stresu, jaki dotyka kobiety. A to dlatego, że różnorakie eksperckie omówienia problemu, dotyczące m.in. presji kierowniczego stanowiska, rozgrywek personalnych w miejscu pracy, oczekiwań zawodowych czy zachowań rywalizacyjnych, skupiają się na mężczyźnie. Na wpływie stresu na mężczyznę, a w szczególności na jego problemy z nadciśnieniem i sercem – pisze Georgia Witkin, profesor psychiatrii i dyrektor badań nad stresem w Mt. Sinai School of Medicine w Nowym Jorku, w książce „Stres kobiecy”. I zastanawia się, czy zdajemy sobie sprawę z tego, że zarówno nadciśnienie, jak i choroby serca są obecnie pierwszym zabójcą kobiet.

Kobiety żyją w tym samym świecie co mężczyźni. Tak samo jak oni przeżywają kłopoty w pracy i rozczarowania w miłości. Także martwią się o rodziny, boją się tego, co przyniesie przyszłość, i bywają zaskakiwane przez teraźniejszość. Kobiety doświadczają jednak jeszcze innych stresów, właściwych tylko ich płci. Mężczyźni raczej nie muszą się tłumaczyć pracodawcy ze swojego stanu cywilnego ani rodzinie ze swoich seksualnych zachowań. Nie mają miesiączek, nie rodzą dzieci ani nie doświadczają menopauzy. Na typowo kobiece stresy mogą pomóc zarówno domowe sposoby, jak i profesjonalne zalecenia lekarskie. Weźmy choćby PMS, czyli zespół napięcia przedmiesiączkowego. Można złagodzić jego dokuczliwe objawy. Jest wiele naturalnych sposobów: ograniczenie spożycia soli w celu zmniejszenia efektu zatrzymania wody, ćwiczenie np. aerobiku przez 30 minut dziennie mające na celu przezwyciężenie złego nastroju i wydalenie nadmiaru płynów z organizmu. Wiele kobiet zauważa, że już mała zmiana w diecie powoduje duże różnice w samopoczuciu. Samo wyeliminowanie z niej alkoholu i kofeiny może np. złagodzić napady złości i rozdrażnienie. Zwiększenie porcji węglowodanów może się zaś przyczynić do podniesienia poziomu serotoniny w mózgu, co z kolei może złagodzić objawy depresji, a także napięcie i złość i przywrócić spokój. Być może to ostatecznie wyjaśnia, dlaczego niektóre kobiety odczuwają przed menstruacją nieodpartą ochotę na produkty węglowodanowe – na własną rękę pomagają sobie, jedząc makarony, czekoladę, ciastka i cukierki. Lepiej jednak wybierać węglowodany złożone – przetwory zbożowe, rośliny strączkowe i mniej słodkie owoce. Węglowodany proste mogą bowiem nasilić PMS, gdyż stymulują zbyt szybki metabolizm cukru. W rezultacie po chwili uniesienia pozbawiają nas energii i wprowadzają w kiepski nastrój. PMS wpływa na zespół stresu kobiecego, więc wszystkie techniki radzenia sobie ze stresem pomogą i na PMS. I odwrotnie – metody łagodzące objawy PMS, związane przecież z wahaniami hormonów, są skuteczne w wielu innych stresujących sytuacjach.

Zespół stresu kobiecego

Współczesne kobiety zmuszone są do nieustannego radzenia sobie ze sprzecznymi oczekiwaniami społecznymi: bądź seksowna, ale nie prowokuj; bądź asertywna, ale nie agresywna; pracuj, ale nie zaniedbuj domu. Te specyficzne, wyłącznie kobiece stresy wynikające ze społecznych ról i oczekiwań wywołują wiele objawów napięciowych – zarówno właściwych jedynie kobietom, jak i tych, które znacznie częściej obserwuje się u kobiet niż u mężczyzn. To na przykład utrata miesiączki, obezwładniające lęki napadowe, krótkotrwałe bóle głowy, bulimia i zagrażająca życiu anoreksja. Mężczyzna z powodu dolegliwości wywołanych przez stres jest poddawany rozmaitym badaniom i leczeniu oraz spotyka się ze współczuciem otoczenia. Kobietom zaś często przepisuje się środki uspokajające albo odprawia się je, mówiąc: „Idź do domu i spróbuj się zrelaksować. To tylko stres”. Tymczasem „tylko stres” może wywoływać cukrzycę, nadciśnienie i zawał serca albo być jedną z przyczyn tych chorób. „Tylko stres” może powodować stany przypominające otępienie i problemy z koordynacją ruchową. „Tylko stres” jest jednym z czynników wywołujących wszelkie zaburzenia psychosomatyczne, nie wyłączając wrzodów żołądka, astmy i alergii. Może też doprowadzić do nagromadzenia się psychicznych i fizjologicznych objawów, które od niedawna określa się zespołem stresu kobiecego (ZSK). Są trzy cele radzenia sobie z zespołem stresu kobiecego. Pierwszy cel to zwiększenie poczucia kontroli. Im większe poczucie kontroli, tym mniejszy stres. Obawiasz się nieplanowanej ciąży – zainwestuj w antykoncepcję. Czujesz się zestresowana działaniem swojego zegara biologicznego, nie wpadaj w panikę.

Postępy w leczeniu niepłodności sprawiły, że obecnie starsze kobiety mają większą niż kiedykolwiek szansę na poczęcie. Dla współczesnych kobiet dobre wiadomości są takie, że nawet jeśli wciąż brakuje im czasu, to mają większy wybór, większą samoświadomość i lepsze perspektywy na przyszłość niż kobiety z poprzednich pokoleń. Nie daj innym decydować o sobie. Nie jest to rada rozwiązująca problem kontroli nad własnym życiem, ale zastosowanie jej w takich kwestiach jak czas i pieniądze już pomoże pokonać połowę drogi. Drugim celem jest zachęcenie do realistycznej oceny stresujących sytuacji. Niektóre z nich są krótkotrwałe i poradzenie sobie z wywołanymi przez nie obciążeniami wymaga mniejszych wysiłków. Inne są jednak długotrwałe, przewlekłe – wymagają odpowiednio większych zabiegów. Realistyczna ocena nie tylko pozwala na ich rozróżnianie, ale także pomaga w określeniu, kiedy najlepszym rozwiązaniem będzie akceptacja, a kiedy lepiej radzić sobie poprzez działanie. Trzeba się dowiedzieć, kiedy nasze wysiłki są daremne, niepożądane i niekonieczne. Nauczyć się, że kiedyś powinnyśmy powiedzieć sobie: dość! Trzecim celem jest doskonalenie umiejętności rozwiązywania problemów i strategii radzenia sobie. Skuteczne radzenie sobie ze stresem powinno owocować czymś więcej niż tylko chwilowym poczuciem ulgi. Ideałem jest, by ten proces pozwalał nam uzyskać informacje na temat konkretnych naszych słabości i mocnych stron, wrażliwości i możliwości. Każda „potyczka” z zespołem stresu kobiecego powinna sprawić, że kobieta będzie lepiej przygotowana na spotkanie z podobnymi problemami w przyszłości.

Ciało i psyche

– Człowiek jest psychofizyczną jednością. Mózg i ciało nie istnieją oddzielnie. Tak jak nie istnieją oddzielnie psychika i relacje z otoczeniem – wyjaśnia dr Sławomir Murawiec, psychiatra i psychoterapeuta z Centrum Terapii „Dialog” w Warszawie. Mózg integruje sygnały z ciała, które są związane z chorobami fizycznymi czy zdrowiem psychicznym. To, co dzieje się w ciele i mózgu, jest ze sobą bardzo ściśle związane i wzajemnie na siebie oddziałuje. – Wysoki poziom stresu czy depresja mogą wpływać na stan ciała. A z kolei stan ciała może wpływać na stan mózgu, zaburzenia nastroju, występowanie lęku – podkreśla dr Murawiec. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu uważano, że mózg i ciało działają niezależnie, a jeśli pacjent miał jednocześnie np. depresję i cukrzycę, lekarze mówili o zjawisku współchorobowości. Teraz coraz częściej okazuje się, że współchorobowość nie istnieje, tylko pewne procesy patologiczne wpływają na organizm zarówno na poziomie ciała (cukrzyca, choroby układu sercowo-naczyniowego), jak i na poziomie psychiki (depresja, nerwice). Pacjent cierpi na jedną chorobę, która manifestuje się w różny sposób w sferze psychicznej i fizycznej. Wspólną przyczyną chorób ciała i duszy może być na przykład stan zapalny organizmu. Mogą go wywołać warunki, w których żyjemy, albo interpretacja naszych relacji społecznych. A więc nie jest to „tylko stres”. Negatywne emocje wywołują reakcję układu immunologicznego, co oznacza, że mają wpływ na sferę fizyczną. Aktywacja układu immunologicznego wpływa z kolei nie tylko na stan narządów, ale również mózgu, powodując na przykład lęk i depresję. Innym przykładem wspólnej przyczyny chorób psychicznych i somatycznych jest przesiąkliwość jelit. Jelita przepuszczają antygeny do krwiobiegu, co może oddziaływać na mózg i zmieniać jego funkcjonowanie, np. wpływać na nastrój. W takim przypadku również nie mówi się już o współchorobowości, lecz staje się jasne, że pewne procesy toczą się jednocześnie w ciele i mózgu. Jak uchronić się przed stresem, który wpływa na naszą psychikę i może wywołać chorobę? Zrozumienie źródeł napięć to połowa drogi do rozwiązania problemu.

Drugą bardzo ważną sprawą jest faktyczne zmniejszenie doświadczanych stresów. Jeśli masz poczucie, że balansowanie między potrzebą osiągnięć a lękiem przed porażką czy sukcesem jest dla ciebie źródłem długotrwałego napięcia, spróbuj zapanować nad tym problemem. Wypróbuj jedną z technik: staraj się odbierać sytuację, w której chwilowo nie udało ci się osiągnąć celu, jako doświadczenie niepomyślne, ale kształcące; ewentualnie jako rozczarowanie, ale nie jako porażkę. Analizuj swoje postępowanie, ale go nie oceniaj. Unikaj samooskarżania. Bądź swoim adwokatem, a nie prokuratorem. Bądź zorientowana na cel i nie uzależniaj się od pochwał. Koncentruj się na wykonaniu pracy, a nie na prezentowaniu jej innym. Dzięki temu obniżysz poziom stresu.

Alkohol, depresja i lęki

Kobiety częściej niż mężczyzni przypłacają wszechobecny stres chorobami i zaburzeniami psychicznymi. To je częściej dotykają takie problemy, jak depresja, zaburzenia lękowe (fobie), seksualne, odżywiania i próby samobójcze – wynika z badania „Zdrowie kobiet i mężczyzn – wybrane aspekty społeczne i medyczne” przeprowadzonego przez Zakład Edukacji Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. Psychiatrzy sądzą, że problemy psychiczne kobiet często mają swoje źródło w otoczeniu społecznym, środowisku. Dlaczego kobiety się tak bardzo nim przejmują? – Sfera emocjonalna, życie w społeczeństwie, są dla kobiet niesłychanie ważne – tłumaczy dr Murawiec. – Biorąc pod uwagę dwa aspekty, społeczny i ewolucyjny, kobiety musiały być w przeszłości w stałym kontakcie z otoczeniem, które dla nich było i pozostaje także i dzisiaj bardzo istotne – dodaje. Wyobraźmy sobie wspólną wioskę, w której obrębie kobiety musiały dzielić się informacjami z innymi kobietami, na przykład o opiece nad dziećmi. Bez tej wymiany informacji kobiety nie dałyby rady. A cała sfera dotycząca emocji, wymiany informacji, życia społecznego jest wspólnotowa.

Badania pokazują, w jaki sposób środowisko może oddziaływać na zdrowie psychiczne kobiet. – W grupach uboższych socjoekonomicznie problemem często bywa uzależnienie od alkoholu oraz następstwa przemocy czy ubóstwa. Te problemy nie ograniczają się do tych biedniejszych środowisk, ale w nich dominują – tłumaczy dr Murawiec. Wśród kobiet średnio i wysoko sytuowanych również występuje uzależnienie od alkoholu. I choć sam alkoholizm nie jest charakterystycznym objawem zespołu stresu kobiecego, należy sobie uświadomić, że stanowi on realne zagrożenie. Zetknięcie się ze stresami, które do tej pory przypisywano „męskiemu światu”, nierzadko powoduje ucieczkę w alkohol, który może zarówno uspokajać, jak i likwidować bariery psychiczne. Obie te funkcje pozwalają na doraźne zmniejszenie stresu. Zasadniczy problem polega na tym, że trudno zachować umiar w jego stosowaniu. Alkohol zmniejsza zdolność do racjonalnego osądu sytuacji, trudno w odpowiednim momencie przestać pić. Lepiej nie igrać z ogniem… W grupie zamożniejszych kobiet najczęściej występuje depresja, a także zaburzenia lękowe i zaburzenia snu (badanie EZOP Polska, 2015: Rozpowszechnienie wybranych zaburzeń psychicznych w populacji dorosłych Polaków z odniesieniem do płci i struktury wieku). Dużym problemem są również zaburzenia osobowości, zwłaszcza u kobiet młodszych, dwudziesto-, trzydziestoletnich. – Takie pacjentki charakteryzuje duża labilność emocjonalna, chwiejność. W ciągu sekundy potrafią się zmienić. Mają napady złości, gniewu, furii, łącznie z agresją. Do tego dochodzą nieustalone preferencje życiowe. Młode kobiety nie bardzo wiedzą, co ze sobą zrobić – opisuje dr Murawiec.

Zaburzenia osobowości to znak naszych czasów. – Dwudziesto-, trzydziestokilkulatki to pokolenie kobiet, którymi się zbyt mało opiekowano w dzieciństwie, co ujawnia się podczas terapii. Mają myśli samobójcze, samookaleczają się, prowadzą nieuporządkowane i ryzykowne życie seksualne. Są to osoby, które mają burzliwe związki, którym często towarzyszy przemoc, porzucenia i ciągły lęk przed nimi – dodaje dr Murawiec. Jak przeciwdziałać depresji i zaburzeniom lękowym? Należy przyjrzeć się swojemu życiu i zastanowić, czy depresję warunkuje poczucie opuszczenia, utraty. Bo, jak przekonują psychiatrzy, w problemach zdrowia psychicznego kobiet kluczowe są kwestie dotyczące związków i relacji. W takich przypadkach nieocenioną pomoc przynosi otoczenie. Warto zawczasu pielęgnować kontakty społeczne, bo bliscy ludzie mogą dawać ochronę i wsparcie. Druga możliwość to zwalczanie dywersji mentalnej. Niektórzy mają niejako wbudowany mechanizm prodepresyjny. Myślą i wmawiają sobie, że są nic niewarci. Stają się ofiarami własnych myśli. Wówczas pomoc może przynieść psychoterapia, która pozwala zmienić funkcję myślową poznawczo-behawioralną.

W poszukiwaniu wzorca

Wzorce dotyczące kobiet ustalone przez media, kulturę, społeczeństwo stawiają je w trudnej sytuacji. Bo z jednej strony ona ma być trochę jak mężczyzna – rywalizować, robić karierę itd. A z drugiej strony oczekuje się od niej wrażliwości emocjonalnej. Kobiety gubią się, brakuje im wzorców kulturowych. Te dawne – grzecznej dziewczynki i strażniczki ogniska domowego – uległy dezintegracji. Matka Polka to dziś już nie jest określenie pozytywne. Nowe modele relacji damsko-męskich dopiero się kształtują, na zasadzie prób i błędów. Kultura masowa lansuje cele trudne do realizacji: bądź gotowa seksualnie, ale jednocześnie nie puszczalska. Jak to pogodzić? – Kobiety są w sytuacji kulturowo trudnej. Nagrodą dla mężczyzny za dojrzałość, stałość i opiekuńczość był dawniej seks. Dzisiaj nie musi upolować mamuta, żeby mieć nagrodę. Dostaje ją, zanim nawet pomyśli, czy w ogóle tej nagrody chce – stwierdza dr Murawiec. Emancypacja jest słuszna. Ale niepoddawana refleksji prowadzi do smutnych konsekwencji. Psychicznych i fizycznych.

Okładka tygodnika WPROST: 29/2016
Więcej możesz przeczytać w 29/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 9
  • malkontent IP
    nauka i polityka raka 1-9 / ukrywane lekarstwo na raka film dokumentalny / trzecia rewolucja w medycynie / germanska.pl
    • jupik IP
      Artykuł o dupie Maryny ale już słychać ujadanie, a prawda leży po środku. To cywilizacja i pogoń za pieniądzem zagwarantowała kobietom taką sytuację. To nie szef mężczyzna tylko każdy szef woli tych co nie robią przerw na rodzenie, opiekę nad dziećmi itp.To powoduje problemy w firmie. Kobiety by chciały mieć cukierek i zjeść cukierek. Albo żyję jak facet albo jak kobieta inaczej się nie da.
      • Karol IP
        Napiszcie kto im,wspaniałym,bohaterskim,świetym niemal istotom taki los po '89 zgotował? Kto codziennie uprawia indoktrynację singelkami,antymiacierzyństwem,LGBT? Kto wpycha pampersy i na kasę za 800zł gdy w domu niedożywiony drobiazg a mężowi odbiło z beznadziei? Pokażcie dla kontrastu co warta w domu Niemka,Francuzka,Angielka,że o USraelkach nie wspomnę-po dziś dzień mężowskie niewolnice,ze stresu szersze niż wyższe. Tego chcecie dla POLEK? Jazda z Polski!!!
        • Aneta IP
          Kobietom stres jest zabroniony!
          One sa maszynami wrecz robotami wedlug mniemania mezczyzn.
          To, ze maja byc wzorowymi zonami, matkami, prowadzacymi wzoro dom, maja jeszcze na ten dom zarabiac, powinny byc zawsze zadbane, usmiechmniete i chetne w razie potrzeby pana i wladcy.
          Tak niestety wyglada wyobrazenie przecietnrgo Polaka o kobiecie!
          Czyli polscy mezczyzni nie dojrzeli do roli meza i ojca, wstyd!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

          Spis treści tygodnika Wprost nr 29/2016 (1745)

          • Ile razy jeszcze? 17 lip 2016, 20:00 W miarę jak ubywać będzie nam symbolicznych miejsc, miast pomników naszej cywilizacji, niewolnych od terrorystów, Europa będzie musiała przebudować to, co uważała za europejski system wartości. Tolerancję do granic bezmyślności, polityczną poprawność do granic utraty własnej... 3
          • Feminizacja polityki 17 lip 2016, 20:00 Kobiety przejmują władzę w Europie. Nowa brytyjska premier Theresa May jest już kolejną osobą, która skutecznie rzuca wyzwanie dominacji mężczyzn w polityce. Najważniejszą z nich pozostaje niemiecka kanclerz Angela Merkel, która od lat... 6
          • Zamach w Nicei 17 lip 2016, 20:00 Ponad 84 zabitych, w tym dziesięcioro dzieci. Przeszło 50 osób w stanie krytycznym. To ostrożny piątkowy bilans zamachu terrorystycznego w Nicei. 14 lipca podczas obchodów Dnia Bastylii, najważniejszego francuskiego święta narodowego,... 9
          • Kalifat idzie do Europy 17 lip 2016, 20:00 Państwo Islamskie przegrywa wojny, ale nie rezygnuje z ekspansji. Dżihadyści przygotowują już pierwszy europejski kalifat, a raczej pierwszy, który ma się tu odrodzić po 600 latach panowania chrześcijan. 12
          • Inicjatywa Kijowskiego więdnie 17 lip 2016, 20:00 Skupiająca kilkanaście ugrupowań od prawa do lewa koalicja Wolność, Równość, Demokracja zaczyna się rozpadać. Powodem są rozbieżności programowe i ambicje partyjnych liderów. 16
          • Pracujemy nad własną marką 17 lip 2016, 20:00 W polityce od razu widać, czy coś dobrze idzie, złapało wiatr w żagle czy nie. W przypadku koalicji Wolność, Równość, Demokracja tego wiatru nie widzę. Nie odnotowałem też żadnej aktywności Nowoczesnej w związku z tą koalicją – mówi „Wprost” Tomasz Siemoniak,... 18
          • KOD pod dyktando Nowoczesnej 17 lip 2016, 20:00 – Na pierwszym spotkaniu nie ustaliliśmy nic. Zrobiono za to medialny show. Zacząłem wątpić, czy inicjatywa ta ma przyszłość. Co więcej, nie mam dzisiaj wątpliwości, że KOD nie powstał spontanicznie – o kulisach działania koalicji WRD mówi „Wprost” Arkadiusz Brodziński. 19
          • Mistrz zamieszania 17 lip 2016, 20:00 Ministrowie się na niego wściekają, bo wychodzi przed szereg, opowiada o sprawach, które nie leżą w jego kompetencjach. Henryk Kowalczyk, szef Stałego Komitetu Rady Ministrów, stał się symbolem chaosu informacyjnego rządu. Ma dużą wiedzę i chętnie dzieli się nią z dziennikarzami. 20
          • Wiceministerialny potok słów 17 lip 2016, 20:00 Warto słuchać wiceministrów, bo to oni sondują różne pomysły rządu. Ale są też i tacy, którzy zwyczajnie wychodzą przed szereg, by pleść androny. 22
          • Si vis pacem, para bellum? 17 lip 2016, 20:00 Decyzje warszawskiego szczytu NATO są dla Polski i krajów bałtyckich korzystne, ale nie wybiegają poza wcześniejsze ustalenia i oczekiwania uczestników. Najbardziej zwraca jednak uwagę deklaracja polskiego ministra obrony zwiększenia... 23
          • Skazani bez wyroku 17 lip 2016, 20:00 Nawet 150 polskich ojców rocznie pada ofiarą niesłusznego oskarżenia o pedofilię. To często efekt zemsty eksżony albo fałszywe działo wytoczone w trakcie sprawy rozwodowej. 24
          • Dorośli, którzy boją się dzieci 17 lip 2016, 20:00 Pedofobia jest szalenie szkodliwą odpowiedzią na pedofilię. Powoduje, że rodzice mają mniejszy kontakt ze swoimi dziećmi – mówi Cosimo Schinaia, włoski psychiatra i psychoanalityk, autor książki „Pedofilia. Psychoanaliza i świat pedofila”. 25
          • Dzieciom trudno się wraca 17 lip 2016, 20:00 Brexit i ksenofobiczne hasła pod adresem Polaków na Wyspach Brytyjskich mogą sprawić, że część naszej emigracji będzie rozważać możliwość powrotu do kraju. Doświadczenia tych, którzy już wrócili, pokazują, że to nie będzie łatwe. Zwłaszcza dla dzieci. 28
          • Technologia pomocą dla firm 17 lip 2016, 20:00 Sterta papieru w okienku i przedsiębiorca czekający na urzędnika – te obrazki odchodzą do lamusa. Wszystko dzięki e-usługom, które pomogą firmom szybciej załatwić to wszystko, na co przez lata traciły masę czasu. 31
          • Powrót pokolenia JP2 17 lip 2016, 20:00 Wierzą nieco rzadziej, ale coraz mocniej. Tak według najnowszych badań zmienia się religijność młodych Polaków od śmierci Jana Pawła II. „Pokolenie JP2” zatem istnieje, choć jest inne, niż 11 lat temu przewidywali socjologowie. 32
          • Przywrócić egzaminy wstępne 17 lip 2016, 20:00 Przeczytałam rozmowę z prof. Andrzejem Waśkiewiczem, dyrektorem Instytutu Socjologii UW, w której wyjaśniał przyczyny wprowadzenia egzaminów wstępnych na studia. W pełni podzielam jego zdanie. Od kilkunastu lat uczę studentów... 34
          • Drużyna Nawałki coraz bardziej złota 17 lip 2016, 20:00 Bariera została przełamana. Europejskie kluby przestały traktować polskich piłkarzy jak zawodników trzeciej kategorii. Po udanym Euro największe kluby są w stanie zapłacić za Biało-Czerwonych najwyższe stawki. 36
          • Podróż do natury 17 lip 2016, 20:00 W wakacyjnym cyklu „Wprost” „Polska na lato” tym razem czas na naturę. Podpowiadamy dziesięć unikatowych pod względem przyrodniczym miejsc, które udowodnią, że Polska jest najpiękniejsza. 40
          • Dieta z zasadami 17 lip 2016, 20:00 Zakochało się w niej pół Hollywood na czele z Gwyneth Paltrow, Kirsten Dunst i Jennifer Aniston. Oprócz utraty wagi ten styl jedzenia obiecuje więcej zdrowia, witalności i dobrego humoru. Jaka jest tajemnica sukcesu diety zasadowej? 43
          • Szukając auta idealnego 17 lip 2016, 20:00 Wybór nowego samochodu to niełatwa sprawa. Wszyscy chcielibyśmy mieć auto na każdą okazję. 44
          • Pięć rad, jak rozmawiać z nastolatkiem 17 lip 2016, 20:00 Małe dzieci – mały kłopot, duże dzieci…? Jeśli ktoś nie przeszedł przez bunt nastolatka, to nawet nie wie, jak duży jest ten kłopot. Joanna Żewakowska, psycholog z Kliniki PsychoMedic, podpowiada, jak go przetrwać. 46
          • Raport o zdrowiu kobiety. Polka pod presją 17 lip 2016, 21:09 Rozpoczynamy cykl artykułów o zdrowiu Polaków, które ma kluczowe znaczenie dla dobrego i szczęśliwego życia. Pierwszy – o kondycji Polek: zdrowiu psychicznym i najczęściej trapiących je schorzeniach. 48
          • Z ręką na sercu 17 lip 2016, 20:00 Choroby układu krążenia zabijają aż 50 proc. Polek. To dwukrotnie więcej niż wszystkie choroby nowotworowe. Kobiety chorują na serce głównie po menopauzie – mówi dr n. med. Jadwiga Wolszakiewicz z Instytutu Kardiologii w warszawskim Aninie. 51
          • Cichy zabójca 17 lip 2016, 20:00 W Polsce na raka jajnika umiera o 15 proc. więcej kobiet niż średnio w innych krajach Unii. To jeden z trudniejszych do wykrycia nowotworów. 52
          • Tarczyca, kobiecy problem 17 lip 2016, 20:00 Schorzenia tarczycy należą do najczęstszych problemów endokrynologicznych. Guzki tego organu stwierdza się u ponad połowy dorosłych Polek, coraz częściej też rozpoznajemy zaburzenia hormonalne, zwłaszcza niedoczynność. 53
          • Wstydliwy problem 17 lip 2016, 20:00 Zaparcia stają się już problemem cywilizacyjnym. Szczególnie często skarżą się na nie kobiety. 54
          • Spakuj spokój na wakacje 17 lip 2016, 20:00 Wakacje to czas upragnionego wypoczynku i wyjazdów, często za granicę. Dobrze mieć odpowiednią polisę, czyli taką, która zapewni wygodny i bezstresowy urlop. 56
          • Najbardziej zabójczy i źle rokujący 17 lip 2016, 20:00 Rak płuca jest w Polsce najczęściej diagnozowanym, najbardziej śmiertelnym i źle rokującym typem nowotworu. Pod względem zachorowalności (na 100 tys. mieszkańców) zajmujemy w Europie trzecie miejsce – po Danii i Węgrzech. Na całym świecie rak płuca co roku zabija 1,6 mln osób. 58
          • Dzień z życia milionera 17 lip 2016, 20:00 Wydaje ci się, że codzienne życie ajbogatszych Polaków bardzo różni się od twojego? No to zobacz, czy tak jest rzeczywiście. Sprawdziliśmy, jak żyją, co jedzą i w jakich warunkach pracują najbogatsi ludzie w kraju. Mają za co zaszaleć, ale na codzień „szału nie ma”. 66
          • Matka Theresa 17 lip 2016, 20:00 Nowa premier Wielkiej Brytanii ma wyprowadzić kraj z UE. Już pierwsze nominacje w rządzie Theresy May wskazują, że Unię czekają ciężkie rozmowy z Brytyjczykami, a Brytyjczyków lżejsza transformacja, niż ich straszono. 70
          • (Nie)popularność „Star Treka” 17 lip 2016, 20:00 Wielkie amerykańskie marki kultury popularnej wcale nie są tak ogólnoświatowe, jak wmawiają nam reklamy. 74
          • Bać się czy nie bać 17 lip 2016, 20:00 Wirus zika dzieli środowisko naukowe. Kilkuset uczonych wezwało do przeniesienia olimpiady z Rio do innego miasta, podczas gdy eksperci WHO uspokajają, że nie ma takiej potrzeby. 77
          • Top 10 polskich kryminałów 17 lip 2016, 20:00 Popularność polskiej prozy kryminalnej w dużym stopniu zasadza się na seriach powieściowych, wcale nie gorszych niż te pisane przez Skandynawów czy Amerykanów. Oto dziesięć najlepszych polskich serii kryminalnych. 80
          • Kryminał jest silny jako gatunek 17 lip 2016, 20:00 Kryminał absorbuje wątki z innych dziedzin i przez to pięknie sprawdza się jako powieść realistyczna – mówi Marcin Wroński, autor cyklu o komisarzu Zydze Maciejewskim. 81
          • Podlaska gościnność 17 lip 2016, 20:00 Ludzie gastronomii są na ogół nieco zblazowani. „Stek? Ribeye? Black angus? Czterotygodniowy? Stary, w zeszłym miesiącu jadłem sześciotygodniowego!”. „Homar? A ile waży? 3 kg? Ten, co to nam zrobił Onufry, to był homar!”.... 82
          • Przekręcone, pominięte, przemilczane 17 lip 2016, 20:00 Wątpliwości na temat tego, co tak naprawdę powiedział Barack Obama w sprawie Trybunału Konstytucyjnego, wywołały w Polsce prawdziwą burzę. I słusznie, bo od tego typu nieporozumień zaczęła się niejedna wojna. 84
          • Książki 17 lip 2016, 20:00 Skóra w której żyję "Skóra” to jedna z najlepszych psychologicznych powieści ostatnich lat i jedna z najbardziej udanych książek w dorobku amerykańskiej noblistki Toni Morrison. Oto na świat przychodzi córka pary Mulatów, nazwana... 87
          • Muzyka 17 lip 2016, 20:00 Ameryka z Islandii Kto wie, czy największą zasługą serialu „Vinyl” nie jest równie świetna ścieżka dźwiękowa. Nie tylko komentuje ona kolejne odcinki, ale przede wszystkim prezentuje nowych wykonawców, pozwalających sobie na... 88
          • Film - recenzje 17 lip 2016, 20:00 Odgrzewany popcorn Filmowe ciasteczko z nostalgią. Kilka dekad temu radosna komedia z elementami grozy o grupce nerdów biegających po Nowym Jorku i łapiących duchy w odkurzacze była rewelacyjną rozrywką. Do tego świetna piosenka i jedna z... 89
          • Bez przebaczenia 17 lip 2016, 20:00 Porsche Cayenne GTS O takim samochodzie marzy bardzo wielu. Już sam znaczek budzi emocje. Gdy jeszcze dodamy, że sportowe parametry łączą się z luksusowym wnętrzem, to znamy już powody westchnień. Gdy wypowiadamy słowo Porsche, to... 90
          • Know-How 17 lip 2016, 20:00 Uber – wzloty i upadki UBER WYCOFUJE SIĘ Z WĘGIER. Powodem jest nowe prawo, które pozwala na zablokowanie przez władze aplikacji i serwisów oferujących nielegalne usługi przewozowe. W komunikacie firma wyjaśniła, że nie jest stanie... 91
          • Zbawca z Brukseli 17 lip 2016, 20:30 Teoretycznie zapowiedź Grzegorza Schetyny o wystawieniu Donalda Tuska w wyborach prezydenckich można by uznać za zapowiedź wielkiego planu odbudowy Platformy Obywatelskiej. Oto obecny szef partii mówi, że chce, by na czele państwa stanął człowiek bywały w świecie, który zna... 92
          • Kilowaty ze śmieci 17 lip 2016, 20:00 Świat obrasta śmieciami. Na spalaniu odpadów powstaje cała nowa branża gospodarki, a z tym się wiąże jak zwykle całe mnóstwo gier o rynek. 94
          • Energia z odzysku 17 lip 2016, 20:00 W Rzeszowie powstaje nowoczesna instalacja termicznego przetwarzania odpadów. Pozwoli ona w sposób całkowicie bezpieczny dla otoczenia wytworzyć energię z odpadów komunalnych, które dotychczas trafiały na wysypiska śmieci. 96
          • Z cysterny do skrzydła 17 lip 2016, 20:00 Czy budowa pomp przy torach kolejowych może obniżyć ceny biletów lotniczych? Na Lotnisku Chopina właśnie tak się dzieje. Efekty wkrótce odczujemy w portfelach. 98

          ZKDP - Nakład kontrolowany