Portret polskiego miliardera

Portret polskiego miliardera

Zygmunt Solorz
Zygmunt Solorz / Źródło: mat. prasowe
Kiepsko wykształcony, umoczony w politykę, powiązany ze służbami PRL. Takie mity o najbogatszych Polakach obaliło unikatowe badanie ekonomistów z Uniwersytetu Warszawskiego. Na podstawie list 100 najbogatszych tygodnika „Wprost” jako pierwsi stworzyli oni portret polskiego miliardera.

Bogacą się wolniej od Hindusów, Niemców czy Rosjan, ale szybciej niż przeciętni Polacy. Są coraz starsi i lepiej wykształceni. Mniej jest tych, którzy należeli kiedyś do PZPR lub byli agentami SB. To tylko niektóre wnioski z badania przeprowadzonego przez naukowców z Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego. Sprawdzili oni zmiany majątków najbogatszych Polaków, co pozwoliło im stworzyć pierwszy współczesny portret polskiego miliardera.

– Przeanalizowaliśmy listy 100 najbogatszych „Wprost” z lat 2002-2018 – mówi dr hab. Michał Brzeziński, główny autor publikacji. W bazie znalazło się prawie pół tysiąca nazwisk polskich miliarderów. Niektórzy na liście 100 najbogatszych pojawili się w tym czasie tylko raz, inni byli na niej nieprzerwanie przez wszystkie 16 lat. Polscy krezusi zostali przebadani pod względem majątku, wieku, wykształcenia, płci, ale też związku z komunistycznymi organami PRL czy politykami III RP. Prace nad tą analizą trwały ponad pół roku: od marca do października 2018 r. tygodnik „Wprost” prezentuje je jako pierwszy.

Najważniejsze ustalenia: majątki setki najbogatszych Polaków rosły średnio w tempie 4 proc. rocznie. Polscy miliarderzy bogacą się więc wolniej niż bogacze w reszcie świata. Globalnie fortuny najbogatszych puchną bowiem w tempie 6,4 proc. rocznie. Gdyby tylko spojrzeć na Chiny, Europę i Stany Zjednoczone, wyszłoby, że polscy miliarderzy bogacą się od mieszkańców tych regionów świata prawie dwa razy wolniej. Za to polscy krezusi bogacą się szybciej od przeciętnych Polaków. – W ciągu ostatnich 16 lat skumulowany przyrost średniego majątku najbogatszych Polaków był o 8 proc. wyższy niż średni dochód gospodarstw domowych w Polsce – mówi dr Brzeziński. Wyniki całego badania są zaskakujące, bo obalają wiele mitów, które narosły wokół najbogatszych Polaków w ostatnim 30-leciu. Na przykład takie, że dorabiają się na współpracy z politykami, że nie ma wśród nich kobiet, że są agentami, że uwłaszczyli się na prywatyzacji, że są niewykształceni i dorobili się, pracując wyłącznie na własny rachunek. Jeśli nawet tak kiedyś było, to jest to stereotyp już nieaktualny. Badanie naukowców z UW maluje zupełnie nowy portret polskiego miliardera XXI w. Lepiej wykształconego, odcinającego się od polityki, coraz częściej już dziedzica niż self-made mana.

NAUKOWCY OBALAJĄ PIĘĆ MITÓW O POLSKICH BOGACZACH

Mit pierwszy.

Najbogatsi Polacy wywodzą się z PRL

W 2011 R. CO PIĄTA ZŁOTÓWKA Z CAŁEJ FORTUNY wszystkich najbogatszych należała do tych miliarderów, którzy albo byli tajnymi współpracownikami służby bezpieczeństwa, albo robili kariery w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Naukowcy z UW prześwietlili życiorysy najbogatszych osób w kraju. – Szukaliśmy tych, którzy byli zarejestrowani jako TW i widnieją w dokumentach IPN albo byli członkami PZPR na kierowniczych stanowiskach – tłumaczy dr Brzeziński.

Dzisiaj udział majątku tych mocno zakorzenionych w poprzednim ustroju w ogólnej fortunie najbogatszych Polaków spadł prawie o połowę do 14 proc. Profesor Jasiecki, który napisał monografię poświęconą elicie biznesu III RP, mówi, że w latach 90. do biznesu wchodzili początkowo przede wszystkim ludzie związani z poprzednim ustrojem. To byli partyjni sekretarze do spraw ekonomii, rolnictwa, dyrektorzy w państwowych przedsiębiorstwach. Znali prawo, gospodarkę, tamte realia. Tymczasem działacze demokratycznej opozycji lat 80. wywodzili się przede wszystkim ze środowisk inteligenckich. – To byli pisarze, intelektualiści, filmowcy. Nawet kiedy zmienił się ustrój, to oni w większości nie wykazywali zainteresowania prywatnym biznesem.

To, że ktoś był dziennikarzem, nie oznacza, że po zmianie ustroju przestał pisać i założył sobie gazetę. To była przewaga środowisk postkomunistycznych, że wielu ich przedstawicieli, wiedziało, jak się robi interesy, miało dobre kontakty w bankach czy instytucjach otoczenia gospodarczego i potrafiło się uwłaszczać na prywatyzowanych wtedy państwowych spółkach – tłumaczy prof. Jasiecki. Z badania UW wynika, że osoby zakwalifikowane jako agenci SB lub członkowie PZPR mają majątek o 73 proc. wyższy od osób, które agentami lub członkami partii nie byli. Nie oznacza to jednak, że wzbogacili się dzięki temu, że byli agentami. – Może byli już w PRL bardzo przedsiębiorczy i dlatego SB zgłosiła się do nich. Może być też tak, że mają cechy, które sprzyjały zarówno bogaceniu się, jak i temu, by być w polu zainteresowania służb – mówi dr Brzeziński. W Polsce utarło się przekonanie, że ten, kto nie zaczynał jeszcze w poprzednim ustroju, dzisiaj nie ma szanszostać najbogatszym Polakiem. Co innego pokazują jednak badania Uniwersytetu Warszawskiego. Jeszcze kilkanaście lat temu ponad połowa najbogatszych ludzi w Polsce otwierała pierwszy biznes przed 1989 r. Dzisiaj liczba tych, którzy zaczynali w PRL, zmalała prawie dwukrotnie. Co się stało z tymi, którzy startowali wtedy, a dzisiaj nie ma ich na liście?

Profesor Jasiecki tłumaczy, że po prostu wielu z nich wypadło z obiegu, bo nie byli przygotowani na nowy kapitalizm: – Miliarderzy z lat 90. sprowadzali samochody, handlowali, czym popadnie, i jeżeli w pewnym momencie nie zainwestowali, żeby wejść w duży biznes, to zjadały ich zagraniczne korporacje. Wejście Polski do Unii otworzyło polskich przedsiębiorców na nowe możliwości, ale wpuściło też do kraju zagranicznych inwestorów. Ci z wielkim kapitałem, sztabem prawników i menedżerów albo doprowadzali polskie firmy do bankructw, albo po prostu je przejmowali. Zostali najlepsi, którym udało się zagospodarować jakąś niszę na rynku i tak ustrukturyzować swój biznes, żeby miał szanse na starcie z największymi z zagranicy.

Mit drugi.

Dorobili się na układach z politykami

JESZCZE NA POCZĄTKU TEGO STULECIA prawie 40 proc. majątku zgromadzonego przez wszystkich najbogatszych Polaków pochodziło z politycznych koneksji. Naukowcy z UW brali tutaj pod uwagę tych polskich miliarderów, którzy albo sami byli radnymi, posłami, senatorami, albo politykami nie byli, ale korzystali z wątpliwych zezwoleń, koncesji czy zleceń uzyskanych właśnie od polityków. – Na przykład najbogatsi, którzy dostali kontrakt od państwa, zanim jeszcze powstała ustawa o zamówieniach publicznych, i nie wiadomo, na jakich zasadach udało im się to osiągnąć – tłumaczy dr Brzeziński. Dzisiaj majątek uzyskany dzięki politycznym koneksjom zmalał czterokrotnie. Jego udział w całej fortunie setki najbogatszych oscyluje w granicach 10 proc. Powodów może być kilka. – Ci, którzy dorobili się na układach z politykami, po prostu już nie żyją albo sprzedali biznes czy odeszli na emeryturę i dzisiaj zastępują ich dzieci – mówi prof. Krzysztof Jasiecki, który od lat bada majątki najbogatszych Polaków. Chociaż bezpośredni wpływ polityki na tworzenie dużego kapitału wraz z rozwojem gospodarki rynkowej zaczął stopniowo słabnąć, to nie znaczy, że nie będzie go w przyszłości.

Zdaniem prof. Jasieckiego większy udział państwa w gospodarce może doprowadzić do sytuacji, którą mamy na Węgrzech, gdzie miliarderami zostają znajomi i krewni premiera Viktora Orbána. Z badań UW wynika, że w polskich realiach osoby posiadające polityczne koneksje mają majątek średnio o 110 proc. wyższy od tych najbogatszych, którzy takich koneksji nie mają.

Mit trzeci.

Słabo wykształceni

ZYGMUNT SOLORZ MA WYKSZTAŁCENIE ŚREDNIE. Drugi najbogatszy Polak wieczorowo ukończył technikum mechaniczne. Rekin polskiej giełdy Roman Karkosik z wykształcenia jest mechanikiem o specjalności budowa maszyn i urządzeń przemysłu cukrowniczego. Obuwniczy biznes Dariusza Miłka przyniósł mu ponad 4 mld zł majątku i miejsce w ścisłej dziesiątce najbogatszych Polaków. Miłek ma średnie wykształcenie. Jest technikiem górnikiem. Jeszcze w latach 90. ponad połowa najbogatszych Polaków nie miała wyższego wykształcenia. Byli dowodem na to, że aby odnieść sukces w biznesie, niepotrzebny jest dyplom wyższej uczelni. Dzisiaj 60 ze 100 najbogatszych Polaków ma już wyższe wykształcenie. Z czego stopień doktora i wyższy ma sześciu polskich najbogatszych.

To znacznie wyższy odsetek dobrze wykształconych niż średnia krajowa. Brytyjscy naukowcy z firmy badawczej 20 Approved Index przeanalizowali listę 100 najbogatszych ludzi świata. Wyszło, że 32 proc. z nich nie ma wyższego wy15 kształcenia. Wśród nich Bill Gates, Mark Zuckerberg czy Richard Branson, którzy zrezygnowali ze szkoły, żeby zająć się biznesem. Co piąty najbogatszy na świecie na ma wykształcenie biznesowe. 9 proc. ukończyło jakiś humanistyczny kierunek, 8 proc. jest po ekonomii. I to te kierunki, zdaniem wielu, dają w przyszłości najwięcej zarobić. A jak jest w Polsce? – Wykształcenie nie ma istotnego znaczenia w wyjaśnianiu wysokości majątków najbogatszych Polaków – wyjaśnia dr Brzeziński. Jednak dawno już nie jest prawdą, że wśród najbogatszych dominują słabo wykształceni.

Mit czwarty.

Młodzi Polacy zostają miliarderami

POLSCY MILIARDERZY SIĘ STARZEJĄ. Na początku tego milenium najbogatszy Polak miał średnio 46 lat. Dzisiaj jest już statystycznie osiem lat starszy. Najmłodsi miliarderzy na świecie pochodzą ze Stanów, Irlandii, Australii czy Norwegii. Albo sami dorobili się majątku, albo weszli w buty rodziców. A w Polsce? Średnia wieku bogaczy rośnie, bo starsi – w przeciwieństwie do biznesmenów z Zachodu – niezbyt chętnie przekazują swój majątek następcom. – U nas dopiero kształtuje się kultura sukcesji – prof. Jasiecki tłumaczy, dlaczego wśród najbogatszych Polaków nadal mamy tak mało młodych osób. Przykład? Miesiąc temu ostatecznie sprzedano polskiego producenta autobusów Solaris. Firma, zamiast trafić do dzieci założycieli: Jana i Małgorzaty, trafiła do hiszpańskiego koncernu CAF.

Podobnie kilka tygodni temu z gigantycznymi zakładami Konspolu z Nowego Sącza. Drobiarski biznes nie przeszedł na dzieci: Konrada i Monikę, tylko został sprzedany Amerykanom. Inny powód: niechęć do tworzenia własnych firm, która w pewnym stopniu jest wskaźnikiem występowania strukturalnych ograniczeń rozwoju prywatnego biznesu w Polsce. Najbardziej dynamiczni i często najlepiej wykształceni młodzi ludzie wolą szukać pracy w międzynarodowych korporacjach. – Jeśli absolwentów SGH pyta się w badaniach rynku pracy o to, kto jest najlepszym pracodawcą, co roku najczęściej podają nazwy wielkich międzynarodowych korporacji. Rzadko są to polskie prywatne przedsiębiorstwa, nie mówiąc już o spółkach Skarbu Państwa zdominowanych przez zmieniające się nomenklatury partyjne – mówi prof. Jasiecki.

Mit piąty.

Miliarderami są wyłącznie mężczyźni

PRZEZ LATA MÓWIŁO SIĘ, ŻE BOGATYCH KOBIET W POLSCE NIE MA. A jeśli już są, to tylko takie, które dobrze wyszły za mąż. Ale dzisiaj wśród najbogatszych nie brakuje kobiet, które majątku dorobiły się, pracując wyłącznie na własny rachunek. Może trudno w to uwierzyć, ale jeszcze w 2002 r. w gronie 100 najbogatszych Polaków było zaledwie osiem kobiet. W tym tylko dwie, które występowały na niej zupełnie samodzielnie – bez mężów czy innych członków rodziny. W tym roku na liście 100 występowało już 18 pań. Od pięciu lat tygodnik „Wprost” jako jedyny tytuł w Polsce prezentuje ranking 50 najbogatszych Polek. To, że kobiety przebijają szklany sufit w biznesie, pokazują też badania UW. Jeszcze w 2002 r. udział majątku należącego do Polek w ogólnej fortunie 100 najbogatszych wynosił skromne 3 proc. Dzisiaj ten udział wzrósł aż pięciokrotnie. 15 proc. ze 142 mld zł, które 100 najbogatszych Polaków zgromadziło na tegorocznej liście, należało do pań. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 44/2018
Więcej możesz przeczytać w 44/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 44/2018 (1859)

  • Kto rozpoczął tę wojnę 28 paź 2018, 20:00 Pan Krzysztof (imię zmienione) piastuje ważną funkcję publiczną w swoim mieście. Jest powszechnie szanowany i lubiany. Od jakiegoś czasu zaczął angażować się w politykę, działając na szczeblu lokalnym. Im bliżej było wyborów... 3
  • Nie wolno czekać 28 paź 2018, 20:00 Z prof. Dariuszem M. Kowalskim, onkologiem, prezesem Polskiej Grupy Raka Płuca, rozmawia Katarzyna Pinkosz 5
  • Niedyskrecje parlamentarne 28 paź 2018, 20:00 PIS KOMBINUJE, JAK BY TU WYGASIĆ MANDAT NOWO WYBRANEJ PREZYDENT ŁODZI HANNY ZDANOWSKIEJ, żeby nie sprowokować przeciągających się demonstracji. Najnowszy pomysł brzmi, że wojewoda, zamiast samodzielnie podjąć uchwałę w tej sprawie, od... 6
  • Obraz tygodnia 28 paź 2018, 20:00 4 tys. zł takimi alimentami przysądzonymi Kazimierzowi Marcinkiewiczowi zakończyła się miłosno-sądowa opera mydlana w wykonaniu byłego premiera i jego młodej, ale też już byłej żony Trochę niezręcznie jest mi opowiadać o tym, ale... 9
  • Info radar 28 paź 2018, 20:00 Karnowscy kupią Radio Zet. W tle ludzie Ziobry To może być pierwszy krok w lansowanej przez PiS koncepcji repolonizacji mediów. Pod koniec ubiegłego tygodnia pojawiła się informacja o sprzedaży Radia Zet. Według „Pulsu Biznesu” kupnem... 10
  • Stara to w pewnym sensie ja 28 paź 2018, 20:00 Rozmowa z Ewą Szykulską, odtwórczynią głównej roli w sztuce „Krzesła” w reż. Piotra Cieślaka, którego premiera miała miejsce w warszawskim Teatrze Polonia. 11
  • Trzaskowski prezydent Polski? 28 paź 2018, 20:00 RAFAŁ TRZASKOWSKI TO NIEWĄTPLIWIE NAJWIĘKSZY ZWYCIĘZCA TEGOROCZNYCH WYBORÓW SAMORZĄDOWYCH. I to nie dlatego, że wkrótce obejmie stołeczny ratusz – to akurat było do przewidzenia od dosyć dawna. 12
  • Od strachu do nadziei 28 paź 2018, 20:00 Lewo STRACH PRZED OPOLSKIM WATAŻKĄ, KTÓRY OBIECYWAŁ WARSZAWIE POWSTANIE, BYŁ TAK WIELKI, ŻE NAWET RADYKALNI przeciwnicy PO zagłosowali na Trzaskowskiego, nie trwoniąc głosów na swoich faworytów. A szkoda, bo paleta polityczna mogłaby... 13
  • Kaczyński i Schetyna na huśtawce nastrojów 28 paź 2018, 20:00 Toczy się jeszcze walka o drugie tury, trwa montowanie sejmikowych koalicji. PiS i KO rozliczają wybory samorządowe, ale już się szykują do kolejnych. 15
  • Śpiewak: Jak przegraliśmy wybory 28 paź 2018, 20:00 W przyszłym parlamencie mogą się znaleźć jedynie Platforma i PiS. To utrwali obecną wojnę domową na polskiej scenie politycznej. 20
  • Koniec świata PSL 28 paź 2018, 20:00 Dariusz Klimczak i Adam Jarubas z PSL w niedzielę 21 października poszli spać jako marszałkowie sejmików wojewódzkich łódzkiego i świętokrzyskiego. Obudzili się jako przegrani liderzy organizacji wojewódzkich PSL. 22
  • Powyborczy układ sił 28 paź 2018, 20:00 Nowi pisowscy marszałkowie muszą teraz bronić przed Warszawą swoich wpływów i pozycji Jeśli wyniki wyborów komunalnych traktować jako próbę generalną przed „prawdziwymi” wyborami – to jasne jest tylko jedno: za rok każdy wynik... 25
  • Podatek VAT, 250 miliardów strat 28 paź 2018, 20:00 Decyzją Donalda Tuska w ABW zlikwidowano departament ochrony interesów ekonomicznych państwa. To był sygnał, że ten obszar nie jest strategiczny z punktu widzenia państwa czy działań służb specjalnych – twierdzi Marcin Horała, szef sejmowej komisji ds. wyłudzeń VAT. 26
  • Trzeba wygrać nad tą wojną 28 paź 2018, 20:00 Polacy głosują na partie na zasadzie mniejszego zła. Czas z tym skończyć. Państwo nie jest od obsługi jednego systemu wartości – mówi Jerzy Karwelis, autor książki o tym, jak zmienić Polskę. 30
  • Do Cezarego Gmyza 28 paź 2018, 20:00 Znamy się 16 lat. Poznaliśmy się w Berlinie, starając się o stypendium dziennikarskie. Nie dostaliśmy go. Ja zostałam szefową TOK FM, Ty zacząłeś pracować w tygodniku „Wprost”. Zapraszaliśmy Cię do radia jako komentatora,... 34
  • Tak oszczędzają Europejczycy 28 paź 2018, 20:00 174 proc. wartości całego PKB – tyle wynoszą emerytalne oszczędności Holendrów. W Polsce to zaledwie 0,1 proc. Mamy więc co nadrabiać. 35
  • Portret polskiego miliardera 28 paź 2018, 20:00 Kiepsko wykształcony, umoczony w politykę, powiązany ze służbami PRL. Takie mity o najbogatszych Polakach obaliło unikatowe badanie ekonomistów z Uniwersytetu Warszawskiego. Na podstawie list 100 najbogatszych tygodnika „Wprost” jako pierwsi stworzyli oni portret polskiego... 36
  • Chcemy łączyć ludzi 28 paź 2018, 20:00 To, co dobrego robili nasi przodkowie, nie minęło, my kontynuujemy dobre tradycje. Arystokracja to od zawsze byli ludzie, którzy wprowadzali nowe rzeczy, nowoczesne rozwiązania – mówią hrabianka Helena Mańkowska i książę Jan Lubomirski-Lanckoroński. Wkrótce planują ślub. 46
  • Wartościowe wnętrze 28 paź 2018, 20:00 Rośnie zainteresowanie Polaków inwestowaniem w nieruchomości, a także ich świadomość jako inwestorów. Rynek motywuje firmy do poszukiwania nowych dróg rozwoju oraz przygotowywania ofert o wyższej rentowności. 57
  • Pasywne zarabianie prostsze niż kiedykolwiek 28 paź 2018, 20:00 Od lat jedną z najpopularniejszych i najbezpieczniejszych form pasywnego oszczędzania jest inwestowanie w nieruchomości. 58
  • Czy Kościół uniesie winę księży 28 paź 2018, 20:00 Kilka osób dziennie chce opowiedzieć o krzywdach, których doznały w dzieciństwie ze strony duchownych. Ludzie poczuli, że wreszcie zostaną potraktowani poważnie. 61
  • Polska jachtem stoi 28 paź 2018, 20:00 Nawet 1,5 mld zł rocznie wart jest polski eksport branży jachtowej. Problem jednak w tym, że produkujemy niemal wyłącznie na eksport i nie pod własnymi markami. 64
  • W świecie ludzi i robotów 28 paź 2018, 20:00 W Amazonie pracuje dziś ponad 570 tys. ludzi i 100 tys. robotów. W ciągu ostatniego roku przybyło 230 tys. nowych pracowników. Nie sprawdzają się przewidywania, że roboty zabierają im pracę. 68
  • Dlaczego zginął Dżamal Chaszukdżi 28 paź 2018, 20:00 Powiązania zamordowanego w Stambule dziennikarza z saudyjską bezpieką okazały się dla niego równie zabójcze co pozycja nieformalnego rzecznika Bractwa Muzułmańskiego w zachodnich i arabskich mediach. 72
  • Know How 28 paź 2018, 20:00 Mycie i masowanie Firma Oral-B rozwija linię elektrycznych i inteligentnych szczoteczek Genius. Najnowsza, oznaczona cyfrą 10 000, to nie tylko szczoteczka, a całe pudło akcesoriów. Mamy opakowanie podróżne z dodatkową baterią,... 78
  • Innowatorzy nagrodzeni po raz ósmy 28 paź 2018, 20:00 Gala Innowatory Wprost 2018, na której nagrodzono najbardziej innowacyjne firmy i projekty roku, zgromadziła przedstawicieli świata biznesu, polityki i nauki. 80
  • Czyste powietrze dla Rzeszowa 28 paź 2018, 20:00 W Elektrociepłowni Rzeszów należącej do Grupy Kapitałowej PGE zacznie działać Instalacja Termicznego Przetwarzania z Odzyskiem Energii (ITPOE) – jedna z najnowocześniejszych w Europie. 84
  • System innowacji 28 paź 2018, 20:00 Nasz system gwarantuje jakość przy wzroście firmy i szybko zmieniającym się rynku wynajmu samochodów – mówi Michał Łotoszyński, prezes 99rent. 86
  • Kolej na innowacje 28 paź 2018, 20:00 O polskiej kolei coraz częściej mówi się jako o firmie, która się rozwija i stawia na innowacje – mówi Krzysztof Mamiński, prezes PKP SA. 88
  • IMPLANT Warsaw 28 paź 2018, 20:00 To nowa, zielona przestrzeń w Warszawie. Miejsce dla tych, którzy chcą więcej – więcej niż zakupy i więcej niż dobry obiad. 89
  • Innowacje w medycynie 28 paź 2018, 20:00 Inwestujemy w rozwój sztucznej inteligencji w medycynie – mówi prof. Adam Krętowski, diabetolog i endokrynolog, rektor UM w Białymstoku, laureat Innowatora Wprost. 90
  • Zmiany w leczeniu cukrzycy 28 paź 2018, 20:00 Innowacyjne leki sprawią, że pojawią się mniej inwazyjne terapie – zapowiada dyrektor generalna Novo Nordisk Pharma Katarzyna Kacperska. 91
  • Przyszłość transportu jest jasna 28 paź 2018, 20:00 Wręczenie nagród Innowatory Wprost 2018 poprzedziła poranna konferencja, podczas której dyskutowano o przyszłości polskiego transportu. 92
  • Paliwa dla innowacji 28 paź 2018, 20:00 PKN ORLEN promuje nowatorskie rozwiązania. I przeznacza na nie miliardy złotych. 94
  • Wyścig dronów 28 paź 2018, 20:00 Przyglądamy się technologiom dostępnym na rynku, zbierając wiedzę dotyczącą wymagań technicznych dla przyszłego systemu zarządzania ruchem dronów. – mówi Janusz Janiszewski, prezes Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej. 95
  • Finanse: cyfrowo, wygodnie i bezpiecznie 28 paź 2018, 20:00 Załatwienie spraw bez wychodzenia z domu, papierowej korespondencji, czekania na kuriera, który przywiezie umowę – do świata usług finansowych wkracza rewolucja. 96
  • Co oferuje WPT 28 paź 2018, 20:00 Wrocławski Park Technologiczny (WPT) to ośrodek wspierający przedsiębiorców w rozwoju ich działalności i zarabianiu na wdrażaniu innowacji. 98
  • RBL_ – przestrzeń, która inspiruje rozwój innowacji 28 paź 2018, 20:00 RBL_START to autorski program Alior Banku. Jego celem jest wypracowanie przez start-upy nowoczesnych produktów i usług dla bankowości. 100
  • Gwarancja Biznesmax z dotacją 28 paź 2018, 20:00 Zaciągając kredyt w banku na działalność innowacyjną, trzeba zabezpieczyć jego spłatę. Jest nowa możliwość takiego zabezpieczenia. 104
  • Największe targi przemysłowe w Polsce 28 paź 2018, 20:00 Innowacyjne rozwiązania dla przemysłu zostaną zaprezentowane podczas Warsaw Industry Week w Ptak Warsaw Expo. 106
  • Światło, które leczy 29 paź 2018, 13:56 Dzięki naszym udoskonaleniom lasery femtosekundowe są tańsze i łatwe w obsłudze. To duży krok w stronę rewolucji w okulistyce – mówi Dr Michał Nejbauer, prezes firmy Fluence 110
  • Nasze oczy nie są cyfrowe 29 paź 2018, 14:36 Nowoczesny świat i sposób, w jaki żyjemy, powodują znaczny wzrost ryzyka pogorszenia widzenia – mówi Szymon Grygierczyk, zastępca dyrektora generalnego w firmie Hoya Lens Poland. 112
  • Chirurgia pod mikroskopem 29 paź 2018, 14:04 – Mikrochirurgia oka jest dziś wyjątkowo precyzyjna. Nie ma dziś okulistyki bez możliwości powiększenia obrazu operowanego miejsca – mówi prof. Jerzy Szaflik , właściciel CMO Laser. 114
  • Widzieć wszystko 29 paź 2018, 15:03 Chcemy, by nasz wzrok był doskonały – mówią dr n. med. Anna Maria Ambroziak, Centrum Okulistyczne Świat Oka, i Dr Andrzej Dmitriew, Okulistyka Szpitala św. Wojciecha 116
  • Okulista z nawigacją 29 paź 2018, 16:03 Soczewki wieloogniskowe wszczepiane przy operacji zaćmy pozwalają pozbyć się okularów do jazdy samochodem, oglądania telewizji i do pracy przed komputerem – mówi Dr Agnieszka Miśkiewicz-Wójcik z Ośrodka Mikrochirurgii i Terapii Okulistycznej OKO.M we Wrocławiu. 119
  • Dlaczego warto nosić aparaty? 29 paź 2018, 14:54 Niedosłuch zwiększa ryzyko demencji, wycofania społecznego i depresji – mówi lek.med. Ryszard Mikołajewski z Firmy Oticon. 120
  • Palący problem 28 paź 2018, 20:00 Co trzeci Europejczyk doświadcza zgagi. Dla jednych to mało znacząca dolegliwość, innym skutecznie utrudnia codzienne funkcjonowanie i odbiera radość życia. 123
  • Gdy brzuch żyje własnym życiem 28 paź 2018, 20:00 Dolegliwości trawienne potrafią spędzić sen z powiek. Szczególnie gdy pojawiają się notorycznie. Jak z nimi walczyć i – co ważniejsze! – jak im zapobiegać? 126
  • Król i Królowa 28 paź 2018, 20:00 Ten film powstawał długo i w bólach. Ale przecież powstać musiał, bo historia Freddiego Mercury’ego i zespołu Queen nadaje się na duży ekran jak mało która. 129
  • Mocniejsze kontury 28 paź 2018, 20:00 Chciałem opisać wyobrażenia towarzyszące nam, gdy stajemy się świadkami umierania – mówi Marek Bieńczyk o swojej książce „Kontener”. 132
  • Nie odpuszcza 28 paź 2018, 20:00 W Polsce właśnie wyszła jego ostatnia powieść, tymczasem sam Harlan Coben coraz bardziej przenosi swe zainteresowanie z literatury na telewizję. 136
  • Wydarzenie 28 paź 2018, 20:00 Obok siebie Javier Marías, „Berta Isla”, Sonia Draga Javier Marías coraz częściej wymieniany jest jako jeden z głównych kandydatów do literackiej Nagrody Nobla. Hiszpański pisarz regularnie wydaje powieści, a w Polsce regularnie... 138
  • Film 28 paź 2018, 20:00 Odzyskać życie „Dziedziczki”, reż. Marcelo Martinessi, Aurora Films Dziedziczki to film skromny, intymny. Rozegrany w niuansach. Ale właśnie dlatego piękny. Dwie starsze lesbijki spędziły razem całe życie. Jedna z nich pozostawała w... 139
  • Muzyka 28 paź 2018, 20:00 Romskie opowieści Paderewski mówił, że „Manru” to pierwsza opera poświęcona problemowi rasy – nietolerancja i akty przemocy w stosunku do społeczności romskiej to problem nadal aktualny. Reżyser zmienił jednak Romów w hipisów, a... 140
  • Książki 28 paź 2018, 20:00 Pożegnanie z Cohenem Leonard Cohen, „Płomień. Wiersze, piosenki, fragmenty notatników”, Rebis Jako młody człowiek chciał być pisarzem i poetą. Tym drugim był do końca życia, ale dla świata był przede wszystkim piosenkarzem. I... 141
  • Kalejdoskop 28 paź 2018, 20:00 WYSTAWA W co się bawić? „Zabawa z kulturą. Tradycyjne zabawy i gry Azji”, Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie, do 10.11 Zamiast spędzać długie jesienne wieczory przy kolejnym serialu, lepiej w coś zagrać. Jeśli nie macie pomysłu, w... 142
  • Kulturalna trzynastka 28 paź 2018, 20:00 Magda Steczkowska PIOSENKARKA, AUTORKA TEKSTÓW; WE WRZEŚN UKAZAŁ SIĘ JEJ ALBUM „SERIALOVE” Z NAJPIĘKNIEJSZYMI PIOSENKAMI Z POLSKICH SERIALI 1. Kulturalnie potrafię... Odmówić. 2. Którym bohaterem z literatury chciałabyś być i... 143
  • Happy Halloween 28 paź 2018, 20:00 Wiem, że znowu wyjdę na starego pryka, który nie rozumie i tak dalej, albo co gorsze na podstarzałą, wielce kulturalną polonistkę, ale muszę to powiedzieć: nigdy nie nauczyłem się, jak się pisze wyraz „Halloween” (ile jest tych... 144
  • Jak się rozwieść bez wojny 28 paź 2018, 20:00 RADZI Marcin Bachman, radca prawny Wiele razy słyszałem od swoich klientów oraz znajomych, że zamierzają się rozwieźć kulturalnie, jak „normalni ludzie”, ale w pewnym momencie emocje brały górę i zaczynała się wojna na... 145
  • Zrób sobie ... Pawłowicz 28 paź 2018, 20:00 Ratunku! PiS atakuje nawet z lodówki! Tym razem słynną sałatką ą la Krystyna Pawłowicz. 146

ZKDP - Nakład kontrolowany