Łukasz Szumowski dla „Wprost”: Będą miliardy na zdrowie

Łukasz Szumowski dla „Wprost”: Będą miliardy na zdrowie

Łukasz Szumowski
Łukasz Szumowski / Źródło: Newspix.pl / Grzegorz Krzyzewski / Fotonews
– Już widać efekty wzrostu nakładów na zdrowie, a program 500 plus odbije się pozytywnie na długości życia. To będzie pokolenie, które dzięki poprawie warunków socjoekonomicznych będzie zdrowsze – mówi prof. Łukasz Szumowski, minister zdrowia w rozmowie z „Wprost”.

Katarzyna Pinkosz: Panie ministrze, ile będzie przeznaczane na ochronę zdrowia w 2024 r.: 6 proc. PKB czy 4,5 proc.?

Minister zdrowia Łukasz Szumowski: Nakłady na ochronę zdrowia będą systematycznie rosły do 6 proc. PKB w 2024 r., jak to określa ustawa uchwalona w 2017 r. Nic się nie zmieniło. W roku 2024 nakłady na zdrowie będą o ok. 60 mld zł wyższe niż obecnie. Wysokość nakładów w relacji do PKB nigdy nie była zagrożona.

To skąd dane przedstawione niedawno w Wieloletnim Planie Finansowym, które pokazywały, że w 2024 r. będzie to ok. 4,5 proc. PKB? Niedopatrzenie?

W Wieloletnim Planie Finansowym przytoczono prognozy przygotowane przez Zespół ds. starzejącego się społeczeństwa Komisji Europejskiej, który zakończył prace, zanim w Polsce została uchwalona ustawa mówiąca o dojściu do 6 proc. PKB na zdrowie. Pod tabelką było jasno napisane, że nie uwzględnia ona danych z ustawy o 6 proc. PKB, która zobowiązuje Polskę do systematycznego wzrostu nakładów na zdrowie. Kolejne prognozy będą opracowane przez ten Zespół dopiero w 2020 r. i będą uwzględniać tę ustawę.

Lekarze rezydenci mówią jednak, że czują się oszukani sposobem liczenia, tym, że bierze się pod uwagę PKB nie z roku bieżącego. I pytają, czy wiedział pan, że będzie to PKB sprzed dwóch lat?

Ustawa, która określiła szczegóły metodologii, obowiązuje od 2017 r., nic w niej nie zostało zmienione. Moi partnerzy w tamtych rozmowach też przyznali, że rozmawialiśmy o tempie wzrostu, a nie o metodologii liczenia. Ustawa była szeroko konsultowana w czasie nowelizacji i podczas uchwalania. Żadnych głosów co do sposobu liczenia nie było. Ten sposób liczenia nakładów jest zresztą zapisany w samym porozumieniu, które obie strony podpisały.

Jednak dla osoby postronnej wydaje się oczywiste, że bierzemy pod uwagę dany rok.

W ustawie zostało wyraźnie napisane, jak będzie to liczone. W ten sposób ustalenie minimalnego poziomu nakładów na zdrowie i planowanie budżetowe jest oparte o realne, podsumowane dane. Dlatego w ustawie przyjęto właśnie taką procedurę. Fundamentalne jednak jest to, że nakłady na ochronę zdrowia przez lata były niskie, a teraz są podnoszone, i to znacznie. W latach 2015-19 realnie mamy prawie o 23 mld zł więcej na zdrowie. W 2024 r. będzie to o ok. 60 mld zł więcej niż w roku bieżącym. To gigantyczna różnica, aż dwie trzecie tegorocznego budżetu. Pieniędzy realnie będzie więcej. Jeszcze w 2014 r. publiczne nakłady na ochronę zdrowia wynosiły 73,3 mld zł, a w tym roku wyniosą ponad 97 mld zł.

Rezydenci twierdzą, że różnica między policzeniem na ten rok estymowanego PKB z 2019 r. a PKB z 2017 r. to 10 mld zł, które odebrano w ten sposób pacjentom.

Metodologia liczenia jest jednym z głównych punktów ustawy. Nikt nie ukrywał tych zapisów, od samego początku znajdowały się w ustawie. Były konsultacje społeczne, ani lekarze rezydenci, ani Ogólnopolski Związek Zawodowy Lekarzy, ani Naczelna Rada Lekarska – nikt nie zgłaszał żadnych uwag co do metodologii liczenia nakładów. To skąd one teraz? Gdyby nie ta ustawa, pieniądze na ochronę zdrowia byłyby wielokrotnie mniejsze. Ustawa z 2017 r. bardzo dokładnie określa, jak te 6 proc. będzie liczone. Żadnych zmian nie było.

Lekarze zapowiadają akcje protestacyjne, manifestacje. Jak chce pan temu zapobiec?

Każdy zgodzi się z tezą, że zdrowie jest niezwykle ważne i nakłady muszą rosnąć. O tym, że zdrowie jest priorytetem rządu, świadczy wzrost tempa nakładów na jego ochronę. Dziś nie ma drugiego obszaru w budżecie, na który nakłady rosłyby tak szybko, jak nakłady na ochronę zdrowia. Jeśli chodzi o tempo wzrostu nakładów, to zdrowie jest na pierwszym miejscu. Poza tym są też programy, na które przeznaczane pieniądze nie są formalnie wliczane do nakładów na zdrowie, a są to de facto programy prozdrowotne. To np. program „Czyste powietrze”, na który przeznacza się ok. 100 mld zł. Inne kraje w Europie wliczają do wydatków na ochronę zdrowia np. budowę boisk piłkarskich. Gdyby policzyć wszystkie tego typu nakłady, to nasz „procent PKB na zdrowie” byłby znacznie wyższy. Ważne jest, żeby był cały czas wzrost i żeby dobrze wydawać dodatkowe pieniądze, by każdy pacjent poczuł realną poprawę.

OZZL apelowało, żeby zamiast 500 zł na pierwsze dziecko pieniądze przeznaczyć na ochronę zdrowia. Zgodziłby się pan z tym postulatem?

Wszystkie badania pokazują, że warunki socjoekonomiczne są równie ważne co działania lecznicze. To zjawisko szeroko opisywane, mówiące, że „kod pocztowy”, czyli miejsce zamieszkania i warunki ekonomiczne, jest ważniejszy niż „kod genetyczny”, czyli to, z predyspozycjami do jakich chorób przyszliśmy na świat. To, co zyskaliśmy dzięki 500 plus, czyli zdecydowana poprawa sytuacji dzieci, będzie procentować. Jestem przekonany, że za 10-15 lat, gdy te dzieci dorosną, 500 plus odbije się pozytywnie na ich długości życia. To będzie pokolenie, które dzięki poprawie warunków socjoekonomicznych będzie dużo zdrowsze.

Czyli uważa pan, że 500 plus będzie dobrze zainwestowane?

Już widać, że te pieniądze są dobrze zainwestowane, choćby w zmianę trybu życia. Dzięki temu programowi wiele dzieci pierwszy raz wyjechało na wakacje w góry, nad morze. Pojawiły się tam rodziny z dziećmi, których nigdy wcześniej tam nie było. Te pieniądze to zupełnie inna perspektywa życia, co przełoży się na zdrowie tych dzieci i długość życia. Podobnie, jeśli chodzi o 13. emeryturę. Myślę, że te dodatkowe pieniądze choć trochę pomogą w dbaniu o swoje zdrowie. Podobnie jak program bezpłatnych leków dla osób powyżej 75. roku życia, na który przeznaczyliśmy już łącznie ok. 1,4 mld zł. Dzięki temu wiele osób przyjmuje leki, na które wcześniej nie było ich stać. Najwyższa Izba Kontroli potwierdziła ostatnio, że program ten poprawił dostęp seniorów do produktów leczniczych, a w domowych budżetach osób starszych zauważalny był spadek wydatków na leki. Z bezpłatnych leków skorzystało już 2,7 mln seniorów.

W tym sporze nie chodzi jednak tylko o pieniądze, ale też o realną poprawę, skrócenie kolejek, lepszy dostęp do leczenia. Kiedy to się zmieni?

Realna poprawa już jest: zatrzymaliśmy exodus kadr medycznych. Gdyby nie wzrost nakładów na ochronę zdrowia, ten exodus trwałby nadal, a za kilka lat mielibyśmy katastrofę. W przypadku niektórych świadczeń kolejki są efektem niewystarczającej liczby specjalistów z danej dziedziny. Dlatego inwestycja w kadry jest tak ważna. Podnieśliśmy znacząco liczbę studentów medycyny na kierunkach lekarskich. Limit przyjęć we wszystkich trybach kształcenia w roku akademickim 2018/2019 wynosi 9409 miejsc. Wzrasta także liczba świadczeń w niektórych dziedzinach służby zdrowia, a czas oczekiwania na nie spada. Podejmowane przez nas działania przyczyniają się do poprawy finansowania ochrony zdrowia, poprawy sytuacji kadr medycznych, a przede wszystkim do zwiększenia bezpieczeństwa pacjentów.

Nadal jednak młodzi lekarze chcą wyjeżdżać…

Liczba lekarzy w systemie wzrasta, i to w sposób stabilny. Nie mamy exodusu lekarzy. A jeśli chodzi o pielęgniarki, to sytuacja bardzo się zmieniła. W 2018 r. pierwszy raz 100 proc. pielęgniarek, które ukończyło studia, odebrało prawo do wykonywania zawodu. Wcześniej było to ok. 70 proc., czyli co trzecia w ogóle go nie odbierała. Po prawa do wykonywania zawodu zaczęły się zgłaszać pielęgniarki, które wcześniej o niego nie wystąpiły. To pokazuje, że ten zawód stał się znacznie bardziej atrakcyjny dzięki zmianom, jakie wprowadziliśmy. A jeśli chodzi o kolejki, skracają się w niektórych dziedzinach. Od maja NFZ płaci szpitalom za wszystkie wykonane operacje zaćmy, bez limitów. Kolejki już się skróciły, a dzięki temu skrócą jeszcze bardziej. Ruszyła i szybko postępuje informatyzacja: jest e-recepta, e-skierowanie, internetowe konto pacjenta. Dzięki informatyzacji będzie można zacząć płacić szpitalom nie tylko za sam fakt leczenia, ale też za jego jakość. A bez jakości nie uda się zmienić na lepsze ochrony zdrowia. Wchodzą programy koordynowanej opieki nad chorymi po zawale serca, z niewydolnością serca, wprowadzamy pilotaż sieci onkologicznej – wszystko to powoduje, że pacjent będzie lepiej zaopiekowany, nie będzie musiał sam błąkać się w systemie ochrony zdrowia i szukać dla siebie opieki.

Jedną z grup protestujących są dyrektorzy szpitali powiatowych – z powodu zadłużenia. Długi mają również szpitale wysoko specjalistyczne czy kliniczne, np. szpital Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Nakłady na szpitalnictwo rosną co roku o mniej więcej 10 proc., teraz również zostaną przeznaczone na to dodatkowe pieniądze, przeszacowujemy wyceny wielu procedur, NFZ będzie płacił więcej. Jeśli chodzi o długi, to prawie połowa wszystkich zobowiązań wymagalnych, czyli przeterminowanych, jest generowana przez 18 najbardziej zadłużonych szpitali w Polsce. Ponad 70 proc. SPZOZ-ów nie ma w ogóle zobowiązań wymagalnych. Każdy przypadek należy przeanalizować indywidualnie, ale czasem długi to kwestia zarządzania szpitalami: szpitale kliniczne w Białymstoku, Szczecinie, Katowicach i Poznaniu nie mają wymagalnych długów.

Ostatnio pojawiały się informacje o tragediach na Szpitalnych Oddziałach Ratunkowych, czyli SOR-ach. Można powiedzieć, że zabrakło empatii, ale na SOR-ach szczególnie też widać, jak brakuje lekarzy.

Każdy z tych przypadków jest inny, oczywiście kontrole pokażą, co tam faktycznie się stało, czy to brak empatii, błąd lekarski czy zła organizacja. SOR to miejsce, gdzie trzeba zwrócić szczególną uwagę na jakość. Na pewno będziemy chcieli przeznaczyć większe nakłady na funkcjonowanie SOR. Chcemy, by w każdym z nich funkcjonował ujednolicony system triażowy: pacjent zaraz po przyjściu będzie oceniony, czy lekarz musi zająć się nim natychmiast, czy możne poczekać. Każdemu pacjentowi powinna być przypisana konkretna kategoria, np. kolor: czerwony – przypadek pilny, nie może czekać, żółty lub zielony – sytuacja stabilna. Chcę, by zaczął również funkcjonować system retriażu, to znaczy, żeby po pewnym czasie retriażysta sprawdzał, czy sytuacja pacjenta się nie zmieniła, czyli czy nie stał się np. przypadkiem pilnym. Nie znamy obecnie danych dotyczących czasu oczekiwania w poszczególnych wskazaniach. Chcemy to zmienić. Od października br. będzie wprowadzane raportowanie, jaki jest okres oczekiwania w poszczególnych liniach na danym SOR. SOR to oddział szpitalny. Musimy zadbać o to, by pacjent, który jest na SOR diagnozowany, czuł, że jest pod dobrą opieką.

Okładka tygodnika WPROST: 19/2019
Więcej możesz przeczytać w 19/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1
  •  
    Panie Szumowski ! Szum medialny przed strajkiem rezydentów: miliony, biliony, tryliony na zdrowie BĘDĄ ! . Po wyborach Tylko zapomniałeś cwaniaczku , że słyszeliśmy twój szept : miliony, biliony, tryliony GROSZY będą !

    Spis treści tygodnika Wprost nr 19/2019 (1884)

    • Budujmy okrągłe stoły 5 maj 2019, 20:00 O problemie silosowości w organizacjach napisano wiele, i nie były to peany. Ogranicza efektywność, innowacyjność, utrudnia funkcjonowanie – zamykanie się w granicach działów, departamentów, bywa zmorą firm, oraz – co gorsza –... 3
    • Niedyskrecje parlamentarne 5 maj 2019, 20:00 POLITYCY PIS MARTWIĄ SIĘ KAMPANIĄ BILLBOARDOWĄ KOALICJI EUROPEJSKIEJ pod hasłem: „Uwaga! Ucieka do Brukseli”. Na plakatach są m.in. BEATA SZYDŁO z hasłem: „Niech opowie o milionach dla swoich” czy ANNA ZALEWSKA z hasłem „Niech... 6
    • Obraz tygodnia 5 maj 2019, 20:00 1 mln zł warte jest ferrari, którym porusza się Ewa Chodakowska z mężem. Ćwiczenia fizyczne i motywowanie do nich innych się opłaca 30 tys. zł próbował wyłudzić lokalny działacz PiS od firmy remontującej kościół w Dąbrowie... 9
    • Info radar 5 maj 2019, 20:00 Powrót Tyrmanda Leopold Tyrmand (1920-1985) Rok 2020 będzie rokiem Leopolda Tyrmanda – zadecydował Sejm. Posłowie jednomyślnie postanowili uhonorować kultowego pisarza, którego utwory powstałe w latach 50. i 60. wciąż cieszą się... 10
    • Rozczarowany bojownik 5 maj 2019, 20:00 W młodości uwiodło go marzenie o sprawiedliwej Polsce, w średnim wieku badał historię, która jest nauczycielką życia, w ostatnich latach gorzko komentował polityczny bałagan. Teraz już go nie ma – odszedł kolejny mądry człowiek. Robi się pusto. 12
    • Nie tylko Judasz 5 maj 2019, 20:00 Proszę porównać pastwienie się nad kukłą Judasza w Pruchniku z praktykami palenia kukieł polityków. To jest szersze zjawisko niż antysemityzm w pseudoreligijnych rytuałach – mówi prof. Magdalena Zowczak, antropolog z UW. 14
    • Mój czas nie minął 5 maj 2019, 20:00 Rozmowa z wokalistką Haliną Frąckowiak 15
    • Polański skarży Akademię Filmową 5 maj 2019, 20:00 Czy reżyser słusznie domaga się od Amerykanów przywrócenia członkostwa? 16
    • Zaczynamy marsz po władzę 5 maj 2019, 20:00 Idą niełatwe czasy, ciepła woda w kranie z całą pewnością nie wystarczy. Nadchodzi czas brania byka za rogi – mówi Rafał Trzaskowski, prezydent Warszawy. 19
    • Nie dotykać Notre Dame! 5 maj 2019, 20:00 Pożar katedry Notre Dame stał się we Francji okazją do ciekawej przedwyborczej kontrowersji. Sprowokował ją Emmanuel Macron, mówiąc w telewizyjnym orędziu: „Odbudujemy Notre Dame jeszcze piękniejszą, niż była”. Słowa prezydenta... 23
    • Donald, Polskę zbaw! 5 maj 2019, 20:00 Jeśli Donald Tusk chce znaleźć receptę na bolączki Polaków, musi na nowo przemyśleć swoje podejście do liberalizmu. 24
    • Wygram z rakiem 5 maj 2019, 20:00 Czeka mnie ważna walka, być może najważniejsza w życiu, ale wierzę, że wygram z rakiem – mówi Janina Ochojska, szefowa Polskiej Akcji Humanitarnej. 27
    • Krajobraz po strajku 5 maj 2019, 20:00 Twarda rozprawa rządu ze strajkującymi nauczycielami nie wpłynęła negatywnie na poparcie dla Zjednoczonej Prawicy – PiS wciąż utrzymuje kilkupunktową przewagę nad Koalicją Europejską. 30
    • Ambasador z problemami 5 maj 2019, 20:00 PiS ma kłopot z obsadą funkcji ambasadora Polski w NATO. To z punktu widzenia bezpieczeństwa Polski najważniejsza placówka dyplomatyczna. Tymczasem Tomasz Szatkowski, kandydat na to stanowisko, wywołuje opory w samym obozie władzy. 32
    • Krajobraz wielkanocny 5 maj 2019, 20:00 W 1991 r. kolega z redakcji przyparł mnie do muru. Dosłownie. Byłam poczatkującą reporterką w Radiu „S” w Poznaniu. Przy okazji Wielkanocy zrobiłam wywiad z antropologiem kultury na temat mitów związanych z początkiem wiosny,... 34
    • Dzieci, które nie chcą żyć 5 maj 2019, 20:00 Nie wiadomo, dlaczego coraz więcej nastolatków, a nawet dzieci w Polsce, próbuje się zabić. Nikt tego nie bada, a psychiatria dziecięca jest w zaniku. 36
    • Łukasz Szumowski dla „Wprost”: Będą miliardy na zdrowie 5 maj 2019, 20:00 – Już widać efekty wzrostu nakładów na zdrowie, a program 500 plus odbije się pozytywnie na długości życia. To będzie pokolenie, które dzięki poprawie warunków socjoekonomicznych będzie zdrowsze – mówi prof. Łukasz Szumowski, minister zdrowia w rozmowie z „Wprost”. 40
    • VIP w podróży 5 maj 2019, 20:00 Przejazd taksówką z punktu A do punktu B? To proste. A jeśli klienci potrzebują czegoś więcej, Wawa Taxi, która stawia na elastyczność, dopasuje się do ich potrzeb. 43
    • Rzeź świnek skarbonek 5 maj 2019, 20:00 Rozmowa z dziećmi o pieniądzach to w polskich domach takie tabu jak rozmowa o seksie. Skoro rodzice się wstydzą, finansów zaczęły uczyć banki, bo przy okazji mogą zarobić nawet na trzynastolatkach. 52
    • Hossa Bessa 5 maj 2019, 20:00 Elektryk ze Stuttgartu Model Taycan będzie pierwszym w pełni elektrycznym samochodem z koncernu Porsche. Silnik o mocy 600 KM, przyspieszenie do setki w 3,5 sekundy i zasięg ok. 500 km. Koncern ze Stuttgartu obiecuje, że w kwadrans baterię... 55
    • W poszukiwaniu strefy zrzutu 5 maj 2019, 20:00 Absolwenci owianego legendą wydziału studiów ekonomicznych skrzyknęli się po latach, aby podzielić się swoją wiedzą i doświadczeniem. 56
    • Pawilon do zadań specjalnych 5 maj 2019, 20:00 Designerski i mobilny pawilon ekspozycyjny sprawdzi się tam, gdzie trzeba zaprezentować markę w wyjątkowy sposób z wykorzystaniem innowacyjnych rozwiązań. 58
    • Wielka nadzieja Ukrainy 5 maj 2019, 20:00 Ukraińcy na wschodzie, blisko linii frontu z Rosją, pokładają wielkie nadzieje w nowym prezydencie. Telewizyjny komik bez politycznego doświadczenia ma na razie program tak niejasny, że każdy może go sobie przykroić do własnych oczekiwań. 60
    • Nacjonaliści nie dają profitu politycznego 5 maj 2019, 20:00 Wynik wyborów na Ukrainie to przykład pokazujący, że oparcie się o środowiska nacjonalistyczne prowadzi na polityczne manowce – mówi Marcin Przydacz, polski wiceminister spraw zagranicznych. 64
    • Kampania last minute 5 maj 2019, 20:00 Brytyjskie eurowybory mogą osłabić pozycję chadeków w nowym Parlamencie Europejskim, a przy okazji poważnie przemeblować Pałac Westminsterski. 66
    • Promujemy bezpieczną jazdę 5 maj 2019, 20:00 Chcemy poprawić sytuację na polskich drogach, bo statystyki są alarmujące – mówi Maciej Tórz, prezes zarządu Rentis SA. 69
    • Naturalne metody walki z migreną 5 maj 2019, 20:00 Chociaż na migreny cierpi niewielu z nas, stanowią poważny problem, ponieważ leczenie tego konkretnego bólu głowy jest trudne. 70
    • Polska nie jest pępkiem świata 5 maj 2019, 20:00 Dzisiaj już się nie da mówić o Polsce bez mówienia o świecie, taka Polska jest fatamorganą – mówi Olga Tokarczuk, pisarka nominowana do nagrody Bookera.. 72
    • Moja muzyka rośnie ze mną 5 maj 2019, 20:00 Posiadanie dzieci sprawia, że człowiek zadaje sobie pytanie, w jakim świecie one będą żyły. Niezależnie od tego, jak widzi aktualną sytuację, zaczyna myśleć, że może zasługujemy na trochę mądrzejszą politykę – mówi Bartosz „Fisz” Waglewski. 76
    • Czas zawiedzionych nadziei 5 maj 2019, 20:00 Zamknięcie się na inny świat, kulturę, wrażliwość, wyobraźnię jest po prostu głupie – mówi Krystyna Janda. Rolą w „Słodkim końcu dnia” wybitna aktorka wraca do kina. 80
    • Wydarzenie 5 maj 2019, 20:00 Coś się kończy… „AVENGERS: KONIEC GRY”, reż. Anthony Russo, Joe Russo, Disney W filmie „Avengers: Wojna bez granic” łotr Thanos pstryknięciem palców unicestwił połowę życia we wszechświecie. Zdziesiątkowani superbohaterowie... 83
    • Film 5 maj 2019, 20:00 Powrót Krystyny Jandy Jacek Borcuch dołącza do grona reżyserów, którzy obserwują współczesność oczami innych artystów. Jego bohaterka swoje już osiągnęła. Sławę, pieniądze, Nagrodę Nobla. Teraz poetka Maria Linde chce tylko w... 84
    • Muzyka 5 maj 2019, 20:00 Parada Beyoncé To było wydarzenie w amerykańskiej muzyce. Po przerwie Beyoncé powróciła w 2018 r. na najistotniejszy dla tamtejszej popkultury festiwal Coachella. Przygotowała się starannie, stylizując koncert na paradę studencką, i... 85
    • Kalejdoskop 5 maj 2019, 20:00 Zła miłość The Act” zaczyna się jak „Wielkie kłamstewka” – wyją policyjne syreny, mundurowi przesłuchują świadków, a w łóżku leży pokłute ciało. Różnica jest taka, że od razu dowiadujemy się, że należy do Dee Dee... 87
    • Z Dziennika 5 maj 2019, 20:00 Dzwonek do drzwi. Kurde. Kto dziś odwiedza kogoś w domu? Taki dzwonek to nie może wróżyć nic dobrego... Też macie uczulenie na niezapowiedziane dzwonki do drzwi o dziwnych porach? Patrzę przez judasza: nasza kochana policja. Jak zwykle... 88
    • Bawmy się designem 5 maj 2019, 20:00 Żeby lepiej mieszkać, trzeba toczyć walkę nie tyle z biedą, co z przyzwyczajeniami – mówi Dorota Szelągowska, projektantka wnętrz. 90
    • Podhale zbudowało moją hardość 5 maj 2019, 20:00 Inspirujący dla mnie, paradoksalnie, jest stres. Trema, jakiś wypadek, ściany, od których się odbijam – z tego czerpię. Nie zapominam jednak brać inspiracji także z tego, co wokół: frajdy, radości i uśmiechu innych. 94
    • Czop-czop chlubą PRL-u 5 maj 2019, 20:00 Paprykarzem szczecińskim zajadano się na wycieczkach pracowniczych, w akademikach, a polskie rodziny smarowały nim w „rybne” piątki kanapki do pracy. 96
    • Jak odpowiedzialnie adoptować psa 5 maj 2019, 20:00 Kupowanie żywej istoty to przejaw bezsensownego snobizmu. Dużo lepszym pomysłem jest adopcja. 97
    • Zrób sobie Zełenskiego 5 maj 2019, 20:00 Sposób na karierę polityczną na Ukrainie: zagrać prezydenta w serialu (kampanię wyborczą mamy z głowy), a naród zagłosuje zgodnie ze scenariuszem. 98

    ZKDP - Nakład kontrolowany