Kampania bez fake newsów

Kampania bez fake newsów

Fotografia ilustracyjna
Fotografia ilustracyjna / Źródło: Fotolia / XtravaganT
Fake newsy stały się potężnym narzędziem politycznego wpływu i elementem wielu kampanii przedwyborczych. Dlatego tak ważne jest, abyśmy umieli je rozpoznawać.

Udostępniamy fake newsy, choć wielu z nas zdaje sobie sprawę, że informacja jest nieprawdziwa – wynika z badań przeprowadzonych przez Państwowy Instytut Badawczy NASK. Do udostępnienia lub polubienia takich informacji ze świadomością, że są nieprawdą, przyznaje się prawie 9 proc. przebadanych przez NASK internautów. – 11,6 proc. zrobiło to, nie wiedząc, że mają do czynienia z fake newsem – mówi dr Rafał Lange, kierownik Pracowni Badań Społecznych w NASK.

Cena dezinformacji

To właśnie fake newsy uznaje się za czynniki, które miały poważny wpływ na wynik wyborów prezydenckich w USA i głosowanie w sprawie brexitu. Jak ujawniły kolejne śledztwa i raporty, w pierwszym przypadku doszło do ataków phishingowych na skrzynki pocztowe setek osób zaangażowanych w kampanię wyborczą po stronie Partii Demokratycznej. Wykradziono też dane z serwerów i sieci komputerowych demokratów, które następnie zostały udostępnione na stronie DCLeaks. Jednocześnie w serwisach społecznościowych uaktywniły się konta fałszywki, które promowały te wycieki. Natomiast w Wielkiej Brytanii już po brexicie dziennikarze „Guardiana” przeanalizowali aktywność blisko 3 tys. kont zawieszonych przez Twittera, bo sterowały nimi boty. Jak się okazało, kont tych używano do dezinformacji podczas referendum. Ich działalność była na tyle przekonująca, że ich tweety cytowała nawet prasa.

Przykładów przedwyborczych kampanii, na które próbowano wpłynąć m.in. fake newsami w serwisach społecznościowych, jest więcej. Dlatego instytucje i organizacje, jak Unia Europejska, NATO czy OECD (Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju), chcą zrobić porządek z polityczną manipulacją w sieci. Do walki włączyły się firmy z branży medialnej oraz platformy społecznościowe Facebook i Twitter, które – jak pokazały badania – należą w ocenie respondentów do najbardziej sprzyjającego rozpowszechnianiu fake newsów typu mediów. Niestety, wykrycie fake newsów może nie być łatwe – ich twórcy starają się, aby wyglądały wiarygodnie, zawierały np. dane statystyczne, zdjęcia, nazwiska. Tworzą fikcyjne źródła, uwiarygodniające pochodzenie informacji. Takie treści są zwykle sensacyjne, kontrowersyjne i dotyczą głośnych medialnie tematów. Wzbudzają emocje, co ma zachęcać do ich udostępniania. W Polsce rozpoznawania fake newsów i radzenia sobie z nimi uczy m.in. Państwowy Instytut Badawczy NASK.

Stworzona przez niego strona www.bezpiecznewybory.pl podpowiada, jak zweryfikować autentyczność profili społecznościowych, postów, zdjęć i artykułów internetowych. To jednak dopiero pierwszy krok, bo w Polsce i na świecie rozwijanie i wprowadzanie skutecznych środków zaradczych dopiero się zaczyna. – Nie jesteśmy jako społeczeństwo na razie dostatecznie świadomi powagi sytuacji. 19 proc. Polaków nie sprawdza wiarygodności informacji lub ich źródeł w internecie. Nie najlepiej nam też idzie odróżnianie faktów od opinii – komentuje Krzysztof Silicki, zastępca dyrektora PIB NASK ds. cyberbezpieczeństwa i innowacji. Na szczęście rośnie świadomość problemu. Jak zbadał NASK, 64 proc. Polaków uważa, że w internecie istnieje zjawisko dezinformacji, która ma wpłynąć na wynik wyborów w naszym kraju. Ponad połowa (56,2 proc.) polskich internautów przyznaje, że zetknęła się w ostatnich miesiącach z manipulacją lub dezinformacją w sieci. A 35 proc. Polaków z internetowymi fake newsami ma kontakt raz w tygodniu lub częściej.

Uniwersalne mechanizmy

Oczywiście nie oznacza to, że możemy biernie się przyglądać rozwojowi technik manipulacji. Dlatego Komisja Europejska w ubiegłym roku zadeklarowała wspieranie wiarygodności informacji, np. poprzez tworzenie wskaźników wiarygodności źródeł treści, opartych na obiektywnych kryteriach i zatwierdzonych przez stowarzyszenia medialne. Stawia też na edukację i współpracę. Zdaniem Krzysztofa Silickiego w dobrą stronę idą również działania zmierzające do wdrożenia mechanizmów oznaczania informacji zweryfikowanych pozytywnie i tych, które po sprawdzeniu okazały się nieprawdziwe. Zaznacza jednak, że aby te mechanizmy działały, muszą być uniwersalne. – Dziś, jeśli ktoś odkryje manipulację i napisze o tym np. w komentarzu pod postem, to jego wysiłek może pójść na marne. Nawet jeśli inni użytkownicy serwisu przeczytają komentarz, to wystarczy, że ktoś skopiuje newsa do innego portalu i tam będą kolejni użytkownicy, których będzie można wprowadzić w błąd – tłumaczy Silicki. Jeśli administratorzy przyjmą wspólny system oznaczeń, to od razu będzie widać, że dana informacja jest podejrzana.

Marta Szuma
Artykuł został opublikowany w 21/2019 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 2
  • Podsumowując artykuł - my "dziennikarze" (politycznie aktywiści) musimy wam mówić co jest prawdą a co nie aby "było tak jak było" to my zdecydujemy czy informacja jest be czy cacy. I nikt tutaj nie wspomina o cenzurze żeby nie było. To nie tak że "fake newsy" są produkowane przez nas - tak trzeba a wy niestety musicie się z tym pogodzić to my jesteśmy "orędownikami prawdy" i "obiektywności" jak i "rzetelności" My na pewno "obiektywnie" zrelacjonujemy każde wydarzenie. Jeśli nie my to kto inny? Bez nas to świata nie zrozumiecie. :))))
    • Dla dziennikarzy starych mediów wszystko co nie wyszło od nich albo co nie jest zgodne z ich linią propagandową w większości przypadków lewicową jest "fake newsem" prawda. Cenzury się zachciewa szmaty co? Chyba ten artykuł najlepiej świadczy o chęci cenzury.
      Sam WPROST sugeruje fake newsy - Ingerencja Rosjan w wybory w USA okazała się fake newsem wymyślonym przez lewice i w lewo się 'chwiejące" środowiska dziennikarskie. Zostało to niestety niedawno udowodnione po długim śledztwie widać WPROST nie uczy się na błędach.

      Spis treści tygodnika Wprost nr 21/2019 (1886)

      • Unia Europejska musi zniknąć 19 maj 2019, 20:00 W filmie (mnie bawi) z Drew Barrymore i Benem Stillerem młode małżeństwo wprowadza się do wymarzonego mieszkania. I, jak to w komediach bywa, szybko przekonuje się, że rzeczywistość rozmija się z oczekiwaniami. Mieszkająca na górze... 3
      • Niedyskrecje parlamentarne 19 maj 2019, 20:00 PREZES PIS W „PYTANIU NA ŚNIADANIE” TO BYŁO NIE LADA WYDARZENIE. Przybycie JAROSŁAWA KACZYŃSKIEGO do telewizji śniadaniowej wywołało takie poruszenie, że na korytarzu TVP zaroiło się od gapiów. Ale nie tylko od nich, bo prezes PiS... 6
      • Obraz tygodnia 19 maj 2019, 20:00 240 tys. osób podpisało się w ciągu kilku dni pod petycją, by ostatni sezon „Gry o tron” został nakręcony jeszcze raz „przez kompetentnych scenarzystów” Wygrani Bracia Sekielscy odnieśli sukces o wiele większy niż bracia... 9
      • Info radar 19 maj 2019, 20:00 Edukacja razem z nauką Gdy kandydaci żyją wyborami do europarlamentu, pozostali politycy już się zastanawiają, co się stanie po nich, jeśli w rządzie zabraknie np. minister edukacji Anny Zalewskiej. – Moim zdaniem należałoby wrócić... 10
      • Niepełnosprawni wznawiają protest 19 maj 2019, 20:00 Rozmowa z Jagną Marczułajtis-Walczak, snowboardzistką, posłanką PO, matką dziecka z niepełnosprawnością. 11
      • Wieczne czekanie na cud 19 maj 2019, 20:00 Jak bardzo „Tylko nie mów nikomu” zmieniło świadomość Polaków 12
      • Krótki przewodnik po wyborach do Parlamentu Europejskiego 19 maj 2019, 20:00 KIEDY SIĘ ODBYWAJĄ 26 MAJA od godz. 7 do 21. Cisza wyborcza obowiązuje od 25 maja. 14
      • Jak hartuje się plastelina 19 maj 2019, 20:00 Kandydaci w eurowyborach lubią przedstawiać swoją misję w kategoriach ostrej walki o polskie interesy. Ta walka oczywiście w UE się toczy, ale opakowana w znacznie bardziej miękką retorykę niż w Polsce, gdzie eurowybory są całkowicie podporządkowane krajowej polityce. 16
      • Bomby i kapiszony, czyli ręka podniesiona na Polskę 19 maj 2019, 20:00 Już tylko kilka dni dzieli nas od głosowania w wyborach europejskich, które przez samych polityków zostały uznane za pierwszą turę jesiennych wyborów parlamentarnych. 20
      • Brukselskie okno na świat 19 maj 2019, 20:00 Dla tych, którzy dostaną się do europarlamentu, nowe stanowisko to nie tylko finansowe eldorado, lecz także szansa na warunki pracy, o których polscy posłowie mogą tylko pomarzyć. 24
      • Orbán się polonizuje 19 maj 2019, 20:00 Widowiskowe pojednanie Viktora Orbána z Ameryką zapowiada silniejsze niż dotąd oddziaływanie polskich interesów na politykę w naszym regionie Europy. W polityce – jak zresztą w życiu – wróg mojego przyjaciela, który na dodatek wcale... 27
      • Wojna po naszej stronie nie ma sensu 19 maj 2019, 20:00 Myślę, że Robert Biedroń osiągnie dobry wynik. Ale nie wygra z PiS. A Koalicja Europejska ma na to szansę – mówi Barbara Nowacka, przewodnicząca Inicjatywy Polskiej. 28
      • Wyborcze premiery książkowe 19 maj 2019, 20:00 Ogromne kontrowersje wzbudziło ujawnienie w książce „Delfin” tego, że premier wraz z żoną adoptowali dwoje dzieci 30
      • Matka Polka hejterka 19 maj 2019, 20:00 Matczyna solidarność to miejska legenda. Matki hejterki do perfekcji opanowały zadawanie ciosów innym. Choć nie tylko one to robią. Na krytykę mam pozwalają sobie wszyscy. Wojny z macierzyństwem są coraz brutalniejsze. 32
      • Królestwo ich nie z tego świata 19 maj 2019, 20:00 Piszę ten felieton pięć dni po premierze filmu „Tylko nie mów nikomu”. Szukam informacji, czy prokuratura wszczęła już śledztwa przeciwko biskupom, którzy nie zgłaszali gwałcenia dzieci organom ścigania. Nie mogę znaleźć. Czekam... 37
      • Koniec bałwochwalstwa 19 maj 2019, 20:00 Zachowanie przedstawicieli Kościoła w sprawie pedofilii pokazuje, jak bardzo potrzebna jest zmiana zasad funkcjonowania tej instytucji w państwie. O konieczności tej zmiany mówią głośno nie tylko antyklerykałowie, lecz także księża i świeccy katolicy. 38
      • Kto zarobi na Notre Dame 19 maj 2019, 20:00 Francuscy milionerzy, którzy tak hojnie zrzucali się na odbudowę paryskiej katedry, nie musieli działać bezinteresownie. Dla niektórych z nich odbudowa Notre Dame może się okazać prawdziwą żyłą złota. 42
      • Polscy ambasadorzy 19 maj 2019, 20:00 Jacht, który miał lansować Polskę za granicą, stoi uszkodzony w porcie na Rhode Island. To kolejny dowód na to, że nie potrzebujemy specjalnej fundacji do promowania naszego kraju. Najlepiej robią to polscy przedsiębiorcy. Oto tegoroczne zestawienie 100 największych rodzimych... 46
      • Energetyka: przyszłość zaczyna się teraz 19 maj 2019, 20:00 Magazynowanie energii jest jedną z najszybciej rozwijających się gałęzi przemysłu elektroenergetycznego. Dzięki magazynom możliwe jest gromadzenie energii, a potem dostarczanie jej do odbiorców. To rewolucja w energetyce. 54
      • Polska lotnicza – Chopin, Radom, CPK 19 maj 2019, 20:00 Nawet 50 mln pasażerów obsłużą w 2019 r. polskie lotniska – wynika z raportu PwC. To ponad 10-procentowy wzrost w porównaniu z 2018 r. 56
      • Z energią dla rozwoju lokalnych społeczności 19 maj 2019, 20:00 Grupa Enea we współpracy z Forum Odpowiedzialnego Biznesu organizuje w Poznaniu konferencję „Społecznie odpowiedzialni – regionalnie o przyszłości”. 58
      • Hossa Bessa 19 maj 2019, 20:00 Tłusty kąsek Łukasz Wejchert kupił udziały w spółce Beyond Meat, która produkuje roślinne zamienniki wyrobów z mięsa: kiełbasy, burgery i mielone. Taka roślinna kiełbasa składa się z groszku, ryżu i bobu. Burak nadaje jej... 60
      • Małopolskie Orły nagrodzone 19 maj 2019, 20:00 Firmy związane z produkcją żywności oraz branżowi liderzy zdominowali galę w Krakowie. 62
      • Kongres jakich mało 19 maj 2019, 20:00 Ponad 12,5 tys. uczestników. Tysiąc prelegentów. Trzy dni obrad. W Katowicach zakończył się właśnie XI Europejski Kongres Gospodarczy. 64
      • Inwestycja z wielokrotnym zwrotem 19 maj 2019, 20:00 Czy na sporcie da się zarobić? Tak, i to bardzo dobrze. „Sport – biznes i sukces” to temat debaty, która odbyła się na XI Europejskim Kongresie Gospodarczym. 66
      • Zarobić na tranzycie 19 maj 2019, 20:00 Jak wykorzystać szanse wynikające z położenia Polski na nowym jedwabnym szlaku – zastanawiali się uczestnicy debaty „Logistyka między Europą i Azją”. 68
      • Polska na nowym jedwabnym szlaku 19 maj 2019, 20:00 Dostosowujemy się do potrzeb rynku, bo tego oczekują nasi klienci. Chcemy być przewoźnikiem numer jeden na nowym jedwabnym szlaku – mówi Czesław Warsewicz, prezes PKP Cargo SA. 69
      • Kampania bez fake newsów 19 maj 2019, 20:00 Fake newsy stały się potężnym narzędziem politycznego wpływu i elementem wielu kampanii przedwyborczych. Dlatego tak ważne jest, abyśmy umieli je rozpoznawać. 71
      • Konopie pełne nadziei 19 maj 2019, 20:00 CBD to skrót, który większości ludzi niewiele mówi. Za to o marihuanie słyszał prawie każdy. A to jeden z jej wyciągów, którego właściwości lecznicze wykorzystuje się od wieków. 72
      • Gorzki śmiech outsidera 19 maj 2019, 20:00 Jim Jarmusch pozostaje sobą. W jego prezentowanym na festiwalu w Cannes „The Dead Don’t Die” abstrakcyjne poczucie humoru i popkulturowe żarty nie przysłaniają diagnozy, że ze światem nie jest dobrze. I że będzie gorzej. 77
      • Odwrócony lot 19 maj 2019, 20:00 „Lot” Romana Stańczaka był wydarzeniem tegorocznego Biennale Sztuki w Wenecji. Rzeźba stała się mocnym komentarzem do współczesnych przemian społeczno-ekonomicznych. A dla samego artysty – świadectwem jego powrotu do życia. 80
      • Fikołki prowokatora 19 maj 2019, 20:00 Kolejne powieści Michela Houellebecqa sieją popłoch wśród poprawnych politycznie Europejczyków. Teraz numer jeden literatury francuskiej znów sprawił niespodziankę. Wszystkim. 83
      • Wydarzenie 19 maj 2019, 20:00 Raport z napromieniowanego miasta W historii wybuchu reaktora jądrowego w Czarnobylu Johan Renck znajduje metaforę apokalipsy, wobec której bezradne są nauka, religia i polityka. Bohaterowie serialu – pracownicy elektrowni – muszą... 86
      • Film 19 maj 2019, 20:00 Na fali Nie zawsze film musi być oryginalny i świeży, żeby przejmować. „Oddech” jest jak piosenka, którą już znamy. Ale ładna piosenka. Lata 70. Dwóch nastolatków dojrzewa w małomiasteczkowej Australii. Znajdują swoją pasję –... 87
      • Muzyka 19 maj 2019, 20:00 Mistrzostwo świata Zamilska „UNCOVERED” Untuned Records Zamilska to znak jakości. Tytuł płyty „Uncovered” sugeruje, że artystka chce się przed słuchaczami odsłonić. A jednak pozostaje ona intrygująco introwertyczna. Polskie media... 88
      • Książka 19 maj 2019, 20:00 Spod wody Tytułowa Różowa Mysz to pisarz opisany jako „istota dziwna, dociekliwa, nieustraszona i tchórzliwa, zawsze na granicy paniki i prawdy, zdrady i wierności”. W podtytule zaś jest informacja, że ta pozycja to „niewielka... 89
      • Gra pozorami 19 maj 2019, 20:00 Problem koloru aureoli Matki Boskiej jest pozorny i zastępczy. Tak jak obraza uczuć religijnych nie jest szkodą prawdziwą ani na stanie zdrowia, ani mienia. Obraził się, to foch i dobrze, odobrazi się z czasem, nie zbiednieje od tego ani... 90
      • Fitness dla mózgu 19 maj 2019, 20:00 Karol Górski Trening w siłowni czy crossfit nie wychodzą z mody. Ale ci, którym oprócz idealnej sylwetki marzy się też życiowy sukces, mogą zacząć trenować swój mózg. Naukowcy radzą, co robić, by uodpornić się na stres i... 92
      • Kobiety są przyszłością 19 maj 2019, 20:00 W podstawówce udało mi się skopiować Matejkę i nie tylko byłem bardzo dumny z rysunku w formacie A4, ale też święcie przekonany o własnym sukcesie. 94
      • Nie mylić z bajglem 19 maj 2019, 20:00 Czymże zasłużył się niewielki pokręcony kawałek ciasta, by w maju w grodzie Kraka fetowano jego święto? 96
      • 5 sposobów jak nie dać się okraść specom od technologii 19 maj 2019, 20:00 Złodzieje coraz częściej posługują się nowymi technologiami. Podpowiadamy, jak się przed nimi chronić. 97
      • Zrób sobie... Liroya 19 maj 2019, 20:00 Były raper Liroy ostatnio występuje w duecie z Kają Godek (nie mylić z Kayah). O czym razem śpiewają? 98