Boeing leci

Boeing leci

Dennis Muilenburg
Dennis Muilenburg / Źródło: Shutterstock / John Gress Media Inc
Czy katastrofa lotnicza w Iranie będzie gwoździem do trumny Boeinga? Dwie wcześniejsze pogrążyły liczącą 104 lata firmę w największym w jej historii kryzysie.

Na nagraniu widać, jak tuż przed świtem w środę 8 stycznia lecący w ciemnościach samolot ukraińskich linii lotniczych na krótko rozbłyska, aby po chwili eksplodować, oświetlając niebo aż po horyzont. Pierwszy rozbłysk to – zdaniem irańskich służb – pożar silnika. Drugi – zderzenie samolotu z ziemią. Ale według źródeł zachodnich ukraińska maszyna mogła zostać omyłkowo zestrzelona przez Irańczyków (więcej o sytuacji w Iranie czytaj na str. 62). Boeinga 737-800, który kilka minut wcześniej wystartował z lotniska w Teheranie, pilotowała doświadczona ekipa. Nie zgłaszali żadnych problemów. Maszyna była praktycznie nowa – miała trzy lata, dwa dni wcześniej przeszła przegląd techniczny. Ukraińskie linie lotnicze, które cieszą się dobrą opinią, dostały ją prosto z fabryki Boeinga. Mimo to doszło do katastrofy, w której zginęło 176 osób – 167 pasażerów i 9 członków załogi. Przyczynę tragedii poznamy pewnie niedługo. Jakakolwiek by była, znów jest głośno o prawie nowym boeingu, który spadł z nieba kilka minut po starcie.

To fatalna wiadomość dla producenta samolotów z Chicago, który od wielu miesięcy próbuje wygrzebać się z tarapatów, w które wpędziły go dwie wcześniejsze katastrofy – boeinga 737 MAX. Kryzysu, który najpierw doprowadził do uziemienia, a później do wstrzymania produkcji tego najnowocześniejszego samolotu wąskokadłubowego na świecie. Za swoje błędy Boeing płaci dziś miliardy dolarów. Praktycznie co miesiąc notuje miliard dolarów straty. A są tacy, którzy wieszczą, że legendarny amerykański koncern może nawet zbankrutować.

Spadający bestseller

Jeszcze rok temu Boeing mógł spokojnie patrzeć w przyszłość. Produkował i sprzedawał najwięcej samolotów pasażerskich na świecie, a model 737 MAX – jego odpowiedź na nowoczesny samolot konkurencyjnego Airbusa A321neo – stał się bestsellerem. Zamówień było tak dużo, że fi rma miała problem z ich terminową realizacją.

Popularność MAX-a brała się stąd, że generował o 5 proc. niższe koszty podróży niż A321neo (który wszedł na rynek z obietnicą o 13 proc. niższych kosztów w stosunku do samolotów starszej generacji). Dla przewoźników oznaczało to milionowe oszczędności – a dla Boeinga pewne przychody.

Nic dziwnego, że 24 października 2018 r., w trakcie telekonferencji z inwestorami z Wall Street, Dennis Muilenburg, ówczesny dyrektor generalny Boeinga, prezentował urzędowy optymizm. Tyle że pięć dni później ten sam bestseller i chluba firmy – ledwie trzymiesięczny MAX – rozbił się po starcie na Morzu Jawajskim ze 189 osobami na pokładzie.

Początkowo wszyscy byli skłonni obwiniać załogę i dziurawe procedury bezpieczeństwa w krajach Trzeciego Świata (maszyna należała do indonezyjskich linii Lion Air). Zmieniono zdanie, gdy pięć miesięcy później, 10 marca 2019 r., w Etiopii tuż po starcie rozbił się kolejny, tym razem czteromiesięczny MAX. Śmierć w wypadku poniosło 157 osób, co dało bilans 346 ofi ar MAX-a w niecałe pół roku. Dwa dni później zapadła decyzja o uziemieniu wszystkich modeli do czasu wyjaśnienia sprawy.

I wtedy okazało się, że Boeing – śpiesząc się, by odpowiedzieć na produkt konkurencji – poszedł na skróty. Przeprojektował samolot tak, że zaczął być bardziej podatny na utratę siły nośnej – tzw. przeciągnięcie. Aby temu zapobiec, Boeing wymyślił system MCAS, który miał zmieniać wyważenie samolotu i zapobiegać utracie siły nośnej. Niestety, MCAS nie działał prawidłowo i doprowadził do obu katastrof MAX-a.

Jak Mcdonald’s bez Big Maców

Kiedy winnym obu wypadków ogłoszono system MCAS, Boeing liczył, że aktualizacja oprogramowania załatwi sprawę i MAX-y szybko wrócą do służby. Szczególnie że – jak podkreślają eksperci Rynku Lotniczego, każdy miesiąc ich uziemienia oznaczał ogromne koszty – średnio miliard dolarów – i to z wielu powodów. Przewoźnicy, którzy nie mogli używać MAX-ów, musieli wynająć inne maszyny i grozili pozwami o odszkodowania. Z niektórymi z nich Boeing już się porozumiał – np. linie lotnicze Turkish Airlines (zamówiły 75 MAX-ów) wywalczyły łącznie 225 mln dolarów, w tym 150 mln dolarów tytułem odszkodowania i 75 mln dolarów na części zamienne i szkolenia. Z kolei Southwest Airlines, największy na świecie operator boeingów 737 MAX, ma otrzymać częściowe pokrycie strat w przychodach operacyjnych za ub.r., wynoszących 830 mln dolarów. A to dopiero początek roszczeń, które w pełni ujawnią się w kolejnych miesiącach.

Na tym nie koniec strat Boeinga, bo przecież nowych samolotów, które od marca wychodziły z fabryki (miesięcznie ok. 50 sztuk), nikt nie odbierał i nikt za nie nie płacił. Jest ich ok. 400 o łącznej wartości ok. 50 mld dolarów. Brak przelewów od klientów powodował, że Boeing sam pokrywał koszty produkcji, przez co w trzecim kwartale 2019 r. operacyjne przepływy pieniężne wyniosły minus 2,42 mld dolarów, co było najgorszym wynikiem firmy od czasu kryzysu finansowego z 2008 r. Dlatego w styczniu wstrzymano produkcję. To wywołało szok w branży. „Wyobraź sobie, że Toyota przestaje produkować Corollę albo z McDonald’s znika Big Mac” – skomentował David Fickling z Bloomberga, przypominając, że produkcja i obsługa samolotów komercyjnych to 80 proc. przychodów operacyjnych Boeinga.

Co ciekawe, żeby po tej zaskakującej informacji poprawić humory inwestorom z Wall Street, Boeing zapowiedział, że w marcu wypłaci znaczącą dywidendę. Analityków zamurowało, bo spodziewali się, że firma będzie raczej trzymała rezerwy gotówki. W Boeingu inwestorzy i ich zyski są jednak najważniejsi. W lotnictwie – zdaniem amerykańskiego kongresmena Petera DeFazio – jest to niedopuszczalne, bo prowadzi do łamania zasad bezpieczeństwa i koszmarnych katastrof.

Samolot ze śmieci

Dlaczego MAX-y – mimo przeprowadzonej aktualizacji systemu MCAS – nie wracają do służby? Bo okazało się, że Federalny Urząd Lotnictwa Stanów Zjednoczonych (FAA), nie mając wystarczającego budżetu, zatrudniał do certyfikowania tych samolotów specjalistów z zewnątrz. W ten sposób MAX-a testowali pracownicy Boeinga z uprawnieniami do nadawania certyfikatów bezpieczeństwa, którzy – jak wyszło na jaw – byli naciskani przez szefostwo, aby bezproblemowo i szybko dopuszczali maszyny do użytku. Wzburzyło to amerykańskich kongresmenów, którzy w październiku przesłuchiwali szefa Boeinga Dennisa Muilenburga.

Skandali jest więcej, bo według „The Washington Post” w firmie już w 2016 r., czyli dwa lata przed pierwszą katastrofą, wiedziano, że zamontowany w MAX-ie system ma poważną wadę. Ówczesny główny pilot techniczny projektu Boeing 737 pisał do innego pilota, że system „włącza się jak szalony” i że problem z nim jest „rażący”. Tych opinii nie przekazano jednak do FAA i w 2017 r. pierwsze MAX-y trafiły do linii lotniczych.

Wszystko to oznacza koniec ery współdzielenia się certyfikacją FAA z Boeingiem, a sam urząd coraz mocniej dystansuje się od koncernu, zapowiadając, że nie będzie się śpieszył z przywróceniem MAX-ów do służby.

Szczególnie że coraz głośniej mówi się o niechlujstwie pracowników montujących samoloty Boeinga, a pozostawianie w samolocie w czasie budowy narzędzi i innych przypadkowych rzeczy to najwyraźniej standard w tym koncernie. Na przykład w silnikach pozostawały metalowe wióry z obróbki, nierzadko obok instalacji elektrycznych. Z kolei nad okablowaniem sterującym różnymi urządzeniami odkryto metalowe taśmy. „Znajdowałem rury, orzechy, jedzenie, papiery po słodyczach i rzeczy z procesu budowy. Moi pracownicy znaleźli też drabinę i reflektory pozostawione w stateczniku pionowym i ogonie samolotów, m.in. w pobliżu kół zębatych stabilizatora poziomego” – mówił Rich Mester, były technik Boeinga, który przeglądał samoloty przed dostawą. Śmieci, klucze i rygle znaleziono nawet w samolotach zamawianych przez siły powietrzne USA, a niechlujstwo pracownika przyczyniło się do niepowodzenia wspólnej próby Boeinga i NASA z bezzałogową kapsułą (ktoś zapomniał wyjąć zawleczkę zabezpieczającą).

Piętrzące się problemy producenta z Chicago spowodowały, że agencja ratingowa S&P obniżyła mu ocenę perspektyw ze stabilnej do negatywnej. To dla Boeinga fatalna informacja, bo jeśli w ślad za S&P pójdą inne agencje, koncern czekają trudniejsze do spełnienia warunki udzielenia kredytu i wzrost kosztów obsługi już istniejącego długu. Do tego dochodzą katastrofalne wyniki sprzedażowe Dream linerów i konieczność zmierzenia się z pęknięciami strukturalnymi w modelu 737NG. Chodzi o rekomendację wymiany silników w aż 7 tys. samolotów, którą firma dostała od Rady Bezpieczeństwa Transportu USA. To efekt śledztwa prowadzonego po tym, jak łopatka wirnika, która oderwała się od uszkodzonego silnika, przebiła szybę i śmiertelnie raniła pasażerkę lotu linii Southwest Airlines.

Na kłopoty – nowy szef

Boeinga z kryzysu wyciągnąć ma nowy szef David Calhoun. Poprzedni – Muilenburg – odchodzi właśnie z gigantyczną odprawą, chociaż dał się poznać jako człowiek mało empatyczny. Mówi się, że firma może mu wypłacić nawet 90 mln dolarów (łącznie z nabytymi uprawnieniami emerytalnymi). Dla porównania na odszkodowania dla rodzin ofiar obu katastrof MAX-a koncern przeznaczył 100 mln dolarów. Oburzyło to pracowników firmy, którzy domagają się, aby odchodzący szef zrzekł się pieniędzy.

David Calhoun obejmuje kierownictwo już 13 stycznia. Jak podkreślają analitycy banku UBS, tak naprawdę to nowy-stary człowiek, bo przez ostatnią dekadę był członkiem zarządu Boeinga i miał wpływ na wiele decyzji, za które firma dziś płaci. Dlatego analitycy są sceptyczni, czy uda mu się wyciągnąć koncern z kryzysu. Łatwiej będzie pewnie z tymi ostatnimi, bo nawet Donald Trump ma dobre rady dla Boeinga na Twitterze: „Zmieńcie nazwę MAX-ów. Co ja wiem o brandingu, może nic (choć zostałem wybrany na prezydenta!), ale na miejscu Boeinga naprawiłbym 737 MAX, dodał parę wspaniałych dodatkowych funkcji i zmieniłbym nazwę samolotu na nową” – napisał Trump.

Trudniej może być z pasażerami. Jak wynika z badań, aż 40 proc. Amerykanów regularnie korzystających z transportu lotniczego powiedziało, że nie będą chcieli latać MAX-ami. Dlatego Boeing szkoli już linie lotnicze, jak mają rozmawiać z ludźmi, gdy MAX wróci do służby. Na przykład, gdy spanikowany pasażer będzie odmawiał wejścia na pokład, należy wysłać pracownika personelu pokładowego lub pilota w celu odbycia uspokajającej pogadanki lub wręczenia karteczki z informacjami wyjaśniającymi, dlaczego MAX jest bezpieczny. To jednak może nie wystarczyć, więc koncern planuje wykupić reklamy promujące powrót samolotu do służby. Jednocześnie tworzy stronę internetową poświęconą MAX-om, a specjalna komórka w firmie będzie monitorowała media społecznościowe i reagowała na dyskusje dotyczące tych samolotów.

Czy rosnące straty, skandale wokół bezpieczeństwa samolotów i ich certyfikacji i brak dyscypliny finansowej w firmie to już prosta droga do bankructwa? Raczej nie, bo Boeing to najmocniej dotowana przez rząd amerykańska firma. Koncern zapewne przeżyje ten kryzys, szczególnie że i liniom lotniczym nie jest na rękę, żeby rynkiem rządził sam Airbus. „Nawet zatrzymanie produkcji nie oznacza końca boeingów 737 MAX. Linie lotnicze nie chcą, by Airbus stał się monopolistycznym dostawcą samolotów wąskokadłubowych. Tego typu samoloty są wołami roboczymi na średniodystansowych trasach, gdzie zarabiają największe pieniądze. Stąd przewoźnicy tak samo bardzo chcą, by MAX-y odniosły sukces, jak chce tego Boeing” – uważa Fickling z Bloomberga.

Koncern może jednak zapomnieć o komfortowej pozycji, jaką zajmował wcześniej. Teraz będzie musiał wszystkim udowodnić, że warto mu znowu zaufać, bo skończyły się czasy, gdy sam sobie zatwierdzał samoloty.


  • 90 mln dolarów ma wynieść odprawa odchodzącego w niesławie dyrektora generalnego Boeinga Dennisa Muilenburga
  • 100 mln dolarów przeznaczył koncern Boeinga na odszkodowania dla rodzin 346 ofiar obu katastrof samolotów 737 MAX
Okładka tygodnika WPROST: 3/2020
Artykuł został opublikowany w 3/2020 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 3/2020 (1919)

  • Gang Olsena 12 sty 2020, 20:00 Dlaczego kilkunastu posłów PiS nie było na piątkowych głosowaniach? – Byli w tym czasie w sejmowej kaplicy. Modlili się za opozycję, by się nie zmieniała, bo jest świetna! 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 12 sty 2020, 20:00 Kota nie ma, to myszy harcują. Mowa o Jarosławie Kaczyńskim, który przechodzi rekonwalescencję po operacji, a tymczasem klub PiS jakoś wymyka się spod kontroli. Na ostatnich głosowaniach w Sejmie znowu nie było siedmiu posłów i mało... 6
  • 7 dni dookoła dni świata 12 sty 2020, 20:00 USA Producent przed sądem Harvey Weinstein stanął przed sądem w Nowym Jorku pod zarzutem gwałtów i molestowania seksualnego. Jeden z najważniejszych hollywoodzkich producentów odrzuca oskarżenia, twierdząc, że pozywające go kobiety... 8
  • Obraz tygodnia 12 sty 2020, 20:00 35 mln zł tyle oszczędności (zdaniem „Super Expressu”) przepuścił Michał Wiśniewski w ciągu 25 lat liderowania zespołowi Ich Troje. 2,4 lekarza przypada w Polsce na 100 tys. mieszkańców, co daje nam ostatnie miejsce w Europie. Dla... 11
  • Być albo nie być w Jerozolimie 12 sty 2020, 20:00 W cale nie jest tak, że odmawiając udziału w Światowym Forum Holokaustu, Andrzej Duda wymknął się z zastawionej przez Rosjan pułapki. Jego nieobecność może zostać przedstawiona jako lekceważenie przez Polskę pamięci Holokaustu. Pole... 12
  • Polska racja stanu 12 sty 2020, 20:00 Andrzej Duda nie pojedzie do Izraela na obchody 75. rocznicy wyzwolenia Auschwitz-Birkenau, bo w ich programie nie uwzględniono wystąpienia polskiego prezydenta. Czy Polska na tym straci? 13
  • Jak zostałam dziewczyną z poprawczaka 12 sty 2020, 20:00 – Bohaterka, którą zagrałam, jest zupełnie inna niż ja. Łączą nas chyba tylko upór i siła – mówi Zofia Domalik, aktorka. 14
  • Finansowe kłopoty Platformy 12 sty 2020, 20:00 Na Platformę Obywatelską padł blady strach. Politycy największej opozycyjnej partii boją się, że PKW odbierze im budżetowe pieniądze – ustalił „Wprost” 17
  • Walka o schedę po Schetynie 12 sty 2020, 20:00 Jeśli Borys Budka zostanie szefem Platformy Obywatelskiej, stanowisko sekretarza partii ma obiecane poseł Marcin Kierwiński – ustalił „Wprost” 20
  • CBA na służbie 12 sty 2020, 20:00 Centralne Biuro Antykorupcyjne apeluje do osób, które dały się uwikłać w korupcyjny proceder i wręczyły korzyść majątkową, o zgłaszanie się do szczecińskiej delegatury biura. Chodzi o śledztwo dotyczące korupcji w szczecińskim szpitalu”. 21
  • Operacja „odzyskać Senat” 12 sty 2020, 20:00 – Być może PiS wyobrażał sobie, że będę łatwym przeciwnikiem, bo jestem miły i kulturalny. To nie znaczy, że nie potrafię być stanowczy – mówi Tomasz Grodzki, marszałek Senatu. 22
  • Robert – reaktywacja 12 sty 2020, 20:00 Założyciel Wiosny wraca z europejskiej emigracji, by stanąć do gry o najwyższy urząd w państwie – niestety raczej przymuszony niż z prawdziwą pasją. 26
  • 7 rad dla Biedronia 12 sty 2020, 20:00 Robert Biedroń startuje w wyborach prezydenckich w momencie, gdy jego gwiazda mocno przygasła. Oto siedem rad, dzięki którym może odzyskać swoją szansę na sukces. 30
  • Nie wrzucam na FB zdjęć spalonych kangurów 12 sty 2020, 20:00 Mój ojciec miał oswojonego prosiaka o imieniu Mikuś. Mikuś odprowadzał go do szkoły, wychodził na drogę, gdy wracał, aportował piłeczki, kąpał się w łazience, spał pod łóżkiem. Przyszedł czas wyprowadzki ze wsi. Na Boże... 33
  • Wzywam seniorów do rewolucji 12 sty 2020, 20:00 – Wyrzućmy na śmietnik stereotypy. Zacznijmy żyć od nowa. Nauczmy się głośno mówić o swoich potrzebach – materialnych, miłosnych, seksualnych – mówi Urszula Dudziak, wokalistka jazzowa. 34
  • Srebrni buntownicy są szczęśliwi 12 sty 2020, 20:00 Wstali z kanap, odłożyli krzyżówki, wymówili usługi dorosłym dzieciom. Sami urządzili sobie Dzień Babci i Dziadka – tak, żeby trwał przez cały rok. 38
  • Politycy w kryzysie niepłodności 12 sty 2020, 20:00 – Państwo zmusza nas do ukrywania czegoś, co jest zupełnie naturalne i normalne – mówi Małgorzata Rozenek, która właśnie założyła fundację, by wspierać pary korzystające z zabiegów in vitro. 42
  • Za mundurem łowcy sznurem 12 sty 2020, 20:00 Polska jest kopalnią rzeczy z czasów wojennych. Biznes się kręci dzięki szperaczom, którzy drenują rynek i windują ceny. Działają ponad granicami państw, ale często na granicy prawa. 46
  • Śmiech to pieniądz 12 sty 2020, 20:01 Amerykańscy mistrzowie stand-upu to królowie życia, z którymi liczy się nawet prezydent. Ale polscy też nie mogą narzekać. Za jeden występ potrafią zgarnąć z biletów nawet milion złotych. 50
  • Boeing leci 12 sty 2020, 20:00 Czy katastrofa lotnicza w Iranie będzie gwoździem do trumny Boeinga? Dwie wcześniejsze pogrążyły liczącą 104 lata firmę w największym w jej historii kryzysie. 54
  • Hossa bessa 12 sty 2020, 20:00 Auto stop Na Zachodzie bez zmian. Postępujące spowolnienie gospodarcze bije w Niemcy. Ich produkcja samochodów spadła do najniższego poziomu od 23 lat. W zeszłym roku z niemieckich fabryk wyjechało 4,66 mln pojazdów, czyli o prawie jedną... 57
  • Pożytki z globalnego ocieplenia 12 sty 2020, 20:00 To, co dla jednych krajów jest ekologiczną i gospodarczą tragedią, dla innych może być wielką szansą na złoty interes. 58
  • Moda na czarno-zielone 12 sty 2020, 20:00 „Mostem dla przyszłości” nazwał Werner Kogler umowę koalicyjną, dzięki której w Wiedniu powstał precedensowy czarno-zielony rząd. W Austrii jest to nowość, gdyż od niepamiętnych czasów wszystko – nie tylko polityka, lecz także... 62
  • Kosmetyki 12 sty 2020, 20:00 ZO® Skin Health Growth Factor Serum Preparat o żelowej konsystencji, w której zostały skoncentrowane składniki aktywne. Ich połączenie z prekursorem kwasu hialuronowego wzmacnia produkcję kolagenu i kwasu hialuronowego, zapobiegając... 63
  • Wojna na niby 12 sty 2020, 20:00 Obawy przed szybkim wybuchem wielkiej wojny z Iranem okazały się przesadzone. Omyłkowe zestrzelenie ukraińskiego samolotu pasażerskiego nad Teheranem to dla Irańczyków wygodny pretekst do wycofania się z gróźb rozpętania konfliktu, którego nie mają szans wygrać. 64
  • Śmierć generała 12 sty 2020, 20:00 Nie ma chyba we współczesnym nam świecie bardziej doświadczanego wojnami kraju niż Irak. Praktycznie od blisko 30 lat przez ten kraj przewalają się nawały wojenne, doszczętnie go niszcząc. Liczba ofiar jest nie do oszacowania, ale na... 67
  • Styczniowy detoks 12 sty 2020, 20:00 Organizm potrzebuje czasem swoistego restartu, by stanąć na wysokości zadania i wspomóc cię w twoich postanowieniach. 68
  • Mocne wsparcie dla polskiej medycyny 12 sty 2020, 20:00 Jak przełożyć potencjał polskiej nauki na osiągnięcia naukowe i doprowadzić do ich komercjalizacji mówią Piotr Dardziński, prezes Sieci Badawczej Łukasiewicz, i Radosław Sierpiński, p.o. prezesa Agencji Badań Medycznych. 70
  • Cyrografy XXI wieku 12 sty 2020, 20:00 – Dobrze, że seriale stają się coraz bardziej wysublimowane. Ale czasem, gdy oglądam film w pustej sali kinowej, robi mi się zwyczajnie żal. Bo wierzę, że kino to nie tylko „content”, lecz także poczucie wspólnoty – mówi Jeremy Irons. 72
  • Co dalej z platformą, czyli Jeremy Irons jako ostatni dinozaur 12 sty 2020, 20:00 Co pan/pani sądzi o Netfliksie?” – to, obok „Jak pan/pani skomentuje sytuację kobiet w showbiznesie?”, standardowe pytanie, które od kilku lat z automatu dziennikarze zadają na każdej konferencji prasowej. Ale prawdą jest, że boom... 75
  • Gwiazda bez asekuracji 12 sty 2020, 20:00 Wystawa rysunków i obrazów Miriam Cahn zostawia widzów warszawskiego Muzeum Sztuki Nowoczesnej w milczeniu. Wstrząsające i piękne malarstwo trafi a w sam splot słoneczny dzisiejszej refleksji o świecie. 76
  • Internet to my 12 sty 2020, 20:00 Jeśli jakiś system źle działa, trzeba go zrozumieć i naprawić, a nie odwrócić się i powiedzieć: „O, popsuł całe pokolenie!” – mówi Michał R. Wiśniewski, autor książki „Wszyscy jesteśmy cyborgami”. 80
  • Wydarzenie 12 sty 2020, 20:00 Powrót klasyka. Wiśniowy sad”, „Trzy siostry”, „Wujaszek Wania”, „Mewa”, „Iwanow”, „Płatonow” – te sztuki Antona Czechowa zna każdy miłośnik teatru. Powiedzieć „klasyka” to powiedzieć za mało. Bez nich nie... 83
  • Film 12 sty 2020, 20:00 Dziennik reżysera Elia Suleiman uważnie przygląda się współczesnemu światu. Nie tylko zza kamery: jako główny bohater „Tam gdzieś musi być niebo” w milczeniu przemierza ulice najpierw rodzinnego Nazaretu, potem Paryża i Nowego... 84
  • Muzyka 12 sty 2020, 20:00 Pióro i fortepian Na marginesie przemysłu muzycznego bardzo prężnie działa w Polsce scena dedykowana – jak to mawialiśmy dawniej – „piosenkom z tekstem”. Na płycie Andrzeja Jagodzińskiego i Agnieszki Wilczyńskiej „Wilcze... 85
  • Książka 12 sty 2020, 20:00 Strażnik Koniec roku/początek nowego to dla wielu spośród nas czas podejmowania budujących postanowień, ale też zadumy nad tym, czy one (jak i całe życie) mają jakiś sens. No i od tej zadumy najczęściej ogarnia nas smutek, więc wtedy... 86
  • Kalejdoskop 12 sty 2020, 20:00 Daj się ugryźć! Choć za oba seriale odpowiadają ci sami twórcy, „Drakula” nie dorównuje „Sherlockowi”. Jednak mimo położonego zakończenia i grubych nielogiczności to wciąż rozrywka na poziomie. Oferuje komiczne spojrzenie na... 87
  • Urodziny na trzeźwo 12 sty 2020, 20:00 Co tam wojna w Iranie, co tam pożary w Australii, kiedy ja za tydzień kończę 45 lat i wreszcie muszę gdzieś wyjechać, zaszyć się w lasach, przemyśleć wszystko, zastanowić się, czy leci z nami pilot i jaki kurs obrać w tym życiu. Bo... 88
  • Wielki format 12 sty 2020, 20:00 Murale wyrosły z kultury niezależnej, ale dziś są formą sztuki zinstytucjonalizowanej i skomercjalizowanej. A Polacy chcieliby właśnie tej formy sztuki widzieć jeszcze więcej. 90
  • Być jak Steve Jobs 12 sty 2020, 20:00 Nie był mądry jak Einstein ani wybitnie odkrywczy, nie był także bogaty z domu. Na dodatek wielokrotnie popełniał błędy. Jak więc udało mu się stworzyć najbardziej dochodową fi rmę świata? Ci, którzy analizowali jego osobowość,... 94
  • „Piżamę Jandy” zakładam na specjalne okazje 12 sty 2020, 20:00 Nocowałyśmy w jednym pokoju. Po zameldowaniu w hotelu ruszyłam w miasto szukać piżamy, w końcu Krystyna Janda zasługuje na coś lepszego niż widok zwykłej piżamy zabranej na narty. 95
  • Ślepe ryby 12 sty 2020, 20:00 Nazwa tej potrawy jest niezwykle myląca, ale też uruchamia wyobraźnię. Gdzie tu ryby, skoro próżno ich szukać wśród składników potrawy 96
  • Skitouring za granicą 12 sty 2020, 20:00 Skitouring, połączenie górskiej wędrówki z narciarstwem, staje się powoli numerem trzy wśród sportów zimowych, zaraz po nartach i snowboardzie. Gdzie za granicą można znaleźć najlepsze warunki do jego uprawiania? 97
  • Zrób sobie… Sapkowskiego 12 sty 2020, 20:00 Jest jak Midas – wszystko, czego tylko się dotknie, zamienia w szczere złoto i banknoty sumujące się w milionowe kwoty. Masz w szufladzie własną sagę fantasy i chcesz, żeby autor „Wiedźmina” dotknął jej swoim złotonośnym palcem? Zrób sobie własnego Sapkowskiego. Przy... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany