12 pytań, które nurtują rodziców. Odpowiada laryngolog dziecięcy

12 pytań, które nurtują rodziców. Odpowiada laryngolog dziecięcy

Dziewczynka z zapaleniem ucha
Dziewczynka z zapaleniem ucha / Źródło: 123RF
Ratunku, to już trzecie zapalenie ucha w tym roku, co robić? Czy katar powinien minąć w ciągu siedmiu dni? Kiedy należy wyciąć trzeci migdałek? Na te i inna inne pytania z zakresu otolaryngologii dziecięcej odpowiada lek. med. Beata Zając z kliniki MML.

Z jaką dziecięcą dolegliwością rodzice zjawiają się w gabinecie otolaryngologa najczęściej?

Lek. med. Beata Zając: Zdecydowanie z zapaleniem ucha. Stan ten w przypadku dzieci rozwija się jako powikłanie infekcji w obrębie nosa i nosogardła. Wynika to z odmiennej budowy anatomicznej tego obszaru u dzieci. Trąbka słuchowa łącząca nosogardło z uchem środkowym jest szeroka i położona poziomo, dlatego łatwiej dochodzi do zakażenia ucha. Najczęściej chorują dzieci do drugiego roku życia oraz w wieku przedszkolnym.

To, że małe dzieci są podatne na zapalenie uszu, wynika nie tylko z tego, iż nie potrafią same oczyszczać nosa z wydzieliny. U niemowląt to także kwestia pozycji leżącej, w której na ogół przebywa dziecko. W przypadku maluszków, które mają tendencję do zapaleń uszu, odradzam układanie ich do spania całkowicie płasko czy karmienie na leżąco zwłaszcza w czasie infekcji.

Czy czapeczki chronią przed zapaleniem ucha?

To mit. Oczywiście niemowlę powinno nosić czapeczkę, gdy jest zimno, ponieważ w jego przypadku głowa stanowi znaczną powierzchnię ciała, przez którą szybko traci ciepło. Wyziębienie powoduje obniżenie odporności miejscowej i sprzyja rozwojowi infekcji, wtedy faktycznie może dojść do zapalenia ucha, ale rozwijającego się jako powikłanie.

Skrócone wędzidełko podjęzykowe – podcinać?

Wiele zależy od jego budowy – długości i grubości. Jeżeli wędzidełko jest cienkie i błoniaste, można wykonać zabieg podcięcia w gabinecie, w znieczuleniu miejscowym. Jednak zdarza się, że wędzidełko jest bardzo grube lub tak krótkie, czyli język właściwie jest przyrośnięty, i wtedy konieczny jest zabieg w znieczuleniu ogólnym.

Kiedy podcinać wędzidełko? Zdecydowanie jak najwcześniej, jeśli problem jest znaczny. W wielu szpitalach takie procedury wykonywane są jeszcze na oddziale noworodkowym. Są to sytuacje, kiedy występują problemy ze ssaniem. Często jednak dopiero w późniejszym czasie rodzice zauważają, że dziecko nie wysuwa i nie unosi prawidłowo języka wędzidełka i udają się do laryngologa. Zdarza się też, że problem z wędzidełkiem jest diagnozowany dopiero, gdy dziecko zaczyna mówić i nie radzi sobie z wymową niektórych głosek.

Pamiętajmy, że im starsze jest dziecko, tym mniej możemy liczyć na współpracę i czasami konieczne jest wykonanie zabiegu w znieczuleniu ogólnym.

Dziecko oddycha przez usta w czasie snu – czy to powód do niepokoju?

To zależy od sytuacji i nasilenia problemu. Oddychanie z uchylonymi ustami jest normalne w czasie infekcji, gdy nos jest niedrożny i zalega wydzielina. Jeśli jednak zauważymy, że problem nie wynika z infekcji i utrzymuje się także w okresie zdrowia, należy poszukać przyczyny. Najczęstszą jest powiększony trzeci migdałek.

Ten nieszczęsny trzeci migdał – wycinać czy nie?

Tu też sprawa nie jest prosta – zależy od objawów. Bezwzględnym wskazaniem do usunięcia jest towarzyszące przewlekłe, wysiękowe zapalenie ucha, które utrzymuje się w okresie zdrowia minimum trzy miesiące. Wycięcie zaleca się także w przypadku stałego oddychania przez usta, chrapania i bezdechów występujących w czasie snu.

Jakie są przyczyny chrapania u dziecka?

Najczęściej jest to przerośnięty trzeci migdałek i powiększone migdałki boczne. Czasem przyczyną jest skrzywiona przegroda nosa.

Jak często całkowicie usuwa się migdałki boczne?

Dość rzadko. Zazwyczaj zabieg polega na przycięciu i zmniejszeniu migdałków bocznych. Wskazaniem do całkowitego ich usunięcia jest przebycie ropnia okołomigdałkowego, będącego powikłaniem ostrego zapalenia migdałków.

Samoistne krwawienia z nosa u dziecka powinny zaniepokoić?

Najczęściej przyczyną są drobne urazy. Takie krwawienia występują głównie u dzieci, które często mają katary, a w dodatku – jak to dzieci – dłubią w nosie. Zdrapywanie zaschniętej wydzieliny może powodować uszkodzenie błony śluzowej na przegrodzie nosa, gdzie znajduje się splot naczyń krwionośnych. U niektórych osób są one umiejscowione bardzo płytko, co zwiększa ryzyko krwawień.

Jak przygotować dziecko do badania fiberoskopowego?

Powiem szczerze – nie jest to przyjemne badanie. Dziecko nie odczuwa bólu, ale raczej duży dyskomfort. Chociaż stosujemy bardzo cienkie endoskopy, wprowadzanie ich przez nos jest dla dziecka nieprzyjemnym doznaniem. Na szczęście badanie trwa naprawdę krótko. Zawsze potrzebna jest pomoc rodzica i pielęgniarki.

Zauważyłam, że rodzice mają swoje sposoby, by wynagrodzić maluchowi chwilę cierpienia. Jeden z moich małych pacjentów narzekał, że nie ma kolejnej fiberoskopii, bo poprzednio jako nagrodę dostał klocki.

Sądzę, że laryngolog zajmuje miejsce zaraz po stomatologu w dziecięcym rankingu nielubianych lekarzy. Dla mnie jako osoby wykonującej badanie najważniejsze jest, by przeprowadzane było w okresie zdrowia, gdy dziecko nie ma kataru ani infekcji. W przeciwnym razie trwa dłużej i nie pozwala na postawienie ostatecznej diagnozy.

Czy u dzieci także występuje zapalenie zatok?

To również jest powikłanie infekcji górnych dróg oddechowych. Przebiega nieco inaczej niż u dorosłych, ponieważ u dzieci zatoki dopiero się wykształcają, są małe. Główne objawy to katar, niedrożność nosa, wilgotny kaszel. W badaniu widać wydzielinę spływającą po tylnej ścianie gardła. Jeżeli tego typu objawy przedłużają się, trwają dłużej niż 7-10 dni, rozpoznajemy ostre zapalenie zatok. Kiedy dodatkowo towarzyszy im gorączka i pogorszenie stanu ogólnego, konieczne jest intensywne leczenie.

W wieku dziecięcym łatwiej dochodzi do rozwoju powikłań zapaleń zatok. Najczęściej rozwijają się powikłania oczodołowe zapalenia zatok sitowych. W tym przypadku poza typowymi, wymienionymi wcześniej objawami charakterystyczny jest obrzęk powiek.

Wodnisty, żółty, zielony – co możemy wyczytać z koloru kataru?

Katar wodnisty i śluzowy jest objawem infekcji wirusowych i alergicznego nieżytu nosa. W czasie infekcji wirusowej wydzielina stopniowo zmienia konsystencję, gęstnieje i mętnieje. Po tej fazie następuje albo zdrowienie, albo… dalszy rozwój infekcji. Katar staje się bardzo gęsty, zmienia kolor na zielony, żółty czy nawet brunatny w wyniku nadkażenia bakteryjnego. Interwencji wymaga stan, gdy katar trwa ponad tydzień, pojawia się gorączka i pogarsza stan ogólny dziecka. Zwykły katar towarzyszący infekcji wirusowej powinien ustąpić w czasie siedmiu, maksymalnie 10 dni.

A co z moczeniem uszu? Czy sprzyja zapaleniu?

To trochę jak z tymi czapeczkami. Samo zamoczenie w czasie kąpieli nie powoduje ostrego zapalenia ucha. I tu należy rozróżnić zapalenie ucha środkowego i zapalenie ucha zewnętrznego. Zapalenie ucha zewnętrznego to zakażenie skóry przewodu słuchowego. Może rozwinąć się w wyniku przedostania się bakterii z wody w czasie kąpieli. Pojawia się wyciek ropny, tkliwość, ból nasilający się przy dotyku. Nie występuje gorączka. Stan ten leczymy miejscowo.

Jeśli dziecko ma tendencję do nawrotów, zalecam, aby unikać zamaczania uszu. Zakaz ten dotyczy również pacjentów z ostrym zapaleniem ucha, ponieważ obecność wody w przewodzie słuchowych może utrudniać diagnostykę.


Specjaliści otolaryngologii i okulistyki dziecięcej z Centrum Medycznego MML zajmują się leczeniem:

  • chorych migdałków
  • skróconego wędzidełka
  • infekcji dróg oddechowych
  • stanów zapalnych uszu
  • chorób oczu

W klinice MML zapewniamy kompleksową opiekę od diagnostyki, poprzez zabiegi, szczepienia i bilanse zdrowia. Centrum Medyczne MML dysponuje w pełni wyposażonymi, nowoczesnymi gabinetami diagnostycznymi i zabiegowymi. Zobacz na: www.leczeniedziecka.pl

Lek. med. Beata Zając ‒ absolwentka wydziału lekarskiego Akademii Medycznej w Warszawie, specjalistka z zakresu otolaryngologii dziecięcej. Wiedzę i doświadczenie kliniczne zdobyła w Klinice Otolaryngologii Dziecięcej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Obecnie pracuje w klinice MML. Zajmuje się diagnostyką i leczeniem zachowawczym chorób laryngologicznych wieku dziecięcego. Wykonuje badania endoskopowe – fiberoskopię jam nosa i nosogardła. Przyjmuje dzieci od wieku noworodkowego do 18. roku życia.
Artykuł został opublikowany w 20/2020 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 20/2020 (1936)

  • Politycy spod ciemnej triady 12 cze 2020, 15:00 Kim tak naprawdę są? Narcyzami zapatrzonymi w swój wygląd? Psychopatami, którzy nie odróżniają dobra od zła? Egoistami, którzy dla władzy zrobią wszystko? Okładkowy numer tego wydania „Wprost” poświęcamy ludziom z cechami... 2
  • Niedyskrecje parlamentarne 7 cze 2020, 20:20 Dlaczego groźby prezesa PiS, skierowane do Jarosława Gowina, nie robią na nim wrażenia, jak słowa o „chamskiej hołocie” zachwyciły polityków KO oraz dlaczego Borys Budka został nazwany niedojrzałym politycznie. O tym w najnowszych „Niedyskrecjach Parlamentarnych”. 13
  • Polityk spod ciemnej triady: jak go rozpoznać i nie dać mu się uwieść? 12 cze 2020, 15:00 W fazie uwodzenia polityk chce się pokazać od jak najlepszej strony. Jest pracowity, kocha dzieci, podchodzi ze zrozumieniem do problemów. Ten spod ciemnej triady poza tym, że schlebia i potakuje, ma mniej zahamowań w tym, żeby naginać fakty. „Ciemnotriadowcy” chętnie odwołują... 23
  • Narcyz, spolegliwy uczeń, kaznodzieja i inni 12 cze 2020, 14:57 Kampania rządzi się swoimi prawami, a te opierają się na kuszeniu i czarowaniu wyborców. Pół żartem, pół serio szkicujemy portrety psychologiczne kandydatów. 41
  • Licencja na bezkarność 10 cze 2020, 19:10 Syn ambasadora Arabii Saudyjskiej spowodował wypadek jadąc służbowym bmw ojca 140 km/h w terenie zabudowanym. Niemal zabił mężczyznę i jego 9-letnią córkę. Nie zeznawał, nie przeprosił, nie ma sobie nic do zarzucenia. Prokuratura nie ma wątpliwości, że popełnił przestępstwo,... 53
  • Plan Dudy kontra Zmiana Trzaskowskiego 11 cze 2020, 12:13 W tych wyborach nie wygra kandydat, który obieca Polakom najwięcej gruszek na wierzbie, tylko ten, który przekona ich, że ma pomysł na bezpieczne przeprowadzenie Polski przez chude lata kryzysu gospodarczego. 78
  • Borysowi dziękujemy 12 cze 2020, 11:55 Jeśli Rafał Trzaskowski wygra wybory, współpraca prezydenta z partią będzie jeszcze luźniejsza niż za czasów szorstkiej przyjaźni Kwaśniewskiego z Millerem. Już teraz sztab kandydata KO dystansuje się w kampanii od Borysa Budki. 93
  • Kampania z zadyszką 9 cze 2020, 19:00 Niesnaski wśród sztabowców i firma PR-owa z nieciekawą przeszłością. Na ostatniej prostej przed prezydentem wyrasta coraz więcej przeszkód. 100
  • Czekając na reaktory 8 cze 2020, 21:36 Z czystym sumieniem powiem wójtowi gminy, gdzie powstanie elektrownia jądrowa, że mieszkańcy mogą spać spokojnie: nawet w przypadku awarii w elektrowni nie będzie ewakuacji ludności lub zagrożenia dla życia okolicznych mieszkańców – mówi prof. Andrzej Strupczewski z Narodowego... 105
  • Poradnik Krzysztofa Oppenheima: Jak uwolnić się od długów 11 cze 2020, 13:02 Jeśli więc wpadłeś w tarapaty finansowe, nawet bardzo poważne: na początek musisz poradzić sobie ze swoją głową. To absolutnie konieczne. Od czego zacząć? Na przykład od banalnego wniosku – długi nie bolą. 120
  • Nie jestem rasistą, ale… 12 cze 2020, 15:00 „Nie rozumiem hasztagu #black lives matter. Przecież KAŻDE życie się liczy”. Te zdania to zwykła szczerość, czy już świadczą o naszych uprzedzeniach? 127
  • To było zwykłe morderstwo 10 cze 2020, 18:40 Prokuratura ogłosiła właśnie, że szwedzki premier nie padł ofiarą międzynarodowego spisku, tylko szukającego rozgłosu frustrata, którego nie da się nawet skazać, bo popełnił samobójstwo 20 lat temu. 142
  • Wielka draka z WHO 9 cze 2020, 16:15 Skandal, igranie z życiem, uwikłanie w interesy koncernów farmaceutycznych, globalny spisek polityczny – to niektóre z komentarzy po wycofaniu z medycznego pisma „Lancet” niezweryfikowanej publikacji na temat najczęściej stosowanych leków w COVID-19. WHO po raz kolejny zmienia... 155
  • Lockdown przyniósł efekty 10 cze 2020, 23:59 Najgorzej, gdy macha się ręką na obostrzenia, bo „czy ktoś ma znajomego, który zachorował na COVID?” Gdyby nie było wypłaszczenia, to był miał, i jeszcze w kilku pogrzebach by wziął udział. Od nas zależy, czy w dniu wyborów będziemy mieć szczyt zachorowań – mówi prof.... 162
  • 12 pytań, które nurtują rodziców. Odpowiada laryngolog dziecięcy 12 cze 2020, 15:00 Ratunku, to już trzecie zapalenie ucha w tym roku, co robić? Czy katar powinien minąć w ciągu siedmiu dni? Kiedy należy wyciąć trzeci migdałek? Na te i inna inne pytania z zakresu otolaryngologii dziecięcej odpowiada lek. med. Beata Zając z warszawskiej kliniki MML. 174
  • Czasy sekty 10 cze 2020, 17:00 Pierwszy anglojęzyczny film reżyserki – „Córka Boga” – to opowieść o sekcie religijnej, opartej na psychicznej i seksualnej przemocy. 184
  • Wszystkich moich bohaterów łączy jedno – nadzieja 11 cze 2020, 12:00 Sprzedał 70 mln książek na całym świecie. A w piątek na Netfliksie pojawi się polska ekranizacja jednego z jego bestsellerów. Co Harlan Coben sądzi o Polsce? 196
  • Kowboj w Dolinie Krzemowej 9 cze 2020, 0:02 Jeffrey Deaver, jeden z mistrzów powieściowych dreszczowców, startuje z nowym cyklem i zapowiada się on intrygująco. Zwłaszcza, że wymyślił bohatera, który nosi w sobie niezwykłą tajemnicę. 207