Przyszłość rośnie w lesie

Przyszłość rośnie w lesie

Dr inż. Andrzej Konieczny, dyrektor generalny Lasów Państwowych
Dr inż. Andrzej Konieczny, dyrektor generalny Lasów Państwowych / Źródło: Lasy Państwowe
Potrafimy zarządzać lasami tak, by zwiększać ich rolę w pochłanianiu CO2, dostosowywać je do wyzwań klimatycznych, odtwarzać po kataklizmach, chronić ich najcenniejsze fragmenty, ale zarazem udostępniać ogromną większość lasów obywatelom i rozsądnie korzystać z drewna dla rozwoju kraju – mówi dr inż. Andrzej Konieczny, dyrektor generalny Lasów Państwowych

Podczas pandemii COVID-19 wiele osób na nowo „odkryło” las, który stał się jedną z ostatnich bezpiecznych przestrzeni swobody i relaksu.

Rzeczywiście, w obliczu zagrożenia sanitarnego i wielu ograniczeń życia społecznego Polacy uświadomili sobie, jakim dobrodziejstwem są powszechnie dostępne państwowe lasy – i korzystali z nich trochę częściej niż wcześniej.

Czy las okazał się też spokojnym azylem dla samych leśników i Lasów Państwowych?

To już inna sprawa. Blisko 90 proc. przychodów LP pochodzi ze sprzedaży drewna – dzięki temu są samodzielne ekonomicznie, nie obciążają podatnika i mogą pokrywać wszystkie koszty, jakie same ponoszą na ochronę lasów przed pożarami i innymi zagrożeniami, usuwanie skutków klęsk żywiołowych w lasach, programy ochrony cennych gatunków roślin i zwierząt, tworzenie infrastruktury dla leśnej turystyki i inne zadania publiczne. Ale to też znaczy, że mocno odczuliśmy, gdy z powodu kryzysu nabywcy znacznie ograniczyli zakupy drewna lub wycofali się z już podpisanych umów. Musieliśmy zredukować koszty, by w całości zrekompensować tegoroczny spadek przychodów, kilkusetmilionowy w porównaniu z rokiem 2019. Dzięki tym trudnym decyzjom zachowaliśmy płynność finansową, wykonaliśmy wszystkie niezbędne zadania na rzecz lasu, zwłaszcza w zakresie nowych nasadzeń, a dodatkowo mogliśmy wesprzeć służby medyczne i rodaków w walce z koronawirusem. Teraz sytuacja w sektorze leśnym i drzewnym wraca do normy, nawet jeśli to „nowa normalność”.

Ale coraz częściej słychać głosy, że należy zmierzać w kierunku trwałego ograniczenia użytkowania lasów, by przeciwdziałać zmianom klimatycznym.

Można dostrzec taki trend, gdy spojrzymy na tzw. Zielony Ład forsowany przez Komisję Europejską, na negocjacje ws. rozliczeń CO2 w unijnym sektorze LULUCF, na postulaty różnych grup lobbingowych. Warto pamiętać jednak o dwóch kwestiach. Po pierwsze, bardzo ważna jest ochrona lasów naturalnych, powstrzymanie trwałych wylesień pod uprawy rolne lub zastępowanie lasów stricte produkcyjnymi plantacjami drzew, co jest problemem w Ameryce Południowej, Afryce, Azji. W Europie jest inaczej, od dawna gospodarka leśna jest tu prowadzona w sposób zrównoważony i proekologiczny. W Polsce stale rośnie i powierzchnia lasów, i zasoby drewna w nich, zwiększa się średni wiek drzew, rośnie udział gatunków liściastych, wzrasta ilość martwego drewna pozostawianego w lesie. Potrafimy zarządzać lasami tak, by zwiększać ich rolę w pochłanianiu CO2, dostosowywać je do wyzwań klimatycznych, odtwarzać po kataklizmach ‒ nawet tak wielkich jak w 2017 r. w Borach Tucholskich, chronić ich najcenniejsze fragmenty, ale zarazem udostępniać ogromną większość lasów obywatelom i rozsądnie korzystać z drewna dla rozwoju kraju. Po drugie, jesteśmy coraz bardziej świadomi szkodliwych skutków nadmiernej eksploatacji paliw kopalnych. Zdrowym, naturalnym i w pełni odnawialnym surowcem alternatywnym jest drewno i materiały drewnopochodne. Zapotrzebowanie na nie rośnie, a nie maleje.

Czy właśnie drewno może zastąpić wszechobecny plastik, z którego recyklingiem świat sobie nie radzi?

Przede wszystkim musimy ograniczyć zużycie różnych plastikowych „jednorazówek”. Drewno jest przyjaznym dla środowiska rozwiązaniem, ale ważne, byśmy wykorzystywali je do produkcji możliwie trwałych i długo używanych produktów. Nadaje się ono do wielu zastosowań poza tymi, które zwykle przychodzą nam na myśl, czyli stolarką budowlaną, meblami, papierem i opakowaniami. Z drewnianych paneli CLT stawiane są dziś wysokie wieżowce, trwają prace nad „szkłem z drewna”, ligninę wykorzystuje się do produkcji baterii do smartfonów, laptopów czy aut elektrycznych, z nanocelulozy robi się części do samolotów i leki, w szafach mamy coraz więcej ubrań z modalu i tencelu, czyli włókien celulozy. Każda część i składnik ściętego drzewa wykorzystywane są w maksymalnym stopniu. Co ważne, nie tylko drzewo za życia, ale i drewno z niego w postaci gotowego produktu dalej wiąże CO2. Dlatego naukowcy i inżynierowie na nowo odkrywają drewno i wynajdują coraz nowe zastosowania dla niego. Przyszłość dosłownie rośnie w naszych lasach.

Artykuł został opublikowany w 48/2020 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 48/2020 (1964)

  • Piątka od zwierząt, czyli zagrody mają głos 24 gru 2020, 16:07 W mijającym roku o zwierzętach i ich prawach mówiono wiele, ale same nie miały szans, żeby się wypowiedzieć. Zmieniamy to. 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 21 gru 2020, 7:30 Gwiazda Antoniego Macierewicza, wiceprezesa partii, blaknie w PiS. W partii można usłyszeć, że Jarosław Kaczyński jest rozczarowany pracami i konkluzjami powołanej przez Macierewicza podkomisji ds. ponownego zbadania katastrofy lotniczej – dowiaduje się „Wprost”. 21
  • Alfabet polityczny 24 gru 2020, 7:35 Aż do świąt Bożego Narodzenia mieliśmy politycznie gorący okres. Choć zdominowany był głównie pandemią, to obfitował w wiele kluczowych politycznych zdarzeń, poczynając od wyborów prezydenckich, kończąc na wyroku Trybunału Konstytucyjnego zaostrzającego przepisy aborcyjne i... 31
  • Tylko młodzi gwarantują rozwój 23 gru 2020, 7:00 Odczuwam tę drożyznę. I to bardzo. A ci, którzy mieli parę groszy odłożonych na starość, już dziś mówią, że tracą. I nie wiadomo, gdzie z tymi pieniędzmi uciekać? – mówi w rozmowie z „Wprost” Aleksander Kwaśniewski. Były prezydent zdradza też sylwestrowe plany, zniechęca do... 48
  • Opozycja nie ma wizji Polski po PiS 18 gru 2020, 7:09 Gdy PiS przegra – wdepniemy w nieprzygotowaną PO. To się rzuca w oczy i do tego nie można dopuścić. To partia bez klarownego planu, wizji Polski po PiS. Mam bardzo złe zdanie o dzisiejszych politykach. Działają w polityce dla zarobku, dla kariery, a nie dla idei i potrzeby... 65
  • W objęciach dyktatora 24 gru 2020, 7:55 Musieliśmy posłuchać bredni na temat koronawirusa, szczepionek, metod leczenia wypowiadanych przez bohaterów masowej wyobraźni, by bohaterami w końcu nazwać ludzi nauki. I lekarzy. Musieliśmy zostać rozdzieleni z seniorami, by zatęsknić za ich życiową mądrością i ciepłem.... 82
  • Wigilia bez granic 24 gru 2020, 13:16 Idea Wigilii bez Granic jest taka, żeby jednoczyć ludzi, a Boże Narodzenie jest piękną okazją, by zaprosić do siebie ludzi, którzy mieszkają, studiują, pracują w Polsce, ale pochodzą z zagranicy. Jest milion pytań do zadania i milion spraw do omawiania, to okazja dla obu... 91
  • Pandemia mocno nas dotknęła 31 gru 2020, 12:45 Rok 2020 wszystkim się dał mocno we znaki. Pandemia koronawirusa postawiła świat na głowie, nie oszczędziła także branży targowej. – Przed pandemią zorganizowaliśmy trzy wystawy, a potem jeszcze siedem, czyli parędziesiąt nie doszło do skutku. A potem przyszła kolejna fala... 101
  • Zabawy seksem 20 gru 2020, 10:54 Przez wiele lat wibratory kojarzyły się tylko z wielkim sprzętem z turbodoładowaniem, który służył do wyciskania orgazmów z opornych kobiet. A zaraz za tym szedł czarny PR, że z wibratorów korzystają kobiety, którym w życiu nie wyszło. Na zasadzie: „Nie ma faceta, niech ma ten... 103
  • Chemia dla zrównoważonej przyszłości 31 gru 2020, 12:05 Misją BASF jest tworzenie chemii dla zrównoważonego rozwoju poprzez dostarczanie innowacyjnych rozwiązań, co zapewnia ludziom lepszą jakość życia i jednocześnie minimalizuje wpływ na środowisko. 117
  • Świąteczna egzekucja 25 gru 2020, 9:12 W drugi dzień świąt Bożego Narodzenia 2002 roku do mieszkania na parterze kamienicy przy ulicy Dąbrowskiego zapukał niezapowiedziany gość. Nikt z domowników nie spodziewał się, że za moment będą ofiarami gangsterskiej egzekucji. Nieprawdopodobnym wydaje się, że wyszła z niej... 120
  • Podziemie gastronomiczne 23 gru 2020, 10:29 Restauratorzy cierpią od początku pandemii, ale właściciele restauracji – mimo rządowych zakazów – wypracowali mechanizmy, które pozwalają im przyjmować w lokalach gości. „Wprost” sprawdził, jak działa podziemie gastronomiczne. – Spotykam się w lokalach, niedawno byłem w... 139
  • O antywindykacji na wesoło 25 gru 2020, 13:15 Jako zagorzały przeciwnik agresywnych reklam, namawiających nas na jak najczęstsze zaciąganie pożyczek, zakpiłem sobie z kampanii banku. 146
  • Klimat na las 31 gru 2020, 12:26 Niezależnie od tego, czy i jak bardzo świat wokół przyspiesza, leśnik w pewnym sensie żyje dekadami. Taki minimalny, 10-letni horyzont planowania i prowadzenia różnych prac nakreśla mu obowiązujący model zarządzania lasami. W całym cyklu życia lasu wydaje się to tylko chwilą,... 146
  • Przyszłość rośnie w lesie 31 gru 2020, 12:30 Potrafimy zarządzać lasami tak, by zwiększać ich rolę w pochłanianiu CO2, dostosowywać je do wyzwań klimatycznych, odtwarzać po kataklizmach, chronić ich najcenniejsze fragmenty, ale zarazem udostępniać ogromną większość lasów obywatelom i rozsądnie korzystać z drewna dla... 160
  • Koniec ideologicznego wegetarianizmu 23 gru 2020, 11:07 Ci, którym zwierzęta po prostu nie smakują, pewnie nigdy nie zmienią zdania. Ale ci, którzy odmawiają sobie steków i kurczaków, bo nie chcą mordować mniejszych braci, chętnie pewnie sięgną po mięso z laboratoriów. 167
  • Chrzest bojowy zbiornika Racibórz Dolny 31 gru 2020, 12:00 Racibórz Dolny to obecnie największy obiekt hydrotechniczny w Polsce. Jego budowa została zakończona w pierwszej połowie 2020 roku. Już w październiku tego roku Polder Racibórz ‒ wraz z innymi zbiornikami przeciwpowodziowymi, których praca była odpowiednio sterowana przez... 167
  • Ludzie są groźniejsi niż zmutowany wirus 22 gru 2020, 19:31 Łatwiej zrzucić winę za wzrost zachorowań na wirusa niż na tych, którzy poluzowali obostrzenia. To jest ten sam wirus, taka farbowana blondynka – mówi prof. Włodzimierz Gut, wirusolog. Mutacja nie ma znaczenia ani dla przebiegu epidemii, ani dla skuteczności szczepionek. Mimo... 178
  • Polska marka w dobie COVID-19 31 gru 2020, 12:25 Niepewność rynków, związane z pandemią obostrzenia m.in. w ruchu międzynarodowym. Zły rok dla polskiego eksportu? Niekoniecznie. ‒ Producenci i handlowcy sprzedający produkty za granicę nie tylko utrzymali rynki zbytu, ale nawet zwiększyli sprzedaż ‒ mówi Bożena Wróblewska,... 178
  • Jak chronić zdrowie seniorów 18 gru 2020, 7:47 W okresie świąteczno-noworocznym najwięcej osób przechodzi zawał. To o tym okresie mówi się „holiday heart syndrome”, czyli „zespół świątecznego serca”. W tym roku dochodzi też obawa przed zachorowaniem na COVID-19. Jednak starszych osób nie można pozostawić samych w święta.... 190
  • Globalne ocieplenie jest faktem 12 gru 2020, 12:48 Szkodliwe jest cyniczne zaprzeczanie globalnemu ociepleniu i marginalizowanie ludzkiego wpływu na całe środowisko dla zdobywania głosów wyborców, więc moje przesłanie do polityków jest takie: jeśli nie pomagacie w edukacji, to chociaż nie przeszkadzajcie. Miejcie odwagę zająć... 199
  • Coraz głupiej naokoło 10 gru 2020, 12:07 Aktor rzadko dobrze gra. Pięć, sześć ról w życiu, reszta jest podobna. Nie miałem żadnych predyspozycji charakteru do tego zawodu. Długo się wstydziłem siebie, swojej fizyczności. Fala poniosła mnie w kierunku Krakowa i Starego Teatru. Dzięki temu parę rzeczy zostało... 218
  • Mona Lisa i koleżanki 22 gru 2020, 10:28 Mało kto sobie przecież zawraca głowę tym, kim była kobieta z obrazu Leonarda da Vinci „Mona Lisa”, jakby prawda o niej oderwała się od najsłynniejszego portretu świata. Ani tym, kim naprawdę była naga postać ze „Śniadania na trawie” Edouarda Maneta, zresztą pozowała mu ta... 236
  • Petardy 23 gru 2020, 13:13 Wszyscy wiemy, że petardy to zło, zło i jeszcze raz zło. Że w każdego Sylwestra giną przez nie tysiące ptaków, a pogotowia nie dają sobie rady z obsługą poparzonych. Amputacje, urwane ręce, pożary ze śmiertelnymi ofiarami. Urazy oczu. Z petardami jest tak, jak z głosowaniem na... 255