Czarny scenariusz

Czarny scenariusz

Jacek Wasilewski
Jacek Wasilewski / Źródło: Bartek Banaszak
Niezależne media protestują przeciw wprowadzeniu przez rządzących podatku od reklam. Pierwsze strony gazet i portale zamieściły w środę, w ramach akcji: „Media bez wyboru”, czarne plansze zasłaniające publikowane treści, a audycje radiowe zostały w wielu stacjach zawieszone. – Nie chciałbym, abyśmy funkcjonowali w podobnym systemie, jak na Węgrzech czy Białorusi, ale nastawiam się na czarny scenariusz. Oby wolne, polskie media nie musiały nadawać w przyszłości np. ze Szwajcarii – mówi „Wprost” medioznawca, dr hab. Jacek Wasilewski z Uniwersytetu Warszawskiego.

Ten protest jest bardzo ważny w paru powodów. Dlaczego? Jak mówi dr hab. Jacek Wasilewski, medioznawca z Uniwersytetu Warszawskiego, „widzimy przede wszystkim środowiskową jedność mediów, które na co dzień często ze sobą konkurują”. – Wspólny głos jest niezwykle ważny w sytuacji, w jakiej znalazły się polskie media. Przypomnę, że jeśli chodzi o wolność mediów spadliśmy od 2015 o kilkadziesiąt miejsc. Wystarczy spojrzeć na dane Światowego Indeksu Wolności Prasy przygotowanym przez organizację Reporterzy bez Granic. A to znaczy, że dzieje się bardzo źle – mówi „Wprost” ekspert z Katedry Antropologii Mediów UW.

Czytaj też:
Robert Feluś: Bez wolnych mediów społeczeństwo będzie chore

Spadek, jak mówi, jest związany również z pieniędzmi. – Strumienie ogłoszeń i reklam rządowych nie płyną równomiernie do wszystkich mediów. Rząd robi dość konsekwentną politykę w tym zakresie – podkreśla.

Dodaje, że najwięcej zyskają na wprowadzeniu podatku od reklam globalni gracze, jak Facebook czy Google, którzy wypierają lokalne media przez agregację informacji: – Oni nie produkują własnych treści, są platformami reklamowo-ekspozycyjnymi, więc siłą rzeczy to właśnie producenci treści, a więc średnie media zatrudniające dziennikarzy lokalnych, są w najgorszym położeniu. Mówi się, że podatek pomoże małym wydawnictwom w walce z gigantami, ale to przecież oni są znajdą się na skraju opłacalności, jeśli będą musieli uwzględnić o kilka procent mniejsze przychody z reklam. Z przyczyn ekonomicznych np. Murdoch zamknął w Australii 60 gazet.

Jak podkreśla medioznawca, nowe prawo odbije się na wszystkich mediach, a wartościowych treści dziennikarskich może być znacznie mniej.

– Ta czerń, którą dziś zobaczyliśmy na ekranach, była swoistym eksperymentem. Skazała ludzi na przyjrzenie się mediom, które nie muszą się martwić o dochody z reklam, bo są finansowane ręką polityków.

Osoby, które przełączyły się na media, których do tej pory nie oglądali, przeżyły spory szok. Dowiedziały się z pasków w TVP Info, że zagraniczne media nie chcą płacić składki na służbę zdrowia. A przecież to kompletny absurd.

Bo przecież wszyscy przedsiębiorcy zatrudniający pracowników płacą składki w Polsce – a większość ich przychodów to nie subskrypcje, ale właśnie owe przychody z reklam! Do tego w przekazie prorządowym mamy wrażenie, że chodzi tu wyłącznie o złe, zagraniczne media, które nie chcą płacić składki zdrowotnej. Prorządowe media jakoś zapominają, że powodem wielu niedofinansowań w zakresie składek emerytalnych i zdrowotnych jest KRUS (Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego – red.), ale nikt – ze względu na silny wiejski elektorat – nie chce tego tematu podejmować – wskazuje dr hab. Wasilewski.

Według eksperta, to kolejny stopień do tego, żeby ludzie wychodzili na ulicę. – Poczucie, że nasz głos może być przestać w mediach reprezentowany, rodzi frustrację, a stąd prosta droga na ulicę – mówi.

Dr hab. Jacek Wasilewski uważa, że choć politycy opozycji domagają się szerszej dyskusji na temat wprowadzenia nowego podatku, z „dialogiem będzie podobnie, jak było w sprawie aborcji”: – Nie ma do tej pory przykładów dialogu. Od reformy szkół, przez sądy, po aborcję.

– PiS wiele wyciągnął z rządów w 2005-2007 i nauczył się, że bez wymiaru sprawiedliwości niewiele zdziała. Od 2015 roku, gdy wrócił do władzy, zaczął przejmować sądy a zwykły Kowalski, który zderzył się z Beatą Szydło na drodze, przekonał się na własnej skórze, jak trudno oczekiwać normalnego procesu. Wątpię, że strategię przejmowania różnych instytucji, uda się zatrzymać. Bo media są kolejnym elementem tej układanki – tłumaczy.

W jego opinii, zagraniczni korespondenci z zaniepokojeniem patrzą na to, co dzieje się w mediach publicznych. – Choć pierwszy punkt ustawy o radiofonii i telewizji mówi o zapewnieniu różnorodności poglądów, stanowisk, to w praktyce pracownicy mają ogromne nieprzyjemności np. za przyklejenie do bluzki serduszka akcji charytatywnej. W myśl tej zasady, dlaczego innych mediów w ten sposób nie uciszyć?

Nie chciałbym, abyśmy funkcjonowali w podobnym systemie, jak na Węgrzech czy na Białorusi, ale nastawiam się na czarny scenariusz. Oby wolne, polskie media nie musiały nadawać w przyszłości np. ze Szwajcarii – akcentuje.

Medioznawca z Uniwersytetu Warszawskiego apeluje o to, by przeprowadzić szeroką dyskusję, czy rzeczywiście podatek powinien być poświęcony na wskazane cele (NFZ, Narodowy Fundusz Ochrony Zabytków oraz nowy fundusz celowy, służący dofinansowaniu projektów związanych z przemianami w przestrzeni cyfrowej, kulturą i dziedzictwem narodowym – red.) i czy np. przeznaczanie połowy z nich na ochronę zabytków jest sensowne.

Czytaj też:
Podatek od reklam. Przeciwko czemu protestują media?

– Według mnie to zabieg propagandowy i może prowadzić do przeznaczenia takich celowych funduszy na cele, które będą rządowi wygodne, jak Albicla czy TV Trwam. Bo trudno mi sobie wyobrazić, że potrzebne są miliony, by odkurzyć pomnik Ireny Szewińskiej. Nie bardzo wiem, jak można rozumieć dziedzictwo sportowe – podsumowuje.
Artykuł został opublikowany w 6/2021 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 15

Spis treści tygodnika Wprost nr 6/2021 (1971)

  • Bez wolnych mediów społeczeństwo będzie chore 10 lut 2021, 9:40 Pomysł rządzących, by nałożyć na media podatek od reklam i tłumaczyć to potrzebą zbierania funduszy na walkę z COVID-19 jest wyjątkowo bezczelny, szkodliwy i perfidny. 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 8 lut 2021, 7:30 – Spór w Porozumieniu jest pozorowany, to jest taki teatr odgrywany przed Jarosławem Kaczyńskim, by przekonać go, iż konkretnych ludzi w Porozumieniu należy wzmacniać kolejnymi synekurami, bo oni gwarantują trwałość koalicji – mówi polityk Zjednoczonej Prawicy o awanturze w... 12
  • Czarny scenariusz 11 lut 2021, 7:41 Niezależne media protestują przeciw wprowadzeniu przez rządzących podatku od reklam. Pierwsze strony gazet i portale zamieściły w środę, w ramach akcji: „Media bez wyboru”, czarne plansze zasłaniające publikowane treści, a audycje radiowe zostały w wielu stacjach zawieszone. –... 21
  • Powinniśmy obawiać się zgodności polityków 11 lut 2021, 12:13 Często narzekamy na głębokość podziałów politycznych w Polsce. W dobrym tonie jest podkreślanie zacietrzewienia polityków i wytykanie im braku zdolności do myślenia ponadpartyjnymi kategoriami. Wszystko to bzdury. Politycy ze zwalczających się obozów potrafią być zgodni, a... 32
  • Wszystkie wojny w Zjednoczonej Prawicy 12 lut 2021, 7:30 Konflikty, spiski i wewnętrzne sojusze – tak wygląda geografia Zjednoczonej Prawicy. Koalicji, którą jednoczy tylko jedna osoba – Jarosław Kaczyński. Aby zrozumieć jak trudno jest zarządzać tym wielkim bytem politycznym, trzeba zajrzeć do frakcji w Zjednoczonej Prawicy. Oto... 42
  • Olimpijka przypomina, że sport to zdrowie 6 lut 2021, 10:38 Idealnym rozwiązaniem byłaby godzina WF-u dziennie, dla wszystkich. Ale doskonale wiemy, jak jest z dostępem do szkolnych sal gimnastycznych, co już rodzi problemy. Myślę, że największym wyzwaniem dla całego systemu nauczania jest to, by w klasach I-III to wuefiści, a nie... 56
  • Zlepek kłamstw stał się moim biogramem 7 lut 2021, 11:30 Historia dzieje się poza mną. Ktoś przedrukowuje rzeczy, nie zadaje sobie trudu, by zadzwonić do mnie i spytać, czy to prawda, że rezygnuję z działań artystycznych, bo czas wypełnia mi teraz nawracanie ludzi i bieganie na lekcje religii. To o tyle groźne, że jeśli przykładowo... 69
  • Fortuna idzie z dymem 8 lut 2021, 15:58 – Ponad 6 mln ton polskiego węgla zalega na zwałach. A z Rosji sprowadzamy węgiel tańszy i lepszej jakości. W 2020 r. było to grubo ponad 10 mln ton. Jednocześnie w Polskiej Grupie Górniczej brakuje pieniędzy na pensje, a cały sektor węgla kamiennego – tylko w ciągu jedenastu... 85
  • Poradnik dla zadłużonych 7 lut 2021, 19:11 Proces o upadłość może się ciągnąć miesiącami. Będziesz się czuł jak więzień na warunkowym. Jeśli wejdziesz w upadłość z nastawieniem, że to miły spacerek – będziesz cierpiał co dzień. Jeśli jednak zostaniesz uprzedzony, że czeka cię bardzo marny czas, nastawisz się psychicznie. 103
  • Wolne media i ich wrogowie 11 lut 2021, 13:17 Polski rząd nie jest jedynym w cywilizowanym świecie, próbującym ograniczyć swobodę działania wolnej prasy i skłócić i tak podzielone środowisko. Sami zresztą podkładamy się politykom, myląc nagminnie obiektywizm z plemiennym uwielbieniem dla swoich i ślepą nienawiścią dla... 120
  • Węgierski dziennikarz: Bądźcie solidarni 10 lut 2021, 19:30 11 lat temu na Węgrzech był podobny protest do tego, który dzisiaj odbywa się w Polsce. W dniu, kiedy przegłosowano nowe prawo prasowe, dzienniki ukazały się z wygumkowanymi okładkami, a Attila Mong, popularny prezenter radiowy, w proteście ogłosił w eterze minutę ciszy.... 133
  • Dzieci skazane na śmierć 7 lut 2021, 7:00 – Jestem oburzona opinią polskiej agencji, która stwierdziła, że nie warto podawać dzieciom chorym na białaczkę terapii CAR-T. Niech premier porozmawia z rodzicami dzieci, które będą potrzebować w 2021 roku takiego leczenia. Dziwię się braku serca i etycznej postawy, bo dla... 148
  • Chorzy na otyłość 9 lut 2021, 9:28 Nie ma innej choroby, która powoduje tak dużą liczbę powikłań. Średnia długość życia w Polsce skróci się o prawie 4 lata z powodu otyłości: to drugi najgorszy wynik wśród badanych 52 krajów. Lockdown przyspieszył rozwój otyłości, ale w Polsce chorzy na otyłość są... 157
  • Zostałem skrzypkiem, bo było taniej 6 lut 2021, 13:34 Musiałem zarazić się covidem tuż przed przylotem, bo zaraz po wylądowaniu w Warszawie poczułem się bardzo nieswojo. Przez tydzień nie wiedziałem, co się ze mną dzieje. No a potem wszystko zamknęli. Nikt mnie nie słuchał, co uraziło moją próżność. A ja potrzebuję jej, żeby móc... 174
  • Koronawirus na czerwonym dywanie 12 lut 2021, 9:05 Hollywoodzkie Stowarzyszenie Prasy Zagranicznej ogłosiło nominacje do Złotych Globów, a Amerykańska Akademia Filmowa dziewięć shortlist oscarowych. Na jednej z nich znalazł się „Szarlatan” Agnieszki Holland. Po trudnym roku branża filmowa próbuje złapać haust powietrza. 193
  • Pandemiczne pisanie 11 lut 2021, 17:16 Kiedy wiosną ubiegłego roku zaatakowała nas epidemia, byliśmy przerażeni, ale po kilku tygodniach jakoś oswoiliśmy lockdown, kwarantanny i społeczny dystans. Rozpoznaliśmy ich złe i dobre strony. I wtedy pojawiło się popularne proroctwo: za rok zaleje nas fala literatury... 207
  • Miło 12 lut 2021, 8:38 Zamiast zakochiwać się mądrze i spokojnie (ech, żeby miłość miała coś wspólnego z tymi dostojnymi cechami!) zachowujemy się jak dziecko, które zobaczyło zabawkę. Dać mi to natychmiast! Bo kocham! Chcę tego pieska, chcę tą papużkę, chcę tego loda, chcę człowieka! 222
  • Coraz więcej gazu płynie do nas przez Bałtyk 12 lut 2021, 15:00 Od niedawna bunkrowanie statków skroplonym gazem ziemnym LNG możliwe jest w jednym z portów podległych Urzędowi Morskiemu w Szczecinie. To kolejna polska przystań, która umożliwiła tankowanie LNG – alternatywnym paliwem żeglugowym, które z powodu nowych norm emisyjnych ma... 227
  • Porzucając węgiel, trzeba spojrzeć na morze 12 lut 2021, 15:38 Nowa polityka energetyczna kraju wytycza konkretne drogi dla działających na rynku. Wszyscy będą musieli – i to dosłownie – spojrzeć ku morzu. 239
  • Enea stawia na zieloną energię 12 lut 2021, 15:04 Energetyka wiatrowa, obok energetyki słonecznej, jest jednym z najbardziej dynamicznie rozwijających się sektorów energetyki opartej na OZE. Pozwala na osiąganie licznych korzyści ekologicznych, gospodarczych i społecznych. Nie dziwi więc, że rodzime koncerny energetyczne... 254
  • PGE zaprzęgnie wiatr do pracy 12 lut 2021, 15:05 Morska energetyka wiatrowa ma stać się jednym z ważniejszych elementów transformacji energetycznej w Polsce. PGE Polska Grupa Energetyczna DO 2030 roku będzie posiadać dwie farmy wiatrowe na bałtyku o łącznej mocy do 2,5 gw. 265
  • Zielony Zwrot TAURONA blisko ludzkich spraw 12 lut 2021, 15:01 Wiatr, słońce i woda napędzają transformację Taurona, lidera rynku energetycznego. Towarzyszy jej rewolucja fotowoltaiczna na dachach klientów. Ostatni rok pod tym kątem był rekordowy. W sumie lider energetycznej transformacji przyłączył już do swojej sieci dystrybucyjnej... 281