Gra w zielone

Gra w zielone

Hempcrete – beton konopny, zdjęcie ilustracyjne
Hempcrete – beton konopny, zdjęcie ilustracyjne / Źródło: Materiały prasowe, Earthship Biotecture /Tagma
Ekologiczne, niskoemisyjne, energooszczędne budownictwo. Nasza planeta to lubi! Jednak nie tylko ona. To, co dobre dla środowiska, jest dobre także dla nas. Dla naszego zdrowia, ale także portfela.

Jak pomóc planecie i domowym budżetom? Sektor budowlany oferuje wiele możliwości. Nowe energooszczędne materiały, innowacyjne, minimalizujące tzw. ślad węglowy technologie, czasem powrót do starych, wypróbowanych „patentów” i materiałów pochodzenia naturalnego, to wszystko pomaga „budować przyszłość” w sensie jak najbardziej realnym. Od czego zacząć?

Ekologia w budowie

Kryte strzechą domy z bali. Mech służący do uszczelniania elewacji. Zbiorniki na deszczówkę, dumnie stojące na posesji. Eko? Tak, ale o czym warto wiedzieć, nie zawsze, gdyż w budownictwie ekologicznym, jednym z najważniejszych pojęć jest tzw. ślad węglowy (carbon footprint), czyli suma emisji gazów cieplarnianych generowanych podczas całego „życia” danego budynku, począwszy od fazy produkcji i transportu wykorzystywanych do budowy materiałów poprzez fazę użytkowania inwestycji po okres rozbiórki i recyklingu/utylizacji całości i konkretnych jej elementów. Ergo? Drewniany dom, nie będzie więc pełni eko, gdy drewno do budowy zamówimy na końcu świata, lub gdy do jego wykończenia użyjemy materiałów generujących nadmierny ślad węglowy. Także wtedy, gdy dom będzie źle izolowany i do jego ogrzania będziemy musieli użyć zbyt dużej ilości energii.

Jak zbudować dom o niskim śladzie węglowym? Można to osiągnąć np. przez wykorzystywanie materiałów pochodzenia naturalnego, czyli nieprzetworzonych.

Powrót do korzeni

Wykorzystanie podczas budowy materiałów pochodzenia naturalnego to pomysł tak stary jak sama idea budowania. Pomysł i konieczność, gdyż gwoli ścisłości długo innych materiałów nie było. Później nieco zapomniane, wypierane przez metody uważane za bardziej efektywne i tańsze, surowce naturalne powróciły do łask w latach 80. XX w. wraz z modą na tzw. biobudownictwo będące odpowiedzią m.in. na coraz liczniejsze wśród populacji problemy zdrowotne związane z nadmiernym użyciem chemii budowlanej.

Naturalnie, czyli głównie z drewna? Niekoniecznie. Biobudownictwo to także straw-bale, czyli kostki prasowanej słomy układane w drewnianej konstrukcji.

To także glinobitka, czyli cegła z niewypalonej gliny z domieszką żwiru, piasku czy słomy, lub znany od XIX wieku, a dziś coraz bardziej popularna m.in. w Stanach Zjednoczonych drzewoglina, konstrukcja z polan opałowych bądź krótkich pieńków spajanych zaprawą glinoziemną lub wapienną.

Co ciekawe, w biobudownictwie używane są także… zużyte opony. Po ubiciu w nich ziemi i piasku uzyskujemy doskonały materiał budowlany, chociaż to rozwiązanie dla prawdziwych ekoentuzjastów, takich jak autor pomysłu, amerykański architekt Michael Reynolds. Naturalne materiały budowlane to także materiały wykończeniowe. Tynk? Najlepiej gliniany lub wapienny, idealny dla alergików, gdyż, jak przekonują specjaliści, doskonale reguluje poziom wilgotności w budynku.

Co zamiast betonu?

Pytanie o beton jest jak najbardziej zasadne, bo jak wynika z analiz, jest on odpowiedzialny za dużą część generowanego przez budownictwo śladu węglowego. Jest nadal stosowany, mimo że jest wiele materiałów równie dobrych i znacznie lepszych dla środowiska, chociażby te pochodzące z recyklingu. Ciekawy przykładem jest papercrete, nazywany także betonem papierniczym lub cementem włóknistym. Materiał powstający z mieszanki papieru, tektury, piasku i cementu.

Papercrete jest bardzo lekki, bo po stężeniu w prawie 80 proc. składa się
z powietrza, a przy tym jest niezwykle odporny nie tylko na obciążenie, zgniatanie, ale także działanie ognia.

Polecany materiał o zmniejszonym śladzie węglowym to także tzw. hempcrete, czyli beton konopny, powstający z pociętych zdrewniałych części konopi przemysłowych, połączonych spoiwem na bazie wapna, czasem z dodatkiem gliny lub piasku. Hempcrete, często wymieniany jest jako alternatywa dla królującego w budownictwie betonu, nie tylko dlatego że jego produkcja znacznie mniej obciąża środowisko naturalne. „Beton” z konopi jest lekki, bardzo odporny na pękanie, a powstające w czasie pracy budynku mikroszczeliny zasklepiają się same w kontakcie z wilgocią. Kolejny plus? Właściwości termoizolacyjne hempcrete’u, znacznie podwyższające wydajność energetyczną naszej inwestycji.

Czy beton odejdzie w zapomnienie? Niekoniecznie, jest zbyt popularny i co najważniejsze tani. Jednak minimalizacja jego użycia jest jak najbardziej wskazana. Jak przekonują analitycy, redukcja udziału elementów betonowych w budynku i zastępowanie samego betonu materiałami o niskim śladzie węglowym to kierunek, w którym powinny być zwrócone oczy architektów i konstruktorów.

Ekologia i ekonomia

Ciekawie w kontekście śladu węglowego w budownictwie wygląda także kwestia styropianu. To materiał, wokół którego narosło wiele mitów, który jednak wbrew powszechnemu przekonaniu charakteryzuje się stosunkowo niskim śladem węglowym. Dlaczego? Jest tani, ma dobre właściwości termoizolacyjne. Jest także lekki, nienasiąkliwy, odporny biologiczne, łatwy w obróbce, samogasnący, wdzięcznie poddający się recyklingowi, a przy tym trwały, a wykorzystanie materiałów o dużej żywotności to jeden ze sposobów minimalizowania obciążeń dla środowiska, o naszym portfelu nie wspominając.

Materiały, których użyjemy do budowy naszego domu, są ważne, ale równie ważne, zwłaszcza w kontekście ograniczającej ślad węglowy energooszczędności, są kwestie planowania. Jak przekonuje twórca Małopolskiego Laboratorium Budownictwa Energooszczędnego, prof. Marcin Furtak z Politechniki Krakowskiej, budownictwo energooszczędne tym różni się od tradycyjnego, że tu każda inwestycja wymaga odrębnego traktowania i powinna być rozpatrywana indywidualnie, zwłaszcza w kontekście miejsca i doboru najwłaściwszych technologii. Na wybór zastosowanych rozwiązań powinna mieć wpływ np. lokalizacja naszej inwestycji. Ukształtowanie terenu, nasłonecznienie czy czynniki gruntowo-wodne. Istotne znaczenie dla przyszłych kosztów eksploatacji ma także rozplanowanie budynku. Przykład? Pomieszczenia ogrzewane powinny przekazywać część energii na ściany nieogrzewane.

Zupełnie prozaiczną, acz istotną składową energooszczędności jest także szczelność wykonania konstrukcji. To jeden z przykładów na to, że energooszczędność nie musi być droga. Czasem wystarczy zwykła staranność wykonania. A jeśli już inwestujemy? Tu dobrym sposobem na poprawienie śladu węglowego naszego domu jest zastosowanie paneli fotowoltaicznych. Inwestycja zwraca się w ciągu kilku lat, a pozyskiwana przez nas energia jest czysta i bezpieczna dla środowiska. Dobra wiadomość dla fanów energii słonecznej jest też taka, że jak przekonują producenci, proces recyklingu zużytych paneli z roku na rok staje się doskonalszy.

Ekoosiedla

Ekobudownictwo, zwracanie uwagi na generowany przez branżę ślad węglowy, to już nie tylko moda czy trend, który przeminie. To konieczność. Kierunek przyszłości. Dostrzegają to także deweloperzy, mimo że ekologiczne i energooszczędne rozwiązania długo stosowane były głównie w sektorze biurowym. Dziś oferta deweloperów coraz częściej uwzględnia rozwiązania ekologiczne także w budownictwie mieszkaniowym. Zielone dachy, zielone elewacje to jeden z charakterystycznych elementów takich osiedli, ale to nie wszystko. Coraz częściej także zdarza się, że już na etapie planowania osiedla deweloper współpracuje z ekologami, dendrologami czy ornitologami. Panele słoneczne, powtórnie wykorzystywana deszczówka, ekologiczne materiały. Efekt? Zeroemisyjne bloki otulone zielonymi gajami na osiedlach z żywopłotem zamiast płotów. Ważnym aspektem zielonego budownictwa coraz częściej staje się także dążenie do zminimalizowania wpływu inwestycji na środowisko, już na etapie budowy.

Wbrew temu, co wyobrażaliśmy sobie jeszcze kilkadziesiąt lat temu, domy przyszłości nie będą prawdopodobnie wyglądały jak te, które podziwialiśmy na produkowanej w latach 60. amerykańskiej kreskówce „Jetsonowie”. Jetsonowie mieli dom naszpikowany elektroniką, ale nie zaprzątali sobie głowy energooszczędnością czy dbałością o środowisko. Dla nas to już konieczność.

Artykuł został opublikowany w 8/2021 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 8/2021 (1973)

  • Ministerstwo Sprostowań 25 lut 2021, 17:30 Ktoś wypuszcza w obieg informację o niby-pracach nad kolejnym niby-podatkiem. Łapie opinie, czy Polacy są za, czy przeciw. Trudno zresztą, żeby ktokolwiek był za. A później informacje się dementuje. 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 22 lut 2021, 7:28 O tym, że Jarosław Kaczyński chętnie wsłuchuje się w rady tych, którzy mówią, by zdusić sprzeciw koalicjantów, że widmo 2007 roku krąży nad Zjednoczoną Prawicą, „lud PiS-owski nie cierpi” Gowina i że premier chciałby zostać wiceprezesem PiS, ale boi się konfrontacji. A także o... 12
  • Kraj bez autorytetów? 25 lut 2021, 15:43 Kadencja doktora Adama Bodnara na stanowisku Rzecznika Praw Obywatelskich upłynęła 9 września 2020 roku. Od tego dnia minęło już prawie pół roku, a Rzecznikiem Praw Obywatelskich jest nadal… Adam Bodnar. Wszystko dlatego, że politycy traktują to jedno z ważniejszych stanowisk... 22
  • Premier może spać spokojnie. Przez rok 24 lut 2021, 7:41 – Mateusz Morawiecki jest bezpieczny na stanowisku do połowy 2022 roku. Potem, jeśli notowania zaczną nam spadać, postawimy na kogoś, kto pociągnie listy wyborcze – mówi współpracownik prezesa PiS. 26
  • Życie w bałaganie 26 lut 2021, 7:13 Rząd zamknął oczy, a Inspekcja Pracy skapitulowała – w rozmowie z „Wprost” poseł Lewicy, Adrian Zandberg, oskarża władze o to, że te porzuciły pracowników w czasie pandemii i nie panują nad skalą obniżek płac i likwidacji miejsc pracy. Z politykiem partii Razem rozmawiamy też... 33
  • Polacy są szczęśliwi 25 lut 2021, 11:11 Apogeum pandemii w odbiorze społecznym będzie miało marginalne znaczenie. Znaczenia będą miały obostrzenia. To, że nie będziemy się mogli swobodnie poruszać, wyjechać na upragnione wakacje tam, gdzie byśmy chcieli. To będzie irytujące. Polacy będą się wściekać, protestować,... 59
  • Kobieta w porodzie jest symbolem mocy 20 lut 2021, 9:39 Ciało kobiety jest eksponowane non stop. Widzimy to na billboardach, u mechanika, gdy jedziemy zrobić przegląd auta. I to jest na porządku dziennym. A kiedy pokaże się nagą kobietę w innym kontekście, to budzi zdumienie. Nagle okazuje się, że dla niektórych to przekroczenie... 80
  • Wody Polskie - kulisy pewnego konkursu 24 lut 2021, 18:00 Na swojego brokera ubezpieczeniowego Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie wybrało spółkę kontrolowaną przez cypryjskie spółki znanych warszawskich biznesmenów. To między innymi Marcin Rywin, syn Lwa Rywina i Jacek Olechowski, syn współzałożyciela PO, Andrzeja Olechowskiego. 102
  • Rozwód z kredytem we frankach 24 lut 2021, 8:26 Co jeśli osoba, z którą zaciągnęliśmy kredyt jest z nami w konflikcie i nie będzie chciała pozwać banku? Co jeśli związek się rozpadł, były partner wyprowadził się i udaje, że problem kredytu go nie dotyczy? 115
  • Gra w zielone 26 lut 2021, 15:00 Ekologiczne, niskoemisyjne, energooszczędne budownictwo. Nasza planeta to lubi! Jednak nie tylko ona. To, co dobre dla środowiska, jest dobre także dla nas. Dla naszego zdrowia, ale także portfela. 123
  • Budownictwo neutralne klimatycznie 26 lut 2021, 15:02 Dwie trzecie Europejczyków obecnie mieszka w miastach, których obszar do 2030 r. może wzrosnąć nawet trzykrotnie. Te trendy demograficzne i urbanistyczne oraz zmiany klimatu powodujące napływ zwrotnikowych mas powietrza nad Polskę tworzą ogromne wyzwanie, przed którym stoi... 139
  • Domy prosto z fabryki 26 lut 2021, 15:00 Prefabrykacja i budownictwo modułowe na dobre zagościły już w dyskusjach dotyczących nowoczesnych rozwiązań w budownictwie. Obok odnawialnych źródeł energii, ładowarek do samochodów elektrycznych i innych zielonych rozwiązań jest jednym z najczęściej poruszanych tematów na... 149
  • FOTON Technik podsumowuje rok 2020 26 lut 2021, 15:07 Fotowoltaika to jedna z niewielu branż, która rozwijała się prężnie przez cały rok 2020 mimo pandemii, obostrzeń i ciężkiej sytuacji gospodarczej w kraju. Firma FOTON Technik także notuje ubiegły rok na plusie ‒ podpisała ponad 9 tys. umów z klientami prywatnymi i biznesowymi.... 158
  • Inwestycje z przyszłością 26 lut 2021, 15:01 Zapotrzebowanie na nieruchomości coraz nowocześniejsze, coraz bardziej ekologiczne wzrasta i wciąż będzie wzrastać. To już nie moda, ale wymóg czasów. Najlepsze materiały, maksymalna energooszczędność, dużo zieleni. Staramy się by wszystkie nasze projekty spełniały najwyższe... 166
  • Maseczkowy zawrót głowy 25 lut 2021, 16:35 „Nie wiem” – tak równo rok temu ówczesny minister zdrowia Łukasz Szumowski odpowiadał dziennikarzowi, który pytał, dlaczego ludzie noszą maseczki. Zmienił się minister zdrowia. Zmieniło się również podejście do kwestii zakrywania ust i nosa. Polska dołącza właśnie do grona... 174
  • E-commerce odporny na pandemię koronawirusa 26 lut 2021, 14:58 Długie miesiące w zamknięciu, pełne restrykcji i zakazów, a także lęku o swoje zdrowie i bezpieczeństwo w trakcie stacjonarnych zakupów, zmieniły zwyczaje zakupowe Polaków. W efekcie przychody e-commerce, do niedawna rozwijającego się w spokojnym tempie, z dnia na dzień... 188
  • Catering dietetyczny rośnie, mimo pandemii 26 lut 2021, 15:03 Catering dietetyczny nadal znajduje się w czołówce najszybciej rozwijających się branż w Polsce – mówi Jakub Kukuła, właściciel cateringu dietetycznego Kukuła Healthy Food. 195
  • Zadania Rady ds. Ochrony Zdrowia 22 lut 2021, 8:55 Centra 75+, psychiatria, onkologia: to najbliższe plany nowo powstałej Rady ds. Ochrony Zdrowia, która będzie doradzać prezydentowi Dudzie. Prof. Piotr Czauderna zapowiada, że rada przy prezydencie nie będzie konkurencyjna do Rady Medycznej, która doradza premierowi. Nie... 201
  • Seniorzy i szczepienie 26 lut 2021, 10:11 Ponad milion osób w Polsce już otrzymało dwie dawki szczepionki przeciw COVID-19. Czy gorączka, ból, osłabienie i omdlenie są normalne po drugiej dawce? – U osób starszych nie spodziewamy się wielu zdarzeń niepożądanych, jednak niektórych seniorów nie powinno się szczepić, a... 210
  • Raport Wprost. Top 10 liderów zielonej transformacji 2020 26 lut 2021, 15:00 To oni nadają ton w procesie zazieleniania naszego kraju – inwestując w technologie wodorowe, OZE, magazynowanie energii czy biometan. Oto 10 polskich firm – trendsetterów zielonej transformacji w Polsce. 219
  • Krajowy biznes zagospodaruje globalne trendy 26 lut 2021, 15:00 Wyraźnym trendem na rynku energetycznym jest m.in. dualna strategia rozwoju OZE w skali regionalnej: instytucjonalna i podejmowana przez podmioty prywatne. Na rozwój odnawialnych źródeł energii wpływają decyzje podejmowane za Atlantykiem i przez organy w Brukseli, ale także... 240
  • Inwestycja w OZE? To się opłaca 26 lut 2021, 15:02 Najbardziej dynamicznym trendem, który dostrzegamy w obszarze gospodarki zielonej energii, jest systematycznie rosnące zainteresowanie OZE ze strony inwestorów. 246
  • Zazdrość i inne złe emocje 23 lut 2021, 12:38 Jest w tej chwili najsłynniejszą pisarką belgijską, ale literatura francuska też się chętnie do niej przyznaje, bo Amelie Nothomb pisze po francusku i zbiera także francuskie nagrody literackie, łącznie z prestiżową Grand Prix Akademii Francuskiej za powieść. 251
  • Recepta na kryminalny sukces 26 lut 2021, 11:20 „Nieobecni”, „Chyłka. Inwigilacja”, nowy sezon „Szadzi”. Stawiając na seriale kryminalne związana z TVN platforma Player znalazła na rynku niszę. A może po prostu sprawnie poszła po śladach popularnych autorów kryminałów? 259
  • Oczy diabła 26 lut 2021, 13:22 Kiedy myślę o „Oczach diabła” stają mi przed oczami nie te pozasłaniane twarze prawdziwych potworów, bo u nich oczu w ogóle nie widać. Staje mi przed oczami po prostu twarz Patryka Vegi. 272