Niewygodna prawda

Niewygodna prawda

Dodano:   /  Zmieniono: 8
Historia zwykle składa się z przemilczeń

Nasz polski stosunek do prawdy jest, jak się wydaje, bezkompromisowy. Prawda jest najważniejsza. Nie żadne tam półprawdy, szepty, aluzje, znaczące pochrząkiwania. Ludzie oczekują i żądają prawdy. Oczekują tego po latach, a ściślej – po wiekach manipulowania prawdą. Polacy po latach kłamstwa, przeinaczania prawdy, mistyfikowania, policyjnego ścigania ludzi za głoszenie prawdy, nie chcą być dłużej oszukiwani. W swej odzyskanej, wolnej ojczyźnie chcą słyszeć prawdę i nic w tym dziwnego. Chcą słyszeć prawdę od polityków i historyków. Chcą wiedzieć, komu i za co stawiają pomniki.

Myślenie postaciami

„Lud myśli postaciami" – napisał kiedyś poeta i jak należy sądzić, myśl ta niewiele straciła na aktualności. Polacy myślą więc Piłsudskim czy Dmowskim, myślą prymasem Wyszyńskim, myślą Wałęsą, myślą Nowakiem-Jeziorańskim, Giedroyciem czy Herbertem. (Gdyby tak myśleli Janem Pawłem II, jakże łatwiej byłoby żyć...). Być może, choć trudno w to uwierzyć, są i tacy, którzy myślą Michnikiem czy Jaruzelskim. Na tym polega uroda wolności i demokracji. Lecz nauczeni gorzkim doświadczeniem XX wieku, który w Moskwie (i nie tylko w Moskwie) na potęgę produkował fałszywe nazwiska, metryki, zasługi i życiorysy, chcą wiedzieć, czy to wszystko prawda, czy ci, w których wierzą, są prawdziwi – czytaj: uczciwi. Czy to dziwne, po tych wszystkich Bierutach, Żymierskich, Świerczewskich, Moczarach, Jóźwiakach czy Spychalskich, których fałszywych życiorysów uczyły się jeszcze niedawno kolejne polskie pokolenia? Owe czasy wyposażyły nas, współczesnych Polaków, w gorzką nieufność, podskórną podejrzliwość i generalnie zniszczyły wiarę w uczciwość historii czy – ściślej – w uczciwość historyków. Zniszczyły tak dalece, że tu i ówdzie można było nawet usłyszeć głosy, że w ogóle nie mamy historyków, a co najwyżej profesorów historii.

Skąd się bierze to współczesne polskie przekonanie, że prawda historyczna jest lepsza od historycznej legendy lub mitu, trudno powiedzieć. Być może z Pisma Świętego, wzywającego do poznania prawdy po to, by nas wyswobodziła. Być może z wiary, że „nawet jeśli prawda może spowodować zgorszenie, to lepiej dopuścić do zgorszenia, niż wyrzec się prawdy!". Rzecz jednak w tym, że czym innym jest ewangeliczne pojęcie prawdy, także to wyżej zapisane przez jednego z największych papieży i ojców Kościoła, świętego Grzegorza, a czymś zupełnie innym pojęcie prawdy historycznej. W samo istnienie, a tym samym w możliwość dojścia do prawdy historycznej ludzkość powątpiewała już od czasów Plutarcha. Jeśli już przyjmowano, że jest w ogóle osiągalna w drodze naukowego poznania, to jednocześnie sądzono za Mickiewiczem, że „Są prawdy, które mędrzec wszystkim ludziom mówi... Są takie, których odkryć nie może nikomu”.

Ulubiony oficer cara

Historyk rozstrzyga, czy opowiadając dramatyczną historię wielkiego Romualda Traugutta, naczelnika powstania styczniowego straconego przez Rosjan na stokach cytadeli, należy wspominać także o tym, że był jednym z ulubionych oficerów cara, odznaczonym najwyższymi orderami za wierną służbę, choćby podczas pacyfikacji wiosny ludów na Węgrzech. Jeśli przypominać, to ze świadomością, że fakt ten nie miał najmniejszego znaczenia dla jego patriotyzmu i oddania sprawie polskiej. Jeśli nie przypominać, to ryzykować, że bez znajomości tego etapu w życiorysie bohatera niczego nie zrozumiemy z jego drogi i dylematów.

Albo czy opowiadać o tym, że po bohaterskiej obronie Warszawy we wrześniu 1939 r., nagrodzonej przez wodza naczelnego orderem Virtuti Militari, ten sam lud Warszawy, który zapisał wielką patriotyczną legendę, przez trzy dni po kapitulacji grabił i łupił rozbite sklepy i magazyny. Jeśli opowiadać, to z przekonaniem, że fakt ten w niczym nie zmienia bohaterskiej postawy ludu stolicy w dniach walki. Jeśli fakt ten zmilczeć, to ryzykujemy, że historia może się powtórzyć, bo taka jest uroda ludu Warszawy. Ale nie tylko Warszawy. Całkiem niedawno BBC ujawniła nieznane fakty dotyczące bombardowań Londynu w latach wojny. Jak się okazało, (ale dopiero dziś, niemal 70 lat po zdarzeniach) setki, a może tysiące mieszkańców, korzystając z alarmu lotniczego, wzywającego wszystkich ludzi do schronów, szabrowało w opuszczonych mieszkaniach, ile wlezie. W latach wojny nikt o tym nie mówił, by nie osłabiać morale. Trzeba było czasu, by prawda mogła ujrzeć światło dzienne.

Milczenie historyków

Pytanie, czy ujawniać prawdę, czy milczeć, towarzyszy historii od zawsze. Także polskiej historii, której jednym z głównych zadań zawsze było krzepienie serc. Czy więc należy w takim bohaterskim narodzie, który – w odróżnieniu od wszystkich innych biorących udział w tej wojnie – nie wydał z siebie Quislinga, badać i opowiadać dramatyczną wojenną historię marszałka Rydza-Śmigłego? Powrócił on z wygnania do kraju, by podjąć próbę utworzenia rządu kolaboracyjnego. Gdy przed prawie trzydziestoma laty podejmowałem w tej sprawie badania, byłem przekonany, że trzeba i należy, że to jakże ważna polska historia. Gdy się jednak okazało, że już sama publikacja pytań w tej wstydliwej sprawie nie służy polskiej historii, nie służy tak dalece, że jej luminarze w Polskiej Akademii Nauk zdecydowali się na kapturowy (bez obecności oskarżonego) sąd nad zbyt dociekliwym badaczem, by powstrzymać dalsze szkodnictwo, zrozumiałem, że znaczące milczenie jest jedną z pierwszych powinności polskiego historyka.

Kilka lat później wezwał mnie jeden z największych polskich dziejopisów, by zapytać – wskazując dwie piętrzące się na biurku sterty dokumentów – czy nie zechciałbym zająć się pewnymi sprawami. Pierwsza to niemieckie dossier ministra Józefa Becka i zapis jego rozmów z Niemcami w Rumunii w latach internowania na temat ewentualności utworzenia proniemieckiego rządu w Warszawie. Druga to stenogramy rozmów z Niemcami w Falenicy, prowadzonych przez gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego i oficerów KG AK przed powstaniem warszawskim. Profesor stwierdził, że te dokumenty ma wielu historyków. – Dlaczego więc nikt tego nie ujawnia? – spytałem. – Bo celowe byłoby, aby ujawnił to ktoś nieobawiający się skandalu. A wtedy nam będzie łatwiej publicznie zająć się tą sprawą – powiedział profesor. Odmówiłem.

Przypominam to jedynie dlatego, że w mojej długiej już i burzliwej historii historyka pojawiła się pewna prawidłowość, która być może uniwersalizuje się i powiela. Oto dopiero w ostatnich kilku latach pojąłem, że ci wszyscy, którzy niegdyś organizowali ów kapturowy sąd PAN nad niewygodną prawdą o Rydzu-Śmigłym, którzy próbowali na wszystkie sposoby zdezawuować próby dochodzenia prawdy o tragedii gibraltarskiej, prawdy o Józefie Kurasiu Ogniu czy Stefanie Witkowskim, twórcy „Muszkieterów", skrytobójczo zamordowanym przez polskie podziemie, ci wszyscy Drozdowscy, Garliccy, Leżeńscy, Passentowie, Rozłubirscy, wszyscy oni w dniach lustracji okazali się po prostu agentami UB czy SB. Być może to zwykły przypadek, a być może jednak nie.

Karencja historii

Dylemat każdej historii najnowszej sprowadzający się do pytania: „mówić czy nie mówić" na świecie jest rozstrzygany przez zwyczajowy bądź ustawowy okres karencyjny dla dokumentów. Najczęściej stosowany jest czas ochronny równy dystansowi pokolenia – 25-30 lat, choć w wyjątkowych sprawach czas utajnienia materiałów jest rozciągnięty na 50, 75, a nawet 100 lat. Nie jest też tajemnicą, że zdarzają się w historii i takie sprawy, wstydliwe, haniebne czy kompromitujące, w których dokumenty nigdy nie zostają ujawnione. Generalnie w najnowszej historii panuje przekonanie, że wszystko, co ma metrykę młodszą niż 50 lat, jest nie historią, lecz polityką, a brak dostępu do źródeł wyklucza poznanie. Ściślej – takie przekonanie panowało w XIX i XX wieku. Można wątpić, by w dobie powszechnego dostępu do Internetu i niereglamentowanej informacji owa karencyjność prawdy historycznej nadal została utrzymana.

Wszystkie te pytania krążą wokół sprawy dzielącej dzisiaj polskich historyków, polityków i intelektualistów. Czy powinna już dziś powstawać praca na temat rzekomej agenturalnej przeszłości z początków lat 70. prezydenta Lecha Wałęsy i czy powinna powstawać w ogóle. W dyskusji jedni mówią o marnotrawieniu wielkiego moralnego kapitału „Solidarności", drudzy o nieskrępowanym prawie do badań naukowych. Uwielbiam Lecha Wałęsę i uważam, że nigdy jeszcze Polska nie miała bardziej polskiego w sensie genotypu przywódcy. Pełnego najpiękniejszych polskich zalet i najbardziej uciążliwych polskich wad. Podziwiam drogę, także intelektualną, jaką przeszedł, prowadząc za sobą miliony ludzi. Jest mi zupełnie obojętne, czy coś tam w życiu, świadomie czy nieświadomie, podpisał. Podobnie jak w życiorysie Traugutta wobec zasług dla sprawy narodowej jest mi zupełnie obojętna jego służba dla cara.

Gdyby jednak ktoś mnie zapytał o stosunek do zapowiadanej przez IPN książki Sławomira Cenckiewicza i Piotra Gontarczyka, nie znając jej ani jej tez, przypomniałbym, jednak gorzkie słowa Cypriana Kamila Norwida o Polsce: „Kraj! – gdzie każdy czyn za wcześnie wschodzi. Ale książka każda za późno!".

Okładka tygodnika WPROST: 23/2008
Więcej możesz przeczytać w 23/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 8
  • Magdalena   IP
    Zgadzam się z Pańską misją \"odbrązowiania\" historii. Dlaczego? Gdyż uczy ona ludzi samodzielnego myślenia i wyjścia z biało-czarnych schematów.
    W Polsce wciąż jeszcze mamy modę na niewzruszone autorytety (tak, tak), które mówią narodowi, jak powinien postępować. Owi świetlani bohaterowie cieszą się statusem świętych bez skazy, do których można się pomodlić o wsparcie i siłę do dalszego życia. Może i daje to ludziom poczucie bezpieczeństwa, ale z drugiej strony odciąga ich od prawdziwego, konkretnego zmierzenia się z problemem, co jest ogromnie niebezpieczne. Poza tym utrudnia to pogodzenie się z gorzką prawdą, że w życiu prawie nie ma sytuacji jednoznacznych, że często trzeba wybierać między złym a jeszcze gorszym i że KAŻDY medal ma dwie strony. Mało tego: takie życzeniowe podejście do rzeczywistości (\"jakoś to będzie\") utrwala postawę opartą na ignorowaniu negatywnych aspektów sprawy i przez to może prowadzić do klęski.
    Konkretny przykład: autorzy powstania warszawskiego chcieli zademonstrować, że Polacy sami potrafią wyzwolić swoją stolicę. Nie dostatecznie jednak uwzględnili fakt, że skazują na zagładę (lub przynajmniej ją ryzykują) kwiat polskiej młodzieży, przyszłą inteligencję, elity, których naród po wojnie będzie bardzo potrzebował. Nie wkalkulowali w swoje plany faktu, że Stalin nie będzie wspierał skierowanego przeciw niemu powstania lub że tzw. alianci mogą nas zdradzić (choć już raz, a może wiele razy to uczynili) lub że Niemcy użyją go jako pretekstu, by ostatecznie dać upust swym barbarzyńskim emocjom/planom w stosunku do naszego kraju i narodu. Skąd te błędy? Właśnie z owej \"chciejskiej\" postawy życiowej i naiwności będącej rezultatem lekceważenia wielowymiarowości świata.
    Czyli krótko mówiąc: z niedojrzałości.

    A co do stosunku do prawdy i ewentualnej współpracy z bezpieką? Jestem zaskoczona, że Pana dziwi ten związek. Są ludzie uczciwi (mniejszość) i ludzie skłonni do kłamstwa i kompromisów zbyt daleko idących, którzy potem jeszcze dla zawoalowania swojej podłości przewrotnie wymyślają inteligentne argumenty. I to jest ich postawa życiowa, która się przejawia w różnych dziedzinach.
    • bez-nazwy   IP
      Tak, nie sposób zaprzeczyć. Uczyć Polaków kochać Polskę, aby w godzinie próby nie kalkulowali 100% korzyści. Nie oznacza to, że nie należy znać historii.
      • iwona   IP
        Wyrażam głęboki szacunek dla pracy p. Baliszewskiego.
        Gdyby nie jego programy w TV(nadawane w godzinach, aby mało kto mógł je oglądać)i publikacje, nie znałabym historii swego kraju. Że były w niej i czrne epizody - trudno. Każda prawda jest lepsza niż przemilczenia i zakłamania. Często prawda o \"czrnych\" sprawach pozwala docenić inne z właściwej perspektywy.
        Zyczę p. Baliszewskiemu dużo wytrwałości w dążenie do prawdy.
        • SANDRA   IP
          To dzięki Panu zaczęłam się interesować katastrofą Gibraltarską.
          Dziękuję
          • Witold Polkowski - Mińsk Mazowiecki   IP
            Podzielam poglądy autora tekstu pana Dariusza Baliszewskiego. Wyrażam słowa uznania za zaangażowanie się w wyjaśnianie tej sprawy. Serdecznie dziękuję za włożony wysiłek. Mam nadzieję, że Pana praca przyczyni się do poznania prawdy. Oczywiście bardzo zastanawiająca jest zmowa milczenia w środkach masowego przekazu w dniu 65-ej rocznicy śmierci. Nie ma żadnych okolicznościowych uroczystości ani składania wiązanek, co świadczy, że ważnym siłom politycznym i historycznym zależy na tym aby postać gen. Sikorskiego i jego działalność uległy zapomnieniu. Mam wątpliwości czy archiwa Służb Specjalnych innych państw udostępnią swoje materiały dla Pana dociekań.
            Myślę, że pomimo trudności na jakie Pan napotyka dojdzie do pełnego jej wyjaśnienia. Życzę powodzenia.

            Spis treści tygodnika Wprost nr 23/2008 (1328)

            • Na stronie - Miłość francuska 1 cze 2008, 22:00 Robimy dobrze tym, z którymi i tak już się kochamy, a reszta niech się dy... 3
            • Szpital Gronkiewicz-Waltz 1 cze 2008, 22:00 Warszawa 8
            • Skaner 1 cze 2008, 22:00 8
            • Krauze najbardziej atakowany 1 cze 2008, 22:00 Biznes 9
            • Fahrenheit 9/11 bis 1 cze 2008, 22:00 Film 9
            • Ofiary Słońca Peru 1 cze 2008, 22:00 Sport 9
            • Gbur Berlusconi 1 cze 2008, 22:00 Włochy 9
            • Dossier 1 cze 2008, 22:00 „Będzie dobrze, Rydzyk modli się za mnie"Janusz Palikot w Sejmie do dziennikarzy, przed decyzją o ewentualnym zawieszeniu go w prawach członka Platformy Obywatelskiej „Ludzie bez poczucia humoru, jak Jacek Żakowski czy Tomasz... 10
            • Pytania niepolityczne - Byłem pierwszy do bicia 1 cze 2008, 22:00 Rozmowa z Andrzejem Halickim, posłem PO, kibicem Legii Warszawa i hodowcą dogów niemieckich 10
            • Ludzie 1 cze 2008, 22:00 Kazik wraca na żywo Kazik Staszewski zebrał wszystkie swoje felietony w książce „Niepiosenki". Poza promocją książki w księgarniach wokalistę czeka też nowe wyzwanie. Po czterech latach od zawieszenia działalności kapeli... 11
            • Bez majtek, czyli na komandosa 1 cze 2008, 22:00 Obyczaje 11
            • Polaka portret własny 1 cze 2008, 22:00 Sztuka 12
            • Stop przemocy nieletnich 1 cze 2008, 22:00 Wielka Brytania 12
            • Zdesperowany Brown 1 cze 2008, 22:00 Wielka Brytania 12
            • Zapytaj wprost - Rafał Ziemkiewicz 1 cze 2008, 22:00 Politykom mówię nie! 14
            • Plus ujemny - Ruch w odruch 1 cze 2008, 22:00 W kraju, w którym książka staje się niebezpieczna, niebezpiecznie jest myśleć 15
            • Poczta 1 cze 2008, 22:00 Sędziowie ponad prawemTomasz P. Terlikowski w artykule „Sędziowie ponad prawem" (nr 20) stawia tezę, że sędziowie zagrażają społeczeństwu otwartemu jako „niepodlegająca kontroli ani weryfikacji kasta platońskich... 16
            • Playback 1 cze 2008, 22:00 .Premier RP Donald Tusk i prezydent Francji Nicolas SarkozyFot. Z. Kaczmarek/Agencja Mazur 16
            • Wprost przeciwnie - Prywatna sprawa 1 cze 2008, 22:00 Polska dyplomacja umizgów wobec Unii Europejskiej i Rosji odbywa się w żołnierskim stylu i języku 17
            • Z życia koalicji 1 cze 2008, 22:00 Co się stanie, jak człowiek wygugluje „kłamca"? Wyszukiwarka odsyła do strony… Donalda Tuska. Albo atak hakerów, albo daleko posunięta samokrytyka.Cuda! Cuda! Cuda! Jesienią nastąpi dawno wyglądany cud w służbie... 18
            • Z życia opozycji 1 cze 2008, 22:00 Katarzyna Piekarska miała twardy orzech. Do zgryzienia go miała. Biła się bowiem z myślami. O tym, kto wygrał – ona czy myśli – doniesiemy za tydzień.Pani Kasia wahała się bowiem, czy nie wystartować przypadkiem na... 19
            • Polski gen sukcesiku 1 cze 2008, 22:00 Polacy boją się walczyć o najwyższe trofea - także w piłce nożnej 20
            • Gwiazdy i gwiazdki Leo 1 cze 2008, 22:00 Artur BorucNajwiększa gwiazda reprezentacji. Gwiazda, która potrafi się jednak zagapić pod bramką i popełnić banalny błąd. Gwiazda, która często ma problemy z nadwagą, ale która umie kreować swój wizerunek. Dobre i to.Łukasz... 24
            • Gruba kreska niesprawiedliwości 1 cze 2008, 22:00 Osiemnaście lat po upadku dyktatury staje się jasne, że próba prawnego rozliczenia PRL kończy się niepowodzeniem 26
            • Kazio nałogowiec 1 cze 2008, 22:00 W otoczeniu byłego premiera nie znalazł się nikt, kto na czas powiedziałby mu, jak żałosne jest jego emploi Piotrusia Pana 30
            • Tusku, nie musisz! 1 cze 2008, 22:00 Dlaczego Donald Tusk nie zostanie prezydentem 32
            • Dzieci mafii 1 cze 2008, 22:00 Dzieci gangsterów są takimi samymi ofiarami mafii jak zwykli ludzie 36
            • Postać tygodnia - Japończyk Tuska 1 cze 2008, 22:00 Michał Kulesza 38
            • Wprost z blogu 1 cze 2008, 22:00 PolitykaBezczynny rządAndrzej Nowak www.polskainietylko.salon24.plMijają kolejne miesiące od dnia, w którym PO przejęła władzę. Dziś można już powiedzieć, że są to miesiące zmarnowane. Ekipa Tuska doskonale opanowała natomiast... 39
            • Trójka bez sternika 1 cze 2008, 22:00 40
            • Niemcy w rządzie Tuska 1 cze 2008, 22:00 Statut niemiecko-polskiej fundacji opracowali Niemcy dla Niemców 40
            • Szewcy i nafciarze 1 cze 2008, 22:00 Tusk może wyrzucić Rostowskiego, ale nie może wyrzucić Komisji Europejskiej 40
            • Państwo prawa dżungli 1 cze 2008, 22:00 Tylko silnym Rzeczpospolita oddaje to, co jest im winna 40
            • Ryba po polsku - Kwity zamiast okowity 1 cze 2008, 22:00 Na ludzkie uczucia od bliźnich można w dzisiejszych czasach liczyć tylko wtedy, gdy się było kapusiem 42
            • Giełda 1 cze 2008, 22:00 44
            • Przetrącona rura bałtycka 1 cze 2008, 22:00  Czy państwa Europy Zachodniej zmienią sposób postrzegania gazociągu północnego? Komisja Petycji Parlamentu Europejskiego przytłaczającą większością głosów przyjęła raport, który wzywa do powstrzymania inwestycji, jeśli nie... 44
            • Telefiction? 1 cze 2008, 22:00  O prawie jedną trzecią mniej będziemy za dwa lata płacić za rozmowy prowadzone z telefonów komórkowych. Tak prognozuje szefowa Urzędu Komunikacji Elektronicznej Anna Streżyńska. Nawet co siódmy Polak ma być klientem jednego z... 44
            • Biblioteka gracza 1 cze 2008, 22:00  GamersUniverse.com, pierwszy w Polsce serwis z grami komputerowymi na żądanie, uruchamia grecka spółka Gamers EES. Za 18 zł gracz otrzyma miesięczny dostęp do 205 pozycji, a za 36 zł – do 550. Po opłaceniu usługi wystarczy,... 44
            • Rosyjskie eldorado 1 cze 2008, 22:00 Ograniczenie w UE podatku VAT na paliwa zaproponował prezydent Francji Nicolas Sarkozy. Tak chce zrównoważyć wysokie ceny ropy – 130 USD za baryłkę. Inny pomysł ma Komisja Europejska. Stworzyła poradnik, jak zużywać mniej paliwa,... 45
            • Motocykl dla ludu 1 cze 2008, 22:00  Volkswagen planuje wejść na rynek motocykli. Pierwszy jednoślad w historii firmy koncern z Wolfsburga opracowuje wspólnie z austriacką firmą KTM. Głównym konkurentem Volkswagena będzie zapewne BMW, które produkuje motocykle już od... 45
            • AmRest zje Sfinksa? 1 cze 2008, 22:00  AmRest chce przejąć Sfinksa, właściciela restauracji Sphinx i Chłopskie Jadło. – Myślę, że to jest naturalny ruch dla naszej spółki – mówi Wojciech Mroczyński, dyrektor operacyjny AmRest. Jego firma już dziś jest... 45
            • SKOK na bank 1 cze 2008, 22:00 Platforma Obywatelska i Prawo i Sprawiedliwość walczą na noże o sektor finansowy 46
            • Utopia z Genewy 1 cze 2008, 22:00 Lewacy chcą nam zafundować globalną centralę rodzielającą patenty na leki 52
            • Taniochód 1 cze 2008, 22:00 Tanie jest dobre, bo… jest tanie. Tę maksymę, wylansowaną przez wytwórców winopodobnych napitków, w przemyśle motoryzacyjnym mogliby zastosować tylko szaleńcy. Nawet jeśli niezamożny klient marzy o samochodzie za grosze, to... 54
            • Know - How 1 cze 2008, 22:00   58
            • Papuga północna 1 cze 2008, 22:00  Zaledwie 10 mln lat po wyginięciu dinozaurów, czyli 55 mln lat temu, współczesną Norwegię i Danię zamieszkiwały papugi! Skamieniałe szczątki ptaka należącego do gatunku Mopsitta tanta znaleziono na duńskiej wyspie Mors. W... 58
            • Mózg jak wino 1 cze 2008, 22:00 W natłoku informacji lepiej sobie radzą osoby dojrzałe niż młodzi. Najnowsze badania opublikowane w „Progress in Brain Research" dowodzą, że z wiekiem działanie mózgu pogarsza się jedynie u osób cierpiących na choroby... 58
            • Szczepionka przed pandemią 1 cze 2008, 22:00  Powstała pierwsza na świecie szczepionka przeciwko ptasiej grypie. Jest to tzw. szczepionka prepandemiczna, przeznaczona do użycia głównie przed wybuchem pandemii. Uruchamia ona odporność organizmu na kilka genotypów wirusa H5N1,... 59
            • Ospały jak obojnak 1 cze 2008, 22:00  Co łączy wszystkie obojnaki świata? Mała ruchliwość – twierdzi dr Sarah Eppley z Portland State University, która porównała strategie rozrodcze i mobilność 122 klas wielokomórkowych organizmów. Zwierzęta mające... 59
            • Pracować i nie zwariować 1 cze 2008, 22:00  „Zapewne zajrzeliście tu, żeby się przekonać, że to fajna książka? Fajna" – pisze Miłosz Brzeziński we wstępie do książki „Pracować i nie zwariować". Faktycznie, to fajna książka i warto do niej... 59
            • Pułapka zdrowia 1 cze 2008, 22:00 Ludzie otyli nie powinni się ograniczać w jedzeniu, a palaczy powinno się zachęcać, żeby palili jeszcze więcej! 60
            • Piasek nad Polską 1 cze 2008, 22:00 Największym zagrożeniem dla igrzysk w Pekinie mogą być burze piaskowe 64
            • Guzy na sercu Chopina 1 cze 2008, 22:00 Czy badania DNA wyjaśnią prawdziwe przyczyny śmierci największych Polaków? 66
            • Dyrygent umysłu 1 cze 2008, 22:00 Czym jest ADHD, zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi? Na pewno nie jest to jedynie przykrywka dla złego wychowania lub konfliktowego charakteru. To poważna dolegliwość, niestety wciąż bagatelizowana i źle... 70
            • Niegrzeczne dziewczynki 1 cze 2008, 22:00 Rozmowa z Michaelem Reiffem, profesorem University of Minnesota School of Medicine, ekspertem w dziedzinie zaburzeń rozwojowych dzieci 74
            • Górna półka - Ucieczka z czarnej dziury 1 cze 2008, 22:00 Okres PRL wpada w szkolnej edukacji w czarną dziurę. Nauczyciele z braku czasu w napiętym programie, a może dla świętego spokoju, na ogół nie docierają na lekcjach historii w te rejony, zatrzymując się bezpiecznie na końcu II wojny... 77
            • Niewygodna prawda 1 cze 2008, 22:00 Historia zwykle składa się z przemilczeń 78
            • Dworacy autorytetu 1 cze 2008, 22:00 III Rzeczypospolita od swojego kulawego początku przy „okrągłym stole" stała się karykaturą II RP. Jej pierwszy prezydent równie, mimo swych usilnych starań, niewiele miał wspólnego z  Józefem Piłsudskim. Przy tym obu... 81
            • Bez granic 1 cze 2008, 22:00 82
            • 28 maja, Japonia 1 cze 2008, 22:00 USS Kitty Hawk, najstarszy czynny okręt amerykańskiej marynarki wojennej, wypływa w swój ostatni rejs. Lotniskowiec, który służył flocie wojennej USA przez prawie pół wieku, będzie złomowany w Stanach. 82
            • Wieża mniej krzywa 1 cze 2008, 22:00  Słynna krzywa wieża w Pizie po raz pierwszy od 800 lat przestała się przechylać. To efekt zakończonych w ubiegłym tygodniu, a trwających ponad 10 lat prac konserwatorskich, które pochłonęły prawie 30 mln euro. Do zabezpieczenia... 82
            • Rozmowy kontrolowane 1 cze 2008, 22:00  W Niemczech wybuchła afera podsłuchowa, którą prasa określiła mianem „operacja Rheingold". Jak ujawnili dziennikarze „Der Spiegel", Deutsche Telekom, największa niemiecka firma telekomunikacyjna, w latach... 82
            • Globalna cela śmierci 1 cze 2008, 22:00 Ponad 1200 wyroków śmierci wykonano w 2007 r. w 24 krajach świata – wynika z dorocznego raportu opublikowanego przez Amnesty International, organizację zajmującą się obroną praw człowieka. Liczba wykonanych egzekucji jest mniejsza o... 83
            • Cytat tygodnia 1 cze 2008, 22:00  „Kościół ewangelicki zaakceptował kapłaństwo kobiet. Pogodził się z tym, że nawet rozwiedzione kobiety mogą zostać biskupami. Dzięki temu Kościół ewangelicki idzie z duchem czasu i nie traci znaczenia we współczesnym... 83
            • Strachy Europy 1 cze 2008, 22:00 Antyimigrancka obsesja przykrywa głębsze unijne niepokoje 84
            • Deewangelizacja po czesku 1 cze 2008, 22:00 Czescy politycy buntują się przeciw wypłaceniu Kościołowi miliardowych odszkodowań 88
            • Francuski uwodziciel 1 cze 2008, 22:00 Relacje między Polską i Francją zostały podniesione na poziom współpracy strategicznej. Towarzyszyła temu prawdziwie królewska oprawa wizyty francuskiego prezydenta Nicolasa Sarkozy’ego w Warszawie. Fanfary, defilady, wielkie... 90
            • Czekista kontra czekista 1 cze 2008, 22:00 Wojna klanów Putina i Miedwiediewa wydaje się nieunikniona 92
            • Pasaż 1 cze 2008, 22:00 96
            • Niezbędnik kibica 1 cze 2008, 22:00 Oficjalnym polskim hymnem Euro 2008 jest piosenka „Futbol". Maryla Rodowicz śpiewała jej oryginalną wersję podczas otwarcia mistrzostw świata w 1974 r. w Niemczech. I choć teraz utwór wykonują Kayah, Piotr Cugowski, Sebastian... 96
            • Ebifon 1 cze 2008, 22:00 Fani Ebiego Smolarka powinni czym prędzej ustawić się w kolejce – po telefony Samsung J700 z limitowanej edycji (zaledwie 1000 sztuk), których twarzą jest czołowy strzelec polskiej reprezentacji. W komórce znajdziemy „piłkarski... 96
            • Okulary biało-czerwonych 1 cze 2008, 22:00 Wrocławska firma Fabryka produkująca gadżety reklamowe i upominki ze szkła chce zrobić furorę, wypuszczając okulary kibica. Na ich szkłach widać polską flagę z godłem. Okulary mają filtr przeciwsłoneczny 400 UV. 96
            • Futbol od kołyski 1 cze 2008, 22:00  Kto powiedział, że niemowlak nie może być kibicem? Firma Nuk wyszła z założenia, że miłość do piłki nożnej trzeba pielęgnować już od kołyski, i przygotowała przydatny do tego zestaw. Najmłodsi kibice mają do dyspozycji... 96
            • Euro GPS 1 cze 2008, 22:00 TomTom, producent urządzeń nawigacyjnych, przygotował na Euro 2008 sporo atrakcji. Po kupieniu GO 720, jednego z najpopularniejszych GPS--ów firmy, ze strony internetowej tomtom-soccer. com można ściągnąć Champion Pack, czyli... 96
            • Pamięć o mistrzostwach 1 cze 2008, 22:00 Kingston Technology, producent kart pamięci, doszedł do wniosku, że kibicom należy się specjalny pendrive. Z okazji zbliżających się mistrzostw w piłce nożnej Euro 2008 promuje więc Data Traveler Vienna - przenośną pamięć z filmem... 96
            • Piłka na suficie 1 cze 2008, 22:00 "Możesz być pewny... Jeśli to Westinghouse" - tak od 50 lat brzmi hasło amerykańskiej firmy Westinghouse produkującej oświetlenie. Faktycznie producent daje pewność, że nawet sufitowy wentylator może odzwierciedlać nasze... 96
            • Laser 1 cze 2008, 22:00 Wydarzenia Koncerty gwiazdSzarża lekkiej brygadyJesteśmy już po Metallice, PJ Harvey i Sinéad O’Connor. Przed nami już w tym tygodniu m.in. Bob Dylan, Cypress Hill, Cavalera Conspiracy i Jonathan Davis z Korna. I tak do końca wakacji... 100
            • Dyskoteka idei 1 cze 2008, 22:00 Sparing na idee i książki między lewicą i prawicą najlepiej byłoby określić mianem brazylijskiej capoeiry. To walka, w której na równi z techniką i siłą liczy się taneczność i wdzięk. Na ring, zdominowany przez przedstawicieli... 102
            • Reżyser mimo woli 1 cze 2008, 22:00 Sydney Pollack (1934-2008) 108
            • Wencel gordyjski - Dorn Kichot na gosiołku 1 cze 2008, 22:00 Kurduple, skurwysyny, durnie – to poetyckie określenia, które zagościły ostatnio w języku politycznym 110
            • Ueorgan Ludu 1 cze 2008, 22:00 Obcasy, koniaki.. i w krzaki! * Zamiast dwóch nagich mieczy - dwie Miecie 112
            • Krótko po wolsku - Barwy Warki 1 cze 2008, 22:00 Tak długo „Gazeta Wyborcza" poszukiwała dowodów na istnienie antysemityzmu w Polsce, aż wreszcie słowo stało się ciałem. W słynnej ze swego browaru Warce grupa chuliganów napadła niedawno na ortodoksyjnego Żyda. Zdarzenie... 112
            • Skibą w mur - Dokopanie porównawcze 1 cze 2008, 22:00 O ile Marcinkiewicza można nazwać Dodą polityki, o tyle Dodę Marcinkiewiczem estrady już nie za bardzo 114

            ZKDP - Nakład kontrolowany