Ludzie z cienia

Ludzie z cienia

Dodano:   /  Zmieniono: 1
Nikt nie mógł przed 65 laty wykluczyć, że gen. Sikorski zginął w katastrofie lotniczej. W dniach wojny wybuchały samoloty, tonęły okręty, wykolejały się pociągi. To była cicha wojna sabotażystów, agentów i tajnych służb. I zapewne w sprawie katastrofy samolotu gen. Sikorskiego przyjęto by wersję wypadku. Gdyby nie to, że już następnego dnia po tragedii służby polskie i brytyjskie rozpoczęły śledztwo dotyczące osoby zabójcy.

Tajemnica tamtego śledztwa do dzisiaj jest równie starannie strzeżona jak tajemnica samego zamachu. I zapewne nigdy nie ujrzałaby światła dziennego, gdyby ktoś kiedyś wypełnił ostatnią wolę umierającego płk. Michała Protasewicza i spalił brudnopis jego wspomnień. Płk Protasewicz w czasie katastrofy gibraltarskiej dowodził Oddziałem Specjalnym Sztabu Naczelnego Wodza, tzw. Oddziałem VI. Podlegała mu cała polska podziemna Europa. Jego bazy łączności znajdowały się w każdej europejskiej stolicy, jego agenci rezydowali w każdym większym mieście, jego kurierzy przebiegali walczącą Europę od Warszawy i Londynu po Stambuł, Kair czy Lizbonę. Komórka jego „szóstki" mieściła się także w Gibraltarze. Nikt nigdy nie napisał historii tego rozdziału wojny.

Gdyby napisał, doliczyłby się około tysiąca nieznanych oficerów, agentów i kurierów pełniących tajemniczą służbę w dziele wojennej łączności i sabotażu.

Płk Protasewicz zanotował, że już rankiem 5 lipca 1943  r., ledwie 10 godzin po śmierci gen. Sikorskiego w Gibraltarze, w jego londyńskim gabinecie pojawili się dwaj wysocy oficerowie brytyjscy z Kierownictwa Operacji Specjalnych (SOE) – ppłk Wilkinson i mjr Perkins. Zapytali: „Co teraz zrobicie z Gralewskim?". Formalnie rzecz biorąc, z Gralewskim nie było już nic do zrobienia. Był kurierem z Polski, który przewędrował całą Europę, by zginąć w katastrofie gibraltarskiej razem z Sikorskim. Jego tożsamość, jego legitymacja kurierska i żołnierska nie mogły budzić wątpliwości. Był badany przez polskich oficerów i w Madrycie, i w Villa Real de San Antonio, skąd płynął na Gibraltar, wreszcie w samym Gibraltarze. Świadectwa i relacje nie pozostawiają wątpliwości, co do tego, że był piękną, tragiczną postacią – młodym żołnierzem, który znalazł przypadkową śmierć w Gibraltarze. Poza tym skoro była to tylko zwyczajna katastrofa lotnicza, jakie znaczenie mogło mieć to, kim był Gralewski? A jednak w tym momencie rozpoczynało się śledztwo, które trwało ponad pół roku.

„Podać bardzo pilnie dokładny rysopis Gralewskiego, Pankowskiego i wszystkie posiadane o nim dane; skąd przybył w ostatnim etapie i w jaki sposób sprawdziliście, że to kurier z kraju" – polecał w depeszach rozsyłanych do Paryża, Madrytu i Lizbony płk Protasewicz. Cały VI Oddział Sztabu NW poszukiwał próbki pisma Jana Gralewskiego, by porównać je z pismem znalezionym przy „gibraltarskim Gralewskim". Do dokumentów sprawy trafiały kolejne rysopisy, kolejne próbki pisma i kolejne raporty ludzi którzy na szlakach kurierskich zetknęli się z Gralewskim.

Jednym z najważniejszych świadków tego tajemniczego śledztwa okazała się prof. Elżbieta Zawacka, legendarna Zo, która jako kurier z Polski, pod nazwiskiem Elżbieta Watson, znalazła się w tamtych dniach w Londynie. Jako przełożona Gralewskiego w komórce łączności zagranicznej AK Zagrodzie, która przez pewien czas towarzyszyła mu we Francji i próbowała wraz z nim dostać się do Hiszpanii, została starannie przesłuchana przez zespół oficerów śledczych. Pokazano jej fotografię ciała Gralewskiego (niewyraźną) i pokazano jego notatki. Ujawniono przed nią, oficerem AK, że ciało Gralewskiego znaleziono na pasie startowym. I powiedziano, że został zabity.

Gralewski, co łatwo przeczytać między wierszami, został przez Anglików zabity. Dlaczego? Jaka zagadka kryje się w tej postaci. Przede wszystkim zagadka nazwiska. Żaden kurier nigdy, na co zwrócił mi uwagę Jan Nowak-Jeziorański, nie posługiwał się własnym nazwiskiem. Była to żelazna zasada, pozwalająca chronić rodzinę w kraju, przyjaciół, dom. Choć Jan Gralewski od dnia wyjazdu z kraju posługiwał się nazwiskami Paweł Pankowski i Jerzy Nowakowski, w tej gibraltarskiej historii wszystkie dotyczące go dokumenty dotyczą Gralewskiego. Także niepojęta depesza 4488 z Lizbony z 25 czerwca 1943 r. do Oddziału VI: Dla Rawy [płk. Protasewicza] – „Gralewski Jan, pseudonim Pankracy, wyjechał z Polski 8 II na rozkaz ZWZ; wyjechał 23, odwołany z puczu na Gibraltar celem ewakuacji do Londynu, pod nazwiskiem Nowakowski Jerzy. W Lizbonie nie był. Podpisano Kara nr 303". To najbardziej niepojęty dokument w tej historii.

Dlaczego płk Stanisław Kara z Oddziału II składał meldunek płk. Protasewiczowi z Oddziału VI? Dlaczego informował w nim o przygotowywanym zamachu na Gibraltarze. Dlaczego dekonspirował Jana Gralewskiego, podając jego prawdziwe nazwisko, podczas gdy zasadą było posługiwanie się wyłącznie numerami kurierów lub ich nazwiskami policyjnymi. Gralewski miał swój numer 20080.

Odpowiedź na pytanie: „dlaczego?", jest zapisana w innych dokumentach tej sprawy. 14 lipca 1943 r. oficer polskiego kontrwywiadu popisujący się kryptonimem WOŁ (nie podaję nazwisk, by hieny przepisujące moje artykuły i robiące z nich swoje książki musiały trochę popracować), zanotował w raporcie: „W dniu 24 czerwca r.b. byłem obecny przy ładowaniu transportu ewakuowanych z Hiszpanii, via Portugalia do Gibraltaru. (…) W arkuszu Gralewskiego stwierdziłem lukę w przebiegu służby (…). Dłuższa rozmowa spowodowała to, że ujawnił swą funkcję kuriera ZWZ i przydział; »Łza – 28«. (…). Na zapytanie, czy posiada pocztę, odpowiedział twierdząco, nadmieniając, że ma rozkaz doręczenia jej osobiście w Londynie (…). Gralewski robił bardzo dodatnie wrażenie. Młody, energiczny. Jechał z Polski jako Francuz – robotnik udający się na urlop do rodziny. Podróż przez Niemcy i Francję odbył w towarzystwie siostry jakiegoś gestapowca z Krakowa, która do końca nie wiedziała o jego polskim pochodzeniu, będąc przekonana, że jest to rzeczywiście robotnik francuski".

Jan Gralewski, co jednoznacznie wynika z jego ujawnionych w 1982 r. listów do żony (Alicja Iwańska, „Wojenne odcinki"), 24 czerwca był od dwóch dni na Gibraltarze. Nie posługiwał się własnym nazwiskiem Gralewski, ani nazwiskami Nowakowski czy Pankowski. Nie miał przy sobie żadnej ważnej poczty kurierskiej, a ta, którą miał, co ujawnia „AK w dokumentach", t. II, s. 416, dawno, bo 28 marca 1943, poszła do centrali drogą radiową. A poza tym dwa tygodnie wcześniej to, co przekazał w „Walerianie”, czyli w Madrycie.

Fakty, które w Villa Real zapisał oficer polskiego kontrwywiadu i które dotyczą osoby posługującej się nazwiskiem Gralewski, a które Gralewskiego obciążają podejrzeniem współpracy z Niemcami, nie należą do jego historii. To historia Tadeusza Jerzego Miodońskiego, młodego człowieka z Krakowa (miał 22 lata). Rzekomo był żołnierzem ZWZ o pseudonimie Ariz, synem płk. Szymona Miodońskiego ze służby intendentury. Po aresztowaniu przez Niemców i zamknięciu w więzieniu na Montelupich odsunięto go od konspiracji. Postanowił więc na własną rękę udać się do polskiego wojska. To więc Miodoński przedstawia się w małym portugalskim porcie Villa Real jako Jan Gralewski.

Im głębiej się wczytać w dokumenty sprawy Miodońskiego, tym oczywistsza staje się prawda o niemieckim śladzie w jego „misji kurierskiej". Wyruszył z Krakowa pociągiem, w Wigilię 1942 r. Towarzyszyła mu w drodze Truda Heim, Niemka, siostra SS-Obersturmbannführera Günthera Heima, prywatnie doktora chemii, a służbowo szefa krakowskiej SD – służby bezpieczeństwa. Jechał wyposażony w dokumenty, pieniądze i brylanty. Po drodze mimo wielu kontroli nie został zatrzymany. We Frankfurcie nad Menem wraz z Trudą Heim udał się na ulicę Heuauerladstrasse 59, gdzie dziwnym zbiegiem okoliczności obecny był sam Günther Heim i jego sztab. Po kilku godzinach młody człowiek samochodem SS z oficerem SS i Trudą udali się na dworzec, gdzie Miodońskiemu zakupiono bilet do Paryża. Dalszą drogę odbył sam. Przedostał się w lutym do Hiszpanii, gdzie w małym mieście czekał na wezwanie z Madrytu.

17 czerwca wraz z trzema innymi mężczyznami – wszyscy na niemieckich papierach – przedostali się przez zieloną granicę do Portugalii. Było to o tyle dziwne, że z Hiszpanii do Portugalii każdego tygodnia przewożono dziesiątki, a nawet setki Polaków. Nie czyniono im trudności, spotykali się z życzliwością. W czerwcu 1943 r. na Półwyspie Iberyjskim nikt już nie miał wątpliwości, kto wygra wojnę. Po co ci czterej mężczyźni pokonali pieszo góry?

W świetle dokumentów nie ulega wątpliwości, że Tadeusz Miodoński, kurier z Polski podający się z Jana Gralewskiego był na Gibraltarze w dniu zamachu. Trzej potencjalni zamachowcy zostali drogą powietrzną wyekspediowani via Lizbona do Wielkiej Brytanii. Co się stało z czwartym, nie udało mi się ustalić (być może zginął i został pochowany na Gibraltarze).

Być może rację mają ci wybitni badacze tragedii gibraltarskiej, z redaktorami Wrońskim, Semką i Wołoszańskim, którzy utrzymują, że gen. Sikorski zginął w zwyczajnym wypadku lotniczym. A być może ma ją płk Michał Protasewicz, szef VI oddziału Sztabu NW, oficer, który 6 lipca 1943 r. udał się z polską misją rządową na Gibraltar, by tam poznać prawdę, a następnie przekazać ją prezydentowi, premierowi i Helenie Sikorskiej. A po latach nakazał spalić dwa bruliony swych wspomnień, bowiem w rozdziale „katastrofa gibraltarska" nieopatrznie zapisał, że „katastrofa nastąpiła na skutek wypadku, który stanowi tajemnicę państwową".

Więcej możesz przeczytać w 1/2/2009 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 1

Spis treści tygodnika Wprost nr 1/2/2009 (1357)

  • Poczta 28 gru 2008, 22:00 Czy zwierzęta mają duszeW artykule „Czy zwierzęta mają dusze" (nr 51-52) autorka dowodzi, że ssaki i ptaki kierują się emocjami, które wiążą się z życiem społecznym. Psy wiedzą, co czują ich właściciele, zdają sobie... 4
  • Na stronie - Romans z Palikotem 28 gru 2008, 22:00 Zachowuje się jak psychopata. Ma zwichrowaną osobowość. Jak się ma taki charakter, nie można postępować inaczej. O politykach mówi się tak (a najczęściej oni sami o swych przeciwnikach), jakby to osobowość, charakter czy skłonności decydowały o tym, co robią. To mylny błąd... 5
  • Pokolenie wolnej Polski 28 gru 2008, 22:00 Mają nie więcej niż 20 lat – tyle ile III Rzeczpospolita. Większość nie interesuje się polityką i najnowszą historią. Są pewni siebie, otwarci, światowi, pozbawieni kompleksów. Za kilka, kilkanaście lat zaczną rządzić. Najpierw w gospodarce, a później w polityce.... 6
  • Złotówka na celowniku 28 gru 2008, 22:00 Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego bada, czy JP Morgan, jeden z największych banków inwestycyjnych świata, nie manipulował polskim rynkiem finansowym, wpływając na kurs giełdy i notowania złotego – dowiedział się... 16
  • Skaner 28 gru 2008, 22:00 16
  • Torby prezydentowej 28 gru 2008, 22:00 60 tys. USD – takiego odszkodowania za straty moralne domaga się Carla Bruni-Sarkozy, żona prezydenta Francji, od firmy odzieżowej Pardon. Firma bez zgody pierwszej damy umieściła na produkowanych płóciennych torbach jej... 17
  • Noworoczne życzenia 28 gru 2008, 22:00 Polscy przedsiębiorcy i menedżerowie wierzą w moc pozytywnego myślenia. Mimo fatalnych wieści z zagranicy i pogarszających się wyników polskiej gospodarki, 64 proc. z nich nie przewiduje w najbliższym roku redukcji zatrudnienia w swoich... 17
  • Ja, poseł, obiecuję… 28 gru 2008, 22:00 Przełom roku to czas noworocznych postanowień. Dziennikarze „Wprost” zebrali najciekawsze zobowiązania polityków. 17
  • Dossier 28 gru 2008, 22:00 "Ochroniarzom nie zagląda się przez ramię, kiedy naciskają gaz, a kiedy hamulec"Bronisław Komorowski o swoim rajdzie limuzyną BOR"Mnie półtora miesiąca temu masakrowano za rzekome wyczyny na drodze. Teraz szarżował... 18
  • Pytania niepolityczne -  Mur z Kalisza 28 gru 2008, 22:00 Rozmowa z Michałem Marcinkiewiczem, posłem PO, prezesem drużyny siatkarskiej Morze Bałtyk Szczecin 18
  • Konfrontacje 28 gru 2008, 22:00 Czy należy przeprowadzić referendum w sprawie wprowadzenia w Polsce euro? 18
  • Wykrywacz kłamstw 28 gru 2008, 22:00 Grzegorz Schetyna (ur. 18 lutego 1963 r.), minister spraw wewnętrznych i administracji oraz wicepremier w rządzie Donalda Tuska. W latach 80. działacz Niezależnego Zrzeszenia Studentów. Był właścicielem koszykarskiego klubu Śląsk... 18
  • Barometr 28 gru 2008, 22:00 Polacy uważają Jarosława Kaczyńskiego za najnudniejszego premiera III RP – wynika z sondażu Pentora dla „Wprost".Wynik jest o tyle zaskakujący, że o rządach Jarosława Kaczyńskiego i jego wicepremierów Andrzeja Leppera i... 20
  • Wprost z księgarni 28 gru 2008, 22:00 Poleca ks. Adam Boniecki, redaktor naczelny „Tygodnika Powszechnego” 20
  • Wydarzenia tygodnia - Polska 28 gru 2008, 22:00 Sejm odrzucił weto prezydenta do ustawy o emeryturach pomostowych. Było to możliwe dzięki pozyskaniu w ostatniej chwili głosów SLD. Oznacza to, że od nowego roku prawo do wcześniejszych emerytur utraci około 750 tys. Polaków, ale około... 22
  • Wydarzenia tygodnia - Świat 28 gru 2008, 22:00 Miliardy dolarów zmarnowano, odbudowując zniszczony wojną Irak, wskutek braku nadzoru i koordynacji prac – to konkluzja amerykańskiego rządowego raportu. Raport głosi, że program odbudowy Iraku i unowocześnienia jego infrastruktury... 24
  • Przegląd prasy zagranicznej 28 gru 2008, 22:00 POLSKA 2009 The New York TimesZawodowcy z problemamiWraz z końcem poboru wojsko polskie czeka trudna droga do modernizacji. Analitycy twierdzą, że nie ma ani wystarczających funduszy, ani wystarczającej liczby ochotników, a tymczasem Polska... 26
  • Puls gospodarki 28 gru 2008, 22:00   28
  • Nowy rok podatkowy 28 gru 2008, 22:00 – Najistotniejszym elementem reformy podatkowej wchodzącej w 2009 r. jest zniesienie kar finansowych za błędne obliczenie podatku VAT. Utrudni to urzędom skarbowym gnębienie biznesmenów – uważa Paweł Mazurkiewicz, analityk... 28
  • SMS 28 gru 2008, 22:00 Tylko 16 proc. Polaków wierzy w rzetelność informacji, które podają banki o swojej ofercie. Badanie przeprowadzone przez PBS DGA wskazuje, że im częściej klienci korzystają z bankowych usług, tym większy jest ich sceptycyzm. Brak... 28
  • Przekręt stulecia 28 gru 2008, 22:00 Wypłacałem inwestorom zyski, które nie istniały – przyznał 70-letni Bernard Madoff, były szef rady nadzorczej giełdy Nasdaq, aresztowany 12 grudnia przez FBI pod zarzutem zdefraudowania 50 mld USD. Okazało się, że działający od... 28
  • Prasa w tarapatach 28 gru 2008, 22:00 W trzecim kwartale 2008 r. przychody z reklamy prasowej w USA w porównaniu z 2007 r. spadły o 20 proc., a przychody z drobnych ogłoszeń – o 31 proc. „USA Today" zapowiada, że zwolni 10 proc. pracowników. Zadłużona na 13... 28
  • Reduta eurosceptyków 28 gru 2008, 22:00 Nigel P. Farage Brytyjski polityk, członek grupy Niepodległość i Demokracja w PE. Chce wystąpienia Wielkiej Brytanii z UE Declan Ganley Irlandzki milioner, twórca społecznego ruchu Libertas. To on przyczynił się do odrzucenia traktatu... 28
  • Niezgoda buduje 28 gru 2008, 22:00 Autorzy książki „Docenić konflikt", trenerzy biznesu, przekonują, że niezgoda wcale nie musi rujnować. Może być źródłem nowych idei, możliwości, korzyści dla obu stron konfliktu. Niestety, ta konstatacja to w zasadzie... 28
  • Cytat 28 gru 2008, 22:00 "Fakt, że bank jest zainteresowany osłabianiem złotego i wydaje takie analizy, jest zastanawiający" Waldemar Pawlak o ostatnich raportach banku JP Morgan Chase 28
  • Zapytaj Wprost - Palikot kompromituje PO 28 gru 2008, 22:00 Na pytania czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada Jarosław Gowin. 30
  • Plus ujemny - Do siego roku 2010! 28 gru 2008, 22:00 Co to jest? Służy do ostrzenia żyletek i przechowywania łatwo psującej się żywności. Aleksander Gudzowaty zbudował to na swojej posiadłości i do dzisiaj wywołuje większy lęk niż mumia faraona. 32
  • Polityczne Darwiny 2008 28 gru 2008, 22:00 Jednym z głównych kandydatów do tegorocznych Nagród Darwina jest pewien brazylijski ksiądz. Ostatni raz widziano go, gdy podwieszony do tysiąca balonów z helem wzbijał się w powietrze. Przed odlotem zdążył jeszcze powiedzieć: „Nie należy wszystkiego planować. Trzeba... 34
  • Przecenieni i niedocenieni 28 gru 2008, 22:00 Bez wielkich dokonań, raczej stagnacja – taka była Polska A.D. 2008. Niewiele wydarzeń w ostatnich dwunastu miesiącach wryło się w pamięć, mimo że niemal co tydzień opinia publiczna była bombardowana sensacyjnymi doniesieniami. Podniecenie szybko jednak opadało.... 38
  • Kuźnie elit 28 gru 2008, 22:00 W prywatnych szkołach uczyli się czterej ostatni prezydenci Stanów Zjednoczonych. W Wielkiej Brytanii jedna trzecia parlamentarzystów skończyła prywatne szkoły. Do niepublicznych placówek chodziła też ponad połowa brytyjskich adwokatów. Okazuje się, że tylko szkoły dla elit... 42
  • Ryba po polsku - Panikologia w spodniach 28 gru 2008, 22:00 Polska leży jednak na peryferiach i nawet wielkie, epokowe przemiany docierają do nas z opóźnieniem. Rodzi się oto i krzepnie w miarodajnych środowiskach światowej awangardy nowa gałąź nauki – panikologia. A u nas cisza. Nic. 45
  • Czy armia zawodowa nas obroni 28 gru 2008, 22:00 „Żołnierz zawodowy jest wart tyle ile 10 poborowych, a je tylko jeden obiad” – zauważył 200 lat temu Napoleon. W armii zawodowej kolejne wyszkolone roczniki nie odchodzą do cywila i nie trzeba wciąż szkolić od podstaw rekrutów. Armia zawodowa ma w Polsce... 48
  • Czarna Dama - Angela Merkel 28 gru 2008, 22:00 Jeszcze wczoraj wyszydzana przez rodzime kabarety „krępa i mało urodziwa” kobieta ze wschodu Niemiec dziś bije rekordy popularności – w RFN zdystansowała nawet papieża Benedykta XVI. Zyskała także sympatię Francuzów, Włochów i Hiszpanów. Czy kanclerz Angela... 56
  • Przystanek Alaska 28 gru 2008, 22:00 Rozmowa z Sarah Palin, gubernator stanu Alaska, byłą kandydatką republikanów na wiceprezydenta USA 60
  • Nagroda Złamanego Grosza 2008 28 gru 2008, 22:00 Specjalne emerytury nawet dla 26-letnich byłych polityków, testy psychologiczne dla kupujących wiatrówki, obowiązek prowadzenia rejestru złowionych ryb przez wędkarzy amatorów. To tylko niektóre absurdalne pomysły, które zrodziły się w 2008 r. w głowach polskich polityków. 62
  • Stary wspaniały świat 28 gru 2008, 22:00 Medialny i naukowy opis kryzysu przeraża. Już dawno ekonomistów przestało bawić straszenie ludzi – rzeczywistość przebiła wszystko to, co można było jeszcze rok temu wymyślić. Choć pod choinką w tym roku możemy znaleźć kryzysowe koszmary, nie traktujmy ich zbyt serio. 66
  • Pan Swatch 28 gru 2008, 22:00 Na przełomie lat 70. i 80. XX wieku eksport szwajcarskich zegarków spadł o połowę, a ich udział w globalnym rynku skurczył się z 70 proc. do 10 proc. Ale wtedy w Szwajcarii pojawił się Libańczyk Nicolas Hayek. Dosłownie za pięć dwunasta uratował przed upadkiem cały alpejski... 68
  • Koza Borysa 28 gru 2008, 22:00 Gdyby wszyscy amerykańscy prezesi koncernów naftowych zgodzili się pracować za darmo, cena benzyny nie spadłaby nawet o 2 centy. Gdyby zrezygnowali z wynagrodzenia wszyscy prezesi General Motors, cena cadillaca czy chevroleta nie byłaby niższa nawet o 1 proc. Upatrywanie... 71
  • Nowa Ziemia, nowe życie 28 gru 2008, 22:00 Odkrycia, których dokonamy w 2009 r., mogą wstrząsnąć opinią publiczną bardziej niż kryzys finansowy. Na ten rok przypadają dwie wielkie rocznice – 400-lecie użycia przez Galileusza lunety do obserwacji nieba i 150-lecie opublikowania epokowego dzieła Darwina „O... 72
  • Żywy wibrator 28 gru 2008, 22:00 Tylko 17 proc. kobiet zachęca swoich partnerów do współżycia. Robią to panie z dużym temperamentem lub mające leniwych seksualnie partnerów. Gdyby czekały na jego inicjatywę, prawie w ogóle nie uprawiałyby seksu i dlatego budzą swoich misiów z uśpienia. 83
  • Męskie przekwitanie 28 gru 2008, 22:00 Czy andropauza to choroba? W międzynarodowej klasyfikacji chorób (ICD-10) wkrótce pojawi się opis dolegliwości określanej mianem późnego hipogonadyzmu u mężczyzn (late onset hypogonadism). Ta „nowa” choroba objawia się tym, że męskie gruczoły płciowe (gonady)... 84
  • Koniec samców 28 gru 2008, 22:00 Męska płeć jest zagrożona – alarmuje raport organizacji ekologicznej CHEM Trust. Wszystkiemu są winne chemiczne substancje zakłócające działanie hormonów płciowych. Samce ryb, płazów, gadów, ptaków, a także ssaków i ludzi tracą męskość. 86
  • Cuda bez cudu 28 gru 2008, 22:00 Każdy z nas myślał kiedyś o kimś intensywnie i właśnie wtedy ta osoba zadzwoniła. Albo miał przeczucie lub sen, które się sprawdziły. Wielu osobom takie sytuacje przywodzą na myśl parapsychiczne zdolności umysłu, telepatię, jasnowidzenie. 88
  • Najstarsza świątynia 28 gru 2008, 22:00 Najstarsze sanktuarium świata odnaleziono w południowo-wschodniej Turcji. Liczące ponad 11 tys. lat kamienne kręgi znajdują się w Göbekli Tepe. Nazwę tę można przetłumaczyć jako Brzuchate Wzgórze. 90
  • Nowy Akropol 28 gru 2008, 22:00 Otwarcie nowego Muzeum Akropolu w Atenach będzie jednym z największych wydarzeń kulturalnych 2009 r. Powstałe po 30 latach planowania i ośmiu latach prac muzeum ma przyćmić dotychczasowe sposoby prezentowania starożytnych dzieł sztuki. 92
  • Z motyką na mózg 28 gru 2008, 22:00 Możliwości współczesnych komputerów nawet nie zbliżają się do tego, co potrafi ludzki umysł. A jednak szefowie IBM wspierani przez naukowców z pięciu amerykańskich uniwersytetów uważają, że można już zbudować sztuczny mózg. 93
  • Know-how 28 gru 2008, 22:00 94
  • Barbarzyńska Europa 28 gru 2008, 22:00 Średniowiecze jest kojarzone z zacofaniem, tymczasem wiele ówczesnych osiągnięć przewyższało dokonania Imperium Rzymskiego. Używane w starożytności radło zastąpiono pługiem (niektórzy barbarzyńcy używali go już w I wieku p.n.e.),... 94
  • Niebieskooki przodek 28 gru 2008, 22:00 Wszyscy ludzie o niebieskich oczach mają jednego wspólnego przodka. Najpierw oczy wszystkich przedstawicieli ludzkiego gatunku były brązowe. 6 tys. – 10 tys. lat temu nastąpiła mutacja odpowiadającego za to genu. Ciemny kolor oczu... 94
  • Dziecko patrzy 28 gru 2008, 22:00 Niemowlaki bardzo rzadko mrugają – zaledwie dwa razy na minutę, podczas gdy dorośli robią to 5-8 razy częściej. Naukowcy twierdzą, że może to wynikać z faktu, iż rozwój widzenia u kilkumiesięcznego dziecka jeszcze się nie... 94
  • Człowiek i gadżet 28 gru 2008, 22:00 Telefon do kieszeni, słuchawka na ucho Coraz więcej osób korzysta z bezprzewodowych słuchawek do telefonów komórkowych. Na rynku jest już duży wybór tych urządzeń. Które warto wybrać? Kupując bezprzewodowe słuchawki do telefonu,... 95
  • Czeski film europejski 28 gru 2008, 22:00 Byłoby lepiej, gdyby od 1 stycznia 2009 r. przewodnictwo w Unii Europejskiej objęli nie Czesi, lecz Irlandczycy. Mimo irlandzkiego „nie” w referendum dotyczącym traktatu lizbońskiego rząd, elity polityczne i społeczne w Irlandii są proeuropejskie. Stosunek Czechów... 96
  • Europejski poker 28 gru 2008, 22:00 Prognozy są bardzo trudne, szczególnie te odnoszące się do przyszłości – żartuje Woody Allen. Co czeka Stary Kontynent w 2009 r.? Na pewno wielkie sprzątanie. Miotłę będą najpierw dzierżyć Czesi, a później Szwedzi, bo te kraje w najbliższych 12 miesiącach mają sprawować... 100
  • Prezenty władzy 28 gru 2008, 22:00 Na co prezydentowi USA poradnik, jak walczyć z osami, a kanclerzowi Niemiec pejcz do poganiania wielbłądów? Szefowie państw od zarania dziejów wręczają sobie prezenty z okazji oficjalnych wizyt i różnorakich świąt. Te wartościowsze zdobią ich gabinety lub są przekazywane do... 102
  • Słaba Europa 28 gru 2008, 22:00 Rozmowa ze Zbigniewem Brzezińskim, amerykańskim politologiem polskiego pochodzenia, doradcą prezydenta Jimmy’ego Cartera 104
  • Dookoła świata 28 gru 2008, 22:00 106
  • McCartney i dziki 28 gru 2008, 22:00 Paul McCartney, były muzyk The Beatles, naraził się sąsiadom z wioski Peasmarsh w hrabstwie East Sussex. Przyczyną konfliktu stały się dziki zamieszkujące okoliczne lasy. Muzyk, od lat zaprzysięgły wegetarianin i ekolog, mimo presji... 106
  • Jutro wzejdzie słońce 28 gru 2008, 22:00 Europa i reszta 106
  • Cytat tygodnia 28 gru 2008, 22:00 "Mogę tylko powiedzieć, że był to rozmiar 10"George W. Bush, prezydent USA, proszony o komentarz do incydentu na konferencji prasowej w Bagdadzie, w trakcie której jeden z dziennikarzy rzucił w niego butami. 106
  • Rosyjski problem 28 gru 2008, 22:00 Rosja zachowuje się jak nastolatek, któremu buzują hormony. To kolos na glinianych nogach przeżywający wielkie problemy wynikające z globalnego kryzysu gospodarczego. Ponosi olbrzymie koszty związane z infrastrukturą – nawet Gazprom traci wielkie ilości gazu z powodu... 107
  • Ludzie z cienia 28 gru 2008, 22:00 Nikt nie mógł przed 65 laty wykluczyć, że gen. Sikorski zginął w katastrofie lotniczej. W dniach wojny wybuchały samoloty, tonęły okręty, wykolejały się pociągi. To była cicha wojna sabotażystów, agentów i tajnych służb. I zapewne w sprawie katastrofy samolotu gen. Sikorskiego... 110
  • Książki, które wstrząsnęły Polską 28 gru 2008, 22:00 W Internecie wszystko jest tak wstrząsające, że prawie nic już nas nie dziwi. W dobie powszechnego osieciowania potrzebna jest staromodna… książka, żeby wywołać prawdziwe emocje i ogólnonarodową dyskusję. 114
  • Życie zaczyna się w klubie 28 gru 2008, 22:00 – Czy jest szansa na inną muzykę? – Nie, jest szansa na inny klub! Ta niezbyt grzeczna odzywka DJ Adamusa wobec niezadowolonego klienta streszcza jeden z najważniejszych problemów polskiego clubbingu. 118
  • Recenzje 28 gru 2008, 22:00   122
  • Kino 28 gru 2008, 22:00 To będzie jeden z największych kinowych hitów roku 2009. Pierwsza odsłona kultowej kreskówki znalazła się w setce najlepiej zarabiających filmów wszech czasów, więc nie trzeba było iść do wróżki, żeby wiedzieć, że „ciąg... 122
  • Telewizja 28 gru 2008, 22:00 „Kryminał też psychikę ora" – mówi nie do końca „gramotnie" jedna z bohaterek dokumentu Marcina Koszałki „Wyrok na życie”. Dobrze, że to mówi, dodając, iż „garuje” już trzeci rok w... 122
  • DVD 28 gru 2008, 22:00 „Mamma Mia!" zatopiła „Titanica" – w Wielkiej Brytanii zarobiła więcej niż ten dotychczas niepokonany hit. Musical przyczynił się do jeszcze większej popularności Abby – w Anglii płyta „Gold”... 122
  • Płyta 28 gru 2008, 22:00 Nie pytaj o nią, czyli o Polskę. Równo 20 lat po opublikowaniu legendarnego utworu „Nie pytaj o Polskę" Obywatela G.C. po ten sam temat sięgnął na swojej pierwszej solowej płycie lider nieistniejącego zespołu Grammatik.... 122
  • Wprost na sylwestra 28 gru 2008, 22:00 Ubiegłoroczny sylwester przyciągnął na rynek 200 tys. imprezowiczów. W tym roku Wrocław chce poprawić rekord. Mają w tym pomóc m.in. Modern Talking, Doda, Stachursky i Bajm. Relacja w TVP 2. | Wrocław, Rynek, godz. 20.00Pokazem... 124
  • Naszyjnik zamiast sukienki 28 gru 2008, 22:00 W tym roku przed sylwestrem lepiej kupić naszyjnik lub kolczyki niż sukienkę. Zwłaszcza że fasony kreacji od ubiegłego karnawału niewiele się zmieniły, a biżuteria to pole intensywnych eksperymentów. 128
  • Wódczana arystokracja 28 gru 2008, 22:00 Wódka to bardzo niedobry napój. „Szczególnie niedobra jest wódka” – mawiał George Bernard Shaw. Polacy poznali się na zaletach mocnych trunków już dawno. Jesteśmy dumni z ich jakości, ale inne nacje też mają się czym pochwalić. 130
  • Noc z Monicą Bellucci 28 gru 2008, 22:00 Na sylwestra do Las Vegas przenosi się niemal cała śmietanka towarzyska Hollywood. Gwiazdy nie tylko grają wtedy koncerty i prowadzą przyjęcia, ale też bawią się w klubach razem ze zwykłymi śmiertelnikami. Żeby to zobaczyć, wystarczy kupić bilet średnio za 200 dolarów. 132
  • Prawdziwa klasa średnia 28 gru 2008, 22:00 Choć nowy Avensis jest znacznie lepszy od poprzednika, to niczym specjalnym się nie wyróżnia. Wozi jednak na masce znaczek Toyoty, dlatego na polskim rynku może liczyć na sukces. 138
  • Automatyczny kierowca 28 gru 2008, 22:00 Najpierw musisz dmuchnąć w kluczyk z wbudowanym alkomatem. Nie odpalisz auta, jeśli zjadłeś choćby czekoladkę z likierem. Gdy już jedziesz, system rozpoznający znaki drogowe zgani cię za każde złamanie przepisów. Na parkingu puszczasz kierownicę, a auto samo znajduje wolne... 140
  • Mistrzowie i fajtłapy 28 gru 2008, 22:00 Sportowy rok 2008 na świecie był głównie rokiem igrzysk olimpijskich. Jednak bilans byłby nudny, a przede wszystkim nieprawdziwy, gdyby nie odnotować kilku wstrząsów, które przytrafiły się kibicom, zwłaszcza Polakom. Byłby zarazem mało krzepiący, gdyby nie ująć miłych zaskoczeń. 142
  • Wprost z sieci 28 gru 2008, 22:00 146
  • Nowości 2008 28 gru 2008, 22:00 NASA MMONASA pracuje nad edukacyjną grą sieciową MMO (Massively Multiplayer Online). Ma ona umożliwić graczom wcielanie się w kosmonautów i naukowców agencji. Podejmowane przez nich wyzwania będą odpowiadały tym, które spotykają w... 146
  • Blogbox 28 gru 2008, 22:00 Piłka jest okrutna Droga, jaką przeszedł Artur Boruc w ciągu ostatniego pół roku, jest niebywała. Pół roku temu był bogiem. Jedynym, który nie zawiódł w Austrii. Bohaterem meczów z Austrią i Chorwacją. Bohaterem Wembley. Bohaterem... 146
  • Człowiek w sieci 28 gru 2008, 22:00 Kaznowski królem Internetu To on w 2008 r. miał największe „wyczucie sieci i umiejętność przekucia tego w sukces". Dominik Kaznowski, prezes firmy doradztwa internetowego Xevin Consulting, został Człowiekiem Roku Polskiego... 146
  • Interankieta 28 gru 2008, 22:00 Arkadiusz Mularczyk Poseł PiS Gdzie najczęściej serfujesz? Mam kilka ulubionych witryn. Są to Wirtualna Polska, Onet, Niezalezna.pl i Dziennik.pl. Często wchodzę też na strony „Wprost". Jakich informacji ostatnio szukałeś?... 146
  • Słownik 28 gru 2008, 22:00 Pamięć podręczna (cache) – dodatkowa, szybka pamięć pośrednicząca przy przesyłaniu informacji. Może to być także miejsce na dysku komputera, gdzie przechowywane są np. oglądane strony WWW, aby w przyszłości przyspieszyć... 146
  • Szukaj z wprost... 28 gru 2008, 22:00 ...wydarzeń kulturalnych www.wik.com.plwww.serpent.pl www.nowamuzyka.pl www.80bpm.net www.stopklatka.pl www.filmweb.pl www.culture.pl www.e-teatr.pl www.nuta.pl www.artinfo.pl www.aktivist.pl www.sztukpuk.art.pl 146
  • Antysalon 28 gru 2008, 22:00 UPADKI 20081. Jarosław JakimowiczAktor przypomniał o sobie udziałem w „Big Brother VIP". Wygrał program, ale przegrał życie, bo poznał Jolantę Rutowicz. Związał się z najbardziej obciachową gwiazdką w Polsce i jeszcze dał... 148
  • Playback 28 gru 2008, 22:00 Szef Klubu Parlamentarnego Lewicy Wojciech Olejniczak i przewodniczący SLD Grzegorz Napieralski 150
  • Skibą w mur - Świat ustawiony 28 gru 2008, 22:00 W życiu trzeba się nieźle ustawić – głosi powszechnie znana mądrość życiowa. 151
  • Alfabet koalicji 28 gru 2008, 22:00 Pamiętają państwo taką wypowiedź Sławka Nowaka: „Premier nigdy nie używa samolotów rządowych do prywatnych celów. Jeśli leci po pracy do domu do Gdańska, zawsze korzysta z połączeń rejsowych". No to życie dopisało do... 152
  • Alfabet opozycji 28 gru 2008, 22:00 Oj, poważna sprawa. Dowiedzieliśmy się, że iskrzy na linii Polska XXI – środowisko Marka Jurka. Przypomnijmy, Polska XXI to grupa naiwniaków wierzących w charyzmę niejakiego Dutkiewicza z Wrocławia (sorry, wciąż mamy problem z... 152
  • Koziołek Obama 28 gru 2008, 22:00 Nie głosowałam na Baracka Obamę. Niemal wszystko, co sobą reprezentował, kłóciło się z moimi przekonaniami. Wychował się w środowisku bardzo radykalnej lewicy. Lgnęli do niego zawsze ludzie krytykujący amerykańską demokrację, przekonani, że nadchodzi czy też już nadszedł jej... 154