Po co mieć dzieci?

Po co mieć dzieci?

Dodano:   /  Zmieniono: 3
Coraz częściej słyszymy o demograficznym dramacie w Polsce. Kolejne niże produkują coraz mniej dzieci, pod względem liczby nowo narodzonych spadamy poniżej dwusetnego miejsca na świecie. W związku z tym politycy różnej maści coraz częściej mówią o polityce prorodzinnej, którą często – i bez sensu – wiążą z reformą emerytalną. Wszystkim chodzi o jedno: o produkowanie coraz większej liczby, o ilość, wszyscy powtarzają te same ponure cyfry. Zupełnie jakby to była jedna z głównych gałęzi produkcyjnych gospodarki. Gdyby był wzrost, byłoby znakomicie, a na razie mamy spadek, więc trzeba zadbać o produkt, o jego promocję oraz wizerunek. Reklama jest dźwignią handlu, więc trzeba zachęcać do produkcji. Tylko jak? I czy to nie jest po prostu niepoważne – czy tak zwana polityka prorodzinna to jest rzeczywiście konkretne zadanie dla rządu, czy raczej puste apele dotyczące intymnych spraw? Czy myśląc bez przerwy o ilości, nie zapomnieliśmy o jakości?
Kiedy czytam postulaty zarówno publicystów, jak i rozmaitych organizacji społeczeństwa obywatelskiego, dowiaduję się, że rząd za mało pieniędzy przeznacza na  produkcję i wychowanie dzieci. Że żłobki, przedszkola, urlopy macierzyńskie i wszystkie te postulaty, które znamy na pamięć. Kiedy słucham, jak księża zachęcają do polityki prorodzinnej, mam poczucie, że produkcja jest w tym zakresie obowiązkiem, którego większość obywateli nie  wykonuje. Dlaczego? Zgadnijcie! Chyba że ktoś już słyszał o  antykoncepcji. W tej branży przemysłowej zatem przestrzeganie nauk religijnych nie prowadzi do sukcesów.

A wspomniana polityka rodzinna? Wszyscy przytaczają przypadek Francji, gdzie zadbano rzeczywiście o  różnoraką pomoc państwa i magiczna cyfra 1,3 wzrosła do znacznie ponad 2. Jednak nie przytacza się przypadku bogatych Niemiec, gdzie na żłobki, urlopy, przedszkola, itd. wydano jeszcze więcej, a produkcja ani drgnęła, i dlaczego. Przytacza się tradycję kulturową, przekonanie, że w  Niemczech wciąż obowiązkiem kobiety jest wychowanie dzieci, a nie praca, że tradycja już taka. Jednak nie odnosi się to do państw skandynawskich, gdzie też jest fatalnie. Więc przyznajmy, że nie wiadomo, że nie ma  mądrych w tym zakresie, a powtarzanie jak mantry słów głoszących, że  trzeba stworzyć dobre warunki dla wzrostu produkcji, w tym zakresie nie  przynosi rezultatów.

Może więc warto spróbować porzucić ekonomiczne podejście do produkcji dzieci na rzecz kulturowego. Może zamiast stawiać na ilość, przypomnieć sobie także o jakości. Zaczęli to czynić amerykańscysocjologowie, którzy dostrzegli kilka zaskakujących zjawisk. Otóż, chociaż jesteśmy przekonani, że dzieci chowają się niezależnie od  tego, czy mają samotnego lub rozwiedzionego rodzica, okazuje się, że  nasz liberalizm w tym zakresie nie jest poparty faktami. William Galston, zdecydowanie lewicowy socjolog (niegdyś doradca Clintona, który był dla niego zbyt prawicowy), po latach systematycznych badań przekonał się, że najlepszym środowiskiem do wychowania dobrych obywateli jest tradycyjna rodzina. Zaczął więc, bez motywacji demograficznej, ale z  silną moralno-polityczną, prowadzić specjalny instytut, który ma pomagać w utrzymaniu tradycyjnej rodziny, a dzięki temu dobrej Ameryki. Jego zdaniem jakość Stanów Zjednoczonych zależy od tego, czy rodzice naprawdę dbają o swoje dzieci, czy spędzają z nimi czas, rozmawiają, czytają i są gotowi wysłuchać ich o każdej porze dnia i nocy.

W prymitywnie indywidualistycznym społeczeństwie, jakie mamy w nuworyszowskiej Polsce, mówi się o pomocy państwa, o pieniądzach państwa, ale nie o jakości wychowania, nie o rodzinnej wspólnocie pamięci, tylko o rodzinnej wspólnocie pieniędzy. Jeżeli mam oczekiwać – a nie chcę tego od moich wspaniałych dzieci – wsparcia na starość, to najpierw muszę je wesprzeć w młodości. Kto ojcem lub matką nie był ani razu – chyba że inwestując finanse lub karmiąc i piorąc – ten niech się nie spodziewa niczego po  dzieciach.

Mówimy bez przerwy, że dzieci to odpowiedzialność. Ale jaka? Otóż dzieci jest tak mało, gdyż boimy się odpowiedzialności moralnej i  politycznej, a poprzestajemy na ekonomicznej. A ponadto rodzina to nie tylko dzieci i rodzice, to też ciotki, o których istnieniu zapomnieliśmy, ci chrzestni, którzy kiedyś swoje wypili we właściwym momencie i czasem sobie przypomną i coś drogiego podarują na urodziny, to wreszcie nasi rodzice, z którymi nie zachowujemy prawdziwego kontaktu.

Otóż młodzi ludzie w Polsce są mądrzy i nie chcą zakładać marnych rodzin, ale wzory kulturowe oraz polityczne, sugestie władzy i  Kościoła mogą tylko wyprowadzić z równowagi i zniechęcić. To dziki świat kultury masowej jest tu odpowiedzialny, ale z nim można walczyć – tylko trzeba chcieć, a żeby chcieć, trzeba rozumieć, czym jest jakość w  odróżnieniu od ilości. Czy ktokolwiek potrafi pomóc w tym zakresie? Wątpię. Autor jest filozofem i historykiem idei, profesorem Uniwersytetu Warszawskiego, założycielem i wieloletnim redaktorem naczelnym „Res Publiki"

Więcej możesz przeczytać w 14/2012 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 3

Spis treści tygodnika Wprost nr 14/2012 (1520)

  • Miesiąc pamięci wybiórczej 1 kwi 2012, 12:00 Mówiąc wprost, kwiecień stał się jednym wielkim miesiącem pamięci narodowej. Co tam polski sierpień, co tam listopad. Kwiecień rządzi. Zaczynamy od siódmej rocznicy śmierci Jana Pawła II. 4
  • Tydzień w skrócie 1 kwi 2012, 12:00 Zadyma emerytalna Serial pod tytułem „Reforma emerytalna" dobiega końca. Donald Tusk dogadał się z Waldemarem Pawlakiem, wiek emerytalny kobiet i mężczyzn zostanie więc podniesiony do 67 lat. Co więcej, nie będzie w tej sprawie... 6
  • Wojna wygrana! A może potyczka? 1 kwi 2012, 12:00 W zgiełku trąbek, gwizdków i walenia w bębny zamykał się w piątek pierwszy rozdział festiwalu emerytalnego. Swoją sztandarową reformę premier Tusk dowiózł do mety samotnie. Choć oficjalnie wspiera go koalicjant, zaufania nie ma, nie było i nie będzie. Waldemar Pawlak... 10
  • Mistrzostw pamięci żałobny rapsod 1 kwi 2012, 12:00 Święta Wielkiej Nocy to czas nadziei. Z tej okazji chciałbym złożyć wszystkim czytelnikom „Wprost” serdecznie życzenia właśnie tego, abyśmy nadal mieli tę nadzieję – nadzieję na coraz więcej fajnej, oryginalnej polskiej kultury, zarówno tej masowej, jak i... 13
  • Autostrada po polsku 1 kwi 2012, 12:00 Politycy obiecali, że na Euro 2012 będziemy mieli sieć szybkich dróg. Nie dotrzymali słowa. Nawet Warszawa nie będzie w Europie przed piłkarskim turniejem. Dzieli ją od niej 20 kilometrów niedokończonej autostrady A2. 14
  • Piszę, bo dziś milczeć nie mogę 1 kwi 2012, 12:00 Dziś już nie muszę oddawać tekstu do redakcji w postaci wydruku i na dyskietce, jak było wówczas, kiedy internet w Polsce raczkował i mało kto posługiwał się pocztą elektroniczną. Dziś żyjemy w innym świecie, inaczej się komunikujemy, z czego wynika czasem brak komunikacji.... 20
  • Nieistniejąca prawda o Smoleńsku 1 kwi 2012, 12:00 Dlaczego opublikowane przez MSZ zapisy rządowych rozmów telefonicznych tuż po katastrofie smoleńskiej nikomu niczego nie udowodnią? 22
  • Alien kontra Predator 1 kwi 2012, 12:00 Bezpardonowa walka na śmierć i życie na lewicy przypomina starcie filmowych gigantów. 26
  • Gest Sikorskiego 1 kwi 2012, 12:00 Dla uchodźców, których sprowadził z Afryki szef naszej dyplomacji, Polska to nie Europa. Uważają, że zostali u nas uwięzieni. Żyją godnie tylko dzięki pomocy prywatnych osób. Jedna z kobiet uciekła z dziećmi do Hanoweru. Teraz czeka ją deportacja. Do naszego kraju oczywiście. 30
  • Śmierć białej kiełbasy 1 kwi 2012, 12:00 Spójrzmy na Wielkanoc jak na matkę naszego obżarstwa. Nie dajmy się balsamować saletrą z szynki. A na koniec wiara restauratora – dekalog Adama Gesslera. 34
  • „Obywatelu, nie pieprz bez sensu!” 1 kwi 2012, 12:00 Zacznę od przypomnienia dwóch rysunków Andrzeja Mleczki. Jeden pokazuje słonia, który próbuje bardzo nieudolnie posiąść żyrafę, pod rysunkiem jest napis: „Obywatelu, nie pieprz bez sensu”. Drugi to rysunek Orła Białego na leżance u psychoanalityka, nad którym... 40
  • Po co mieć dzieci? 1 kwi 2012, 12:00 Coraz częściej słyszymy o demograficznym dramacie w Polsce. Kolejne niże produkują coraz mniej dzieci, pod względem liczby nowo narodzonych spadamy poniżej dwusetnego miejsca na świecie. W związku z tym politycy różnej maści coraz częściej mówią o polityce prorodzinnej, którą... 42
  • Awantura o Kalinę 1 kwi 2012, 12:00 Dom sprzedany, meble też. Los listów i fotografii w większości nieznany. Część zginęła, część ukradziono, część ma nowych właścicieli, a część tkwi głęboko pochowana w szufladach spadkobierczyni. Spuścizna po Kalinie Jędrusik 20 lat po śmierci tej wybitnej artystki właściwie... 44
  • Pisanka ponad podziałami 1 kwi 2012, 12:00 Żydzi, muzułmanie, buddyści i poganie podzielą się jajkiem z chrześcijańskimi przyjaciółmi. Wierzą, że ani Jahwe, ani Budda, Allah czy Perun nie będą mieli nic przeciw temu. 48
  • Nagi z Ogrodu Oliwnego 1 kwi 2012, 12:00 Cel: ustalić tożsamość mężczyzny, który był świadkiem pojmania Jezusa z Nazaretu, cieśli, wędrownego nauczyciela, uzdrowiciela i egzorcysty. Po raz ostatni poszukiwanego widziano tuż przed północą 6 kwietnia 30 roku n.e. Nagi uciekał w kierunku Jerozolimy. 52
  • Pogromca złych duchów 1 kwi 2012, 12:00 Podobno z jednej kobiety wyszło ich aż 240. Zewil, beliar, aszan, libal… Każdy z nich miał imię. Wszystkie ksiądz Michał Olszewski zapisał w zeszycie. Lucyfera wśród nich nie było. 56
  • Zgoda na odejście 1 kwi 2012, 12:00 Mówienie o śmierci to rzecz niełatwa, ale próbujemy się jej wspólnie uczyć. O ile język sztuki sobie z tym radzi, o tyle my, społeczeństwo, nie bardzo. O tym, co ostateczne, mówi reżyserka Magdalena Łazarkiewicz, która zrealizowała krótki film promujący kampanię „Daj... 60
  • Piłkarski wentyl 1 kwi 2012, 12:00 Po ostatnich krwawych starciach z udziałem kibiców rządzący Egiptem wojskowi przekonują, że tylko oni mogą uchronić kraj przed chaosem. Ale to oni ten chaos wywołali. 62
  • Wybory generała 1 kwi 2012, 12:00 Niedzielne głosowanie w Birmie było teatrzykiem na potrzeby Zachodu. W roli głównej wystąpiła ikona opozycji Suu Kyi, ale spektakl reżyserował generał Than Shwe, niepodzielny władca Birmy. 66
  • Bezbożni ewangeliści 1 kwi 2012, 12:00 Chcą medytować, nawracać i stawiać kościoły. Czterej liderzy nowej religii – neoateizmu. 68
  • Sceny z życia kur 1 kwi 2012, 12:00 W wielkiej wojnie producentów, ekologów i nas, konsumentów, stare porzekadło „daj kurze grzędę” wypisano na bojowych sztandarach. Rzecz nie jest błaha, bo chodzi o dwie rzeczy ważne w życiu każdego człowieka: jaja i pieniądze 72
  • Wojna dyskontowa 1 kwi 2012, 12:00 Supermarkety chciałyby mieć opinię równie tanich jak dyskonty, a dyskonty równie eleganckich jak delikatesy. Wojna o wychudzony portfel Polaka się zaostrza. Kto wygra? 76
  • Polityka wymierania narodu 1 kwi 2012, 12:00 Niedawno odbył się II kongres demograficzny, na którym Rządowa Rada Ludnościowa przedstawiła dokument pt. „Założenia polityki ludnościowej Polski, 2012”. Na 355 stronach znajdujemy wnikliwą diagnozę procesu wymierania narodu polskiego, bo jak inaczej nazwać... 78
  • Cameron sięgnął dna 1 kwi 2012, 12:00 Na Księżycu postawiło stopę już dwunastu ludzi. Do dna Rowu Mariańskiego, niemal 11 km pod powierzchnią Pacyfiku, dotarło tylko trzech śmiałków – w tym jeden samotnie. To James Cameron, reżyser „Titanica” i „Avatara”. 80
  • Piękno liczb 1 kwi 2012, 12:00 Na ile jesteśmy dziećmi swoich czasów? Żyjemy w rytm systemu matematycznego sprzed tysięcy lat, stworzonego po to, by łatwiej dzielić ziarno oraz ziemię Mezopotamii. Jestem świeżo po lekturze nowej książki prof. Iana Stewarta („Dlaczego prawda jest piękna. O symetrii w... 83
  • Wielkie miasto bez seksu 1 kwi 2012, 12:00 Czy to możliwe, że Carrie Bradshaw była kiedyś nastolatką? Miała rodziców, chodziła do szkoły, nie nosiła drogich butów, nie promowała obyczajowych rewolucji? Opowie o tym prequel kultowego „Seksu w wielkim mieście”, który właśnie powstaje. 84
  • Głośniej od bomb 1 kwi 2012, 12:00 Co mają smartfony do rewolucji, rewolucja do sztuki, a sztuka do ptaków? Na to pytanie odpowiadają wściekli moskiewscy artyści na wystawie „Angry Birds” w warszawskim Muzeum Sztuki Nowoczesnej. 88
  • Jerry Elejson! 1 kwi 2012, 12:00 Nareszcie mamy w Polsce spektakl naprawdę obrazoburczy. Porywający show i tradycyjny moralitet w jednym – „Jerry Springer – the opera” Jana Klaty. 90
  • Rekin Damiena Hirsta powraca do Tate Modern 1 kwi 2012, 12:00 Akwariumma dwa na pięć metrów. Wypełnia je formalina oraz ciało australijskiego rekina, którego na zlecenie Damiena Hirsta złowiono w 1990 r. 90
  • Sztuka sowizdrzalska 1 kwi 2012, 12:00 Maciek Szajkowski z Kapeli ze wsi Warszawa zapowiada nową płytę projektu r.u.t.a. Opowiada nam też o długiej drodze do nagrania najnowszego albumu „Nord”. KAPELA ZE WSI WARSZAWA zadomowiła się na Broadwayu 91
  • Zawróceni i nawróceni 1 kwi 2012, 12:00 Mijam samochodem naszych krzykliwych Beduinów pod państwowymi urzędami, myślę: byłem świadkiem, jak w sali BHP stoczni powstawała „Solidarność”. Nikt wtedy nie przypuszczał, że taki będzie jej triumf. Nikt – że aż taki upadek. 96
  • Pusty talerz edukacji narodowej 1 kwi 2012, 12:00 Nie dziwię się, że zacne grono polskich patriotów głoduje, aby pomóc historii w szkole. Dziwię się, że nie głodują inni. Bo przecież nie tylko historia idzie w szkole jak po grudzie. Uczniowie nie garną się do czytania lektur –... 97
  • Odlot 1 kwi 2012, 12:00 Kiedy ukaże się ten numer „Wprost", prawdopodobnie będę w Johannesburgu. Po przylocie z Kapsztadu, gdzie mam zaplanowane zwiedzanie parków narodowych, plaż nad oceanem, miasta, podobno przepięknego, a jak zdrowie dopisze, to i... 97
  • Terror macania 1 kwi 2012, 12:00 Reżim Donalda Tuska okupujący Polskę z dnia na dzień zwiększa zakres terroru. Po zamachu w Smoleńsku i wykolejeniu pociągu pod Szczekocinami agenci rządu Platformy zaczęli represyjnie obmacywać Annę Fotygę. Media doniosły o kilkukrotnym wymacaniu posłanki Fotygi w Gdańsku i... 98