Szkolna e-nadzieja

Szkolna e-nadzieja

55 milionów złotych i 400 szkół od razu. Nawet kilka miliardów, e-podręczniki i wszystkie podstawówki – za dwa lata. Mimo bojkotu wydawców podręczników rusza właśnie cyfryzacja polskiej szkoły.
Jeśli rządowi tym razem starczy determinacji, pomysłu i pieniędzy, jest szansa na ożywienie oświaty, dla której kończący się rok szkolny był jednym z najgorszych w historii. Tomasz Ziewiec, dyrektor warszawskiej podstawówki, kredy nie używa. Używa komputera, smartfona i rzutnika. Na lekcjach polskiego pozwala słuchać wierszy w wersji muzycznej i oglądać na YouTube. Do czytania zadaje te lektury, które uczniowie znajdą za darmo na www.wolnelektury.pl. Efekt? – Lepiej rozumieją świat. Lepiej wiążą teorię z praktyką. Dopuszczają myśl, że szkoła jest częścią ich świata, komputer służy nie tylko do grania, a wiedza nie jest własnością nauczyciela – twierdzi.

Od września podobne doświadczenie mają zyskać uczniowie 400 podstawówek wybranych do przetrenowania cyfryzacji polskiej szkoły. Przez rok wybrańcy sprawdzą, jak to jest wykorzystać sprzęt, który kupi im rząd przy wsparciu finansowym samorządów. – Moja gmina wyłoży 35 tys. zł, a z budżetu dostanie 140 tys. To są niewyobrażalne pieniądze. Grzechem byłoby się o nie nie starać – mówi Tomasz Kucza, dyrektor szkoły w podwarszawskim Słomczynie. Jest wśród 23 proc. dyrektorów, którzy spróbują dać dzieciakom szkolne komputery do domu. Większość wyposaży szkoły, a sprzęt pożyczy tylko nielicznym, którzy go nie mają w domu. Tak zrobi Małgorzata Guellard, dyrektorka szkoły w Kalinówce w województwie lubelskim. Nie wie, na czym będzie ze swymi nauczycielami pracować. Czy dostaną zrąb e-podręcznika, czy poprzestanie na zasobach sieci, które nauczyciele sami będą przykrawać do potrzeb lekcji.
Raczej to drugie. E-podręczniki, na które rząd planuje wydanie 45 mln zł z funduszy unijnych, mają być gotowe dopiero we wrześniu 2014 r. Poza tym wokół e-podręcznika rozgorzała prawdziwa wojna. Wydawcy podręczników (rynek szacowany na blisko 1 mld zł) torpedują pomysł podręcznika w wersji light. Light, bo e-podręcznik odciąża plecy. Light, bo zgodnie z rządowymi planami ma być za darmo. Zapłaci za nie rząd w ramach jednorazowej licencji. Polscy uczniowie jedni z ostatnich w Europie kupują podręczniki. W większości krajów robią to szkoły, które udostępniają książki dzieciom. W tych krajach książki są mniej kolorowe, rzadziej wymieniane, nauczyciele częściej korzystają z wydruków. Zdaniem wydawców to model zubożający ofertę edukacyjną. – Niepokoi mnie pomysł jednego, obowiązującego e-podręcznika. To ministerstwo będzie tworzyć, zatwierdzać i sprawdzać ten podręcznik. A bez konkurencji wśród wydawców on nie może być dobry – mówi „Wprost” Jerzy Garlicki, prezes Wydawnictw Szkolnych i Pedagogicznych. Podkreśla też ekonomiczny wymiar tej zmiany. – Jeśli już będzie jeden darmowy podręcznik, równocześnie pojawi się ze strony rodziców ogromna presja, żeby przy nim pozostać. Niczego więcej nie kupować. I to będzie krok wstecz dla naszej edukacji. Dziś wokół podręczników jest cała obudowa: ćwiczenia, diagnozy, poradniki dydaktyczne, materiały dla zdolniejszych i słabszych. Jak zmaleje na nie popyt, te pomoce znikną – tłumaczy.

W obawie przed stratami większość wydawców zbojkotowała przetarg na e-podręczniki. Nie udało się wyłonić twórców e-podręcznika do nauk humanistycznych i przyrodniczych. Przepychanka trwa. MEN ma zamiar nowych partnerów do e-podręczników szukać wśród uczelni. – Wydawcy są gotowi do przygotowania treści. My jednak chcemy, żeby jej część była dostarczana do odbiorców za darmo. Tu jest punkt sporny. Musimy zbudować zręby domeny publicznej. Dostępnej dla każdego. Już dziś mamy szkolną muzykotekę. Szykowana jest pinakoteka. Część zbiorów otworzy telewizja publiczna. Jednak obawy wydawców, że wszystko będzie za darmo, są na wyrost. Nadal będą treści płatne – mówi Michał Boni, minister administracji i cyfryzacji.

Budowanie wolnych zasobów edukacyjnych to projekt na wiele lat, z którym zmagają się wszystkie cywilizowane kraje. Problemów jest multum. Kwestia praw autorskich, uprawnień do wprowadzania zmian w zasobach – to tylko część problemu. Rządowe przyspieszenie, które ani szkołom, ani wydawcom nie daje czasu na solidne przygotowanie się do wyzwań – to nie jest dobry początek wielkiej zmiany. Wydawcy próbują zbudować wizję odhumanizowanej szkoły, która wyrzuci książki i usadzi dzieci przed ekranami, jak próbowano zrobić w Korei Południowej. – Nigdy nie zrezygnujemy zupełnie z papierowej książki. Korea Południowa pokazała nam, że to model mało realny. Nie ma czym ludzi straszyć – deklaruje Boni. Wtóruje mu Joanna Berdzik, wiceminister edukacji, która tłumaczy: – Chodzi tylko o to, żeby wokół TIK (technologia informacyjno-komunikacyjna) nie było celebry. Żeby ich wykorzystanie nie burzyło lekcji, lecz było jej częścią. Żeby nie było różnicy, czy uczeń wyciąga zeszyt, czy laptopa.

Pilotaż zakłada umiarkowane korzystanie z nowych technologii. Nauczyciel biorący w nim udział będzie musiał pracować z ich pomocą przez 20 proc. lekcji. Czy warto ponosić ogromne koszty? – Każda cena za to, żeby dzieci zrozumiały, że komputer to nie maszyna do zabawy. Żeby nauczyły się korzystać rozumnie z pokładów wiedzy w sieci. Żeby umiały szukać prawdziwych informacji, nie przyjmować wszystkiego bezkrytycznie – mówi Ziewiec. Nauczyciele z terenów peryferyjnych dodają, że dostęp do komputerów z nowoczesnym oprogramowaniem i internetu to szansa zwłaszcza dla ich uczniów. Darmowy dostęp do aktualnej wiedzy to jedyny sposób wyrównania szans edukacyjnych. Oczywiście pod warunkiem że wszystko zadziała. Czy zadziała – mamy się przekonać podczas rocznego pilotażu. – Zobaczymy, jaka jest naprawdę przepustowość internetu. Gdzie i jakie są braki w realnym dostępie do sieci. W jaki sposób i za pomocą jakiego sprzętu nauczyciele i uczniowie będą go wykorzystywać – tłumaczy Boni.

Potem przyjdzie czas na naprawię wyłapanych błędów. We wrześniu 2014 r. ruszy dostosowany do wniosków z pilotażu program cyfryzacji. Potrwa minimum trzy lata. Obejmie wszystkie szkoły podstawowe. – Rozważamy różne modele finansowania. W żadnej sytuacji nie przewidujemy jednak współpłacenia przez uczniów – zapowiada Joanna Berdzik.
Tymczasem bez dwóch miliardów złotych pomysł nie wypali. Kosztować będą sprzęt, oprogramowanie, ale i szkolenie setek tysięcy nauczycieli, bez których wiedzy i przekonania plan spali na panewce. Żeby ich przekonać i douczyć, rząd chce wykorzystać fundusze europejskie. – Na sprzęt dla szkół można by przeznaczyć na przykład środki z dywidendy cyfrowej (ze sprzedaży operatorom sieci komórkowych częstotliwości zwalnianych przez telewizje rezygnujące z nadawania analogowego). To będzie między 1,4 a 4 mld zł. Może się to wydać ogromną sumą. Jednak rocznie przeznaczamy w Polsce na edukację 38 mld. A te 4 mld mogą nas postawić w pierwszej linii krajów dokonujących kluczowych cywilizacyjnych zmian – mówi „Wprost” Boni.

Brzmi pięknie. Póki jednak nie usłyszymy tego z ust premiera i ministra finansów, ciągle będzie to bardziej życzenie niż oficjalna deklaracja. A polska szkoła jak nigdy wcześniej potrzebuje intelektualnego i finansowego wysiłku, który pozwoli uczniom i ich pedagogom uwolnić się choć trochę od terroru coraz głupszej podstawy programowej. Popatrzeć na szkołę inaczej niż na anachroniczne miejsce przygotowania do kolejnych testów, które zresztą wypadają coraz gorzej. Sprawdziany zarówno po podstawówce, jak i na koniec gimnazjum polscy uczniowie napisali tej wiosny gorzej niż w latach poprzednich. I to jest chyba ostateczny argument za tym, by trzymać kciuki za cyfryzację polskiej szkoły. A rządzących trzymać za słowo, że nie pozostanie ona kolejnym dobrym życzeniem zapisanym nawet nie na dysku, ale na ulotnym skrawku papieru.
Okładka tygodnika WPROST: 26/2012
Więcej możesz przeczytać w 26/2012 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 26/2012 (1532)

  • Lista z ludzką twarzą 24 cze 2012, 12:00 Mówiąc wprost, niewiele się zmieniło. Przynajmniej na liście 100 najbogatszych „Wprost”, której 23. wydanie trzymają państwo w rękach. Nie chodzi o skład setki. Tu zaszły po drodze zmiany ogromne. Bo podeszły wiek i... 4
  • Trzy szybkie do... Eugena Polanskiego 24 cze 2012, 12:00 Nie sądzisz, że po porażce z Czechami wyciąganie sprawy biletów przez Kubę Błaszczykowskiego było żenujące? Kuba jest kapitanem i powiedział o problemie, który dotyczył prawie wszystkich reprezentantów. Słyszał przecież, o czym... 6
  • Znów na Turka 24 cze 2012, 12:00 50 mln zł budżetu, ponad 100 aktorów, 10 tys. statystów, trzy tysiące koni. Reżyser Renzo Martinelli kończy prace nad „Bitwą pod Wiedniem”, polsko-turecko- włoską superprodukcją o zwycięstwie Jana III Sobieskiego nad... 6
  • Nos Wprost dla Marka Suskiego 24 cze 2012, 12:00 Poseł PiS zyskał nasze uznanie dzięki swojej wypowiedzi na antenie Radia Tok FM. Został poproszony o komentarz na temat przyśpiewek polskich kibiców przed meczem z Rosją, w których głównie powtarzała się „ruska k…... 6
  • Jak Palikot się z gąską witał 24 cze 2012, 12:00 Czy to już czas na goodbye, Janusz? Dopiero co lider Ruchu swojego nazwiska nie mógł się zdecydować, czy woli być premierem, czy prezydentem. I ogłaszał, że nie może przyjąć walących do niego drzwiami i oknami zawiedzionych posłów... 7
  • Wygraliśmy ten mecz 24 cze 2012, 12:00 W czwartek 28 czerwca o godz. 22.35 na Stadionie Narodowym zabrzmi ostatni gwizdek w polskiej części Euro 2012. W niedzielę 1 lipca, oglądając finał w Kijowie, dowiemy się, kto wygrał rywalizację i… tyle. O wyniku sportowym Polski... 7
  • Nie wszyscy jesteśmy umoczeni! 24 cze 2012, 12:00 To była jedna z najpiękniejszych wrzutek turnieju. Nic dziwnego. Autor przez lata trenował to zagranie, podpatrywał najlepszych i kiedy przyszła chwila próby – zagrał fenomenalnie. W sekundzie wielka złość, nerwowa ciekawość,... 8
  • Tydzień kultury polskiej 24 cze 2012, 12:00 Na scenę i do studia oficjalnie powraca zespół Sistars. To znakomita wiadomość. Jeśli ktokolwiek z polskich artystów, oprócz Zauchy i Szcześniaka, rzeczywiście przełożył na język polski muzykę soul i r’n’b, a nie jedynie... 12
  • Nieznośna lekkość wojaczki 24 cze 2012, 12:00 Sławomir Petelicki był żołnierzem, trochę birbantem, który uwielbiał być w centrum uwagi. Chciał, żeby go słuchano, i źle znosił krytykę. Kłócił się ze wszystkimi, żeby zaraz zapominać, godzić się, znów być na najlepszej stopie. 14
  • Supermani na emeryturze 24 cze 2012, 12:00 Na emeryturę przechodzą w wieku najwyżej 40 lat. W cywilu szkolą, doradzają, mówią o sobie „prywaciarze”. Eksgromowców z co najmniej dziesięcioletnim stażem krąży po Polsce, ba, po całym świecie, około pół tysiąca. 20
  • Cesarz rolny 24 cze 2012, 12:00 Polityczną gwiazdą Euro nie okazał się ani premier, ani minister sportu. W przerwach meczów do 55 mln widzów TVP uśmiechał się minister rolnictwa – chłop z krwi i kości z miejskim sznytem. 24
  • Przejezdna Polska Tuska 24 cze 2012, 12:00 Autostrada A2 stała się metaforą rządów Donalda Tuska. A słowo „przejezdność” wytrychem, który otwiera drogę do kolejnej kadencji władzy. 28
  • Niech już się skończy Lato 24 cze 2012, 12:00 Koniec karnawału, czas na rozliczenia. Z trenerem, prezesem i całą resztą piłkarskiego betonu. A za Euroblamaż Smuda i Lato dostaną jeszcze gigantyczne pieniądze. 36
  • Szok w 93. minucie 24 cze 2012, 12:00 Wyglądała, krzyczała, prawie umierała. To, czego nie potrafili zrobić politycy, zrobili piłkarze. Monice Olejnik. 41
  • Szkolna e-nadzieja 24 cze 2012, 12:00 55 milionów złotych i 400 szkół od razu. Nawet kilka miliardów, e-podręczniki i wszystkie podstawówki – za dwa lata. Mimo bojkotu wydawców podręczników rusza właśnie cyfryzacja polskiej szkoły. 46
  • Prostytucja? Porozmawiajmy o niej 24 cze 2012, 12:00 Z taką propozycją luksemburska minister ds. równych szans pani Françoise Hetto-Gaasch zwróciła się kilka dni temu do swoich obywateli. Zrobiła badania i wyszło jej, że prostytucja kwitnie i staje się – jak rynek – globalna,... 48
  • Umiarkowany pesymizm 24 cze 2012, 12:00 Firmy podwykonawcy przy budowie autostrad nie dostają pieniędzy i bankrutują, choć zawarły stosowne umowy. Państwo pozbawiło 50 tys. emerytów możliwości pracowania i otrzymywania emerytury, choć rok wcześniej odpowiednie przepisy samo... 50
  • Bogaci nie płaczą 24 cze 2012, 12:00 Tradycją już od lat związaną z publikacją listy najbogatszych „Wprost” jest doroczne podsumowanie, ile warta jest nasza setka milionerów. To nie tylko pusta ciekawość, ale też wskaźnik dobrze pokazujący kondycję naszej... 52
  • Potrzeba wsparcia dla edukacji 24 cze 2012, 12:00 Widmo krąży po świecie, widmo nieuctwa. Wciska się w ważne fragmenty naszego życia. Zrodziło się i nabrało wigoru wraz z postmodernistycznym zdemolowaniem systemów edukacji – od Anchorage do Władywostoku. W Polsce zadomowiło się... 53
  • Lista 100 Najbogatszych Polaków 24 cze 2012, 12:00 1. Jan Kulczyk - 9,7 miliarda złotych Kiedy ostatnio opowiadał dziennikarzom o swoich planach, jego wypowiedź wyglądała mniej więcej tak: „Wróciłem z Afganistanu (...), lecę do Nigerii (...), powiem tylko, że planujemy dużą... 54
  • Recepta doktora Jana 24 cze 2012, 12:00 Najbogatszy Polak inwestuje na całym świecie, a swoje mityczne eldorado znalazł w Afryce. Tam chce zarabiać kolejne miliardy i mówi, że globalne inwestowanie to jedyna szansa dla polskich biznesmenów. 56
  • Zwalniamy 24 cze 2012, 12:00 Dobrze, że zapał związany z Euro 2012 – mimo porażki Polaków – nie gaśnie. W gospodarce optymizm się przydaje. To chwilowe uniesienie dotyczy głównie konsumentów, ale już nie przedsiębiorców, którzy stąpają twardo po... 102
  • Dwie Europy, jeden cel 24 cze 2012, 12:00 Po triumfie wyborczym francuskich socjalistów Europa ma dwóch liderów. François Hollande i Angela Merkel zetrą się już 28 czerwca podczas unijnego szczytu w Brukseli. Z tego konfliktu może wyłonić się nowa Europa. 104
  • Prawdziwa Unia to strefa euro 24 cze 2012, 12:00 Z Jacques’em Attalim rozmawia Michał Kobosko 108
  • W Unii Europejskiej nie będzie kryzysu politycznego 24 cze 2012, 12:00 Należy to wreszcie powiedzieć otwarcie: unia walutowa jest projektem politycznym, a nie ekonomicznym. I to od czynników politycznych zależeć będzie jej przyszłość. Nie jest to wiadomość zła: spośród poprzednich unii walutowych... 110
  • Wikiazyl 24 cze 2012, 12:00 Założyciel WikiLeaks Julian Assange w zeszłym tygodniu wszedł do londyńskiej ambasady Ekwadoru i poprosił o azyl. Okazało się, że łatwiej jednak wyciągać na światło dzienne cudze tajemnice niż własne. 112
  • Jeden za wszystkich 24 cze 2012, 12:00 Do końca czerwca Sąd Najwyższy USA zapewne podejmie decyzję, która może zniszczyć marzenia Baracka Obamy o drugiej kadencji. W zasadzie tę decyzję może podjąć jeden człowiek: Anthony Kennedy. 114
  • Litwa jednego narodu 24 cze 2012, 12:00 Sprofanowanie mauzoleum marszałka Piłsudskiego w Wilnie oburzyło Polaków. Mamy jednak dużo większe powody do niepokoju, a relacje z Litwą dawno nie były tak złe. 116
  • Przedmiot pożądania 24 cze 2012, 12:00 Czy napój smakuje lepiej, gdy jest zamknięty w ciekawej butelce, a wygląd samochodu ma nie mniejsze znaczenie niż jego możliwości techniczne? Czy przechodząc obok półek pełnych perfum, sprawdzimy zapach tych w pięknym flakonie? Bez... 118
  • Przebudzenie lwa 24 cze 2012, 12:00 Microsoft nigdy dotąd nie produkował własnych komputerów, ale to się zmieni. I to z hukiem. Innowacyjne tablety Surface zapowiadają się na bardzo poważną konkurencję dla iPada. 120
  • Miliony za domeny 24 cze 2012, 12:00 Zapomnijcie o adresach sieciowych .pl, .eu czy .com. Nadchodzą tysiące nowych domen: .sex, .amsterdam, .cadillac, .wow, .pizza czy .islam. Kraje na całym świecie zarejestrowały już swoje propozycje. A Polacy? Nie zgłosili ani jednej. 122
  • Arka Nurowskiej 24 cze 2012, 12:00 O literaturze, która nie jest kobieca czy popularna, tylko albo zła, albo dobra, o ucieczce od ludzi, samotności wśród gór, tkaniu losów bohaterów ze wspomnień i opowieści rodzinnych, o zbrodni i karze za nią, Maria Nurowska opowiada Gai Grzegorzewskiej. 124
  • Wszystkie moje paranoje 24 cze 2012, 12:00 Niech was nie zmyli obecność idola nastolatek Roberta Pattinsona w najnowszym filmie Davida Cronenberga „Cosmopolis”. To nie jest opowieść o miłości. Jeden z najbardziej rozpoznawalnych twórców współczesnego kina wciąż bada mroczną stronę człowieczeństwa. 128
  • Tu rządzę tylko ja, wariatka 24 cze 2012, 12:00 Ona o sobie: jestem jak biały gołąb, który zanurza pióra w kałuży sików. Inni o niej: chore dziecko show-biznesu, które frunie na ciemną stronę mocy. Jej pierwszy od siedmiu lat album „The idler wheel…” to nie kołysanka do poduszki – ale ukoi i was, i... 130
  • A flagi nadal powiewają 24 cze 2012, 12:00 Mistrzostwa jeszcze trwają, ale spoza biało-czerwonej mgły widać coraz więcej. Nawet że „Polak potrafi”. To gierkowskie hasło zakwitło na szarych murach PRL w latach 70. Fajne było, prawda, wystarczało za Polskę wstawić... 136
  • Wicemistrzowie Europy. Sen czy koszmar? 24 cze 2012, 12:00 Europa to kontynent spisany na straty. Dowód? Według raportu renomowanej firmy Ernst & Young w ciągu najbliższych trzech lat będziemy najatrakcyjniejszym w Europie krajem do lokowania inwestycji. Jak informuje „Gazeta Wyborcza”, chociaż tutaj jesteśmy wicemistrzami... 137
  • Polegli na polu chwały 24 cze 2012, 12:00 W latach 2010-2012 poległy na polu chwały przedsiębiorstwa budowlane, które dla dobra nowej demokratycznej ojczyzny budowały autostrady na cześć mistrzostw Europy w piłce nożnej. Ich bohaterski czyn i trud spowodowały, że z... 137
  • Wielkie powroty 24 cze 2012, 12:00 Niestety wracają. jeszcze nie pełną ławą, jeszcze trochę jakby nieśmiało, ale już są, już się bezczelnie uśmiechają, już przebierają nogami, rozsiadają w fotelach, ponownie anektują zabrane im przez kilka tygodni miejsce.... 138

ZKDP - Nakład kontrolowany