Państwo czy gospodarka?

Państwo czy gospodarka?

Dodano:   /  Zmieniono: 
Zaskakuje mnie niemal powszechna aprobata tego, że Jarosław Kaczyński zajął się sprawami gospodarczymi i społecznymi. A zwłaszcza pomysł zebrania kilkudziesięciu profesorów ekonomii, którzy mają dyskutować nad jego pustymi i ogólnikowymi propozycjami.
Wolno mi tak pisać, bo też jestem profesorem, tyle że na szczęście nie ekonomii. Niemal wszyscy politycy i wielu publicystów wyraża opinie, że to właściwy kierunek, a nawet niezwykle chytre posunięcie Kaczyńskiego, bo stwarza nadzieję dla ludzi i stawia rząd, który musi mówić smutne prawdy, na trudnej pozycji.

Po pierwsze, „nadzieja matką głupich”, a ich nie brakuje. Po drugie, jeżeli ekonomia jako nauka ma sens, to przede wszystkim na poziomie obliczenia tego, co już jest (a nie przewidywania). Otóż nie powinno być poważniejszych sporów o to, ile – przytaczając dwie przykładowe propozycje Kaczyńskiego – państwo straci na rezygnacji z podatków od emerytów otrzymujących poniżej tysiąca złotych czy też ile będzie kosztowało obniżenie wieku emerytalnego. Może być spór o detale,ale sumy z grubsza można uzgodnić. Do tego nie potrzeba konferencji, a nawet – tego się nie da zrobić na konferencji.

Natomiast inne propozycje Kaczyńskiego mają tak luźny charakter, że żadnych cyfr nie da się przypisać, więc ekonomiści są zbędni, lepiej zatrudnić wróżki. Na przykład: obniżenie cen produktów rolnych – to jest w ogóle nie do pojęcia, albo większe nakłady na kulturę jako dziedzictwo narodowe. Kto będzie decydował o tym, co jest, a co nie jest dziedzictwem narodowym? Przypomina się Giertych i Gombrowicz.

Ponadto profesorowie ekonomiści na pewno dadzą sobie radę – ale, zwracam uwagę, że jak policzyć czas na jedną osobę, to się robi go tyle co w pyskówkach telewizyjnych nadawanych w niedzielę rano. Ja bym na ich miejscu poszedł, ale także opublikował w internecie obszerny tekst analizujący propozycje Kaczyńskiego. Ale to ich sprawa.

Ekscytacja pomysłem Kaczyńskiego jest tym bardziej przygnębiająca, że premier Tusk w czasie debaty sejmowej nad Amber Gold – co było oczywiście fatalnym momentem do podjęcia debaty – zaproponował ważną rzecz, a mianowicie dyskusję o pożądanej roli państwa. W okresie kryzysu jest to temat znacznie istotniejszy od rozważania problemów gospodarczo-społecznych bez dostatecznej porcji informacji. Obawiam się, że Donald Tusk nie podtrzyma tej idei ani jej nie pogłębi, ale gdyby to uczynił, miałby wielką zasługę. Przecież kryzys ma charakter – coraz więcej osób to przyznaje – przede wszystkim polityczny, a także intelektualny i tylko w drugim rzędzie gospodarczy. Zmiana dotychczasowego liberalno-nakazowego rozumienia roli państwa (jak to jest w Polsce) jest niezbędna, tyle że na całym zachodnim świecie nikt dobrze nie wie, w jakim kierunku, o czym świadczą programy kandydatów na prezydenta w USA. Pojawiło się tam tak rozbieżne właśnie pojmowanie roli państwa, jak to tylko w demokracji możliwe. A w zasadzie niedopuszczalne, gdyż bez w miarę spójnej idei państwa demokracja nie może dobrze funkcjonować. To nie jest dobrze, to jest źle, bo nie ma żadnej zgody na to, co i jak czynić dalej.

Przy pewnych sukcesach gospodarczych (jak na garbatego) Polska ma prawo i mogłaby starać się inicjować debatę na temat zakresu opiekuńczości, ingerencji w gospodarkę czy bezrobocia wśród ludzi młodych. Co tu państwo powinno lub nie powinno czynić?

Na razie nikt nigdzie tego nie wie i dlatego słowa Tuska uważam za poważne i chociaż ostatnio niewiele słyszeliśmy jego wypowiedzi nastawionych na dłuższą perspektywę, to ten kierunek jest istotny i warto go kontynuować. Natomiast propozycja Kaczyńskiego jest po prostu dziecinna, ale dziecinna świadomie i tu jest grzech obłudy. Nie wolno dopuścić, żeby ludzie dali się nabrać – i w tym przypadku rola ekspertów jest bardzo istotna, bo przecież o ile można było z elementarną roztropnością ocenić propozycję Amber Gold, o tyle propozycję Kaczyńskiego nie każdy potrafi na zimno zanalizować.
Więcej możesz przeczytać w 38/2012 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 38/2012 (1544)

  • Władza ludowa rękę odrąbie 16 wrz 2012, 12:00 Mówiąc wprost, leżącego kopać się nie powinno. Ale jednak trzeba to powiedzieć dobitnie: każda godzina pozostawania prezesa gdańskiego sądu okręgowego na swoim stanowisku to wstyd dla państwa polskiego. 6
  • Gdyby nie słupek, gdyby nie poprzeczka… 16 wrz 2012, 12:00 To chyba pierwszy sędzia w Polsce, który sam sobie pokazał czerwoną kartkę. Przypadek gdański jest raczej z gatunku tragikomicznych. 8
  • Skaner 16 wrz 2012, 12:00 Znokautowany Giertych Roman Giertych to skuteczny mecenas – chwali pełnomocnika swojego syna premier Donald Tusk. Czy na pewno jest taki skuteczny? Nie zawsze. Przekonał się o tym legendarny amerykański bokser Roy Jones junior. Jak... 10
  • Olku, wróć! 16 wrz 2012, 12:00 Polacy chcą, aby premierem po Tusku był Kwaśniewski. 14
  • Unia to Euroland 16 wrz 2012, 12:00 Mocniejsza Integracja gospodarcza i polityczna Unii Europejskiej będzie się koncentrować wokół strefy Euro, Czy nam się to podoba, czy nie – uważa Mikołaj Dowgielewicz, były minister europejski. Unia nam ucieka? 18
  • Świadek "Pruszkowa" 16 wrz 2012, 12:00 Zeznania sądowi nie wystarczyły. Słowik i Bolo, uważani za szefów mafii pruszkowskiej, zostali uniewinnieni. Najsłynniejszy świadek koronny Jarosław S. ps. Masa może czuć się zagrożony. 20
  • Hodowanie Tuska na własny użytek 16 wrz 2012, 12:00 Poseł Ryszard Kalisz śni o nowym SLD i uniewinnia Korę. 24
  • Polak, a jednak Latynos 16 wrz 2012, 12:00 Cud nad Wisłą! Budowniczy warszawskiego metra trafili w ziemi na wodę i zafundowali stolicy komunikacyjny kataklizm (bo wcześniej zamknęli już całe śródmieście). Rzecz jasna nie dało się tego przewidzieć. Bo kto normalny spodziewałby się wody w ziemi? Wiadomo, że w ziemi jest... 30
  • Wojna, wyro, spluwa, marsz! 16 wrz 2012, 12:00 Jeszcze tylko dwa lata i koniec wojny. Odwrót z polskiej bazy FOB Ghazni już się zaczął. Fotoreportaż z Afganistanu. 32
  • Jak nie zatłuc bachora 16 wrz 2012, 12:00 Tekstem o matkach wózkowych profesor Mikołejko wywołał pospolite ruszenie. Tradycjonalistki stanęły ramię w ramię z feministkami. Naprzeciwko redaktorki i czytelniczki „Bachora” 36
  • Morderca prawie na wolności 16 wrz 2012, 12:00 Czterokrotny zabójca dzieci, czterokrotnie uznany za winnego, czterokrotnie skazany na karę śmierci. Mariusz Trynkiewicz, zwany „Szatanem z Piotrkowa”, wkrótce wyjdzie na wolność. To niejedyny morderca, który korzysta z dziur w polskim prawie. 40
  • Ryzyko na (para)bank 16 wrz 2012, 12:00 Afera Amber Gold to bolesna nauczka dla amatorów nadzwyczajnych zysków. Ale dla systemu finansowego jego upadek to wydarzenie bez większego znaczenia. 43
  • Pożyczki prosto do domu 16 wrz 2012, 12:00 Kto podpadł bankom, „chwilówki” nie dostanie. Ale dopiero wtedy, gdy firmy pożyczkowe zaczną się dzielić z nimi informacjami o klientach. 45
  • Człowiek ze złota 16 wrz 2012, 12:00 My z tymi pieniędzmi nie chcemy już mieć nic wspólnego – mówi Michał Kwieciński, szef Akson Studio, firmy produkującej „Wałęsę” Wajdy. Pieniądze Amber Gold zatem leżą. Czekają, aż je ktoś zabierze z konta. Film też czeka. Na dokończenie. 46
  • Wgapić się w symbol 16 wrz 2012, 12:00 Benedykt XVI zareagował na zamordowanie ambasadora amerykańskiego w Libii zwróceniem uwagi chrześcijańskiego świata na „poważne konsekwencje nieuzasadnionych zniewag i prowokacji wobec wrażliwości wiernych muzułmańskich”. 50
  • Państwo czy gospodarka? 16 wrz 2012, 12:00 Zaskakuje mnie niemal powszechna aprobata tego, że Jarosław Kaczyński zajął się sprawami gospodarczymi i społecznymi. A zwłaszcza pomysł zebrania kilkudziesięciu profesorów ekonomii, którzy mają dyskutować nad jego pustymi i ogólnikowymi propozycjami. 52
  • Moje życie po fatwie 16 wrz 2012, 12:00 Fundamentalizm religijny był dla Zachodu całkowitym zaskoczeniem. Nie wiedzieliśmy, że dawny fanatyzm powróci, korzystając z najnowocześniejszych technologii i globalnych mediów – Salman Rushdie mówi Cezaremu Michalskiemu o swoim życiu po fatwie. 54
  • Zapomniany na maksa 16 wrz 2012, 12:00 W Niemczech rusza proces, w którym pewien starszy pan skarży pewną firmę internetową. Jeśli sąd stanie po jego stronie, sieć zmieni się na zawsze. 58
  • Tango z satrapą 16 wrz 2012, 12:00 Zachodni politycy nie chcą wspierać reżimu Janukowycza. Za to prezydent Komorowski właśnie tam jedzie. miesiąc przed wyborami. Czy powinien? 62
  • Czemu Czesi chleją rum 16 wrz 2012, 12:00 Osiemnaście ofiar śmiertelnych największej afery z podrabianym alkoholem w historii Czech to chyba, niestety, dopiero początek. Dalsze ofiary zatrucia walczą o życie, a prokuratura zleciła ekshumację i sekcje zwłok dwustu osób, które w tym roku zmarły w niewyjaśnionych... 64
  • Kłopot za cztery miliardy 16 wrz 2012, 12:00 W Portugalii były tak kosztowne, że rozważano ich wyburzenie. Austriacy dwa lata główkowali, jak uniknąć demontażu. RPA wybrała w końcu rozbiórkę. Sprawdzamy, czy polskie stadiony zbudowane na Euro 2012 zarobią na swoje utrzymanie. 66
  • Klienci ocenili banki 16 wrz 2012, 12:00 Bank na Medal to taki, który dostrzega potrzeby klienta, rozumie konieczność wprowadzania zmian, doskonalenia obsługi i szycia oferty na miarę. Nie każdy bank jest w stanie zmierzyć się wyzwaniami w ciągu jednego roku, czasem potrzebuje dwóch–trzech lat. Dlatego... 70
  • Przystanek Innowacje 16 wrz 2012, 12:00 Globalne znaczenie branży farmaceutycznej dla jakości życia pacjentów na całym świecie jest niepodważalne. Innowacyjność sektora farmaceutycznego pozytywnie wpływa również na gospodarkę krajów, choć jego znaczenie w tej płaszczyźnie jest często nieznane na szeroką skalę. Jaki... 74
  • Lokata na trudne czasy 16 wrz 2012, 12:00 Zakup złota jest sposobem lokowania kapitału, jak inwestycje w akcje, obligacje bądź waluty. Rzecz jednak w tym, by kupić sztabkę złotego kruszcu, nie zaś obietnicę zysku. 76
  • Złoto w Polsce świeci coraz mocniej 16 wrz 2012, 12:00 Rozmowa z Grzegorzem Zambrzyckim, prezesem i dyrektorem naczelnym Mennicy Polskiej 77
  • Koniec światła 16 wrz 2012, 12:00 Unia Europejska ostatecznie pożegnała się z żarówkami. Oficjalnie chodziło w tej batalii o ekologię, w rzeczywistości – o obronę lokalnych potentatów przed konkurencją z Azji. Jasne? Jasne. 78
  • Trendy 16 wrz 2012, 12:00 Nowy iPhone 5 bez rewolucji Siłą Apple zawsze była wizja. Steve Jobs potrafił dostrzec, jakie rozwiązanie stanie się jutro oczywistym standardem – i wprowadzić je pierwszy. Nowy model flagowego produktu najwyżej wycenianej firmy... 81
  • Nie jesteśmy bogami 16 wrz 2012, 12:00 Dla Fokusa i Rahima film „Jesteś bogiem” to koniec rozdziału pt. „paktofonika”. Właśnie wydają płytę jako Pokahontaz. – Idziemy do przodu – mówią Annie Gromnickiej. 82
  • Mocujący się z czasem 16 wrz 2012, 12:00 Po kilku latach przerwy wraca do kina wspaniały, niepokojący artysta – Kim Ki-duk. Jego „Pieta” została nagrodzona Złotym Lwem na ostatnim festiwalu w Wenecji. 86
  • Wszystko na odwrót 16 wrz 2012, 12:00 Marek Dyjak występował w spelunach i przed wielką widownią. Zachwycał, pił na umór, przeżył własną śmierć. Teraz nagrywa nową płytę. 88
  • Mocny głos z Mali 16 wrz 2012, 12:00 Boubacar Traoré, legendarny malijski muzyk, będzie gwiazdą warszawskiego festiwalu skrzyżowaniw kultur. Rozmawiamy z nim o tradycji i długiej drodze do sławy. 90
  • Tydzień kultury polskiej 16 wrz 2012, 12:00 Powiem tak: naprawdę rozumiem wiele argumentów Pawła Kukiza. Podpisałem się pod jego petycją w sprawie jednomandatowych okręgów wyborczych. Naprawdę uważam, że jest człowiekiem szlachetnym i rozumnym. Problem jest jeden – jego... 92
  • Odkurzacz 16 wrz 2012, 12:00 Platforma jest jak odkurzacz. Wsysa wszystko wokół – z takim samym zapałem kurze, brudy i drogocenne kamyczki. Wessała już lewicowego Arłukowicza, prawicową Kluzik, czas na brunatnego Giertycha. Były minister edukacji już się ucywilizował i przystrzygł zgodnie z... 94
  • Fani Reja 16 wrz 2012, 12:00 Mikołaj Rej w XVI w. napisał: „Drobnych złodziejaszków wieszają, wielkim się kłaniają”, i wygląda na to, że nasze państwo uznało tę rymowankę za swoją maksymę, obowiązującą do dzisiaj. 94
  • Więcej, szybciej, lepiej 16 wrz 2012, 12:00 Ponad cztery tysiące biegaczy wystartowało w jednej z największych imprez biegowych w Polsce – III Festiwalu Biegowym w Krynicy-Zdroju. Już od trzech lat na początku września biegacze rywalizują w Beskidzie Sądeckim na ponad 20 dystansach o łącznej długości... 96
  • Idiota i liberał 16 wrz 2012, 12:00 Zawsze czułem w nim depresyjną nutkę, rys mi bliski. Norwid nazwał to „czarną nicią”. Teraz ją już widać – myślę o premierze Tusku. Zdaje się trwać na złość i wbrew. Też w poczuciu rozpaczy, że nikt go nie może zastąpić. 98