Polowanie na siwego

Polowanie na siwego

Jedni chcą coś od nich wziąć. Na przykład mieszkanie. Inni wolą im coś sprzedać. Na przykład najdroższy na świecie komplet garnków. Uważaj – jutro łowcy seniorów mogą przyjść także do twoich rodziców albo dziadków.
W lipcu pan Bogumił, z zawodu scenograf i konserwator obrazów, skończył 65 lat. Samotnik, bez dzieci, z dalszą rodziną nie utrzymuje kontaktów. Emerytura – około 1,3 tys. zł. – Jak miałem żyć w Warszawie za te pieniądze!? – wzdycha. – Musiałbym zacząć wyzbywać się co piękniejszych rzeczy gromadzonych przez lata. Pomocną dłoń podano mu z telewizora. Starsi ludzie w reklamie Funduszu Hipotecznego Dom chwalili się dodatkową rentą: „400 zł miesięcznie. Czuję się bezpieczna” – pokazuje świnkę skarbonkę pani Bożena. „700 zł miesięcznie więcej. Wykupiłem niezbędne lekarstwa!” – mówi pan Edward. Pan Bogumił uznał, że też tak chce.

Ze śmiercią im do twarzy

 FH Dom oferuje tzw. dożywotnią rentę hipoteczną każdemu, kto ukończył 65 lat. Jak to działa? Klient oddaje spółce prawo własności do swojego mieszkania (ale mieszka w nim do śmierci). W zamian do końca swych dni otrzymuje co miesiąc określoną kwotę. Ten model znany jest na świecie jako reverse mortgage – odwrócona hipoteka. Od ponad 50 lat działa on m.in. w USA i Wielkiej Brytanii, a wraz z boomem mieszkaniowym sprzed 2008 r. zawitał i do Polski. Tyle że u nas warunki ofert wydają się – mówiąc eufemistycznie – mało konkurencyjne. Interes funduszu opiera się na chłodnej kalkulacji. Po 65. urodzinach przeciętny Kowalski ma przed sobą siedem lat życia, a Kowalska – 15. Statystyczne modele podpowiadają więc biznesowi dokładnie, ile firma może wypłacać seniorom za ich mieszkania, aby na końcu zarobić. Oddając swoje 46-metrowe mieszkanie w Warszawie, wyceniane na 308 tys. zł, pan Bogumił otrzyma od funduszu jednorazowo 1 tys. zł, a potem 501 zł co miesiąc do końca życia. Załóżmy, że pożyje dłużej niż przeciętny mężczyzna emeryt – np. dziesięć lat. Odbierze wtedy łącznie 61 tys. zł. Jeśli fundusz, już jako właściciel mieszkania, wyda w tym czasie ok. 50 tys. zł na czynsz, to i tak w finale przejmuje mieszkanie za mniej niż 40 proc. wartości.

Oczywiście w teorii pan Bogumił ma szanse otrzymać w comiesięcznych wypłatach nawet równowartość obecnej ceny rynkowej swego lokalu. Pod warunkiem jednak, że pożyje co najmniej… 115 lat. Jak dotąd ta sztuka udała się na świecie tylko nielicznym. Między innymi paryżance Jeanne Calment. W wieku 90 lat zawarła umowę hipoteki odwróconej. Pani Calment dożyła wieku 122 lat, a w czasie 32 lat obowiązywania umowy otrzymała podwójną wartość swojego domu. Statystyki są jednak bezlitosne. 4 proc. klientów funduszy hipotecznych umiera w ciągu kilku pierwszych lat po podpisaniu umowy – przynosząc funduszom ekstrazyski. Na pytanie, czy fundusz przejmuje za bezcen mieszkania z rąk ubożejących seniorów, Robert Majkowski – założyciel, prezes i współwłaściciel FH Dom – odpowiada stanowczym tonem. – Takie umowy funkcjonują w polskim prawie jako umowa o dożywocie ze służebnością osobistą lub umowa renty. Podpisywane są u notariusza. Mieszkania wyceniają ci sami biegli rzeczoznawcy, którzy pracują dla banków udzielających kredytów hipotecznych. To uczciwa oferta – tłumaczy. Nie zawsze był o tym przekonany UOKiK. Nałożył na przedsiębiorcę karę za wprowadzającą w błąd reklamę (kolportował m.in. ulotki przypominające komunikat urzędowy w sprawie rent i emerytur). Wytknął też błędy w umowach naruszające interesy klientów. Majkowski usunął błędy i zapłacił 30 tys. zł kary.

Starszy łup, łatwy łup

 „Grey zone”, czyli siwa strefa – tak w krajach anglojęzycznych nazywa się rynek usług i produktów skierowanych do seniorów. Siwa strefa rośnie, bo społeczeństwa się starzeją. Obecnie w Polsce żyje ok. 6,5 mln osób po 60. roku życia. W 2030 r. liczba ta wzrośnie już do 9,5 mln. A choć seniorzy wydają się ubodzy, to w sumie mają ogromne pieniądze. Szacuje się, że z puli około 400 mld zł oszczędności będących w posiadaniu Polaków dysponują kwotą ok. 60 mld zł. I co roku w formie świadczeń emerytalno-rentowych dostają 100 mld zł.

Mają jeszcze jedną cechę. Są łatwym łupem. – Obecne pokolenie seniorów to ludzie, których większość życia przypadła na czasy PRL. Wtedy sprzedawca był panem, a towar rzadkością. Są przyzwyczajeni, że jak jest jakaś okazja, to należy brać, bo za chwilę może nie jej być – mówi prof. Piotr Błędowski, gerontolog i ekonomista ze Szkoły Głównej Handlowej. W efekcie, jak wynika z danych UOKiK, akwizytorzy, domokrążcy i nagabywacze zbierają coraz większe żniwo. Ukrywanie faktycznej ceny rzekomo promocyjnego produktu, rażąco wysokie oprocentowanie kredytu ratalnego, fałszywe przypisywanie produktom cech leczniczych – tylko w ubiegłym roku do rzeczników praw konsumentów wpłynęło aż 33 tys. skarg na takie praktyki akwizytorów. – Najwięcej od osób w wieku powyżej 60 lat – mówi Małgorzata Cieloch z UOKiK. Świetny haczyk to prezentacje handlowe, a przynęta – zdrowie i medycyna. 74-letni pan Jan, lekko niedowidzący, poszedł na spotkanie mające promować zdrowy tryb życia. Skusił się na dywan za 900 zł, bo „wykładowca” mówił, że jest z sierści rzadkiego zwierzęcia. Takie triki to standard. Firma Pollana w Sierosławiu (woj. wielkopolskie) dostała od UOKiK karę ponad 107 tys. zł m.in. za zapewnienia, że wełniane komplety pościelowe produkowane przez tę firmę „pochodzą z Włoch”. – Ze względu na łatwowierność i brak dystansu seniorzy to grupa konsumentów najbardziej podatna na kupowanie od razu w czasie prezentacji – mówi Cieloch. W dodatku akapity umów dotyczące reklamacji, zwrotów i rozwiązania umowy z premedytacją drukowane są małą czcionką – dla seniora niemal niemożliwą do odczytania. Inny model – zwieść seniora, podłączając się pod akcje urzędowe i duże kampanie reklamowe.

 Gdy ruszyła telewizyjna kampania informacyjna o cyfryzacji telewizji, w Polskę wyszły tysiące sprzedawców – dekoderów, anten i usług telewizyjnych. – Ostrzegałem matkę, żeby nikogo nie wpuszczała, ale sprzedawca podszył się pod administratora. Mówił, że mama musi zainstalować nową antenę i dekoder, bo wyłączają nadawanie telewizji naziemnej – opowiada Grzegorz, prawnik z korporacji finansowej w Warszawie. Matka nadała się nabrać, choć miała już kablówkę. Kiedy wiosną Telekomunikacja Polska zmieniała markę na Orange, domokrążcy zwodzili klientów, że trzeba podpisać obowiązkowy aneks do umowy na usługi telekomunikacyjne. Przychodzili np. z firmy o nazwie Telekomunikacja Dzień Dobry. – Sprzedawca pukał do drzwi, przedstawiając się„telekomunikacja dzień dobry”. Klient odbierał to jako wizytę przedstawiciela TP. Ofiary przekonywano, że agent zbiera podpisy do obowiązkowych aneksów. A były to umowy z nowym operatorem – opowiada Jacek Strzałkowski, rzecznik Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Urząd został zalany skargami – tylko w pierwszym półroczu wpłynęło 1,4 tys. pism. – Najwięcej od emerytów i rencistów, którzy widząc reklamy telewizyjne, otwierali drzwi. Oni niechętnie czytają umowy, rzadko składają reklamacje, a przedsiębiorcy wykorzystują ich ufność – dodaje Strzałkowski. Klasyka to podszywanie się pod przedstawicieli zarządcy domu czy spółdzielni mieszkaniowej. – Administracja. Wymieniamy drzwi. Co tu u pani jest do wymiany? – przywitała się trójka „fachowców”, wchodząc do mieszkania 79-letniej Marii z Wilamowa (warmińsko-mazurskie). Emerytka poczęstowała ich herbatą, ale nie wypiła nawet pół filiżanki, gdy jeden z fachowców łomem rozprawił się ze starymi drzwiami w jej mieszkaniu. Musiała skorzystać z oferty. Za wymianę trzech skrzydeł z futrynami (najtańszy model z marketu budowlanego) kazano jej zapłacić 8 tys. zł. Tyle nie miała, więc podpisała podsuniętą jej umowę na sprzedaż ratalną. Gdy o sprawie napisały gazety, zaciekawiając lokalną policję, właściciel firmy zgodził się obniżyć rachunek do 2 tys. zł. Ale zwykle niewiele da się zrobić. – Sądy zazwyczaj stwierdzają, że dobrowolnie podpisana umowa jest ważna. Umyślne wprowadzenie klienta w błąd jest trudne do udowodnienia – mówi Strzałkowski.

Rodzina albo agenci

 Psychologowie społeczni podkreślają, że podatność osób starszych na manipulacje wynika z... potrzeby towarzystwa. W przypadku jednej czwartej Polaków po 65. roku życia samotność wywołuje stany depresyjne. Gdy dzieci lub wnukowie mają dla nich mało czasu, towarzystwo organizuje im ktoś inny. Akwizytor, domokrążca albo agent funduszu. Już w latach 70. komicy z grupy Monty Pythona naśmiewali się z handlarzy wykorzystujących ludzką naiwność.

W jednym ze skeczy do drzwi staruszki puka mężczyzna: – Jestem włamywaczem, przyszedłem panią okraść. – Nie wpuszczę pana, na pewno sprzedaje pan encyklopedie! – odkrzykuje seniorka. – To, że osobę starszą łatwiej zmanipulować, nie wynika wyłącznie z czynników historyczno-społecznych – zastrzega dr Mateusz Gola, neurokognitywista ze Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej, który bada procesy zachodzące w ludzkim mózgu. – Na starość człowiek ma gorszy wzrok czy słuch, nie chce mu się czytać umów. U niektórych mamy do czynienia z neurodegradacją. W wyniku działania wolnych rodników tlenowych zanikają neurony w płatach przedczołowych, obszarach odpowiedzialnych za krytyczne myślenie, analizę i wyciąganie wniosków – tłumaczy dr Gola. Panu Bogumiłowi, zamiast korzystać z renty w odwróconej hipotece, bardziej opłacałoby się sprzedać mieszkanie, wynająć małą kawalerkę i żyć z zaoszczędzonych pieniędzy. Ale, podobnie jak wielu innych klientów FH Dom, jest tak wdzięczny funduszowi, że wystąpił w klipie na promocyjnym wideoblogu.

Mówi, że otrzymywane 501 zł pozwoli mu zająć się dziełem życia – namalowaniem na nowo słynnej, a niezachowanej do dziś wspaniałej kurtyny Teatru Stanisławowskiego w Starej Pomarańczarni w Łazienkach. Sam fundusz, jak twierdzi Robert Majkowski, na razie notuje straty. To dlatego, że dotąd głównie przejmował mieszkania i wypłacał renty. Ale dla starszych ludzi czas płynie szybko i nadchodzi czas żniw. Niedawno FH Dom sprzedał jedno z pierwszych „uwolnionych” mieszkań. Bilans? Seniorka odstąpiła mieszkanie wycenione na 490 tys. zł. Przez rok pobierała około 1 tys. zł renty. Po jej śmierci fundusz zlicytował lokal za 530 tys. zł. Zarobił ponad pół miliona zł.
Okładka tygodnika WPROST: 39/2012
Więcej możesz przeczytać w 39/2012 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 39/2012 (1545)

  • Państwo to my 23 wrz 2012, 12:00 Mówiąc wprost, najnudniejszym i najbardziej nadużywanym – także przez media – zdaniem ostatnich tygodni jest „Państwo nie działa” (ewentualnie w wariancie dokonanym „Państwo znów nie zadziałało”). Jest to sformułowanie bezpłodne, bo nic... 4
  • Ubogaceni 23 wrz 2012, 12:00 To w miarę jasne, że właściwym miejscem dla pianki do golenia nie są księżowskie kolana. I że w gimnazjum w Lubinie zabrakło dorosłego, który wytłumaczyłby dzieciakom, że zabawa polegająca na łażeniu na czworakach i składaniu hołdu dyrektorowi przez dotykanie tej pianki nosem... 6
  • O. Zięba: Niech to się więcej nie powtórzy 23 wrz 2012, 12:00 Izabela Smolińska Co ojciec myśli o otrzęsinach w lubelskim Gimnazjum Salezjańskim? O. Maciej Zięba: Mamy do czynienia ze zjawiskiem niesmacznym w głupiej poetyce otrzęsin, ale dostrzeganie w tym wielkich kontekstów i budowanie wielkich... 8
  • Elektroniczny przebój wszech czasów 23 wrz 2012, 12:00 Mimo narzekań recenzentów, że iPhone 5 jest mało innowacyjny i na wielu polach trudno mu konkurować z najgroźniejszymi rywalami, popyt nań okazał się rekordowy. 8
  • Ranking cytowalności: „Wprost” na czele 23 wrz 2012, 12:00 Najnowsze raporty o cytowalności nie pozostawiają wątpliwości, który tygodnik jest najbardziej opiniotwórczy w Polsce. W sierpniu media powoływały się na publikacje „Wprost” aż 448 razy 8
  • Maraton Warszawski tuż-tuż 23 wrz 2012, 12:00 Osiem tysięcy zawodników, start na moście Poniatowskiego, meta na Stadionie Narodowym – 34. Maraton Warszawski będzie miał wyjątkową oprawę. Jak co roku, na trasie biegnącym będą mogli towarzyszyć kibice. Ciekawie może być zwłaszcza na Ursynowie. 10
  • Ruszył plebiscyt Złote Kaczki 2012 23 wrz 2012, 12:00 "W ciemności" Agnieszki Holland wygląda na pewniaka. Film był nominowany do Oscara, a na 37. FPFF w Gdyni otrzymał Złote Lwy. Ale konkurencja nie będzie łatwa. W stawce znalazły się też m.in. „80 milionów” Waldemara Krzystka, „Róża” Wojciecha... 10
  • Iker Casillas oddał hołd Dawidowi Zapiskowi 23 wrz 2012, 12:00 W ubiegły wtorek zmarł Dawid Zapisek, 14-letni gdańszczanin cierpiący na nieuleczalną chorobę o podłożu genetycznym – rdzeniowy zanik mięśni typu I. Polska usłyszała o nim w czasie Euro 2012. 10
  • Sekretne życie homoksięży 23 wrz 2012, 12:00 Były ksiądz, dziś ojciec rodziny Piotr Napiwodzki, właśnie skończył pisanie książki o życiu seksualnym duchownych. Ma ona być głosem w dyskusji, którą zapoczątkowała w marcu publikacja ks. Tadeusza Isakowicza-Zaleskiego: „Od biskupa do kamerdynera pracują wyłącznie osoby... 10
  • 6,4 miliarda złotych 23 wrz 2012, 12:00 Za taką kwotę konsorcjum Polimex-Mostostal i Hitachi Power Europe wybudują dla Enei blok energetyczny w Elektrowni Kozienice. 10
  • Kto leży w tych grobach? 23 wrz 2012, 12:00 Znów awantury nad mogiłami. Środowiska smoleńskie chciały towarzyszyć ekshumacji ciała Anny Walentynowicz, bo nie ufają prokuraturze. Czy całkowicie bezzasadnie? Chyba nie. 14
  • Błędy się nie zdarzają 23 wrz 2012, 12:00 Badania i identyfikacje po atakach na WTC trwały kilka lat. U nas już po dwóch tygodniach wszystkie ofiary katastrofy smoleńskiej były pochowane. Rozmowa z pragnącym zachować anonimowość specjalistą od identyfikacji zwłok. 20
  • Niewolnicy znad Wisły 23 wrz 2012, 12:00 Niewolnicy 25 kilometrów od Warszawy. Ludzie, którzy latami spłacają dług zaciągnięty u bandytów. Świat bez kontroli. Handlowcy finansujący policję. Niemożliwe? Posłuchajcie Wietnamczyków z Wólki Kosowskiej. 24
  • Rysa na bohaterze 23 wrz 2012, 12:00 Rządowa komisja badająca kulisy awaryjnego lądowania boeinga LOT na warszawskim Okęciu rzuci cień na pilotów, w tym na bohaterskiego kapitana Tadeusza Wronę. 30
  • Pajęczyca 23 wrz 2012, 12:00 Kiedyś wysyłała Jarosławowi Kaczyńskiemu kasztany, które miały neutralizować negatywne promieniowanie. Od kilku lat posyłana jest przez PiS na kluczowe misje medialne. Janina Goss, bo o niej mowa, ma teraz zrobić porządek w „Gazecie Polskiej Codziennie”. 36
  • Polski więzień świata 23 wrz 2012, 12:00 Czy 24 tys. zł rocznie, bo tyle ma kosztować polskiego podatnika utrzymanie serbskiego zbrodniarza wojennego Radislava Krsticia, to dużo? 40
  • Długa lekcja udawania 23 wrz 2012, 12:00 Młodzież udaje, że chodzi na religię. Katecheci udają, że religii uczą. Dyrektorzy udają, że dają młodym wolny wybór. 42
  • Wajda w reklamie – cdn. 23 wrz 2012, 12:00 Film promocyjny dla Amber Gold i OLT express miał powstać. Akson Studio, firma produkująca „Wałęsę”, miało go zrealizować. W rolach głównych Andrzej Wajda i Robert Więckiewicz. Przynajmniej tak twierdził sam Michał Kwieciński, producent „Wałęsy”.... 48
  • Sarmacice bez łechtaczki 23 wrz 2012, 12:00 Tusk rzuca kobietom ochłapy i za to Manuela Gretkowska klaskać mu nie będzie. I chce go zmuszać, zmuszać, zmuszać... 51
  • Dziwne życie mediów 23 wrz 2012, 12:00 Czym żyła Polska w ostatnim tygodniu? Kolanami pewnego salezjanina, podmianą nieboszczyków oraz kolejnymi wpadkami ministra Gowina. 56
  • Mizeria polityków 23 wrz 2012, 12:00 O premierze Tadeuszu Cymańskim szkoda gadać, natomiast ciekawa jest popularność Aleksandra Kwaśniewskiego (patrz poprzedni numer „Wprost”) jako ewentualnego kandydata na to stanowisko. 58
  • Generał, nastojaszczij Poliak 23 wrz 2012, 12:00 Breżniew nie zamierzał interweniować w Polsce. Putin nie chce zwady między Moskwą a Warszawą. O minionych i obecnych relacjach Rosyjsko-Polskich mówi Michaił Gorbaczow w rozmowie z Michałem Koboską. 60
  • Ofiara losu 23 wrz 2012, 12:00 To był czarny tydzień dla Mitta Romneya. Po tym jak obraził prawie połowę Amerykanów, już chyba tylko on sam wierzy, że zostanie prezydentem. 64
  • Gruzińskie marzenie 23 wrz 2012, 12:00 Gruzini zdecydują, czy zostawić przy władzy człowieka, który poprowadził ich do wojennej klęski. Nie wiadomo, czy i tym razem Micheil Saakaszwili wyjdzie z wyborów obronną ręką. Opozycja nie ma wątpliwości – będą fałszerstwa. 68
  • Polowanie na siwego 23 wrz 2012, 12:00 Jedni chcą coś od nich wziąć. Na przykład mieszkanie. Inni wolą im coś sprzedać. Na przykład najdroższy na świecie komplet garnków. Uważaj – jutro łowcy seniorów mogą przyjść także do twoich rodziców albo dziadków. 70
  • Samuraje grają o wszystko 23 wrz 2012, 12:00 Dla rynku konsol do gier Nintendo było tym, czym Nokia dla rynku komórek. Teraz japońska firma rozpoczyna nową batalię o pozycję lidera branży. Ofensywa może się jednak szybko przerodzić w walkę o przetrwanie. 74
  • Jasne, pełne, domowe 23 wrz 2012, 12:00 Tyskie, Lech, Warka, Żywiec czy Okocim smakują prawie tak samo. Dlatego narasta w Polsce moda na domowe piwowarstwo. Trunek własnej roboty jest smaczniejszy i tańszy od przemysłowego. 78
  • Obiecująca przyszłość aut 23 wrz 2012, 12:00 Samochody elektryczne są przyszłością transportu. Niestety na razie wymagają częstych przestojów na podkarmienie z gniazdka i trwa to dłużej niż tankowanie. A gdyby nie miały tych wad? 80
  • Trendy 23 wrz 2012, 12:00 Odkrył żarówkę na nowo  Świat potrzebuje superżarówki. Tak uważa legion internautów, którzy z jednodolarowych i bardziej hojnych datków wpłacanych za pośrednictwem portalu inwestycyjnego Kickstarter uzbierali ponad milion na... 83
  • Po pierwsze liczby 23 wrz 2012, 12:00 Wasze dziecko jest z pewnością genialne – no ba! Z takimi genami! – Ale ów geniusz nie chce się przebudzić na zajęciach z matmy? Jest na to sposób. 83
  • Największy zespół świata 23 wrz 2012, 12:00 Dziesięć rzeczy, których o The Beatles jeszcze nie wiecie. Na pięćdziesiąte urodziny zespołu i z okazji premiery nowej wersji filmu „Magical mystery tour” oraz zbioru listów Johna Lennona. 84
  • Wiązka dynamitu 23 wrz 2012, 12:00 „Limonow” Emmanuela Carr?re’a zaskakuje – to nie jest biografia politycznego awanturnika Eduarda Limonowa, ale powieść łotrzykowska z jego udziałem. 87
  • Raport z dobrego miasta 23 wrz 2012, 12:00 Ma 43 lata, mieszka w Nashville i twierdzi, że najbardziej ceni w życiu spokój. Ale kocha też kino. siódmego października HBO pokaże obraz „Hemingway i Gellhorn” z Nicole Kidman w roli słynnej pisarki i żony Ernesta Hemingwaya. 88
  • Królowie niepokoju 23 wrz 2012, 12:00 Wsłuchajcie się w „Shields” Grizzly Bear. Ten album będzie was grzał i kołysał w długie zimowe wieczory. To alternatywna płyta roku. 92
  • Recenzje Jacka Rakowieckiego 23 wrz 2012, 12:00 Dziś mam raczej informacje niż polecenia, bo tydzień spędziłem – zamiast na pokazach prasowych – na festiwalu polskich debiutów w Koszalinie (jest nieźle, warto poczekać na premiery kinowe!). 93
  • Nigdzie indziej 23 wrz 2012, 12:00 Świetlicki i Kaźmierczak doczekali się licznego grona następców. Po duetach Niwea i UL/KR nadszedł czas na panów Brzoskę i Gawrońskiego. 94
  • Tydzień kultury polskiej 23 wrz 2012, 12:00 Na Stadionie Narodowym wystąpił brytyjski zespół Coldplay – młodsze i łagodniejsze U2 tworzące muzykę, która sprawdza się w reklamach butów do biegania. Lider zespołu poruszony atmosferą powiedział, że nie chce opuszczać Warszawy. I dobrze, niech występuje w niej co... 94
  • Muzyczny ranking Piotra Metza 23 wrz 2012, 12:00 Skubas - Wilczełyko, Kayax Klasyczny songwriterski album z gitarą akustyczną to wbrew pozorom szalenie trudna i wymagająca konwencja. Autorskie, minimalistyczne ballady o znakomitych tekstach poruszające się między nowoczesnym, podbudowanym... 95
  • Piotr Kofta wie, co czytać 23 wrz 2012, 12:00 Patti Smith - Poniedziałkowe dzieci, przeł. Robert Sudół, Czarne 2012  Autobiograficzna proza, ale całkiem nie taka, jakiej laik mógłby spodziewać się po matce chrzestnej punk rocka. „Poniedziałkowe dzieci” to czuła... 95
  • Dowcipny kabalista 23 wrz 2012, 12:00 Paweł Passini idzie pod prąd, sytuując się na antypodach tego, co w polskim młodym teatrze powszechnie obowiązujące. Jak najdalej mu do publicystyki. 96
  • Obojętność 23 wrz 2012, 12:00 Wszystko obiecywało sukces – reżyser, która przez ostatnie lata ani razu nie poległa na całej linii, literacki oryginał, który dziś stał się mitem, obsada złożona z gwiazd narodowej sceny. 96
  • Znów im się uda! 23 wrz 2012, 12:00 Wszystko zostanie zamiecione pod dywan i zapomniane. Na nic afery z taśmami Serafina i kumoterstwem w PSL, na nic przekręty z budowaniem autostrad, nie pomoże kompromitacja prokuratury przy okazji afery Amber Gold. Na nic liczne potknięcia... 97
  • W tunelu 23 wrz 2012, 12:00 Przez ostatnie tygodnie wędrowałem po Polsce „za chlebem”. Taki mam zawód i cieszę się bardzo, że po naszym kraju i że tu mam chleb, że nie muszę za nim emigrować do Anglii czy do Niemiec, czy do jakiegokolwiek innego państwa. 97
  • Europa kontra reszta świata 23 wrz 2012, 12:00 Nadal jest największą gospodarką globu, ale drugimi Stanami Zjednoczonymi – nie. O wyzwaniach, zagrożeniach, możliwościach i potencjale Europy debatuje czworo ekspertów. 100
  • Mam receptę na kryzys 23 wrz 2012, 12:00 Rozmowa z Maciejem Owczarkiem, prezesem Enea. 105
  • Dwadzieścia lat po wojnie 23 wrz 2012, 12:00 Dworzec w przebudowie, ludzie tłumaczą mi, jak iść, a przy okazji narzekają: PKP się kończy, szyny rozłażą, tabor rozpada. Takie polskie odwieczne utyskiwanie: a przecież wystaje im z bagaży „Wyborcza”, więc to nie „sekta smoleńska”. 106

ZKDP - Nakład kontrolowany