Odpowiedzialne zarządzanie na podstawie standardów

Odpowiedzialne zarządzanie na podstawie standardów

Nadal niewiele firm zna standardy dotyczące odpowiedzialności społecznej i z nich korzysta. Ich liczba jednak rośnie.
Gdy w Google wpiszemy hasło „CSR”, pojawiają się 243 mln wyników. Gdy wpiszemy „CSR definition”, wyszukiwarka pokazuje 8,5 mln trafień. Mimo to, według badań przeprowadzonych przez PwC oraz SMG/KRC MillwardBrown dla Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, tylko 31 proc. przedsiębiorców w Polsce spotkało się z pojęciem społecznej odpowiedzialności biznesu.

CSR jest pojęciem bogatym; przechodziło ewolucję zarówno w kontekście tematyki, którą to zagadnienie podejmuje, jak też roli CSR w organizacji i w społeczeństwie. Od dyskusji dotyczących konkretnych zagadnień, takich jak problemy społeczne, ekologia, prawa pracownicze, doszliśmy do momentu, gdy CSR jest traktowana jako podejście do zarządzania, dzięki któremu organizacja buduje długoterminowe, stabilne relacje z interesariuszami.

Warto podkreślić trzy elementy, które wydają się kwintesencją dojrzałego podejścia do społecznej odpowiedzialności.

Odpowiedzialne zarządzanie organizacją jest procesem wspierającym podstawowe cele działalności tej organizacji, jakim w wypadku przedsiębiorstwa jest wypracowywanie zysku. Tym samym działania firm, które nie mają uzasadnienia biznesowego (rozumianego także jako wsparcie np. dla marki czy reputacji), trudno traktować jako odpowiedzialne zarządzanie.
Odpowiedzialność dotyczy organizacji z każdego sektora, nie tylko przedsiębiorstwa. Podstawy odpowiedzialności odnoszące się do zasad postępowania, relacji z pracownikami czy interesariuszami zewnętrznymi powinny być takie same, niezależnie od tego, czy głównym celem organizacji jest wypracowywanie zysku, czy realizacja określonych celów społecznych.

CSR (corporate social responsibility), a właściwie SR (social responsibility) to sposób zarządzania organizacją, który odnosi się do szerszego makroekonomicznego kontekstu jej funkcjonowania i stojących przed nią wyzwań społecznych, środowiskowych i ekonomicznych i który tym samym pozwala jej wnosić wkład w szeroko rozumiany zrównoważony rozwój.

Rodzi się więc pytanie, co powinna robić organizacja, jakich zasad przestrzegać oraz jakich narzędzi używać, aby można było o niej powiedzieć, że jest zarządzana w sposób odpowiedzialny?

Standardów jest wiele

Podobnie jak definicji jest coraz więcej standardów, które mają porządkować zagadnienia społecznej odpowiedzialności biznesu i podpowiadać, jakie działania powinny podejmować organizacje odpowiedzialne społecznie. Standardy te możemy podzielić według różnych kategorii.

Mimo że standardów jest wiele, tylko 24 proc. przedsiębiorców w Polsce deklaruje, że znane są im przewodniki bądź standardy dotyczące społecznej odpowiedzialności (na podstawie wyników badań PwC i SMG /KRC MillwardBrown dla PARP), a wśród nich jedynym standardem, który potrafił wskazać minimum co drugi respondent, jest norma ISO 14001.

Nadmiar standardów, których przedsiębiorcy nie znają i nie rozumieją różnic między nimi, utrudnia korzystanie z nich. Dlatego też obiecującym trendem jest próba ich integrowania. Stosowne porozumienia zostały podpisane między kluczowymi organizacjami. Ich efektem jest np. broszura, która pokazuje, w jaki sposób wskaźniki wytycznych do raportowania społecznego Global Reporting Initiative można przełożyć na wymagania ISO 26000. Publikacja ta pozwala użytkownikowi nie tylko porównać wymagania standardów, ale też zobaczyć, że są spójne, a wyznaczane przez nie ramy odpowiedzialności bardzo podobne.

Próbę integracji standardów dotyczących społecznej odpowiedzialności biznesu podjęto także w ramach projektu Koalicja na rzecz Odpowiedzialnego Biznesu, realizowanego przez Pracodawców RP. Opracowany przez PwC w ramach projektu Kodeks odpowiedzialnego biznesu jest oparty na wymaganiach kluczowych standardów CSR: wytycznych GRI, zasad Global Compact, normy ISO 26000, wytycznych OECD, z uwzględnieniem polskiego kontekstu (na podstawie badań oczekiwań interesariuszy). Przygotowany wraz z Kodeksem podręcznik do jego wdrażania odnosi się do poszczególnych standardów, ale przede wszystkim przekłada je na konkretne działania, wskazując, co powinna robić organizacja, aby być uznaną za odpowiedzialną społecznie, zgodnie z wymaganiami Kodeksu.

Magia ISO

Pod koniec listopada tego roku zostanie oficjalnie ogłoszona norma ISO 26000 w polskiej wersji językowej. Jest to norma dotycząca odpowiedzialności społecznej, opublikowana przez ISO w listopadzie 2010 r. Fakt, że we wspomnianych badaniach co trzeci pytany mówił, że zna tę normę (mimo że nie jest ona jeszcze dostępna w polskiej wersji językowej), potwierdza, że ISO jest marką powszechnie znaną i rozpoznawalną, chociaż przyporządkowanie numeru do zagadnienia, którego dotyczy norma, sprawia nam już często trudność. Magia ISO może znacząco pomóc jednak tematyce społecznej odpowiedzialności biznesu.

Od chwili gdy na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych powstał Respect Index (indeks spółek odpowiedzialnych społecznie), w którym znalazły się czołowe polskie przedsiębiorstwa, w wielu środowiskach zmieniło się podejście do społecznej odpowiedzialności i koncepcja ta zaczęła być traktowana poważniej.

Tak samo pojawienie się standardu organizacji powszechnie znanej, której normy są wdrażane na świecie, może być dla wielu sceptyków wskazaniem, że odpowiedzialne zarządzanie to konkretne procesy i narzędzia, które powinny być wykorzystywane w organizacji. Można je wskazać, nazwać, zmierzyć efekty ich wdrażania. W tym kontekście słabą stroną ISO 26000 jest to, że jest to norma o charakterze przewodnika, a zatem wskazuje obszary, procesy, narzędzia i działania, ale nie definiuje minimum niezbędnego dla organizacji, by ta mogła powiedzieć, że jest odpowiedzialnie zarządzania, zgodnie z wytycznymi ISO 26000.

Są już jednak przedsiębiorstwa w Polsce, które z niej korzystają. Przykładem może być KGHM Polska Miedź SA, którego strategia społecznej odpowiedzialności przedstawiona w raporcie społecznym firmy jest oparta na obszarach ISO 26000. Od ubiegłego roku także struktura corocznego Raportu Dobrych Praktyk wydawanego przez Forum Odpowiedzialnego Biznesu jest ułożona zgodnie z wymaganiami normy ISO 26000.

Analiza tego raportu pozwala też zobaczyć, w których obszarach firmy działające w Polsce i zgłaszające swoje praktyki do raportu są już bardzo zaawansowane, a gdzie robią jeszcze niewiele.

Nie tylko ISO

Mimo że nadal niewiele firm zna standardy dotyczące odpowiedzialności społecznej i z nich korzysta, warto podkreślić, że ich liczba jednak cały czas rośnie. Przykładem standardu, który jest coraz częściej stosowany, mogą być wytyczne do raportowania społecznego Global Reporting Initiative. Przyglądając się wynikom konkursu na najlepiej sporządzone raporty społeczne organizowanego przez PwC, Forum Odpowiedzialnego Biznesu i CSR Consulting, można zauważyć nie tylko, że coraz więcej firm publikuje raporty dotyczące danych pozafinansowych, ale też że coraz częściej są one zgodne z międzynarodowymi wytycznymi, w szczególności z GRI. To potwierdza, że przedsiębiorstwa są coraz lepiej przygotowane na przyjęcie międzynarodowych standardów, które oprócz tego, że umożliwiają uporządkowanie własnej działalności, pozwolą im również porównać się z innymi firmami, także zagranicznymi.

Firmy korzystają też ze standardów, które nie są wymieniane jednym tchem wśród norm dotyczących odpowiedzialności społecznej. Na przykład od kilku lat DB Schenker stosuje model doskonałości EFQM. Dotyczy on nie tylko procesów, ale ocenia całość funkcjonowania przedsiębiorstwa, począwszy od przywództwa, strategii, partnerstwa i zasobów, poprzez procesy, produkty i usługi, a skończywszy na satysfakcji pracowników, klientów, społeczeństwa i wynikach. Model zakłada ustawiczną ocenę zarówno potencjału firmy, jak i jej konkretnych wyników w obszarach współpracy z interesariuszami. Niezależnie od branży, w której funkcjonują przedsiębiorstwa, jednym z kluczowych elementów jest współpraca i odpowiadanie na potrzeby interesariuszy, budowanie relacji i dialog z nimi. Dzięki temu interesariusze mają też realny wpływ na działania firm.

Standaryzacja – czy to ten kierunek?

Złożoność tematyki społecznej odpowiedzialności biznesu, jej niezrozumienie i niska wiedza w społeczeństwie o tym zagadnieniu to czynniki, które powodują, że nałożenie ram pojęciowych, a także narzędziowych wydaje się istotne dla rozwoju tego podejścia bez jego wypaczania. Pomoże to nie tylko uczynić bardziej spójnymi działania podejmowane przez organizacje, zwłaszcza przedsiębiorstwa, w ramach odpowiedzialności społecznej, ale też ułatwi interesariuszom zrozumienie tej koncepcji i korzyści, jakie daje jej wdrażanie.

Aleksandra Stanek-Kowalczyk, PwC

Okładka tygodnika WPROST: 44/2012
Więcej możesz przeczytać w 44/2012 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 44/2012 (1550)

  • Pycha zawsze będzie ukarana 28 paź 2012, 12:00 Mówiąc wprost, Polska nie Ameryka, Donald nie Barack. Ale nie da się uniknąć porównań i skojarzeń, skoro same wpadają w ręce. Amerykańska kampania wyborcza, której finał już za kilka dni, nagle stała się absolutnie fascynująca.... 4
  • Błogosławiona wina 28 paź 2012, 12:00 Gdy media doniosły o smutnej alkoholowo-latarnianej przygodzie warszawskiego sufragana, oczami duszy zobaczyłem triumfujących antyklerykałów, którzy – byłem pewien – zaraz zaczną nowy seans międlenia bezrozumnych... 6
  • Kora bez badań 28 paź 2012, 12:00 Znana wokalistka Olga Jackowska będzie sądzona za posiadanie blisko 3 g marihuany. Sąd Okręgowy w Warszawie uchylił jednak decyzję sądu niższej instancji, który zalecał poddanie piosenkarki badaniom psychiatrycznym i uzupełnienie jej... 8
  • Muzeum pokazane w Nowym Jorku 28 paź 2012, 12:00 Konferencja poświęcona koncepcji Muzeum Historii Żydów Polskich odbyła się w środę w nowojorskim gmachu WTC 7. – To ma być muzeum życia, a nie Holocaustu jak Auschwitz-Birkenau. Chcemy pokazać czas współistnienia dwóch kultur,... 8
  • Syzyfowe prace Stonesów 28 paź 2012, 12:00 Leciwe gwiazdy rocka nie mają łatwo. Z wiekiem ubywa wigoru, a przybywa utworów. The Rolling Stones, którzy właśnie świętują 50. urodziny, musieli na próbach przed rozpoczęciem globalnej trasy przećwiczyć ponad 70 kawałków. Mniej... 8
  • Estetyczna zmiana w Związku 28 paź 2012, 12:00 To kwestia smaku. Zawsze wolałam Zbigniewa Bońka od Zdzisława Kręciny, a Michała Listkiewicza od Grzegorza Laty. Ten ostatni wywoływał we mnie odruchowy odrzut jeszcze długo przed Euro 2012, które stało się karnawałem jego gaf i... 9
  • Ofensywa Apple 28 paź 2012, 12:00 Amerykański koncern przedstawił w zeszłym tygodniu na specjalnej konferencji prasowej iPada 4 i iPada Mini. W Polsce oba dostępne będą od 2 listopada. Mini ma 7,9-calowy ekran i szczególnie ważne zadanie do wykonania. Odciągnąć uwagę... 9
  • Najważniejsze to zachować czujność 28 paź 2012, 12:00 Ambasada USA w Warszawie rozsyła SMS-y, w których ostrzega przed obchodami polskiego Święta Niepodległości. Krótkie wiadomości z linkiem do strony internetowej przedstawicielstwa dostają wszyscy Amerykanie, którzy kiedykolwiek... 9
  • Rebelianci kontra Google 28 paź 2012, 12:00 W internetowym imperium Google buntują się prowincje: od Brazylii, przez Francję, po polskie Allegro. Pod sztandarami walki o równe prawa – i pieniądze. Zgodnie z regułą: „Jeśli nie ma cię w internecie – nie... 10
  • Prokuratura wróciła do domu Olewnika 28 paź 2012, 12:00 W miniony piątek, dokładnie 11 lat po zniknięciu Krzysztofa Olewnika, prokuratorzy z Gdańska w asyście funkcjonariuszy CBŚ weszli do jego domu w Drobinie. Śledczy postanowili przeprowadzić eksperyment procesowy. Data jego przeprowadzenia... 10
  • Możemy powtórzyć Smoleńsk 28 paź 2012, 12:00 Rozmowa z ekspertami, którzy na zlecenie Discovery przeprowadzili kontrolowaną katastrofę lotniczą Boeinga 727. 10
  • Cud in vitro 28 paź 2012, 12:00 Są na świecie dzięki in vitro. Księża uważają, że nie miały prawa, że są niezgodne z planem Bożym. Czy Bóg chciał, by Karoliny, Konstancji i Ivana nie było? Ich rodzice mają dość dyskryminacji. Protestują i Zapowiadają procesy. 14
  • Pochwała życia w cywilizacji śmierci 28 paź 2012, 12:00 Karolina, Konstancja i Ivan. Troje z 15 tysięcy wyjątkowych dzieci. Urodziły się dzięki in vitro. Wiedzą o tym i są z tego dumne. Nie mogą zrozumieć, dlaczego dla kościoła są gorsze. 18
  • Rozmnażanie pod Jasną Górą 28 paź 2012, 12:00 W cieniu Świętej Wieży toczy się ostra walka o to, kto jest w Częstochowie ważniejszy: prezydent miasta, który chce refundować mieszkańcom in vitro, czy arcybiskup, który chce takich zabiegów zakazać. 22
  • Wszystkie odloty Muchy 28 paź 2012, 12:00 Co uratowało Joannę Muchę? Brak następcy? Plotki o rzekomej ciąży? Czy to, że jest piękną kobietą. Wszystko po trochu. 26
  • Polska na Oksfordzie 28 paź 2012, 12:00 Tego jeszcze nie było. O Polsce będą uczyć w Oksfordzie! Ba, z Polski będzie można zrobić doktorat. I to już w przyszłym roku. 32
  • Uwodzenie Olka 28 paź 2012, 12:00 Były prezydent znów myśli o powrocie do polityki. Coraz poważniej przymierza się do Brukseli. Jeśli nie z Millerem i Palikotem, to sam. Komu uda się taniec odbijany z Aleksandrem Kwaśniewskim? 36
  • Potwora może rozboli brzuch 28 paź 2012, 12:00 Rozśmieszał, a teraz straszy. Ale na poważnie. Maciej Stuhr w filmie „Pokłosie” o historii Jedwabnego na chwilę ściągnął maskę aktora. 40
  • Fiskus odbiera dzieci 28 paź 2012, 12:00 Bezduszne zamknięcie w więzieniu samotnej matki dwójki dzieci to nowy sposób skarbówki na egzekwowanie długów. To nie sposób, to barbarzyństwo – mówi profesor Wiktor Osiatyński. 46
  • Kołakowski i idea prawdy 28 paź 2012, 12:00 Felieton ten dedykuję pamięci Leszka Kołakowskiego, którego 85. rocznicę urodzin właśnie obchodziliśmy, a którego myśl i osoba były mi bardzo bliskie. Kołakowski w jednym z ostatnich niewielkich tekstów pisał, że bez idei prawdy... 50
  • Kobieta, czyli ciało 28 paź 2012, 12:00 Ostatni tydzień posłowie i media poświęcili ciałom. W szczególności ciałom kobiet. I nie chodzi tylko o zwyczajowe seksistowsko-chamskie wypowiedzi członków SLD. Chodzi o coś więcej, chodzi o uprzedmiotowienie kobiet. Ciało mężczyzn... 52
  • Szajba po czesku 28 paź 2012, 12:00 Ty świnio! To najłagodniejszy z epitetów, jakimi w ostatni wtorek grupa zadymiarzy przywitała w praskiej księgarni byłą amerykańską sekretarz stanu Madeleine Albright. Przy okazji obrzucili ją przyniesionymi w tym celu plakatami i... 54
  • Jastrząb kontra jastrząb 28 paź 2012, 12:00 Za tydzień wybory w USA. Dla świata nie ma znaczenia, kto wygra, bo Ameryka i tak pozostanie jego policjantem. Nawet jeśli nie podoba się to ani światu, ani Amerykanom. 56
  • Na ratunek Somalii 28 paź 2012, 12:00 Po latach niepowodzeń zachodu w Upadłej Somalii szanse na pokój przynosi inwazja sąsiedniej Kenii. 62
  • Pedofil z BBC 28 paź 2012, 12:00 W Wielkiej Brytanii wybuchła pedofilska afera, która może uderzyć w BBC mocniej, niż afera podsłuchowa zatrzęsła imperium Murdocha. 64
  • Kolorowe wozy z burgerami 28 paź 2012, 12:00 Kotlet z mrożonki, hot dog z mikrofali ? Gastronomiczny koszmar odchodzi do lamusa. Do ulicznego jedzenia biorą się zapaleńcy, a biznes na kółkach kręci się coraz szybciej . 67
  • Życie na sprzedaż 28 paź 2012, 12:00 Bez pomocy rządu, posłów, ustaw i NFZ powstała w Polsce innowacyjna, skuteczna, całkowicie prywatna i bardzo zyskowna branża usług medycznych. 72
  • Grexit straszy Unię 28 paź 2012, 12:00 Sama plajta Grecji to z globalnej perspektywy grosze. Grozi jednak efektem domina i wepchnięciem całego świata w otchłań recesji. Dlatego Niemcy szykują… nowy FOZZ. 74
  • Sześć dróg, jeden kierunek 28 paź 2012, 12:00 Trzymanie deficytu budżetowego na wodzy i szerokie otwarcie drzwi zagranicznym inwestycjom – to recepty naszego regionu na kryzys. 77
  • Ania w krainie dorosłych 28 paź 2012, 12:00 Poważniejsza niż dotychczas, ale jednocześnie mniej smutna. Z nową płytą wraca Ania Dąbrowska. W rozmowie z Piotrem Metzem przyznaje: mój temat teraz to przemijanie. 81
  • Puenty jak zwykle straszne 28 paź 2012, 12:00 Gdy mówiono o nim „legenda”, uśmiechał się z dobrotliwą ironią. Chyba tego nie lubił. Nie rozczulał się nad sobą. 84
  • Bez ckliwości 28 paź 2012, 12:00 „Miłość” jest portretem dojrzałej pary, w której życie wdziera się choroba. piękną opowieścią o starości, bliskości, odpowiedzialności, odchodzeniu. Michael Haneke stworzył film wybitny. 86
  • Kobieta ma głos 28 paź 2012, 12:00 Natasha Khan, cudowne dziecko indie popu, wydała trzecią płytę – najlepszą – sygnowaną nazwą Bat for Lashes. 88
  • Patrol filmowy Tomasza Raczka 28 paź 2012, 12:00 Najbardziej konsekwentny anty-Bond w 23-odcinkowej historii oficjalnych części cyklu filmów o przygodach agenta 007. Jeśli ktoś nie jest przywiązany do ich charakterystycznych cech, nie będzie żałował tej przemiany, ale ortodoksyjni... 89
  • Muzyczny ranking Piotra Metza 28 paź 2012, 12:00 1. Peter Gabriel So, 25th, Anniversary Edition EMI Jedną z najważniejszych płyt lat 80. często pamięta się głównie z przebojowych hitów, zapominając chociażby o duecie Gabriela z Laurie Anderson. Teraz, dzięki dodatkowym materiałom,... 90
  • Piotr Kofta wie, co czytać 28 paź 2012, 12:00 Stacja Muranów Beata Chomątowska Czarne 2012 Znakomity reportaż o dziejach warszawskiej dzielnicy, którą najpierw Niemcy, zabijając getto, zamienili w morze gruzów, a która po wojnie stała się polem starcia modernistycznych idei z... 90
  • Tydzień kultury polskiej 28 paź 2012, 12:00 Długo myślałem, która gwiazda oprócz Madonny i Stinga może wypełnić Stadion Narodowy. Życie wymyśliło za mnie. Za rok wystąpi tam zespół, który w Polsce sprowokował powstanie odrębnej subkultury. Nieważne, że dostawała ona... 92
  • Od ucha do ucha 28 paź 2012, 12:00 Kiedyś, od ucha do ucha, można było się śmiać. Dziś śmiać się nie wypada, bo jest to bardzo podejrzane. Osoba uśmiechnięta to albo osoba nieświadoma, czyli w podtekście głupia, albo cyniczna, czyli przebiegła i z układu (najlepiej... 94
  • Rondo bohaterów 28 paź 2012, 12:00 Decyzje dotyczące tego, kogo uznać za winnego powodzi na Stadionie Narodowym, mają być podjęte właśnie dzisiaj, chociaż z przecieków – a przecieki są naszą specjalnością, również narodową – można już wysnuć jeden... 94
  • Odpowiedzialne zarządzanie na podstawie standardów 28 paź 2012, 12:00 Nadal niewiele firm zna standardy dotyczące odpowiedzialności społecznej i z nich korzysta. Ich liczba jednak rośnie. 96
  • Nowy model rynku gazu – konsultacje z rynkiem 28 paź 2012, 12:00 Wprowadzając nowy model rynku gazu i zasady dotyczące korzystania z sieci gazociągów przesyłowych w Polsce, Gaz-System SA od maja do października 2012 r. zorganizował cztery edycje warsztatów dla uczestników rynku gazu. Celem spotkań... 98
  • Społeczna odpowiedzialność biznesu w Expom SA 28 paź 2012, 12:00 Kilka słów o firmie Expom SA specjalizuje się w produkcji wysoko przetworzonego produktu finalnego dla najbardziej perspektywicznych branż. Przedsiębiorstwo z 60-letnim doświadczeniem z sukcesami prowadzi działalność w branży metalowej... 98
  • Atlas: ekologia i kultura 28 paź 2012, 12:00 Właściciele i zarząd Grupy Atlas, polskiego lidera chemii budowlanej, wyznaczają przedsiębiorstwu znacznie szerszy kontekst działań, wykraczający poza ofertę nowoczesnych, bezpiecznych i sprawdzonych produktów. Dzięki spójnej strategii odpowiedzialnego biznesu marka Atlas... 99
  • Znaki czasu 28 paź 2012, 12:00 Im krócej, tym lepiej. Takie czasy. Kropka jako cel ostateczny pod ukrytym wykrzyknikiem. Upadek myślników i znaków zapytania – to też znak naszej cywilizacji. Kalejdoskop podróży próbowałem zapisać w poprzednim felietonie w... 114

ZKDP - Nakład kontrolowany