Bezsens arytmetyki w polityce

Bezsens arytmetyki w polityce

Dodano:   /  Zmieniono: 1
Byłem zwolennikiem ordynacji większościowej w wyborach do Sejmu. Ale wiele doświadczeń, a zwłaszcza ostatnio Ukrainy, wskazuje na to, że w nierozwiniętej demokracji lub psującej się demokracji ordynacja większościowa może zamienić się w oligarchię pieniędzy i wpływów. Więc proporcjonalna ze śladem większościowej jak w Polsce? Też niedobrze, bo gdyby dziś były wybory i uznać by za trafne sondaże opinii publicznej, nie dałoby się utworzyć rządu. Oczywiście, tak bywało w kilku krajach, ale to nie jest ani zdrowe, ani sensowne.

We wtorek wybory w Stanach Zjednoczonych. Wymyślono tam kiedyś system elektorski, który miał polegać na tym, że obywatele wybierają najbardziej światłych przedstawicieli, by ci wybrali, po namyśle, prezydenta. Teraz to jest tylko maszynka do głosowania, która nieco wypacza czysto arytmetyczny wynik. Jednak to zaledwie jeden kłopot z wyborami USA, znacznie poważniejszy polega na tym, że różnica między kandydatami jest liczbowo minimalna, a programowo kolosalna. Bardzo łatwo może się zatem zdarzyć, że Amerykanie niemal przypadkiem wybiorą jednego z dwu kandydatów, których różni niemal wszystko: od zasadniczej kwestii podatków po równie zasadniczą – służby zdrowia. Od wizji moralnej liberalnych swobód po stosunek do Rosji czy w ogóle do wojny. Czy to świadczy, że Ameryka jest aż tak podzielona i aż tak skłócona? Ależ nie – jest to jedynie wynikiem walki wyborczej, w której trzeba prezentować wyraziste poglądy, żeby zyskać zainteresowanie, poparcie i wygrać. Czy to świadczy o tym, że Ameryka zmieni się po wyborze jednego z kandydatów? Także w niewielkim tylko stopniu, bo prezydent aż tak wiele nie może. Świadczy to zatem wyłącznie o tym, że arytmetyka całkowicie zdominowała demokrację.

Najciekawsze jest jednak to, że wszyscy zdają sobie sprawę z tego faktu, ale nie wiedzą, jak sobie z tym nonsensem poradzić. W Unii Europejskiej wprowadzono w niektórych przypadkach wcale nie taką głupią polską zasadę liberum veto, ale nadużywanie jej jest – jak wiemy – zgubne. Innych pomysłów, poza czysto teoretycznymi, na razie brak. Czy zatem uczestnicząc w demokracji arytmetycznej, mamy w ogóle do czynienia z demokracją?

W Polsce na razie nie ma wyborów, ale ani się obejrzymy, a będą, i to te najmniej demokratyczne, czyli do Parlamentu Europejskiego. Teraz zaczęto rozważać zmiany w ordynacji, tak żeby bardziej przypominała parlamentarną, ale czy to jest rzeczywiście najważniejsze? Czy PE powinien być ciałem, w którym reprezentowane są partie polityczne odpowiednio do ich popularności w danych krajach? Czy znajomość języków oraz minimalna kompetencja nie są niezbędne? Ale jak to osiągnąć? Przecież nikt nie odważy się naszych ewentualnych przedstawicieli egzaminować z angielskiego czy francuskiego.

Zaś co do kompetencji, to pytanie dotyczy także wyborów krajowych. Przecież, wyjąwszy ze czterdziestu polityków w skali kraju, reszty nie znamy i na ogół znać nie chcemy. Kiedy więc głosujemy na listy partyjne, poddajemy się presji matematyki, a w wyjątkowych przypadkach przechodzi ktoś nie z jednego z pierwszych miejsc.

Problem stał się ważny dlatego, że po stosunkowo długim okresie pokoju wewnętrznego w większości państw Zachodu zaczyna się wojna na pozór o programy ekonomiczne, ale w istocie ideologiczna. Do niedawna w zasadzie było obojętne, czy kanclerz w Niemczech jest z CDU, czy z SPD. Niewielkie wewnętrzne różnice. Obecnie przy konieczności podejmowania decyzji ekonomicznych, które są tylko pozornie ekonomicznymi, a w istocie ideologicznymi, zmiana władzy w rezultacie niewielkiej przewagi może oznaczać zmianę znacznie bardziej poważną, niż sądzimy. A ponadto coraz większe znaczenie w krajach Zachodu mają tak zwane sprawy moralne, co do których na ogół w ogóle nie może być zgody. Tu decyzja arytmetyczna 52 proc. do 48 proc. może powodować zniewolenie połowy społeczeństwa.

Co na to poradzić? Dziś nie da się zrobić nic, ale trzeba już myśleć nad zupełnie nowymi ordynacjami wyborczymi, które ilość (arytmetykę) jakoś zrównoważą jakością, czyli wiedzą na temat kompetencji.
Więcej możesz przeczytać w 45/2012 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 1

Spis treści tygodnika Wprost nr 45/2012 (1551)

  • Między trotylem a linczem 4 lis 2012, 14:00 Mówiąc wprost, serdecznie gratuluję. Na poważnie, bez kpin. Gratuluję Platformie efektu wizerunkowego, jaki zaliczyła na skutek „wybuchu trotylu”. Czegoś takiego nie było od wielu miesięcy. Miesięcy, w czasie których nic... 4
  • Jak śmiać się z przemijania 4 lis 2012, 14:00 To naprawdę zabawne obserwować, jak w epoce twardego racjonalizmu i zimnego rozumu zmartwychwstają dawno umarłe pogańskie zabobony. Pudelkowy niby-satanista przywołujący na scenę Nergala, czyli stare sumeryjskie bóstwo zaświatów,... 6
  • Skaner 4 lis 2012, 14:00 WIELKI, WIĘKSZY JANOWICZ Ma zaledwie 21 lat, aż 203 cm wzrostu i nerwy ze stali. Serwuje z prędkością 230 km na godzinę, zaskakuje dropszotami, odgrywa dla większości tenisistów nieodbieralne piłki lądujące tuż obok jego wielkich... 8
  • Nienawiść po polsku 4 lis 2012, 14:00 Czy Polacy przestali nienawidzić? W żadnym razie. Antysemityzm ma się świetnie. Tylko teraz przeniósł się do sieci. mowa nienawiści w równym stopniu obraża mniejszości, celebrytów i polityków. 14
  • Trotyl w tupolewie 4 lis 2012, 14:00 Już dawno śledczy wykluczyli, że w Smoleńsku doszło do zamachu. Po co więc niedawno wysłali tam ekspertów mających szukać śladów materiałów wybuchowych? 20
  • Twarde lądowanie 4 lis 2012, 14:00 Z listy siedmiu lotników, którzy 10 kwietnia 2010 r. polecieli do Smoleńska, trzeba wykreślić kolejne nazwisko. Przy życiu pozostało już tylko dwóch. Jeden trafił pod skrzydła Antoniego Macierewicza. Drugi uczy się latać na rosyjskich myśliwcach. 25
  • Siekiera, motyka, Smoleńsk, trotyl... 4 lis 2012, 14:00 Powstańcy już wybiegli z domów, ale kul im zabrakło – tak widzi Dzień Trotylu profesor Paweł Śpiewak. A od premiera domaga się prawdy o… negocjacjach na temat przyszłości UE. 29
  • Zbrodnia od nowa 4 lis 2012, 14:00 Rodzina zamordowanego przed laty Krzysztofa Olewnika czeka na zarzuty prokuratury. Czy jego ojciec Włodzimierz ukrywa prawdę o porwaniu? – Może jeszcze zabiłam Krzysia? – pyta WPROST Danuta, siostra Krzysztofa. 34
  • Zalajkowany dizajn 4 lis 2012, 14:00 Niedoszła pani inżynier, socjolożka, filozofka, filolożka klasyczna i italianistka, dziennikarka i tłumaczka odnalazły sens życia w maszynie do szycia. Ich ciuchy stają się kultowe. 40
  • Oczy szeroko otwarte 4 lis 2012, 14:00 Szymon Hołownia napisał książkę. Jak twierdzi, swoją najważniejszą. O tym dlaczego – opowiada Magdalenie Rigamonti. 44
  • Język na gigancie 4 lis 2012, 14:00 Wolność opinii polega nie tylko na pełnej swobodzie wypowiadanych poglądów, ale także na przestrzeganiu pewnych norm: moralnych, prawnych, etykietalnych. Jest ich niewiele, lecz są niezbędne, by nasza mowa nie traciła kontaktu z... 48
  • Bezsens arytmetyki w polityce 4 lis 2012, 14:00 Byłem zwolennikiem ordynacji większościowej w wyborach do Sejmu. Ale wiele doświadczeń, a zwłaszcza ostatnio Ukrainy, wskazuje na to, że w nierozwiniętej demokracji lub psującej się demokracji ordynacja większościowa może zamienić... 50
  • Upiorna noc z Sandy 4 lis 2012, 14:00 Od siedmiu lat Ameryka nie przeżyła takiego kataklizmu. Huragan zabił 98 osób. Straty materialne to 40 miliardów dolarów. 52
  • Ameryka wybiera 4 lis 2012, 14:00 Niezależnie od tego, kto wygra wtorkowe wybory, kryzys w Stanach szybko się nie skończy. W najbliższych latach Amerykanie będą coraz bardziej skłóceni, coraz bardziej pesymistyczni i coraz biedniejsi. 58
  • Firma Chiny zmienia zarząd 4 lis 2012, 14:00 Dwa dni po wyborach w USA w Chinach władzę przejmie piąte pokolenie partyjnych przywódców. Chińska sukcesja to eksperymentalna operacja na żywym organizmie jednej czwartej ludzkości. Albo pacjent padnie trupem, albo wyjdzie z niej silniejszy. 62
  • Szukaj haków na szefa 4 lis 2012, 14:00 Kiedyś nazywano ich kapusiami. Dziś dostają nagrody i awanse, bo ich informacje ratują firmy przed wielkimi stratami lub bankructwem. Whistleblowerzy stają się nowymi bohaterami korporacji. 68
  • Urodzeni sprzedawcy 4 lis 2012, 14:00 W tej branży pracuje milion Polaków. Żeby sprzedawać, rzucają etaty, inwestują oszczędności życia, bo wierzą w sukces. czy da się go osiągnąć, chodząc po domach? 72
  • Wolność i ekologia 4 lis 2012, 14:00 Wilki wracają z nową płytą. Po swoje. Robert Gawliński opowiada o tym Annie Gromnickiej. Mówi też o mordercach ze sztucerami, biedzie, wolności i polskiej alternatywie. 75
  • Hardy Potter 4 lis 2012, 14:00 W nowej powieści J.K. Rowling porzuca magię dla realizmu. "Trafny wybór” to książka o walce klasowej w Wielkiej Brytanii. 79
  • Hipster z kamerą 4 lis 2012, 14:00 Przestał kręcić filmy o sobie, pozostał nadzieją współczesnego kina. Nowy film Xaviera Dolana „Na zawsze Laurence” od piątku na ekranach. 80
  • Recenzje 4 lis 2012, 14:00 Perfekcjonista Aksamitny rewolucjonista, diler Andy’ego Warhola i altowiolinista, który zmienił oblicze rocka – John Cale wtorkowym koncertem otworzy festiwal Ars Cameralis. Historia Johna Cale’a to opowieść o determinacji.... 82
  • Tydzień kultury polskiej Jakuba Żulczyka 4 lis 2012, 14:00 W internecie pojawił się zwiastun wspólnego teledysku Dody i Fokusa. Nieszczęsną piosenkę nagrano już dawno, no ale że Fokus został niedawno bohaterem filmu popularniejszego od "Ogniem i mieczem”, Doda zdecydowała się na teledysk.... 83
  • Tropiciele śladów 4 lis 2012, 14:00 Lektury z czasów dzieciństwa przekonały nas, że najlepszymi tropicielami śladów są Indianie. A najlepszym z Indian był dzielny Winnetou. Wódz Apaczów potrafił swym bystrym wzrokiem z odległości kilometra wypatrzyć złamaną... 86
  • Gmyzowanie 4 lis 2012, 14:00 Uwielbiam momentami nasze poczucie humoru, które w dobie kryzysu rośnie szybciej niż zarobki. Nie ma już żadnego tabu, żadnych świętości i niestety, czasami, żadnych zahamowań. Opowiadali mi znajomi, jaki ryzykowny żart zrobił ich... 86
  • Grunt to przygotowanie 4 lis 2012, 14:00 Wielu na szaleństwa na stoku czeka z utęsknieniem cały rok. Ale wielu przy tym zapomina, że do sezonu narciarskiego trzeba się właściwie przygotować. I wcale nie chodzi tu o najnowszy sprzęt, tylko o właściwe przygotowanie organizmu. 88
  • Góry, sport i hi-tech 4 lis 2012, 14:00 Góry kuszą pięknem cały rok. Aby w pełni cieszyć się ich urokiem, do spotkania z nimi warto się przygotować. Pomoże w tym technika. 92
  • Bądź modny na stoku 4 lis 2012, 14:00 Narty to przede wszystkim radość z szusowania i pozytywna adrenalina po udanym zjeździe najtrudniejszą trasą. Ale to także moda i najnowocześniejsze technologie. Sprawdź, co w tym sezonie będzie hitem, aby na stoku nie pozostać w tyle. 94
  • Do parku po dochód i na wakacje 4 lis 2012, 14:00 Parki wakacyjne to turystyczny raj na ziemi, zwłaszcza dla rodzin z dziećmi. W Europie tzw. vacation parks znane są od wielu lat i tych, którzy mieli okazję spędzić w nich choć jedne wakacje, z pewnością ucieszy wiadomość, że wchodzą do Polski. Czy podbiją nasze serca? 95
  • Ziarna trotylu 4 lis 2012, 14:00 Powiało grozą, prezes znowu wyszarpnął swe serce z piersi, proszę – gołębie. I ani śladu krwi! Czy naród znowu się nabierze? Ale tajne służby Tuska, komórka do dezinformacji, sprowokowały dziennik "Rzeczpospolita” (użyto... 98