Po lepszej stronie polskości

Po lepszej stronie polskości

Rozmowa z Władysławem Bartoszewskim
Cezary Michalski: Jak pan przyjął wiadomość, że Anne Applebaum stara się o polskie obywatelstwo?

Władysław Bartoszewski: Z radością, z satysfakcją, uważam, że jak najbardziej zasługuje na polskie obywatelstwo. Wychowuje dwóch swoich synów na Polaków. Pilnuje, żeby po polsku mówili tak samo dobrze jak po angielsku.

Dziś obaj uczą się już w Anglii.

Ale uczyli się długo w szkole polskiej, co na pewno nie ułatwiło im dalszej nauki w szkole angielskiej, która jest bardziej wymagająca od polskiej. Obaj jej synowie są dwujęzyczni, co pewnie też jest w dużej mierze jej zasługą, bo to matka decyduje o takich najbardziej wrażliwych sprawach, a już szczególnie kiedy to jest tak zdecydowana i twarda osoba jak pani Anne Applebaum. Ja zresztą chciałbym jedną rzecz wyjaśnić: moja znajomość z panią Applebaum ogranicza się do tego, że kilka razy pocałowałem ją w rękę podczas oficjalnych państwowych uroczystości. I może ucięliśmy sobie przy tej okazji jedną czy drugą krótką rozmowę. Więc nie chcę występować jako znawca osobistego życia Anne Applebaum, a już szczególnie jej rodzinnego życia z Radosławem Sikorskim. Ale muszę powiedzieć, że nawet te krótkie osobiste kontakty całkowicie potwierdziły wyobrażenie, jakie wcześniej na jej temat miałem jako wieloletni czytelnik jej książek i artykułów.
Jakie to było wyobrażenie?

Wyobrażenie osoby twardej, która z nikim się nie spoufala, lekko zdystansowanej, a jednocześnie bardzo żarliwej i autentycznej w sprawach, których broni czy którymi się zajmuje jako dziennikarz i badacz. Osoby bardzo suwerennej i niezależnej w poglądach. Nieidącej za modami, nieobsługującej stereotypów, nawet jeśli te mody i stereotypy mogą być opłacalne. Ona nie idzie za modami, zarówno kiedy pisze o Polsce, jak i kiedy pisze o Ameryce, a nawet kiedy pisze o Rosji. Wydała jedną z najlepszych sowietologicznych książek, jakie w ogóle istnieją, czyli „Gułag”, za którą dostała Pulitzera. A teraz „Żelazną kurtynę” o wprowadzaniu stalinizmu w całym bloku wschodnim. A jednocześnie na temat dzisiejszej polityki rosyjskiej wyraża się odpowiedzialnie, umiarkowanie. Jest oczywiście podejrzliwa co do intencji Kremla, nie ma w niej żadnej naiwności, to w ogóle nie jest osoba naiwna. Ale nie ma też żadnych uprzedzeń, bo ona lubi kulturę rosyjską i myślę, że także lubi Rosjan. A na tle niektórych amerykańskich konserwatystów czy republikanów jest wyjątkowa także w tym, że nie cieszy się, kiedy stosunki pomiędzy Rosją a Zachodem się psują. Wręcz przeciwnie. Wie pan, najzabawniejsze jest to, że nawet moi przyjaciele z Niemiec, wydawcy moich książek i niemieccy recenzenci, mówią o Anne Applebaum wyłącznie z uznaniem. Jak w każdym zachodnim kraju książkami i kulturą zajmuje się tam częściej lewica, więc oni też są często lewicowi, nie lubią republikanów, nie lubią konserwatystów, nie lubią Ameryki ani Amerykanów, ale Anne Applebaum są zafascynowani. Wiedzą, że jest raczej konserwatywna, wiedzą, że w USA sympatyzowała z republikanami, a w Wielkiej Brytanii z konserwatystami i Margaret Thatcher. Ach, jak oni takich ludzi nie lubią. Nie lubią to mało powiedziane. Nie akceptują w ogóle. Ale dla Anne Applebaum robią wyjątek za jej książki, za artykuły, w których potrafiła być bardzo krytyczna wobec polityki amerykańskiej, kiedy uważała, że Waszyngton się myli. Powiedziałbym, że oni w niej widzą taką inteligencką bezinteresowność.

Czy polskie obywatelstwo Anne Applebaum mogłoby pomóc Sikorskiemu w politycznej karierze? Czy np. z taką żoną może jeszcze raz próbować zostać prezydentem?

Przyznam, że nieco bardziej lubię Applebaum niż Sikorskiego. To znaczy jakoś z nim współpracowałem i obserwowałem go bez żadnych uprzedzeń, ale za nim ciągnie się atmosfera konfliktu. Tymczasem Anne Applebaum jest szanowana przez wszystkich. Ale to Sikorski byłby kandydatem, nie ona, więc nie jestem pewien, czy jednak nie powinien pozostać urzędnikiem państwowym.

Powiedział pan, że wszyscy ją lubią. Jednak poza tymi, dość nawet licznymi, którzy atakują Sikorskiego jako „męża Żydówki”. Sikorski się z tymi ludźmi procesuje. Czy złożenie przez jego żonę wniosku o polskie obywatelstwo nie podgrzeje konfliktu?

To jest właśnie z jej strony odważne. Ja jestem pełen największego obrzydzenia dla polskich antysemitów. A nienawidzę polskiego antysemityzmu właśnie dlatego, że jestem polskim patriotą i uważam, że antysemityzm to plama na naszym honorze. A przecież ten antysemityzm istniał w Polsce zarówno w międzywojniu, które dobrze pamiętam, bo zdałem maturę przed wybuchem wojny, jak i był w czasie wojny, po wojnie i był w Marcu '68. Równie obrzydliwy jest dla mnie antysemityzm dzisiejszy. Także dlatego decyzja Anne Applebaum bardzo mi się podoba. Ona, dostając polskie obywatelstwo, mam nadzieję szybko, stając się Polką żydowskiego pochodzenia, chce być po lepszej stronie polskości. Ale równie ważne jest znaczenie jej decyzji dla stereotypu Polski w środowiskach żydowskich w Ameryce i nie tylko tam. Antysemityzm w Polsce jest, i to bardzo silny, ale to nie jest istota polskości, to nie jest istota polskiego państwa. Tymczasem stereotyp jest taki, że Polska jest straszna, a Żyd nie ma czego tutaj szukać. Anne Applebaum występująca o polskie obywatelstwo pokazuje coś zupełnie innego, że Żyd ma tu czego szukać, skoro dokonuje własnego wyboru, żeby być obywatelem tego państwa. Przecież jej synowie mogli być wychowani na Żydów, zgodnie z izraelskim prawem mogą w wieku 18 lat wystąpić o obywatelstwo Państwa Izrael jako Żydzi po matce. Tymczasem ona wychowuje ich na Polaków.
 
Jest osobą świecką, nie ma związków z żydowską ortodoksją religijną.

Ona reprezentuje taki typ konserwatyzmu, który nie afiszuje się swoim religijnym wyznaniem. To nawet w Ameryce jest dziś coraz rzadsze. Tam są konserwatyści, którzy wykorzystują swoją religię w politycznej karierze, podkreślają, że są mormonami, baptystami, szukają poparcia swoich Kościołów, co mi się nie podoba. Anne Applebaum nigdy niczego złego o religii nie powiedziała, ale ona się publicznie ze swoimi religijnymi poglądami nie afiszuje. To jest konserwatyzm liberalny, świecki. To mi się podoba.
Okładka tygodnika WPROST: 50/2012
Więcej możesz przeczytać w 50/2012 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 50/2012 (1556)

  • Świat bez końca 9 gru 2012, 20:00 Mówiąc wprost, końca świata (na razie) nie będzie. Wiem to prawie na 100 proc., z dobrze poinformowanych źródeł. Wiem i przekazuję, za darmo. 21 grudnia 2012 r. przyjdzie i przejdzie spokojnie. Na przekór tym, którzy chcą nas... 4
  • Do końca wierzył w komunizm 9 gru 2012, 20:00 Odszedł Oscar Niemeyer. Jeden z najbardziej znanych architektów na świecie, twórca brazylijskiego modernizmu i przez całe życie zagorzały komunista. Pracował do końca, choć 15 grudnia skończyłby 105 lat. Uznawany był za jednego z... 6
  • Kwaśniewski zabiera ludzi Millerowi 9 gru 2012, 20:00 Najbardziej zaufany człowiek Aleksandra Kwaśniewskiego opuszcza SLD. Czy Marek Siwiec będzie budował partię byłego prezydenta? To informacja sensacyjna. Choć między Siwcem a szefem SLD Leszkiem Millerem nigdy nie było chemii, to rozstanie... 6
  • Dziennikarz nie kokos 9 gru 2012, 20:00 Pan Grzegorz Hajdarowicz chwalił się kiedyś, że ma 50 tys. palm. A jedna palma to 30 kokosów rocznie. „To znaczy – wyliczył – w roku mam półtora miliona kokosów”. Jak sobie kupił „Uważam Rze”,... 8
  • Rewolucyjna decyzja UEFA 9 gru 2012, 20:00 W 2020 r. piłkarskie mistrzostwa Europy będą rozgrywane na terenie całego kontynentu, w największych miastach. Decyzję UEFA ogłosił w czwartek sekretarz generalny tej organizacji Gianni Infantino. – To będzie Euro dla Europy –... 8
  • Grunt to rodzinka 9 gru 2012, 20:00 Za tydzień „Wprost” z filmem „Grunt to rodzinka”. W zrealizowanej na podstawie komiksu René Pétillona komedii omyłek Alaina Berbériana paryski detektyw musi odnaleźć na Korsyce mężczyznę, któremu należy się... 8
  • Cytat tygodnia 9 gru 2012, 20:00 „Chcieliśmy udowodnić, jak media łatwo w dzisiejszych czasach puszczają niesprawdzone i nie do końca prawdziwe informacje. To miał być tylko żart” – mówią studenci z Warszawy, którzy nabrali TVN 24 podczas nocy... 8
  • Anna Aplebaum - żelazna dama 9 gru 2012, 20:00 Amerykanka, Brytyjka, teraz Polka. Pomiędzy nią a mężem trwa cichy wyścig. Nawet wtedy, kiedy spędzają wolny czas. 12
  • Po lepszej stronie polskości 9 gru 2012, 20:00 Rozmowa z Władysławem Bartoszewskim 18
  • Mafii nie ma 9 gru 2012, 20:00 Dziś przestępczość bardziej się wiąże z gospodarką. Przestępcy doszli do przekonania, że rozgłos nie pozwala im dobrze działać – mówi komendant główny policji nadinsp. Marek Działoszyński. 20
  • Smoleńsk za wdowi grosz 9 gru 2012, 20:00 Superprodukcja „Smoleńsk” może być filmowym rekordem wolnej Polski, przebić „Ogniem i mieczem”, „Popiełuszkę”, „Katyń”, a nawet planowanego na przyszły rok „Wałęsę”. 26
  • Trotyl na wraku prokuratury 9 gru 2012, 20:00 Gdyby śledczy zachowali się uczciwie, a przynajmniej mądrze, nie byłoby wojny wokół trotylu. Zamiast mówić, jak jest, kręcili. 32
  • Chora wojna o zdrowie 9 gru 2012, 20:00 Służbę zdrowia pogrąża nie tylko brak pieniędzy, lecz także ostry konflikt między obecnym ministrem Bartoszem Arłukowiczem, a jego poprzedniczką Ewą Kopacz. 36
  • Agent bez przykrycia 9 gru 2012, 20:00 I co mam teraz zrobić? Iść do prokuratora? Najchętniej sprałbym go po pysku, bo na to zasługuje – rzucił współpracownikom Paweł Wojtunik stojący na czele CBA . To była reakcja na słowa agenta Tomka o tym, że posiada zdjęcia, które nie przynoszą chwały szefowi Centralnego... 40
  • 20. Nagroda Kisiela 9 gru 2012, 20:00 Tadeusz Mazowiecki, Joanna Solska i Tomasz Zaboklicki – oto laureaci przyznanej w tym roku po raz 20. nagrody Kisiela. Za co ich nagrodzono? 44
  • Jak mądrze wymiotować 9 gru 2012, 20:00 Imperium uratowane. Księżna Cambridge, która spędziła trzy noce w szpitalu z powodu wymiotów, w asyście męża i fotoreporterów wróciła do domu. Brytyjskie media dały w tych dniach popis „dziennikarstwa kryzysowego”,... 46
  • Zakon i sidła cenzury 9 gru 2012, 20:00 Reportaż z nagraniem obscenicznych i skandalicznych żartów księży zakonników z elitarnej szkoły katolickiej został zaaresztowany przez sąd. Czy to już cenzura prewencyjna? 48
  • Aktorzy na front! 9 gru 2012, 20:00 Na wojnie polsko-polskiej rozległy się pierwsze strzały w kinie. Andrzej Grabowski broni Mariana Opani i Donalda Tuska. 54
  • Seks jako przedmiot wiedzy 9 gru 2012, 20:00 Kiedy trafi nam się dość mądra władza, by zrozumieć, że znaczącą część naszych problemów można rozwiązać przez dobrą edukację?! Dzięki niej można skutecznie budować kapitał społeczny (uczniowie powinni od najmłodszych lat... 60
  • Jerzy Turowicz jako redaktor 9 gru 2012, 20:00 10 grudnia obchodzimy stulecie urodzin Jerzego Turowicza. O tym wielkim, ale skromnym i małomównym człowieku wiele napisano i powiedziano. A ponieważ miałem szczęście znać go przez 30 lat i przez tyleż z nim współpracować, wspomnę... 62
  • Ciąża w czasach popkultury 9 gru 2012, 20:00 W tym roku zamiast Bożego Narodzenia Brytyjczycy świętują królewskie poczęcie. Od tego pierwszego to drugie jest bardziej na czasie, bardziej brytyjskie i przede wszystkim bardziej dochodowe. 64
  • Amerykański ojciec Rydzyk 9 gru 2012, 20:00 Nazywa się Grover Norquist, a jego religią są podatki. Konkretnie – ich likwidacja. 68
  • Czytski putinowskie 9 gru 2012, 20:00 Starzejący się i podupadający na zdrowiu Władimir Putin, aby ratować swój wizerunek, puszcza urzędników w skarpetkach. Wśród ofiar jatki może się znaleźć nawet Dmitrij Miedwiediew. 72
  • Kaskader biznesu 9 gru 2012, 20:00 Lanser w ferrari czy geniusz marketingu? Tym razem Rafał Bauer na warsztat bierze Próchnika, chcąc z niego stworzyć wielką grupę odzieżową. Uda się? 76
  • Energetyczny Bałtyk 9 gru 2012, 20:00 Rybacy przeliczają swoje zyski z Bałtyku na tony śledzi i dorszy, mieszkańcy Sopotu czy Jastarni na liczbę letników. energetycy zaś na megawaty. Morze staje się gigantyczną fabryką prądu. 80
  • Nieubankowieni – grupa warta uwagi 9 gru 2012, 20:00 Usługi bankowe w porównaniu z ubezpieczeniami są uważane za dostępne i nieskomplikowane, a sektor bankowy jest postrzegany jako sektor bezpieczny. Mimo to ponad 6 mln Polaków z nich nie korzysta. Dlaczego? Bankowość detaliczna jest wciąż w Polsce młoda, zwłaszcza w porównaniu... 82
  • Bój o notariat 9 gru 2012, 20:00 Rząd: obecne prawo zamyka młodym drogę do zawodu. Notariusze: po co deregulować zawód, który jest otwarty? 84
  • Pod specjalnym nadzorem 9 gru 2012, 20:00 NBP i KNF dbają o stabilność polskiego systemu finansowego. Jeśli kiedyś wejdziemy do strefy euro, będzie to robił EBC. 85
  • Egzotyczny kraj nad Wisłą 9 gru 2012, 20:00 Rozmowa z Rafałem Szmytke, prezesem Polskiej Organizacji Turystycznej. 88
  • Halo, tu moda 9 gru 2012, 20:00 Czołowi polscy projektanci mody: Gosia Baczyńska, duet Paprocki & Brzozowski oraz Maciej Zień, wspólnie realizują jedno z ważniejszych modowych przedsięwzięć nadchodzących miesięcy – T-Mobile Fashion. 90
  • Z nikim się nie ścigam 9 gru 2012, 20:00 Wielka aktorka, menedżer, gwiazda. Królowa niezależności. Krystyna Janda kończy 60 lat i Jest spokojniejsza niż kiedykolwiek wcześniej. 92
  • Zwycięstwo wyobraźni 9 gru 2012, 20:00 „Frankenweenie 3D” Tima Burtona to piękna i smutna historia o dorastaniu. Ale też o kinie, które wyrywa z szarości. 96
  • Jak ożywić obrazki 9 gru 2012, 20:00 Trudno o dwie dziedziny sztuki tak bliskie sobie jak komiks i film. Jak bardzo bliskie – udowadnia cykl „Kino mówi: Komiks” w telewizji Ale Kino+. 98
  • Dyskoteka w galerii 9 gru 2012, 20:00 Wystawa Piotra Uklańskiego w warszawskiej Zachęcie nosi tytuł „Czterdzieści i cztery”. Zapowiada urodziny artysty, który nie przestaje grać z publicznością. 100
  • Patrol filmowy Tomasza Raczka 9 gru 2012, 20:00 Morze Północne, Teksas Pim jest zamkniętym w sobie nastolatkiem. Mówią o nim marzyciel. Lubi stać w oknie, ale nie patrzy przez nie. Woli myśleć, że to scena, a on na niej występuje owinięty w kapę z łóżka, przepasany szarfą i... 101
  • Tydzień kultury polskiej Jakuba Żulczyka 9 gru 2012, 20:00 Do internetu trafiła pierwsza piosenka Myslovitz bez Artura Rojka. Na pytanie, jak brzmi Myslovitz bez Artura Rojka (cały zwrot powinien być chyba nową nazwą zespołu), odpowiedzieć jest trudno. Wydaje mi się, że chłopaki kombinują tak... 101
  • Piotr Kofta wie, co czytać 9 gru 2012, 20:00 Tove Jansson. Mama Muminków Boel Westin, przeł. Bogumiła Ratajczak Marginesy 2012 Z tej książki wyłania się portret artystki niemal renesansowej, perfekcjonistki i tytana pracy, a także osoby nieustannie poszukującej. Nie tylko środków... 102
  • Muzyczny ranking Piotra Metza 9 gru 2012, 20:00 Coma Don’t Set Your Dogs on Me Edel Druga anglojęzyczna pozycja w katalogu zespołu. W stosunku do „Excess” sprzed dwóch lat to zauważalny krok naprzód. Jednego grupie i jej liderowi odmówić nie można – kolejne... 102
  • Mikołajki 9 gru 2012, 20:00 Nie wiem, czy Święty Mikołaj podąża jeszcze za dziećmi i nowoczesnym ich myśleniem. Córeczka znajomej poprosiła kilka dni temu: – Mamo, sprawdź na internecie, czy Mikołaj istnieje naprawdę. Dla tej dziewczynki internet jest już... 104
  • Brak atmosfery 9 gru 2012, 20:00 Przepiękna plaża na tropikalnej wyspie. Na plaży łóżko z baldachimem w stylu Ludwika XIV. Jest uroczy zachód słońca. Na stoliku przy łóżku owoce i butelka wyśmienitego szampana. Kwartet smyczkowy gra melodie chwytające za serce. Na... 104
  • Czy utonie, co wisi? 9 gru 2012, 20:00 Prezes, który krzepko przespał noc z 12 na 13 grudnia, budzi się w roku 2012 i w słynną rocznicę organizuje marsz uliczny w ramach walki o wolność i niepodległość. Woła: wolność w Polsce jest zagrożona! Zgadzam się. On jej... 114

ZKDP - Nakład kontrolowany