Zdrowe i szczęśliwe dziecko w szkole

Zdrowe i szczęśliwe dziecko w szkole

Jak przetrwać pierwsze dni i miesiące w szkole radzi psycholog Dorota Kawecka.

Dziecko idzie pierwszy raz do szkoły. Jak to wygląda z jego perspektywy?

To przede wszystkim wielka zmiana w życiu dziecka. Dla sześciolatka przystosowanie się do szkolnych wymagań może być trudne i należy to uwzględnić już na samym początku, by uniknąć niepotrzebnych rozczarowań. Dziecko w tym wieku potrzebuje ruchu, radości, zabawy, bardzo dobrego kontaktu emocjonalnego z wychowawcą... Dorośli muszą pamiętać, by przedwcześnie nie odebrać dziecku dzieciństwa. Nie wymagać za wiele, nie przeciążać dziecka dodatkowymi zajęciami, zostawić dużo czasu na swobodną, spontaniczną zabawę.

Nie wymagać? Ale przecież szkoła to właśnie obowiązki, nauka, zadania domowe...

Chodzi o to, że każde dziecko rozwija się we własnym tempie. Dlatego nie należy się denerwować i zamartwiać, jeśli mało się interesuje np. pisaniem i czytaniem.

Nie wolno dziecka zawstydzać, mówiąc np. „Zobacz, Krzysiu już potrafi czytać, a ty jeszcze nie”. Dziecko przychodzi do szkoły z własnym potencjałem, talentami, pasjami i marzeniami. Nie ma na świecie dzieci niezdolnych, a podział na ludzi zdolnych i niezdolnych jest nieuprawnionym uproszczeniem.

Trudno jednak unikać porównania do rówieśników. Samo dziecko przecież będzie musiało odnaleźć się w nowej grupie. Rola rodziców jest taka, że muszą wspierać swoje dziecko. Mówić, że jest wspaniałe, chwalić jak najczęściej, nawet za drobne rzeczy. Jeśli dziecko będzie pewne siebie, poradzi sobie w grupie.

Tylko to nie zawsze wygląda tak różowo. Co z tego, że rodzic będzie zapewniał, że wszystko jest pięknie, jeśli koledzy nazwą dziecko na przykład ofermą.

Na takie sytuacje też musimy być gotowi. Nauczmy dziecko, jak reagować w takich sytuacjach. Pomóżmy mu wymyślić dobre i zabawne riposty, aby potrafiło się bronić. Przykład? Kolega nazwał cię rudzielcem? Powiedz: rudy to inaczej złoty, a więc bardzo cenny – dziękuję za komplement! Wyzywający nie osiągnie wtedy swojego celu. Jeśli dziecko ma problemy z rówieśnikami, warto pewne sytuacje przećwiczyć sobie w domu. Niech miś będzie tym złym kolegą, który mówi przykrą rzecz, a my wspólnie z dzieckiem próbujemy mu odpowiedzieć. Oczywiście jeśli złe sytuacje powtarzają się – trzeba pójść do nauczyciela.

Wróćmy jeszcze do samej nauki. Każdy rodzic chciałby pewnie, żeby to jego dziecko było najlepsze. To dobre nastawienie?

Wielu rodziców uważa, że dziecko zrealizuje ich niespełnione marzenia i ambicje. To do niczego nie prowadzi. Oczywiście warto pokierować dzieckiem, by się dobrze rozwijało, jego motywacja do pracy rosła, a talent rozkwitał. Jak? Po prostu nie przeszkadzać dziecku. Tak jak mówiłam wcześniej – pozwolić dziecku na spontaniczność. Nauka nie powinna mu się kojarzyć z przymusem, naciskiem, reżimem, ale z radością i przyjemnością, czymś bliskim i własnym.

Brzmi pięknie, ale lekcje trzeba odrobić. Pozwolę dziecku na spontaniczność, to uzna, że woli pobiegać z kolegami, niż zrobić zadanie.

Ważna jest atmosfera. Odrabianie lekcji i nauka nie może kojarzyć się z czymś przykrym. Unikajmy krzyków typu: „Masz natychmiast siadać i odrabiać lekcje, bo jak nie, to nie wyjdziesz na dwór!”. Nauka nie może być karą. Rodzic z jednej strony powinien postawić na samodzielność, ale z drugiej być dla dziecka wsparciem. Jeśli widzi, że dziecko sobie nie radzi samo – pomóc. Pochwalić za najdrobniejszy postęp. Są na przykład dzieci, którym bardzo trudno się skupić. Pochwalmy więc, jeśli usiadło do książek i wytrzymało pięć minut: „Brawo! Wczoraj to były cztery minuty, a dziś już pięć! Wspaniale ci idzie!”. Co bardzo ważne – nie wolno dziecka krytykować za pierwsze niepowodzenia szkolne.

Ile czasu powinniśmy dać pierwszakowi na dostosowanie się do nowej sytuacji?

Okres adaptacyjny trwa od trzech do sześciu miesięcy, a niekiedy do roku czasu. Układ odpornościowy dziecka słabnie pod wpływem stresu, dziecko częściej zapada na infekcje, nauka traci swój rytm wskutek częstych nieobecności. Tu również ważne jest zaangażowanie rodziców – dbałość o to, żeby dziecko dobrze się odżywiało, miało zapewnione jak najwięcej ruchu na świeżym powietrzu.

Wielu rodziców przed rokiem szkolnym wyposaża domowe apteczki w środki, które pomogą zniwelować stres. W obawie o infekcje, tak częste jesienią w przedszkolach czy w szkole, profilaktycznie wzmacniają też organizmy dzieci prebiotykami.

Oczywiście można wspomóc dziecko suplementami, które wzmocnią jego organizm. Przede wszystkim jednak stawiałabym na naturę i witaminy oraz mikroelementy zawarte w zdrowym jedzeniu.

Bronimy dziecka, wspieramy, stoimy po jego stronie. A co jeśli okaże się, że nasz aniołek w szkole to diabeł wcielony, który terroryzuje klasę i nauczyciela?

Powtórzę raz jeszcze – rodzic zawsze powinien stać po stronie dziecka, tym bardziej jeśli jest krytykowane przez nauczyciela, zaetykietowane jako „nieposłuszne” lub „leniwe”. Uwagi nauczyciela należy oczywiście przyjąć, uznać za ważny sygnał, ale nie wolno dziecka opuszczać w tej sytuacji. Trzeba przy nim być, rozmawiać, postawić stanowcze warunki, ale zapewnić je o naszej miłości i akceptacji. Jeśli matka lub ojciec przyłączą się do krytykowania dziecka – zostaje ono samo ze sobą, pozbawione wsparcia, rady i nadziei na pozytywną zmianę sytuacji. Jego samoocena się obniży, spadnie też motywacja do nauki i poprawy zachowania. Warto szukać w dziecku jego dobrych cech, zdolności i talentów i tak z nim negocjować, by skorygowało niepożądane zachowania bez uszczerbku dla własnej godności i poczucia wartości.

A jak zachować się wobec nauczyciela, który naszym zdaniem niesłusznie krytykuje dziecko?

Trzeba wziąć dziecko w mądrą obronę i nie bać się konsekwencji, np. gniewu nauczyciela. Rodzice są najbliższymi osobami dla dziecka i jego pierwszymi nauczycielami, dlatego dziecko powinno wiedzieć i czuć, że zawsze może się do nich zwrócić o pomoc. Z każdej sytuacji jest jakieś wyjście. Warto rozmawiać, konsultować się z doświadczonymi osobami, zasięgać rady psychologa. Częstym błędem i pułapką, w jaką wpadają rodzice, są ich własne ambicje i wygórowane wymagania. A przecież nie ma nic ważniejszego niż zdrowie i szczęście naszego dziecka. A długotrwały stres będący rezultatem nieprawidłowej relacji z wychowawcą lub rówieśnikami może zaburzać funkcjonowanie dziecka w szkole, osłabiać możliwości intelektualne, obniżać atrakcyjność w grupie rówieśniczej. Rodzice z reguły znają swoje dzieci, ich zalety i mocne strony, zainteresowania. Ta wiedza jest bezcenna dla szkoły, dlatego w rozmowach z nauczycielami należy mówić dobrze o własnych dzieciach. Szkoła zawsze będzie broniła swoich racji, bo jest taką instytucją, która z definicji ma rację. Przy całym szacunku dla dobrych nauczycieli, warto pamiętać o ujemnych stronach szkoły jako instytucji – że bywa ona bezduszna, represyjna, że panuje w niej duch walki, rywalizacji i konkurencji, że nadmierny nacisk kładzie się na testy, rankingi i pomiary.

No właśnie – oceny. Raz będzie to słoneczko, innym razem ponura chmurka. Jak przygotować dziecko do takiej konfrontacji?

Na pewno nie karcić za złe oceny. Dostałeś chmurkę? To teraz postarajmy się, żeby ją przepędzić i żeby na niebo wyszło piękne słoneczko. Zarówno sukcesy, jak i porażki są dziecku potrzebne do prawidłowego rozwoju. Pozwólmy dzieciom na błędy i własne poszukiwania, pozostając ich mądrymi przewodnikami. Najgorszą metodą wychowawczą jest zawstydzanie dziecka i wzbudzanie w nim poczucia winy. Niestety takie metody są w powszechnym, codziennym użyciu. Dziecko traci przez to zaufanie do dorosłych i zamyka się w sobie, odmawia rozmowy i unika zwierzeń.

Jak dostrzec, że dzieje się coś niedobrego?

Nie wolno lekceważyć niepokojących sygnałów, zwłaszcza takich jak: bóle brzucha, bóle mięśni, trudności ze snem, brak apetytu, apatia, smutek, przygnębienie, wycofanie, lęk przed szkołą. Jeśli dziecko stanowczo odmawia pójścia do szkoły, twierdząc, że się boi i jeśli taka sytuacja utrzymuje się mimo naszych prób perswazji, wymaga interwencji w szkole i wspólnego zastanowienia się, co mogło wywołać taką reakcję. Jeśli sytuacja się pogłębia, z pewnością trzeba skorzystać z porady doświadczonego psychologa lub doświadczonego pediatry.

Przed nami ostatnie dni przed pierwszym dzwonkiem. To gorączka zakupów, ferwor przygotowań, duży stres także dla rodziców. Jak przetrwać te dni?

W miarę możliwości pozwolić dziecku na udział w tych przygotowaniach. Zabrać je na zakupy. Pozwolić wybrać tornister i kolor zeszytów. Dać poczucie, że ono też decyduje. Zeszyt z ulubionym bohaterem na okładce doda mu pewności siebie. Warto zadbać o atmosferę w domu. Kłótnie między mamą i tatą dotyczące kwestii wychowawczych będą dezorientujące. I jeszcze raz powtórzę: to dziecko jest najważniejsze. Nie zapominajmy o tym. ■

Okładka tygodnika WPROST: 35/2013
Więcej możesz przeczytać w 35/2013 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 35/2013 (1592)

  • Sienkiewicz, naśladowca Ziobry 25 sie 2013, 20:00 Monopol na przemoc ma państwo, a nie bandyci” – oświadczył po spotkaniu z premierem i ministrem sprawiedliwości minister spraw wewnętrznych Bartłomiej Sienkiewicz. Ku mojemu zaskoczeniu ani premier Donald Tusk, ani minister... 4
  • Syryjskie ofiary hipokryzji 25 sie 2013, 20:00 Atak z użyciem gazów bojowych w Syrii spowodował śmierć 1,3 tys. osób, w tym dzieci. Ta straszna wiadomość obiegła media; przy czym nie do końca wiadomo, kto gazu użył i co, oprócz niewątpliwej tragedii ludzkiej, z tego wynika.... 4
  • Skaner 25 sie 2013, 20:00 Drag queen Putin Prezydent Rosji poszedł na wojnę z homoseksualistami. Przedstawiciele ruchu LGBT nie pozostali mu dłużni. Licznie manifestują swoje niezadowolenie z antygejowskiego restrykcyjnego prawa uchwalonego w Rosji. Demonstracje... 6
  • Wszystkie fronty Tuska 25 sie 2013, 20:00 Koniec wyborów w Platformie nie kończy problemów Donalda Tuska. Premier właśnie zaczyna śmiertelną walkę o kontrolę nad partią z Grzegorzem Schetyną. To niejedyna bitwa. 10
  • Tusk nigdy nie był tak bliski utraty władzy 25 sie 2013, 20:00 Po tych wyborach nic już nie będzie takie jak dawniej – uważa Jarosław Gowin, poseł PO i rywal Tuska w wyborach na szefa partii. 13
  • Za, a nawet przeciw 25 sie 2013, 20:00 Bronisław Komorowski raz po raz wchodzi w spór z rządem, by za chwilę wyciągać rękę do zgody. Meandry te mają mu ułatwić reelekcję w 2015 r. 15
  • Tak dla koalicji z Gowinem 25 sie 2013, 20:00 Jarosław Kaczyński musi zostać premierem, a kandydatem PiS na prezydenta powinien być kto inny – uważa poseł PiS Artur Górski. 18
  • Pięć milionów ciotek przed telewizorem 25 sie 2013, 20:00 Myślenie o tym, że okrucieństwo i krew dobrze się sprzedają w telewizji, jest prostackie - mówi szef „Wiadomości” TVP Piotr Kraśko. 22
  • Dym wokół rakiety 25 sie 2013, 20:00 Chluba polskiej armii, nowoczesne przeciwpancerne pociski Spike są bezużyteczne na polu walki? Broń ma poważny defekt – dowiaduje się „Wprost”. 26
  • Dyskusja słodziutka 25 sie 2013, 20:00 Poseł Artur Starewicz, niekoronowany król prasy polskiej (kierownik Biura Prasowego KC PZPR), zabrał głos na temat tejże prasy w „Nowej Kulturze” (nr 29). Wypowiedź jego zawiera wiele rzeczy słusznych i ciekawych, wobec czego... 28
  • Szantaż po polsku 25 sie 2013, 20:00 Szantażowani na policję zgłaszają się w ostateczności. Kiedy wyobrażają sobie, co się stanie, jeśli groźby się spełnią, wolą zapłacić. Ale spokoju nie da się kupić. 30
  • Pieskie życie schronisk 25 sie 2013, 20:00 Na niekontrolowanych i źle funkcjonujących schroniskach gminy tracą rocznie około 100 mln zł. W zamian mają spokój. A schroniska robią dobry biznes. 34
  • Choroba TV 25 sie 2013, 20:00 Gwiazdy o swoich nowotworach mówią otwarcie. Choroba przeżywana na oczach milionów to misja społeczna czy dźwignia promocji? 38
  • Krzyk rozpaczy 25 sie 2013, 20:00 Publiczność zastąpiła Boga. Bez niej życie gwiazd rozsypałoby się w pył – mówi prof. Zbigniew Mikołejko. 41
  • Szatański katalog 25 sie 2013, 20:00 Egzorcyści straszą diabelskimi grami, muzyką, książką, nawet pilatesem. Czy tego nie wymyślił dla ludzi Bóg? – pytają ci, którzy wolą wierzyć w boską miłość, a nie zemstę. 43
  • Jedyny taki dom 25 sie 2013, 20:00 Fragmenty książki Cezarego Łazarewicza „Sześć pięter luksusu” o Domu Towarowym Braci Jabłkowskich, jednym z najnowocześniejszych w przedwojennej Europie 46
  • Koniec eldorado 25 sie 2013, 20:00 Nawet na najlepszych polskich uczelniach są jeszcze wolne miejsca. Na wiele kierunków zupełnie nie ma chętnych. Mniejsze prywatne szkoły szukają silniejszych partnerów. 50
  • Ślązak, szwab i hadziaj 25 sie 2013, 20:00 Autonomia – jedno słowo, które w Polsce budzi demony. 52
  • Rififi po polsku 25 sie 2013, 20:00 Zrabowali 12,5 mln zł. 20 sierpnia minęło 51 lat od największego napadu na bank w kryminalnej historii Polski. 54
  • Zdrowe i szczęśliwe dziecko w szkole 25 sie 2013, 20:00 Jak przetrwać pierwsze dni i miesiące w szkole radzi psycholog Dorota Kawecka. 60
  • Terrorysta z „Guardiana” 25 sie 2013, 20:00 Do redakcji „Guardiana” wkroczyli agenci służb specjalnych, a partner dziennikarza, który ujawnił przecieki od Snowdena, został zatrzymany. 66
  • Córeczka tatusia 25 sie 2013, 20:00 Skazany za oszustwa podatkowe Silvio Berlusconi szykuje swoją córkę Marinę do przejęcia sterów we włoskiej centroprawicy. 70
  • Wykopani przez fortunę 25 sie 2013, 20:00 Jeżeli Real Madryt da za Garetha Bale’a 110 mln euro, padnie rekord. Ronaldo nie będzie już najdroższym piłkarzem świata. 72
  • Miliard z ogonkiem 25 sie 2013, 20:00 Już co piąte jabłko deserowe na stołach Europejczyków pochodzi z polskiego sadu. Jak to się stało, że z anonimowych wyrobników staliśmy się potęgą? 74
  • Targowisko idei 25 sie 2013, 20:00 O XXIII Forum Ekonomicznym w Krynicy mówi Zygmunt Berdychowski, przewodniczący Rady Programowej. 78
  • Trzecia płeć 25 sie 2013, 20:00 Niemcy wprowadzili Urzędowo trzecią płeć. Dlaczego? Bo między kobietą a mężczyzną jest wiele stanów pośrednich. Ewolucja ceni wielość. 80
  • Wszędzie jestem u siebie 25 sie 2013, 20:00 Film nikogo nie zmienia. Ani na lepsze, ani na gorsze – mówi „Wprost” Borys Lankosz, reżyser kultowego „Rewersu”. Wiosną zaczyna kręcić nowy obraz. 82
  • Królowie lata 25 sie 2013, 20:00 Wakacje zrównały muzycznych weteranów i debiutantów. Każdy może zarobić. Kto rządził na polskiej scenie przez trzy letnie miesiące? 86
  • Film 25 sie 2013, 20:00 Wśród hektarów zboża Ostatni seans filmowy” trwa. Ameryka lubi się pochylać nad swoimi małymi miasteczkami, oglądać w kinie chłopaków, którzy wchodzą w dorosłość wśród pól, i diagnozować powolne odchodzenie dawnego... 88
  • Muzyka 25 sie 2013, 20:00 Więcej szaleństwa MoMo MoMo EMI Jak na razie nic nie zapowiada nieuniknionej z pewnością mody na lata 90. Eighties rządzą niepodzielnie. U nas być może także z powodów historyczno-socjologicznych. Kolejnym przykładem jest projekt MoMo,... 89
  • Książka 25 sie 2013, 20:00 Chłopiec, który nie istniał Dlaczego nie ma kryminałów po hebrajsku? „Bo u nas nie ma takich przestępstw” – mówi uspokajająco policjant Awi Awraham matce, która przyszła na komisariat w Cholon zgłosić, że jej... 89
  • Dodatek - nasz dom 25 sie 2013, 20:00 Wybór okien dachowych W projekcie architektonicznym znajdziemy jedynie informacje o rozmiarze okien i ich usytuowaniu. O ile przy zakupie stolarki pionowej wybór jest prosty, o tyle w przypadku okien dachowych najlepiej dostosować ich rodzaj do... 90
  • Bomba tygodnia 25 sie 2013, 20:00 Golizna na imprezach to już nic nowego. Nową świecką tradycję rozpoczęła Patrycja Wojnarowska, która dała nowe znaczenie słynnemu przysłowiu: „D...ę zedrę, a gwiazdą zostanę”. Na imprezie „Playboya” bowiem... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany