Popędzi czy nie

Popędzi czy nie

Mija 20 lat, od kiedy polscy kolejarze zaczęli myśleć o kolejach dużych prędkości. Dziś mogliby kupić pociągi taniej i w kraju, dając pracę setkom robotników.

Właśnie ruszyły testy pierwszej z serii 20 pociągów Pendolino zamówionych przez PKP Intercity. Nieco później ma on przejść sprawdzian na Centralnej Magistrali Kolejowej. Od jego efektów zależy, czy zostanie dopuszczony do ruchu i w grudniu przyszłego roku rozpocznie regularną służbę. Władze PKP twierdzą, że tak długi okres testów jest konieczny, by uniknąć „syndromu dreamlinera”. Ale nawet jeśli wszystko się uda, najdłuższy przetarg polskich kolei ma spore szanse zakończyć się komercyjną klapą.

20 lat, a może więcej


Pomysł zakupu szybkich pociągów pojawił się w PKP na początku lat 90. ubiegłego wieku, kiedy rozpoczęto modernizację CMK. Kolejarze uznali, że po nowych torach powinny pojechać nowoczesne zestawy z wychylnym pudłem, pozwalające skrócić czas przejazdu z Warszawy do Katowic i Krakowa do dwóch godzin. Wieść o pomyśle szybko się rozeszła w kolejowym światku i w maju 1994 r. do Polski przyjechał pendolino ETR 460 produkowany przez Fiat Ferroviaria. Włosi przywieźli go z nadzieją, że skłonią w ten sposób władze do zakupu. Pendolino z wychylnym pudłem podczas prezentacji na CMK uzyskał wtedy prędkość 250 km/ godz. – co do dziś stanowi rekord na polskich torach. Okazało się jednak, że na kolei w Polsce czas biegnie wolniej niż gdzie indziej. Na rozpisanie przetargu trzeba było czekać do 1997 r. Zgłosiły się: Fiat, Siemens i Adtranz. Cierpliwość się opłaciła. Ostatecznie wygrali Włosi. Wkrótce przetarg unieważniono, bo NIK dopatrzyła się nieprawidłowości. PKP chciały podpisać umowę na dostawę pociągów, ale nie miały gwarancji sfinansowania inwestycji. Później kolej zajęła się sobą. Trwała restrukturyzacja, trzeba było walczyć o swoje z rządem, ze związkami zawodowymi i z innymi spółkami w nowo utworzonej grupie. Nikt nie miał głowy do zakupów.

Bez wahadełka

Do pomysłu wrócono dekadę później, kiedy pojawiły się pieniądze z Unii Europejskiej. Pod koniec 2008 r. rozpisano kolejny przetarg. Początkowo zainteresowanych nim było sześć firm: niemiecki Siemens, francuski Alstom, hiszpańskie Talgo i CAF, a także konsorcja włoskiej AnsaldoBredy i Newagu z Nowego Sącza oraz kanadyjskiego Bombardiera i bydgoskiej Pesy. Ostatecznie ofertę złożył tylko Alstom na pociągi typu Pendolino. Po ponad dwóch latach przetarg rozstrzygnięto. Okazało się jednak, że kolej zrezygnowała z wychylnych pudeł, pozwalających skrócić czas przejazdu bez przebudowy szlaku. Polskie pendolino będzie więc mogło rozwijać prędkość 250 km/godz. jedynie na niektórych odcinkach CMK. Do Gdańska, Wrocławia i Rzeszowa pojedzie ze standardową prędkością 160 km/godz. Kolej zapłaci za nie 400 mln euro i dodatkowo 265 mln euro za serwis. To oznacza, że PKP Intercity kupiło sobie kosztowną zabawkę, której możliwości nie wykorzysta. Tymczasem podobne pociągi, bez wychylnego pudła, mogliby dziś zbudować polscy producenci o połowę taniej. – Wiele podzespołów produkowanych w Polsce pociągów kupowane jest od renomowanych światowych poddostawców. Współpracujemy praktycznie ze wszystkimi na świecie firmami z branży kolejowej, dlatego też bardzo szybko nadrabiamy technologiczny dystans do światowej czołówki – mówi Zbigniew Jakubas, właściciel Newagu. Dowodem na to jest kolejny przetarg PKP Intercity, tym razem na 20 zespołów mogących jeździć z prędkością 160 km/godz. Stanęły do niego obie polskie firmy. Wybrano ofertę Newagu i szwajcarskiego Stadlera. Szwajcarzy dostarczą jedynie pudła i systemy napędowe, ich wyposażeniem zajmie się Newag.

Jak Dreamliner

Dekadę temu pendolino kupiły Koleje Czeskie. Ponad dwa lata nie mogły uzyskać pozwoleń, by zacząć nimi wozić pasażerów. Systemy nieustannie ulegały awariom. Kiedy w końcu rozpoczęto normalną eksploatację pendolino, pociągi wciąż się psuły i trzeba było zawiesić na kilka miesięcy ich kursowanie. Przyczyną kłopotów według Czechów była przestarzała infrastruktura kolejowa. A u nich jest ona mniej zaniedbana niż w Polsce. Dziś pociągi wykorzystywane są wyłącznie na najbardziej uczęszczanej linii Praga – Ostrawa, a i tak wciąż są kłopoty z ich rentownością. Czeskie pendolino pokonuje drogę w trzy godziny i 11 minut, czyli ledwie pół godziny szybciej niż zwykły ekspres, a ceny biletów są o jedną trzecią wyższe. Na dodatek pociągi firmy Leo Express, konkurenta Kolei Czeskich, na tej linii jadą zaledwie o kilka minut dłużej od pendolino. Leo Express zapowiada wjazd także na polskie tory.

Okładka tygodnika WPROST: 36/2013
Więcej możesz przeczytać w 36/2013 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1
  • Pytek IP
    znow ktos dostal w lape, bo jak inczej wlosi by wygrali - warunki byly tak ustalone by nikt innych ich nie spelnil....

    Spis treści tygodnika Wprost nr 36/2013 (1593)

    • Władza pochodzi od Boga 1 wrz 2013, 20:00 Wcześniej czy później przychodzi w życiu polityka chwila, gdy zaczyna podejrzewać, że jego władza musi pochodzić bezpośrednio od Pana Boga. Mamy cały poczet premierów i prezydentów, którym się tak zdawało. Począwszy od prezydenta... 6
    • Kolejka do lekarza, czyli jak kupić ferrari 1 wrz 2013, 20:00 Fundacja Watch Health Care sprawdziła, jak się wydłużają w Polsce kolejki do lekarza. „Czas oczekiwania na leczenie w ramach NFZ wydłużył się do trzech miesięcy. Na początku roku wynosił 2,5 miesiąca” – piszą. To... 6
    • Spojrzeć w oczy talibowi 1 wrz 2013, 20:00 Noc, Afganistan, Ghazni. Komandosi z Lublińca zaczynają obławę na talibów. W grupie jest chorąży Mirosław Łucki, który kilka dni później zginie. To jemu dedykuję swój fotoreportaż. 8
    • Skaner 1 wrz 2013, 20:00 Z nadzieją na Davisa Po raz pierwszy w historii polscy tenisiści powalczą w barażach o awans do Grupy Światowej Pucharu Davisa. Czy pokonają reprezentację Australii? To możliwe. Drużynę w końcu mamy silną jak nigdy dotąd. Mecze Polska... 14
    • Aleja Zasłużonych Kanalii 1 wrz 2013, 20:00 Zaproszono mnie do telewizji. Wyjątkowo nie w związku z in vitro – od 15 lat jestem dyżurnym gościem wszystkich polskich stacji telewizyjnych z tematu „zapłodnienie pozaustrojowe” i półki „nieksiądz” –... 16
    • Upadek Ryszarda Wielkiego 1 wrz 2013, 20:00 Kiedyś liczyli się z nim prezydenci i premierzy, dziś Ryszard Krauze jest zadłużony po uszy. Jak upada miliarder? Po cichu, w samotności. 18
    • Gowin zawisł 1 wrz 2013, 20:00 Spektakl „pożegnanie Platformy z Gowinem” zbliża się do sceny finałowej. Co potem? Na nową formację Jarosława Gowina w PO wielu chętnych nie ma. Zwłaszcza że Tusk straszy wcześniejszymi wyborami. 24
    • Jak ustawić wielki przetarg 1 wrz 2013, 20:00 Ministerstwo Środowiska zawiadamia ABW i unieważnia podejrzany konkurs na organizację szczytu klimatycznego. 28
    • Widzę ciemność 1 wrz 2013, 20:00 Coś dramatycznego stało się z elitami władzy - mówi prof. Paweł Śpiewak. 35
    • Sejmowa tabletomania 1 wrz 2013, 20:00 Kancelaria Sejmu zakupiła w Biedronce dwadzieścia minitabletów po 200 zł za sztukę. Po co? Do głosowania – dla tych posłów, którzy zapomną swojego służbowego iPada. 38
    • Badyl bez oliwy 1 wrz 2013, 20:00 Janusz Palikot zakłada kolejną maskę. Tym razem pod krawatem. Ma być poważnie, bez happeningów, a nawet nazwiska lidera. Czy ktoś jeszcze uwierzy w nową partię? 42
    • Belfer klasy deluxe 1 wrz 2013, 20:00 Zarabiają nawet po 10 tys. zł miesięcznie. Nauczą dziecko mandaryńskiego, jedzenia pałeczkami i tańców latynoamerykańskich. Guwernantki wracają do łask. 47
    • Wojna o kościół 1 wrz 2013, 20:00 Kuria zabiera ks. Jackowi Stasiakowi prawo do odprawiania mszy i grozi zesłaniem do stanu świeckiego. Ksiądz Jacek Stasiak mówi, że to prawo rodem ze średniowiecza, i zamierza podać arcybiskupa do sądu. 50
    • Kobieta? Tak. Matka? Niekoniecznie 1 wrz 2013, 20:00 Ponad jedna czwarta Polek nie odczuwa potrzeby posiadania potomstwa. I straszenie katastrofą demograficzną nic na to nie pomoże. 54
    • Zabij się dla sławy 1 wrz 2013, 20:00 Mają cel: zdobyć sławę. Siedzą na portalu Ask.fm i marzą o niej. Liczą lajki, od których bycie „fejmem” zależy. Cena tej sławy niektórych kosztowała życie. 58
    • Konferansjerzy do wynajęcia 1 wrz 2013, 20:00 W telewizji pracują na twarz i nazwisko. Pieniądze zarabiają na eventach. Naprawdę duże pieniądze. 62
    • Zabójstwo w wagonie 1 wrz 2013, 20:00 Dziewiętnastolatek pomieszał świat wirtualny z rzeczywistym: to tkwiący w nim Joker z filmów o Batmanie kazał mu zabić. 68
    • Okrutna alternatywa 1 wrz 2013, 20:00 Waszyngton prze ku interwencji militarnej w Syrii, nie ma jednak pomysłu na to, co chce osiągnąć. Ale nawet obalenie reżimu al-Asada nie przesądzi o końcu krwawej wojny. 72
    • Pani kanclerz 1 wrz 2013, 20:00 Na pytanie, czy lubi sprawować rządy, Angela Merkel odpowiada: „To należy do moich obowiązków”. 76
    • Miliard dla Rostowskiego 1 wrz 2013, 20:00 Prywatyzacja za wszelką cenę? Nie. Spółki Skarbu Państwa są po to, by przysparzać dochodu państwu – mówi Włodzimierz Karpiński, minister Skarbu Państwa. 78
    • Ryzykanci 1 wrz 2013, 20:00 Kiedy wreszcie rozluźnią krawat i zdejmą garnitur, za łyk adrenaliny gotowi są igrać z losem. 81
    • Popędzi czy nie 1 wrz 2013, 20:00 Mija 20 lat, od kiedy polscy kolejarze zaczęli myśleć o kolejach dużych prędkości. Dziś mogliby kupić pociągi taniej i w kraju, dając pracę setkom robotników. 84
    • Fałszerze pamięci 1 wrz 2013, 20:00 Pamięć to obrazy, emocje i dźwięki. Można nimi manipulować. Masz wspomnienie z dzieciństwa, które z chęcią zmienisz lub skasujesz? 86
    • Popkulturowy kryzys zaufania 1 wrz 2013, 20:00 Amerykańskie seriale z ostatnich lat tworzą wizję świata, w którym nie sposób komukolwiek wierzyć. 88
    • Diabelska muzyka 1 wrz 2013, 20:00 Andrzej Czajkowski to twórca w Polsce niedoceniony. Jego opera „Kupiec wenecki” zrobiła niedawno furorę w austriackiej Bregencji. 90
    • W imieniu 99 procent 1 wrz 2013, 20:00 Kultura popularna podąża za swoim odbiorcą. Dzisiaj jest on rozgoryczony i zawiedziony rzeczywistością. Stąd takie filmy jak „Paranoja”. 93
    • Muzyka 1 wrz 2013, 20:00 Socjologia serca Archy Marshall ma teraz 19 lat, ale mogliście o nim słyszeć już trzy lata temu. Występował wtedy jako Zoo Kid. Singiel „Out Getting Ribs”, który wydał w kwietniu 2010 r., był zaskakująco dobry. Wszyscy... 94
    • Kino 1 wrz 2013, 20:00 Przez granicę „Polski film” to obraz skrajnie… czeski. Czterech aktorów znad Wełtawy kręci u nas tytułowe dzieło. Marek Najbrt portretuje swoje rodzime gwiazdy jako grupę artystów nieudacznych i niespełnionych, pokazuje... 94
    • Książka 1 wrz 2013, 20:00 Wszystko przez ten klimat Nie ma co się łudzić – zima nadejdzie. Pierwsze tygodnie września to być może ostatni moment, by przeczytać „Zimny wiatr” Arnaldura Indridasona na spokojnie, grzejąc się w cieple odchodzącego... 95
    • Groźny cholesterol 1 wrz 2013, 20:00 Właściwe proporcje „złego” i „dobrego” cholesterolu, a także jego stężenie we krwi, wpływa nie tylko na nasze zdrowie, ale i długość życia. 96
    • Bomba tygodnia 1 wrz 2013, 20:00 Rozwodowe gry i zabawy Piotr Kupicha po ośmiu latach małżeństwa rozstał się z żoną. Wzorowy związek nie przetrwał próby czasu. Na stronie muzyka pojawił się lakoniczny komunikat zamykający usta plotkarzom i zabierający robotę... 98

    ZKDP - Nakład kontrolowany