W imieniu 99 procent

W imieniu 99 procent

Kultura popularna podąża za swoim odbiorcą. Dzisiaj jest on rozgoryczony i zawiedziony rzeczywistością. Stąd takie filmy jak „Paranoja”.

Amerykański sen naszych rodziców został zdeptany przez ludzi gotowych dla zysku kraść, oszukiwać i kłamać” – mówi na samym początku „Paranoi” młody mężczyzna. Robert Luketic, hollywoodzki rzemieślnik, który na swoim koncie ma m.in. „Legalną blondynkę”, „Sposób na teściową” czy „Pana i Panią Kiler”, po raz kolejny reżyseruje masowe kino rozrywkowe skrojone według prawideł gatunku. Tym razem thrillera. Jednak bohater jego nowej propozycji nie walczy z przestępcami z półświatka ani terrorystami. Czarnymi charakterami stają się tu szefowie korporacji. Kultura popularna jak barometr rejestruje nastroje społeczne. W swoim kolorowym stylu odreagowuje problemy, z jakimi mierzy się współczesny świat.


– Mnie, Australijczyka, do USA ściągnął mit od pucybuta do milionera – mówił Luketic. – Obserwując recesję, mam poczucie, że ten kraj złożył obietnicę, której nie jest już w stanie spełnić. W „Paranoi” młody chłopak, Adam Cassidy, marzy o karierze w branży technologicznej. Razem z grupą przyjaciół opracowuje projekt, który przedstawia prezesowi korporacji. Jednak ambicja żądnego sukcesu bohatera sprawia, że trafia w sam środek wojny korporacji i jej skłóconych szefów. Jest szantażowany i zmuszany do szpiegostwa gospodarczego. Z czasem ta gra staje się coraz bardziej niebezpieczna.

Już wcześniej z bezdusznymi biznesmenami i bankowcami rozprawiali się twórcy m.in. „Michaela Claytona” czy trylogii Bourne’a. Teraz krytyka amerykańskiego społeczeństwa zatacza coraz szersze kręgi. Bo przecież „Paranoi” nie da się uznać za kino alternatywne. Nastolatków do kin film ściąga torsem Liama Hemswortha – znanego z „Igrzysk śmierci” chłopaka Miley Cyrus. Dojrzalszych widzów nazwiskami odtwórców ról miliarderów – Harrisona Forda (ogolonego na łyso) i Gary’ego Oldmana. Są tu szybka akcja i wątek romansowy. Ale pośród tej feerii atrakcji Luketic stara się odtworzyć realia życia młodych Amerykanów, którzy właśnie zaczynają pracę i których system wartości dopiero się kształtuje. „Kiedyś jeśli się miało odpowiednie stopnie w odpowiedniej szkole i dostało odpowiednią pracę, dochodziło się do tabliczki z nazwiskiem na drzwiach gabinetu. Ten świat przepadł” – konstatuje Cassidy. Dawną, solidarną Amerykę symbolizuje jego ojciec. Schorowany dawny stróż nocny, który kiedyś za swoją pensję był w stanie żyć na poziomie i utrzymać rodzinę. Teraz nie stać go nawet na opiekę zdrowotną. Nie lepsza jest sytuacja młodych bohaterów. „Jak wspaniale byłoby zapłacić rachunki i zjeść tego samego miesiąca” – mówi jeden z nich. Rzeczywistość bogatych ludzi obserwują przez szybę w biurowym open space albo otwarte drzwi modnego klubu. I obiecują sobie, że kiedyś przejdą na drugą stronę.

Nierówności ekonomiczne to tylko jeden temat, który – w wydaniu pop – przenika do „Paranoi”. Kolejnym jest utrata prywatności. Bo właśnie wgląd w życie zwyczajnych obywateli staje się bronią w rękach potentatów branży technologicznej. Narzędziem zbrodni są tutaj telefony komórkowe, kamery przemysłowe, internet. Urządzenia, po które sięgamy codziennie. Luketic roztacza wizję powszechnej inwigilacji. Przestrzega przed zdradliwą potęgą social mediów. – Coraz częściej słyszę od znajomych, że padli ofiarą cyberterroryzmu – mówi reżyser. – Inni zaś dali się złapać na zupełnie legalnie sztuczki. Mam wrażenie, że wciąż nie umiemy rozwiązać problemu zbierania i gromadzenia danych przez korporacje. Ale to właśnie działa na wyobraźnię. „Paranoja” jest przykładem, jak dawne konwencje decydenci show-biznesu adaptują do rzeczywistości. I jak kino głównego nurtu reaguje na przemiany. Okazuje się, że w niespokojnych czasach nawet Hollywood może dołączyć do ruchu oburzonych. ■

Okładka tygodnika WPROST: 36/2013
Więcej możesz przeczytać w 36/2013 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 36/2013 (1593)

  • Władza pochodzi od Boga 1 wrz 2013, 20:00 Wcześniej czy później przychodzi w życiu polityka chwila, gdy zaczyna podejrzewać, że jego władza musi pochodzić bezpośrednio od Pana Boga. Mamy cały poczet premierów i prezydentów, którym się tak zdawało. Począwszy od prezydenta... 6
  • Kolejka do lekarza, czyli jak kupić ferrari 1 wrz 2013, 20:00 Fundacja Watch Health Care sprawdziła, jak się wydłużają w Polsce kolejki do lekarza. „Czas oczekiwania na leczenie w ramach NFZ wydłużył się do trzech miesięcy. Na początku roku wynosił 2,5 miesiąca” – piszą. To... 6
  • Spojrzeć w oczy talibowi 1 wrz 2013, 20:00 Noc, Afganistan, Ghazni. Komandosi z Lublińca zaczynają obławę na talibów. W grupie jest chorąży Mirosław Łucki, który kilka dni później zginie. To jemu dedykuję swój fotoreportaż. 8
  • Skaner 1 wrz 2013, 20:00 Z nadzieją na Davisa Po raz pierwszy w historii polscy tenisiści powalczą w barażach o awans do Grupy Światowej Pucharu Davisa. Czy pokonają reprezentację Australii? To możliwe. Drużynę w końcu mamy silną jak nigdy dotąd. Mecze Polska... 14
  • Aleja Zasłużonych Kanalii 1 wrz 2013, 20:00 Zaproszono mnie do telewizji. Wyjątkowo nie w związku z in vitro – od 15 lat jestem dyżurnym gościem wszystkich polskich stacji telewizyjnych z tematu „zapłodnienie pozaustrojowe” i półki „nieksiądz” –... 16
  • Upadek Ryszarda Wielkiego 1 wrz 2013, 20:00 Kiedyś liczyli się z nim prezydenci i premierzy, dziś Ryszard Krauze jest zadłużony po uszy. Jak upada miliarder? Po cichu, w samotności. 18
  • Gowin zawisł 1 wrz 2013, 20:00 Spektakl „pożegnanie Platformy z Gowinem” zbliża się do sceny finałowej. Co potem? Na nową formację Jarosława Gowina w PO wielu chętnych nie ma. Zwłaszcza że Tusk straszy wcześniejszymi wyborami. 24
  • Jak ustawić wielki przetarg 1 wrz 2013, 20:00 Ministerstwo Środowiska zawiadamia ABW i unieważnia podejrzany konkurs na organizację szczytu klimatycznego. 28
  • Widzę ciemność 1 wrz 2013, 20:00 Coś dramatycznego stało się z elitami władzy - mówi prof. Paweł Śpiewak. 35
  • Sejmowa tabletomania 1 wrz 2013, 20:00 Kancelaria Sejmu zakupiła w Biedronce dwadzieścia minitabletów po 200 zł za sztukę. Po co? Do głosowania – dla tych posłów, którzy zapomną swojego służbowego iPada. 38
  • Badyl bez oliwy 1 wrz 2013, 20:00 Janusz Palikot zakłada kolejną maskę. Tym razem pod krawatem. Ma być poważnie, bez happeningów, a nawet nazwiska lidera. Czy ktoś jeszcze uwierzy w nową partię? 42
  • Belfer klasy deluxe 1 wrz 2013, 20:00 Zarabiają nawet po 10 tys. zł miesięcznie. Nauczą dziecko mandaryńskiego, jedzenia pałeczkami i tańców latynoamerykańskich. Guwernantki wracają do łask. 47
  • Wojna o kościół 1 wrz 2013, 20:00 Kuria zabiera ks. Jackowi Stasiakowi prawo do odprawiania mszy i grozi zesłaniem do stanu świeckiego. Ksiądz Jacek Stasiak mówi, że to prawo rodem ze średniowiecza, i zamierza podać arcybiskupa do sądu. 50
  • Kobieta? Tak. Matka? Niekoniecznie 1 wrz 2013, 20:00 Ponad jedna czwarta Polek nie odczuwa potrzeby posiadania potomstwa. I straszenie katastrofą demograficzną nic na to nie pomoże. 54
  • Zabij się dla sławy 1 wrz 2013, 20:00 Mają cel: zdobyć sławę. Siedzą na portalu Ask.fm i marzą o niej. Liczą lajki, od których bycie „fejmem” zależy. Cena tej sławy niektórych kosztowała życie. 58
  • Konferansjerzy do wynajęcia 1 wrz 2013, 20:00 W telewizji pracują na twarz i nazwisko. Pieniądze zarabiają na eventach. Naprawdę duże pieniądze. 62
  • Zabójstwo w wagonie 1 wrz 2013, 20:00 Dziewiętnastolatek pomieszał świat wirtualny z rzeczywistym: to tkwiący w nim Joker z filmów o Batmanie kazał mu zabić. 68
  • Okrutna alternatywa 1 wrz 2013, 20:00 Waszyngton prze ku interwencji militarnej w Syrii, nie ma jednak pomysłu na to, co chce osiągnąć. Ale nawet obalenie reżimu al-Asada nie przesądzi o końcu krwawej wojny. 72
  • Pani kanclerz 1 wrz 2013, 20:00 Na pytanie, czy lubi sprawować rządy, Angela Merkel odpowiada: „To należy do moich obowiązków”. 76
  • Miliard dla Rostowskiego 1 wrz 2013, 20:00 Prywatyzacja za wszelką cenę? Nie. Spółki Skarbu Państwa są po to, by przysparzać dochodu państwu – mówi Włodzimierz Karpiński, minister Skarbu Państwa. 78
  • Ryzykanci 1 wrz 2013, 20:00 Kiedy wreszcie rozluźnią krawat i zdejmą garnitur, za łyk adrenaliny gotowi są igrać z losem. 81
  • Popędzi czy nie 1 wrz 2013, 20:00 Mija 20 lat, od kiedy polscy kolejarze zaczęli myśleć o kolejach dużych prędkości. Dziś mogliby kupić pociągi taniej i w kraju, dając pracę setkom robotników. 84
  • Fałszerze pamięci 1 wrz 2013, 20:00 Pamięć to obrazy, emocje i dźwięki. Można nimi manipulować. Masz wspomnienie z dzieciństwa, które z chęcią zmienisz lub skasujesz? 86
  • Popkulturowy kryzys zaufania 1 wrz 2013, 20:00 Amerykańskie seriale z ostatnich lat tworzą wizję świata, w którym nie sposób komukolwiek wierzyć. 88
  • Diabelska muzyka 1 wrz 2013, 20:00 Andrzej Czajkowski to twórca w Polsce niedoceniony. Jego opera „Kupiec wenecki” zrobiła niedawno furorę w austriackiej Bregencji. 90
  • W imieniu 99 procent 1 wrz 2013, 20:00 Kultura popularna podąża za swoim odbiorcą. Dzisiaj jest on rozgoryczony i zawiedziony rzeczywistością. Stąd takie filmy jak „Paranoja”. 93
  • Muzyka 1 wrz 2013, 20:00 Socjologia serca Archy Marshall ma teraz 19 lat, ale mogliście o nim słyszeć już trzy lata temu. Występował wtedy jako Zoo Kid. Singiel „Out Getting Ribs”, który wydał w kwietniu 2010 r., był zaskakująco dobry. Wszyscy... 94
  • Kino 1 wrz 2013, 20:00 Przez granicę „Polski film” to obraz skrajnie… czeski. Czterech aktorów znad Wełtawy kręci u nas tytułowe dzieło. Marek Najbrt portretuje swoje rodzime gwiazdy jako grupę artystów nieudacznych i niespełnionych, pokazuje... 94
  • Książka 1 wrz 2013, 20:00 Wszystko przez ten klimat Nie ma co się łudzić – zima nadejdzie. Pierwsze tygodnie września to być może ostatni moment, by przeczytać „Zimny wiatr” Arnaldura Indridasona na spokojnie, grzejąc się w cieple odchodzącego... 95
  • Groźny cholesterol 1 wrz 2013, 20:00 Właściwe proporcje „złego” i „dobrego” cholesterolu, a także jego stężenie we krwi, wpływa nie tylko na nasze zdrowie, ale i długość życia. 96
  • Bomba tygodnia 1 wrz 2013, 20:00 Rozwodowe gry i zabawy Piotr Kupicha po ośmiu latach małżeństwa rozstał się z żoną. Wzorowy związek nie przetrwał próby czasu. Na stronie muzyka pojawił się lakoniczny komunikat zamykający usta plotkarzom i zabierający robotę... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany