Leming w Kościele

Leming w Kościele

Tzw. niepokorni mają tego pecha, że ich znam prywatnie. Wiele o nich mogę powiedzieć, ale nie to, że są niepokorni - mówi ks. Kazimierz Sowa, dziennikarz, dyrektor Religia TV.

Kto księdza może uciszyć?

Nie sądzę, żeby ktoś chciał.

Ks. Adama Bonieckiego zakneblowali marianie, ks. Wojciecha Lemańskiego próbował abp Henryk Hoser. Rozumiem, że ksiądz jest nie do ruszenia.

Niektórzy trochę ironizują, że ks. Boniecki ma jakiś układ ze swoim przełożonym. Dzięki zakazowi, na mocy którego może się wypowiadać tylko w „Tygodniku Powszechnym”, jeździ po całej Polsce ze swoimi książkami i de facto jego przekaz jest zwielokrotniony. Z kolei ks. Lemański także nie zniknął z obiegu medialnego. Ja też czasem słyszę, że powinienem mieć zakneblowane usta. Nawet dziś jakiś ksiądz do mnie napisał, że domaga się, bym już przestał wygadywać te brednie, obrażać prawdziwych katolików i niszczyć Kościół w Polsce.

Nie daje to księdzu do myślenia?

Daje. Odpisuję na te listy. A co do kneblowania, to może niektórych zdziwię, ale nie podejrzewam, że hierarchowie odpowiadający za Kościół w Polsce są na takim poziomie jak ten cytowany wyżej ksiądz.

A kard. Stanisław Dziwisz?

Donosy na mnie trafiają również do kurii krakowskiej. Kiedyś, trochę żartobliwie, powiedziałem do kard. Dziwisza, że współczuję tym, którzy muszą czytać te emocjonalne listy. Usłyszałem, że on w swoim życiu spotkał się z tak dużą liczbą listów, donosów i pretensji, że gdyby się tym przejmował, to nie mógłby robić nic innego. Jeśli ktoś ma proporcje w patrzeniu na to, co dzieje się wokół Kościoła, to nie przychodzi mu do głowy, by analizować, co Sowa powiedział w programie telewizyjnym, a co gdzie indziej. A takie proporcje mieli i mają moi szefowie: kard. Franciszek Macharski, kard. Stanisław Dziwisz, kard. Kazimierz Nycz.

Mówią do księdza: „Chłopie, w tych mediach mów, co chcesz”?

Zapewniam panią, że nikt nigdy mi nie sugerował, nie mówił, że lepiej by było, gdybym o pewnych sprawach mówił inaczej albo najlepiej nie mówił wcale.

Jest o. Rydzyk, oni mają swojego ks. Sowę. Dobrze myślę?

Niektórzy moi koledzy mówią odwrotnie: „No, jest ten Sowa, ale na szczęście mamy Rydzyka”. Oczywiście, wśród hierarchów jest takie myślenie, że jakby co, to o. Rydzyk ich obroni, powie wiernym, „jak jest naprawdę”. O mnie pewnie nikt tak nie powie. Nawet moi koledzy, którzy zrobili karierę, są nawet biskupami, wiedzą, że zawsze im mówię, iż w niektórych sytuacjach nie można się chować za mediami i naiwnie wierzyć, że one coś za nas załatwią. Ostatnio jednemu z hierarchów dałem książkę o o. Rydzyku. Po kilku dniach mówi, że książka świetna, tylko ma dwa mankamenty: tytuł powinien być „Ojciec dyrektor”, a nie „Imperator”, i jakieś inne, normalne wydawnictwo powinno to wydać, a nie Agora. Mnie zaś zdziwiło, że większość ludzi wypowiadających się w tej książce zastrzegło anonimowość.

Hierarchów się boją.

Nie, to jest coś gorszego. To nie jest obawa, co powie mój przełożony, tylko kolega w parafii.

Strasznie jest u was.

Bez przesady. Jest wręcz odwrotnie, ale Kościół także ma cechy instytucyjno-korporacyjne, czyli np. niektórzy uważają, że lepiej się nie wychylać. Wszystko jeszcze zależy od tego, w której diecezji się żyje, kto jest przełożonym. Mam świadomość, że gdyby arcybiskupem warszawskim nie był kard. Nycz, a w Krakowie po kard. Macharskim nie nastałby kard. Dziwisz, tylko miałbym jako swojego przełożonego, dajmy na to, bp. Antoniego Dydycza albo bp. Kazimierza Ryczana, to…

Siedziałby ksiądz cichutko w kąciku?

Nie mielibyśmy przyjemności rozmawiania, bo ja bym nie funkcjonował w mediach. Ale też coraz częściej można o wielu sprawach, także drażliwych, pogadać. I otwarcie pytam swoich kolegów biskupów, dlaczego nie zaczną debaty, takiej otwartej rozmowy w episkopacie, bo mam wrażenie, że takie kwestie, jak choćby relacja Kościół a polityka, sprawy materialne księży, skandale jak ten pedofilski na Dominikanie, nie mają kropki nad i. Episkopat nie wyraża czytelnie swojego stanowiska. Przecież to są najważniejsi ludzie w polskim Kościele, stu biskupów, elita.

Niech ksiądz im napisze strategię działania polskiego Kościoła.

Zapewniam panią, że nikomu w episkopacie nie przyszłoby do głowy czytać strategię „made by Sowa”. Ale kiedy mogę, to mówię, co myślę. I to nie tylko z tymi, którzy mnie lubią. Zdziwi się pani, ale jakiś czas temu długo i rzeczowo rozmawiałem z abp. Sławojem Leszkiem Głodziem, podobnie kiedyś z abp. Józefem Michalikiem. Niedługo skończę 50 lat i wiem, co mam w głowie. Więcej, nie boję się o tym mówić. Wydaje mi się, że hierarchowie zdają sobie sprawę, iż dyskusja o Kościele to nie jest akademia z okazji i ku czci. Wiedzą, że o Kościele i w Kościele jest tyle poglądów, ilu ludzi.

Niech ksiądz nie straszy.

Mam wrażenie, że biskupi chcą wiedzieć coraz więcej o świecie mediów, o rzeczywistości medialnej, również po to, by móc w szerszym kontekście patrzeć na to, co się dzieje w Toruniu.

A konkretnie?

Kiedy przez media przetaczała się sprawa braku miejsca na multipleksie dla stacji o. Rydzyka, wielu duchownych zabierających w nich głos na początku nie wiedziało, że to jest bardzo drogie i skomplikowane od strony biznesowej przedsięwzięcie. Dziwili się, że trzeba kupić koncesję za wielkie pieniądze, a potem za system nadawania płacić grube miliony złotych.

O. Rydzyk chciał przecież płacić.

Oczywiście, że chciał. Chodziło jeszcze o pokazanie przed Krajową Radą Radiofonii i Telewizji gwarancji, że te dziesiątki milionów się ma i wyda się je na to, by człowiek w domu mógł dostać sygnał za darmo do swojego telewizora. I ja takie „szkolenia techniczne” na mniejszą bądź większą skalę przeprowadzam.

W końcu od 23 lat ksiądz w tych mediach siedzi.

Wydawało mi się, że media są tak ciekawym miejscem, że jeśli kogoś w nich chcą, to grzechem jest w nich nie być.

Księdza przeciwnicy mówią, że uzależniają. Że księdza już uzależniły.

Uzależniają i uzależniły. Choćby z tego powodu, że człowiek ma możliwość wyrażania publicznie swoich poglądów. Chociaż czasem też mam wrażenie, że gra jest niewarta świeczki, bo np. osoba, która jest po drugiej stronie, nie do końca jest w temacie.

Umniejsza ksiądz teraz kompetencje widzów?

Nie. Mam wrażenie, że coraz mniej o tematach, o których w mediach się rozmawia, mają do powiedzenia sami dziennikarze. A to dlatego, że jeśli ktoś jednego dnia robi materiał o budżecie państwa, drugiego o służbie zdrowia, a trzeciego o Kościele, to nie może być ekspertem. U nas każdy jest specjalistą od wszystkiego.

Ksiądz też wypowiada się na temat katastrofy smoleńskiej.

Nie, to nie tak.

Jak to nie? A na temat PiS, Palikota, rządu, Kościoła, piłki nożnej…

Jak każdy człowiek mam swoje zdanie na temat tego, co w naszym kraju się dzieje. Musimy rozróżnić wypowiadanie się w mediach społecznościowych, w których tak naprawdę rzucam hasła, wiedząc, do kogo one trafiają, od moich wypowiedzi w programach telewizyjnych czy radiowych.

I w tych drugich komentuje ksiądz wszystko.

Jeśli idę na poranną rozmowę do Moniki Olejnik, dajmy na to o apostazji, to wiem, że zapyta mnie o sto różnych rzeczy. Rozmawialiśmy o apostazji, to było i o Palikocie, który kiedyś robił katolicki tygodnik, a teraz jest jednym z najbardziej zagorzałych przeciwników Kościoła.

I wtedy ksiądz powiedział, że jest gotów Palikota nawracać.

Powiedziałem, że jestem nie po to, by Januszowi Palikotowi – któremu na końcu nikt nie już będzie wierzył – mówić, że nie mam dla niego czasu, tylko po to, by usiąść i pogadać o Bogu i wierze. Nie wiem, czy tak się stanie, ale jeśli, to nigdy nie odmówię mu rozmowy. Nie jest tak, że można zadekretować o drugim człowieku, iż jest stracony. Nasze sądy o innych obarczone są zależnościami towarzyskimi, kulturowymi i czasem też politycznymi. W Polsce wszyscy znamy się na polityce, Kościele i wielu innych rzeczach, najczęściej w formule „u cioci na imieninach”. Pada wtedy zawsze, że księża nie powinni się do polityki mieszać.

A powinni?

Popełniają grzech, kiedy mieszają się do tej polityki z ambony. Nikt mi nie może zarzucić, że kiedykolwiek o polityce mówiłem zza ołtarza albo wykorzystałem do tego przestrzeń świątyni. To jest sacrum.

Ksiądz ma ołtarz i ambonę w telewizji, w radiu. A poza tym za księdzem stoi Kościół.

Nie mam wrażenia, żebym artykułował opinie dotyczące tego, co jest sferą profanum, w imieniu Kościoła.

Rząd dusz ksiądz sprawuje.

Nie, nie ma czegoś takiego. Teraz nikt księży nie chce słuchać tylko dlatego, że są duchownymi. Mnie słuchają, kiedy występuję z innymi. Gdybym miał okienko i jakieś słowo na niedzielę głosił, to nikt by tego nie słuchał. Oczywiście przez to, że przed nazwiskiem stoi „ks.” i w wielu programach pojawiam się w koloratce, moje wypowiedzi mogą być przez niektórych postrzegane jako opinia Kościoła.

Krakowskiego Kościoła w dodatku.

Nie. Chciałem powiedzieć, że ktoś, słuchając mnie, może co najwyżej pomyśleć: „Nie na wszystko Kościół ma jedną odpowiedź”.

A ksiądz nie zawsze jest w koloratce, tylko np. w koszulce piłkarskiej reprezentacji Polski.

A, o tym pani mówi. Choćbym się ubrał w komeżkę i nawet stułę miał na szyi, to „Fronda” i wPolityce.pl zawsze będą zamieszczały to moje zdjęcie, które ma utwierdzić czytelnikóww przekonaniu, że to jest ten odszczepieniec, który chodzi w koszulce piłkarskiej do telewizji. Już nikt nie pamięta, że w tej koszulce pojawiłem się podczas Euro 2012 przed meczem Polska – Rosja. Mam pretensję, że to towarzystwo z zaangażowanych prawicowych portali tak steruje swoimi odbiorcami. Choćbym nie wiem co mówił, oni i tak wiedzą, co myślę. Z wieloma z nich nie ma żadnej dyskusji. Oni usadzają mnie na ławce obok Urbana i Palikota. A to, że jestem księdzem, to tylko dowód na to, że jestem opętany.

Przez kogo?

Przez świat celebrycko-medialny. „Za jakie srebrniki się sprzedałeś?” – pytają. „Kto ci płaci, jesteś na garnuszku PO?”.

A ja słyszałam, że do Moniki Olejnik mówi ksiądz: „Niech będzie POchwalony…”.

O, tego nie słyszałem (śmiech). Mój poziom tolerancji i autoironii jest bardzo duży. Jednak dotyka mnie, kiedy ci ludzie mówią, piszą, że jestem kimś takim jak za komuny księża patrioci. Zresztą nie tylko oni. Tydzień temu „Rzeczpospolita” zamieściła tekst o tym, jak to liberalne media wyłapują słabych duchowo księży, a zaraz obok dała artykuł, jak to księża patrioci współpracowali z różnymi agendami państwa komunistycznego. Jeśli tak byśmy myśleli, to od 1990 r. każda władza w Polsce miała jakichś swoich biskupów i księży patriotów. Wtedy gdy rządziło PiS, również tacy byli. Jednak nikt nie mówił, że są zdrajcami. Teraz o mnie portale prawicowe piszą, że jestem zdrajcą, bo wie pani, kto jest za PiS, jest prawdziwym patriotą, kto za PO – zdrajcą. I mniej lub bardziej niepokorni publicyści taki podział tworzą, z pełną premedytacją manipulując czytelnikami. Kiedy piszą coś o Małopolsce, to zawsze dodają, że marszałkiem tam jest Marek Sowa, brat znanego w kręgach platformerskich ks. Sowy. Tak się złożyło, że z czołówką tzw. niepokornych przyszło mi w różnych mediach pracować. Mają tego pecha, że znam ich prywatnie. Wiele o niektórych mógłbym powiedzieć, ale nie to, że są to niepokorni ludzie.

Mówi ksiądz o czasie, kiedy szefował w Radiu Plus?

Faktycznie, wtedy tam pracowali i bracia Karnowscy, i Janek Pospieszalski, i Piotr Gursztyn, i Piotr Semka, i jeszcze Bogdan Rymanowski, a także np. Iwona Kutyna i Beata Tadla, Tomek Sandak, a w Poznaniu nawet Ewa Wanat.

Czyli kiedyś ksiądz jednoczył, a teraz co?

Cały czas jednoczę. Księża są po to, żeby jednoczyli.

Co ksiądz robi teraz dla jednoczenia Kościoła w Polsce?

Podkreślam na każdym kroku, że Kościół dlatego jest najbardziej niezwykłą instytucją w Polsce, bo drzwi do niego otwarte są w zasadzie dla każdego. Tylko wielu ludzi nie ma świadomości tego, że nie musi wchodzić do niego głównym wejściem.

Do Kościoła toruńskiego czy krakowskiego, a w zasadzie – łagiewnickiego?

Kiedyś jednemu koledze, mocno zaangażowanemu w politykę, który ekscytował się, że Jan Rokita wymyślił taki świetny podział na Kościoły w Polsce, powiedziałem, że w Kościele łagiewnickim płynie z głośników Radio Maryja, a Kościół toruński, gdy jedzie na pielgrzymkę, to chętnie się w Łagiewnikach zatrzyma i do bazyliki wejdzie. Ten podział jest fałszywy, to projekcja marzeń. Kościół jest podzielony, ale to jest sprawa o wiele bardziej skomplikowana.

Z Polską jest prościej - są dwie Polski i ksiądz jest w tej drugiej.

Dystansowałem się do tego, ale coś jest na rzeczy. Polska dziś jest pęknięta, i to na wielu płaszczyznach. Gdybyśmy mieli to analizować, toby się okazało, że to pęknięcie dotyczy każdego wymiaru życia. Chciałbym wierzyć, że do sklejenia.

„Chciałbym wierzyć”?

Wiara, podkreślanie jej znaczenia i roli jest moim zawodowym obowiązkiem, więc jak mogę to robić, to robię.

To jeszcze powinien ksiądz nawoływać do pojednania, a ja mam wrażenie, że jest wręcz odwrotnie. Ba, dolewa ksiądz oliwy do ognia.

Pani Magdo, ja nie uważam, żeby zapomnienie o wszystkim, na co mamy inne poglądy, przywróciło jedność w Polsce. Ja mogę się z Tomkiem Terlikowskim spierać i jednocześnie go szanować. Nie widzę powodu, dla którego miałbym się od niego odwracać. Ale tego samego oczekuję z drugiej strony.

O okładce „Newsweeka”, na której chłopiec klęczy przed księdzem, powiedział ksiądz, że to chamstwo.

Kilku kolegów księży wyraziło uznanie za to, co powiedziałem, i nawet mieli nadzieję, że już się nawróciłem skutecznie, że wszedłem na dobrą drogę. Kiedy zobaczyli moje teksty w portalu Tomasza Lisa, a potem że jestem w jego programie, to znowu odsądzili mnie od czci i wiary. Proszę mi wierzyć, że nie rozmawiamy z Lisem o tym, co będzie w poniedziałek w jego tygodniku. Przyznam pani, że tak naprawdę to marzyłbym, żeby materiał o tym, co tak naprawdę zdarzyło się na Dominikanie, opublikował np. „Gość Niedzielny”. To by pokazało, że sprawy, które będą rzutowały bardzo mocno na Kościół w Polsce, są podejmowane przez główne katolickie media.

Przecież ksiądz jest dyrektorem kanału Religia TV. Dlaczego ksiądz nie wysłał na Dominikanę reportera?

Nie chcę się usprawiedliwiać, że profil naszego kanału nie jest reporterski, nie zajmujemy się komentowaniem codziennych wydarzeń, ale gdyby taki materiał pojawił się u nas, to nie sądzę, by to wywołało jakiś szok. Proszę pamiętać, że jako jedyna telewizja w Polsce wyemitowaliśmy film „Zgniłe jabłka”. Zrobiony przez agencję telewizyjną współpracującą z Watykanem, ale naprawdę mocny film o pedofilii w Kościele. Uważam, że media katolickie mają obowiązek pokazywania problemów, które są w Kościele, ale także przedstawiania racji, które stoją za nauczaniem Kościoła.

Ile takich zgniłych owoców jest w polskim Kościele?

Choćby był tylko jeden, to i tak będzie to o jeden za dużo.

Kościół w Polsce zaraz powie, że abp Wesołowski posądzany o pedofilię jest urzędnikiem watykańskim.

W sensie formalnym to problem Watykanu. Wszyscy jednak podkreślają to, że nuncjusz jest Polakiem. Abp Wesołowski miał niebywałe szczęście w swojej karierze. Jest synem ostatniej właścicielki zamku w Czorsztynie, pochodzi z bardzo wpływowej rodziny na Podhalu, a do tego spokrewnionej z rodziną Deskurów. Kard. Andrzej Maria Deskur w latach 70. był przewodniczącym Papieskiej Rady ds. Środków Społecznego Przekazu. Miał ogromne wpływy w Watykanie. Kiedy ks. Wesołowski w 1972 r. otrzymał święcenia kapłańskie, dość szybko został ściągnięty tam właśnie przez kard. Deskura. Wesołowski zrobił karierę dyplomatyczną, był nuncjuszem w Kazachstanie i Tadżykistanie, pracował w krajach Afryki i Ameryki Południowej. Nie wszyscy go tam zapewne lubili, bo i sam nuncjusz kierował do Watykanu krytyczne listy na miejscowych biskupów. Mówiąc wprost, był w konflikcie z niektórymi tamtejszymi biskupami. Sprawa drugiego księdza z Dominikany jest jeszcze inna. Teraz na pewno robi się coraz ciaśniej wokół tych duchownych i jeśli nasz Kościół będzie mówił, że nie mamy z tą sprawą nic wspólnego, to zostanie to przez ludzi odebrane bardzo źle. Ktoś formalnie powinien się do tego odnieść, powiedzieć, że Kościół czeka na wyniki śledztwa, bo przecież na razie nikt nie jest oskarżony.

Ale wyrok już zapadł.

W mediach. Raz już była taka sytuacja. Jeden z moich kolegów księży pracujących w Brazylii został oskarżony o pedofilię. Został nawet aresztowany, ale po dwóch latach procesu oczyszczono go z zarzutów. Śledztwo wykazało, że 14-letni chłopiec i jego rodzina chcieli wyłudzić od mojego kumpla pieniądze. Media w Polsce o sprawie pisały, publikowano jego nazwisko, zdjęcia, ale o wyroku już nikt się nie zająknął, nikt nie powiedział: „Przepraszamy, pomyliliśmy się”.

Chce ksiądz powiedzieć, że w sprawie dominikańskiej jest ostrożny?

W sprawie dominikańskiej nie szarżowałbym argumentami, że odpowiedzialność za całą sytuację spada na Kościół w Polsce. Z drugiej strony nie każdy materiał w mediach, który mówi źle o Kościele, jest – jak piszą prawicowe portale – brutalnym atakiem na Kościół. Znowu wracam do niepokornych, radykalnych publicystów, którzy chcą być bardziej papiescy niż sam papież i najchętniej przekształciliby Polskę w katolickie państwo narodu polskiego.

Ksiądz też jest radykalnym publicystą.

A skąd! Ja jestem w publicystyce jak ta letnia woda w kranie. Nie widzę powodu, dla którego w Polsce wszystko miałoby być w stanie wrzenia, i mówię to w kontekście dyskusji i sporu, jaki toczy się w naszym kraju, a nie w kontekście religii i wiary. ■

Okładka tygodnika WPROST: 40/2013
Więcej możesz przeczytać w 40/2013 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 40/2013 (1597)

  • Straszna wolność 29 wrz 2013, 20:00 Żywię głęboką nieufność wobec osób, które co niedziela przeżywają współczucie i miłość do cierpiącego Jezusa na krzyżu, a pozostają ostentacyjnie obojętne (a nawet agresywne) wobec tych, którzy cierpią rzeczywiście. Nawet... 6
  • Skaner 29 wrz 2013, 20:00 Gołą nogą w islam Ta noga należy do Anke Van Dermeersch, Miss Belgii z 1991 r., dziś deputowanej ultraprawicowej partii Vlaams Belang. Plakat wyprodukowany przez grupę Kobiety przeciw Islamizacji w oryginalny sposób pokazuje skalę... 8
  • Majątek w dobrych rękach 29 wrz 2013, 20:00 Family office to znacznie więcej niż doradca inwestycyjny czy private banking. To centrum zarządzania majątkiem rodziny. 13
  • Drużyna elektromontera 29 wrz 2013, 20:00 W filmie „Wałęsa. Człowiek z nadziei” brakuje wątku o ludziach, którzy pomagali Lechowi Wałęsie, a potem popadli w zapomnienie. 14
  • Wieżą w generała 29 wrz 2013, 20:00 „Tower”, czyli wieża, to kryptonim operacyjnego rozpracowania przez SKW wiceministra obrony Waldemara Skrzypczaka. Materiały zebrane na generała są słabe, ale jego przyszłość w MON wcale nie jest pewna. 20
  • Raj pedofilów 29 wrz 2013, 20:00 Na Dominikanie na seks z dziećmi przymyka się oko. Polscy księża musieli komuś podpaść. Dlatego zostali oskarżeni – mówi Katarzyna Izydorczyk, która na Dominikanie prowadzi fundację i pensjonat. 26
  • Warszawski falstart 29 wrz 2013, 20:00 Referendum warszawskie, które miało politycznie pogrążyć Hannę Gronkiewicz-Waltz, prawdopodobnie zapewni jej trzecią kadencję na stanowisku prezydenta Warszawy. 30
  • Leming w Kościele 29 wrz 2013, 20:00 Tzw. niepokorni mają tego pecha, że ich znam prywatnie. Wiele o nich mogę powiedzieć, ale nie to, że są niepokorni - mówi ks. Kazimierz Sowa, dziennikarz, dyrektor Religia TV. 34
  • Kronika niepolska 29 wrz 2013, 20:00 Nic nie zdziesiątkowało Polski bardziej – ani II wojna światowa, ani komunistyczne wywózki, ani dramatycznie niska demografia, ani dramatycznie wysoka emigracja – niż katastrofa smoleńska. W ciągu zaledwie trzech i pół roku... 40
  • Strasznie śmieszni dziennikarze 29 wrz 2013, 20:00 Czasami praca dziennikarza budzi szczery rechot publiczności i czytelników. O najzabawniejszych wpadkach w swojej książce opowiedział Maciej Mazur z „Faktów” TVN. 42
  • Dotacje to nie wszystko 29 wrz 2013, 20:00 Chciałeś aplikować o wsparcie z unijnych dotacji i okazało się, że pula środków została wyczerpana? Nic straconego. Aplikuj o kredyt lub pożyczkę z unijnym dofinansowaniem. 44
  • Cena błędu 29 wrz 2013, 20:00 Każdy może się pomylić. Także lekarz. Tyle że jego błąd kosztuje życie i zdrowie. Bezcenne. Coraz częściej jednak sądy muszą ich wartość wyceniać i wyceniają wysoko. A szpitale? Robią wszystko, by konsekwencji nie ponieść. 47
  • Obrót bezgotówkowy - korzyści dla wszystkich 29 wrz 2013, 20:00 Dokonywanie płatności bez zaangażowania gotówki przy zakupach to wygoda, oszczędność czasu, redukcja kosztów oraz bezpieczeństwo. 50
  • Życie na podsłuchu 29 wrz 2013, 20:00 Zegarek jak u agenta 007, dyktafon w zapalniczce albo podsłuch w telefonie to już nie science fiction, lecz zwyczajna rzeczywistość. I to polska. 53
  • Warto rozmawiać 29 wrz 2013, 20:00 Ani ja, ani kibice nie możemy brać odpowiedzialności za wyskoki każdego oszołoma – mówi Bogusław Leśnodorski, prezes Legii, w rozmowie z tygodnikiem „Wprost”. 56
  • Kobiety, które biją mężczyzn 29 wrz 2013, 20:00 Wołanie o pomoc czy manipulacja? Kobiety coraz częściej traktują niebieską kartę jako narzędzie do walki z byłym partnerem. 58
  • Śmierć bankom 29 wrz 2013, 20:00 Polacy zaczynają pozywać banki za nieuczciwe kredyty we frankach. Jeśli sądy przyznają im rację, na wojnę z bankami może wyruszyć kilkaset tysięcy zadłużonych. 62
  • Lista 100 najbogatszych Polek 29 wrz 2013, 20:00 1. Grażyna Kulczyk 2,4 mld zł Działając na własny rachunek, zgromadziła potężny majątek. Jego głównym składnikiem jest Stary Browar w Poznaniu. W centrum handlowym powstałym w wyniku rewitalizacji XIX-wiecznego browaru Huggerów... 66
  • Każdy z nas nosi w sobie historie 29 wrz 2013, 20:00 Każdy ma taką opowieść, która może go zainspirować do zmiany - mówią Dorota Drozdowska-Szymborska i Dorota Szatkowska, założycielki studia DoDo4Story. 90
  • Dżihadyści z internetu 29 wrz 2013, 20:00 Spełnia się czarny sen ekspertów od terroryzmu: islamska ekstrema rzuca do walki zwerbowanych w sieci rekrutów, którzy urodzili się i wychowali na Zachodzie. 104
  • Siłaczka do Rezerwy 29 wrz 2013, 20:00 Już niedługo najpotężniejszą kobietą świata nie będzie kanclerz Niemiec Angela Merkel, tylko niziutka pani z Brooklynu, o której pewnie nigdy nie słyszeliście. 108
  • Efekt „dzień po” 29 wrz 2013, 20:00 Lubimy się bawić i drinkować, nie lubimy mieć kaca. Wygląda na to, że do aptek trafił specyfik, który zapobiega niemiłym skutkom „dnia następnego”. 110
  • Awantura o klimat 29 wrz 2013, 20:00 Klimatolodzy dostali białej gorączki. Raport ONZ wywołał skandal, zanim jeszcze się pojawił. Czy to możliwe, że globalne ocieplenie ustało? 112
  • Cel i transparentność – na to stawiam 29 wrz 2013, 20:00 Rozmowa z Panią Anną Włodarczyk-Moczkowską, Prezesem Zarządu Gothaer TU S.A. 114
  • Wizja i konsekwencja 29 wrz 2013, 20:00 Współcześnie obserwujemy coraz więcej przykładów działania przedsiębiorstw, które wśród źródeł swoich sukcesów wymieniają rozwiniętą współpracę z otoczeniem zewnętrznym. Ta współpraca może przybierać różne formy i obejmować zróżnicowanych partnerów, natomiast gdy mówimy o... 115
  • Przyszłość to innowacje 29 wrz 2013, 20:00 Zgodnie ze strategią Europa 2020 Polska powinna zwiększyć do 2020 r. wydatki na działalność badawczo-rozwojową do 1,7 proc. PKB. To duże wyzwanie. 116
  • Na zakręcie 29 wrz 2013, 20:00 Przed premierą „Wałęsy. Człowieka z nadziei” z odtwórczynią roli Danuty Wałęsy, Agnieszką Grochowską, rozmawia Krzysztof Kwiatkowski. 118
  • Kobiety uciekają 29 wrz 2013, 20:00 Warto przestać psioczyć na feminizm i spojrzeć nań inaczej – być może jedną z jego ról było ostrzeżenie Zachodu przed największym społecznym kryzysem w jego historii. 122
  • Kalejdoskop kulturalny 29 wrz 2013, 20:00 Spójrz no Fundacja Deutsche Bank i Zachęta Narodowa Galeria Sztuki po raz szósty dają możliwość wglądu w to, co się dzieje w polskiej (młodej) sztuce. Wystarczy zajrzeć na konkursową wystawę „Spojrzenia” w Zachęcie... 124
  • Złoto dla zuchwałych 29 wrz 2013, 20:00 To nie diamenty są najlepszym przyjacielem kobiety, ale złoto! 130
  • Moda w kratkę 29 wrz 2013, 20:00 Moda na jesień i zimę nie zaskakuje. Kilka kontynuacji z poprzednich miesięcy, czasem w nowych zestawieniach. 132
  • Upcykling na salonach 29 wrz 2013, 20:00 Z potrzeby życia w zgodzie z naturą i w poszanowaniu środowiska, lecz także z miłości do piękna powstają perły designu. 134
  • Bomba tygodnia 29 wrz 2013, 20:00 Hieny Anna Przybylska wypowiedziała wojnę paparazzim. Nagrywa filmiki z nimi i umieszcza na Instagramie. Przez chwilę oni widzą, jak to jest, kiedy ktoś robi zdjęcie bez zgody fotografowanego. Przybylska, jedna z ulubionych aktorek, stała... 139
  • Nici liftingujące - przełom w odmładzaniu 29 wrz 2013, 20:00 Ta nowość zrewolucjonizowała techniki mało inwazyjne. Dała nam, lekarzom, nowe możliwości odmładzania, a pacjentom gwarancję bezpieczeństwa – pisze Barbara Walkiewicz-Cyrańska o niciach liftingujących. 143
  • Odmładzanie na miarę 29 wrz 2013, 20:00 Odmładzanie to kompleksowy i długotrwały medyczny program terapeutyczny, a nie usługa zamawiana przez pacjenta. 144
  • Super-nici 29 wrz 2013, 20:00 Od 30. roku życia w skórze zaczynają przeważać procesy zaniku nad procesami syntezy elementów elastycznych – mówi dr Karina Felberg z Ce-Ce Beauty Clinic. 146
  • Odmładza i ujędrnia 29 wrz 2013, 20:00 Radiesse® umożliwia modelowanie konturu twarzy, pozwalając zachować jej naturalny wygląd. Bez pomocy skalpela wygładza zmarszczki, odmładzając skórę. 148
  • Uroda ważna jak dyplom 29 wrz 2013, 20:00 Zabiegi chirurgii plastycznej poprawiają wygląd i sprawiają, że pacjenci czują się, jak gdyby odmłodnieli – mówi Grażyna Kretowicz-Kwiatkowska, właścicielka krakowskiej Prywatnej Kliniki Chirurgii Plastycznej „Estetika Nova”. 150
  • Chirurgia skuteczna i bezpieczna 29 wrz 2013, 20:00 Korekcja wyglądu zwiększa wiarę we własne siły, ułatwia realizowanie celów i marzeń – mówi Małgorzata Keller-Skomska, chirurg plastyczny z Prywatnej Kliniki Chirurgii Plastycznej „Estetika Nova” w Krakowie. 150
  • Okulary do lamusa 29 wrz 2013, 20:00 Laserowa operacja wad wzroku to znaczna poprawa komfortu życia – mówi dr Jan Grzeszkowiak z kliniki okulistycznej Lexum. 153
  • Życie to ruch 29 wrz 2013, 20:00 Najważniejsze jest dla nas holistyczne podejście do pacjenta – mówi dr n. med. Grzegorz Adamczyk, ordynator Centrum Medycznego Gamma. 154
  • Sposób na raka 29 wrz 2013, 20:00 NanoKnife to technika selektywnego usuwania komórek rakowych stosowana w Centrum Medycznym Klara. 156
  • Mały dzielny pacjent 29 wrz 2013, 20:00 Jak sprawić, aby dziecko nie bało się dentysty – wyjaśnia dr Agnieszka Sicińska, dyrektor medyczny Eurodentalu. 157
  • Zahartowany znaczy zdrowy 29 wrz 2013, 20:00 Odporność dziecka należy wspomagać, najlepiej naturalnymi metodami. Oto kilka wskazówek, jak zahartować malucha. 162
  • Aloes - cudowny lek 29 wrz 2013, 20:00 Natura podarowała nam coś, czego nie sposób przecenić – roślinę, która uzdrawia. 163
  • Spa dla ciała i ducha 29 wrz 2013, 20:00 W Piotrkowie Trybunalskim przy ul. Narutowicza 40 znajduje się nowe MetropoliSpa – 400 mkw. luksusu dla ciała i duszy. To jedyne spa w tym mieście. 164

ZKDP - Nakład kontrolowany