Śmierć bankom

Śmierć bankom

Polacy zaczynają pozywać banki za nieuczciwe kredyty we frankach. Jeśli sądy przyznają im rację, na wojnę z bankami może wyruszyć kilkaset tysięcy zadłużonych.

Jeszcze sześć lat temu Tomasz Sadlik był absolutnym ekonomicznym ignorantem. Przyznaje, że być może brzmi to naiwnie, lecz biorąc kredyt na nowe biuro w Krakowie, potraktował go jak każdy inny zakup. – Kiedy kupuję pralkę, nie wczytuję się w plany instalacji elektrycznej. Libor, spread, waluty to była dla mnie czarna magia. Skoro bank prześwietlił mnie dokładnie i postanowił dać mi kredyt tylko pod hipotekę lokalu, który chciałem kupić, to chyba nie mam się czego bać. W końcu kto zna się na ryzyku lepiej od nich? – pyta Sadlik. Jest tłumaczem przysięgłym z hiszpańskiego, francuskiego i angielskiego, w wolnych chwilach zajmuje się pisaniem książek. Zna się na językach, na liczbach i ekonomii znacznie mniej.

Kiedy więc doradca z banku wyliczył mu sześć lat temu, że rata w złotych wyniosłaby 400 zł więcej niż we frankach szwajcarskich, posłuchał i wziął kredyt walutowy. – Zaufałem, bo mówiono mi, że to najbezpieczniejsza opcja, pewna waluta, stabilny system. Nikt nie wspominał o ryzyku. Przekonywano mnie, że w najgorszym wypadku po prostu stracę biuro. Dzisiaj ludzie z tego samego banku oprócz biura chcą mi zabrać mieszkanie i wszystko, co mam. Zostałem oszukany. Czuję się jak ofiara gwałtu, tylko że nie wstydzę się o tym mówić. Skoro chcą mnie okraść, będę z nimi walczył – zapowiada Sadlik. Jeszcze przed wakacjami złożył pozew o unieważnienie umowy kredytowej. Sprawa przed krakowskim sądem ruszy w październiku. Sadlik mówi, że nie boi się starcia z potężnymi korporacjami, bo oprócz pieniędzy liczy się też prawo, opinia publiczna i zwykła społeczna wrażliwość.

Bank jak bukmacher

Donkiszoteria? Niekoniecznie. W podobnych sprawach w Europie sądy uwzględniały już interes obywateli. Banki musiały zrewidować swoje umowy kredytowe w Hiszpanii i Chorwacji, gdzie sąd przychylił się do wniosku, żeby spłacać kredyt po kursie, jaki obowiązywał w momencie podpisywania umowy kredytowej. Na Węgrzech Victor Orbán zapowiada rządową pomoc dla frankobiorców. Zresztą w Polsce klienci też odnoszą już pierwsze sukcesy. W lipcu sąd w Łodzi nakazał BRE Bankowi wypłatę odszkodowania za zawyżone raty kredytów hipotecznych dla ponad tysiąca klientów. Jeśli w kolejnych sprawach sądy przychylą się do wniosków klientów, banki czeka lawina pozwów. Kredyt we frankach wzięło w Polsce ponad 700 tys. osób. Wszystkie odczuły drastyczne podniesienie kursu szwajcarskiej waluty, a wiele ma problem ze spłacaniem rat. Jeśli więc zobaczą światełko w tunelu, stworzą potężną armię, z którą banki mogą mieć kłopoty.

Zdaniem prof. Witolda Modzelewskiego, szefa Instytutu Studiów Podatkowych i byłego wiceministra finansów, w żądaniach klientów nie ma niczego dziwnego. – To, co robiły banki, to klasyczny zakład bukmacherski. Przecież żadnego kredytu we frankach szwajcarskich nie udzielały. Dawały tak naprawdę w złotówkach, ale zobowiązywały do spłaty po nieznanym w przyszłości kursie – tłumaczy profesor. Jego zdaniem sądy powinny rozstrzygać te sprawy na korzyść klientów. – Bo przecież w ofertach i reklamach banki powszechnie przedstawiały to jako najlepszą i najbezpieczniejszą formę kredytu, wprowadzając klientów w błąd. Zarabiały na tym ogromne pieniądze. Jeśli działały w złej wierze, to przesłanka procesowa jest oczywista. Bank to nie jest kasyno, lecz instytucja objęta nadzorem publicznym. Kredyt to umowa prawna, która zakłada, że spłacam to, co pożyczyłem. Tymczasem banki w Polsce i Europie uprawiały zwyczajną spekulację – twierdzi prof. Modzelewski.

Uciąć rękę z toporem

Kiedy sześć lat temu Tomasz Sadlik brał kredyt na biuro, na rynkach panowała hossa, a doradcy kredytowi dzwonili do niego kilka razy w tygodniu. Interes szedł mu świetnie, zlecenia na tłumaczenia spływały jedno po drugim, w biurze zatrudniał pięć osób. Bank bez problemu dał mu 600 tys. zł kredytu w gotówce na 30 lat, z odsetkami miał do spłacenia w sumie 900 tys. zł. – Nie miałem żadnego wkładu własnego, ale bank się zgodził dać mi kredyt tylko pod hipotekę lokalu. Traktowałem to jako inwestycję o ograniczonym ryzyku. Myślałem, że w najgorszym wypadku po prostu oddam biuro. Tak powtarzali mi wszyscy w banku – opowiada. Problemy zaczęły się już chwilę po podpisaniu umowy. Najpierw bank kazał mu wykupić polisę ubezpieczeniową. Zaraz potem kurs franka zaczął rosnąć, a razem z nim wysokość rat. Sadlik dawał sobie z nimi radę, ale kiedy wraz z kryzysem ekonomicznym w Hiszpanii drastycznie spadła liczba zleceń na tłumaczenia, kredytowa pętla coraz mocniej zaciskała się na jego szyi. Zwolnił wszystkich pracowników i został w biurze sam, ale było coraz gorzej. Długi w ZUS, w urzędzie skarbowym i rosnąca z miesiąca na miesiąc rata. Kiedy brał kredyt, wynosiła 3 tys. zł. Ostatnio prawie dwa razy tyle.

– Wiedziałem, że nie dam rady spłacać. Próbowałem rozmawiać z bankiem. Usłyszałem, że jeśli oddam im swoje mieszkanie, zastanowią się nad tym, żeby usiąść ze mną do stołu – opowiada. Chociaż przez prawie sześć lat spłacił 260 tys. zł, dzisiaj bank wycenia jego dług na 277 tys. franków, czyli ponad 950 tys. zł. Za każdy miesiąc zwłoki nalicza mu karne odsetki w wysokości prawie 10 tys. zł. – Jestem świadomy, że stracę biuro, z tym się już pogodziłem. Tyle że bank wycenił je na 450 tys. zł. Oprócz tego chce mojego mieszkania i pewnie spłacania kolejnych rat do końca życia. Jestem dzisiaj winny dużo więcej, niż wziąłem. To zwyczajne oszustwo – mówi. Przez kilka miesięcy zmagał się z depresją. – Trudno żyć ze świadomością, że bank trzyma nad twoją głową rękę z toporem. Ale teraz pracuję nad tym, żeby tę rękę odciąć. Nigdy nikogo w życiu nie oszukałem, ale jeśli polski sąd uzna mnie za winnego tego, że dałem się oszukać nieuczciwemu bankowi, to pójdę do Strasburga – zapowiada.

Wspólne straty

Poznański radca prawny Marcin Kwapiński pretensji do banku nie ma. Siedem lat temu brał kredyt na mieszkanie, bo chciał mieć w końcu coś swojego. Akurat dobiegał trzydziestki, zrobił aplikację, wydawało się, że świat mu sprzyja. – Wiedziałem, że kurs franka może się zmieniać. Zakładałem, że przez kilka miesięcy mogę tracić, a potem nastąpi odbicie i wyjdę mniej więcej na zero. Jednak to, co stało się z tym kursem, to nie jest zwyczajne rynkowe wahanie – opowiada.

Dlatego teraz szykuje pozew, w którym powołuje się na artykuł Kodeksu cywilnego: „W razie istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza po powstaniu zobowiązania sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, zmienić wysokość lub sposób spełnienia świadczenia pieniężnego, chociażby były ustalone w orzeczeniu lub umowie”. – Kiedy brałem kredyt, nawet najlepsi analitycy nie byli w stanie przewidzieć tego, co się stało z kursem franka. Dlatego uważam, że jest to sytuacja nadzwyczajna. – mówi. Chociaż rata jego kredytu znacznie wzrosła w ciągu siedmiu lat, co miesiąc przelewa pieniądze na konto banku. Jest przedsiębiorcą, więc – jak tłumaczy – po prostu zaciska zęby i pracuje więcej. – Uważam, że nie tylko ja powinienem płacić za to ryzyko. Mimo że regularnie spłacam raty, mam dzisiaj do oddania znacznie więcej pieniędzy, niż wziąłem! – mówi. To samo może o sobie powiedzieć 250 tys. Polaków. Kwapiński nie oczekuje, jak mówi, że państwo da mu pieniądze. – To sprawa między mną a bankiem. Zwracam się do sądu, bo uważam, że bank powinien wziąć na siebie część obciążeń – mówi.

Chociaż jest prawnikiem – a może właśnie dlatego – wie, że prawo niekoniecznie jest zawsze sprawiedliwe i zgodne ze zdrowym rozsądkiem. – Jednak patrząc na wyroki w Europie, pomyślałem, że warto spróbować. Wiem, że to nie tylko mój problem. Klienci, którzy przychodzą do mnie, często nie mają z czego spłacać kredytu i stali się jego niewolnikami. Nie wystarczy, że oddadzą mieszkanie kupione za pożyczone pieniądze, bo ono jest dziś znacznie mniej warte niż kredyt – opowiada. Mówi, że za wcześnie, żeby zapowiadać pozew zbiorowy, lecz nie ukrywa, że prowadził już rozmowy z innymi frankobiorcami. Na razie zamierza wystąpić do banku o polubowne rozwiązanie sprawy. Na wielki sukces jednak nie liczy. Bank, obawiając się, że za jedną ugodą pójdą tysiące kolejnych wniosków, będzie zapewne walczył do końca o jak najmniejsze straty.

Być może niedługo klienci dostaną wsparcie od państwa. Już dziś Ruch Palikota i PiS zapowiadają złożenie projektów ustaw, które miałyby ułatwić życie zapętlonym w długach Polakom. – Nic dziwnego, chodzi o 700 tys. osób! Kto pierwszy zaproponuje rozwiązanie problemu, wygra wybory. Opinia publiczna jest w tej kwestii coraz bardziej zdeterminowana. Ma dosyć tego, że banki traktują ludzi jak poczciwych głupków, którzy niczego nie rozumieją i można ich do woli oszukiwać – mówi prof. Modzelewski. Tomasz Sadlik przyznaje, że już kilka razy zaczepiały go różne partie polityczne. Nie chce jednak czekać, aż zdecydują się na pomoc, więc będzie walczył sam. Ma nadzieję, że jeśli jemu się uda, podążą za nim setki tysięcy innych. ■

Okładka tygodnika WPROST: 40/2013
Więcej możesz przeczytać w 40/2013 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1
  • Jurek   IP
    Chciałbym dołączyć się do takiego wspólnego pozwu przeciw bankowi PKO BP, czy ktoś może mi pomóc? Kontskt do mnie; cadet2982@gmil.com

    Spis treści tygodnika Wprost nr 40/2013 (1597)

    • Straszna wolność 29 wrz 2013, 20:00 Żywię głęboką nieufność wobec osób, które co niedziela przeżywają współczucie i miłość do cierpiącego Jezusa na krzyżu, a pozostają ostentacyjnie obojętne (a nawet agresywne) wobec tych, którzy cierpią rzeczywiście. Nawet... 6
    • Skaner 29 wrz 2013, 20:00 Gołą nogą w islam Ta noga należy do Anke Van Dermeersch, Miss Belgii z 1991 r., dziś deputowanej ultraprawicowej partii Vlaams Belang. Plakat wyprodukowany przez grupę Kobiety przeciw Islamizacji w oryginalny sposób pokazuje skalę... 8
    • Majątek w dobrych rękach 29 wrz 2013, 20:00 Family office to znacznie więcej niż doradca inwestycyjny czy private banking. To centrum zarządzania majątkiem rodziny. 13
    • Drużyna elektromontera 29 wrz 2013, 20:00 W filmie „Wałęsa. Człowiek z nadziei” brakuje wątku o ludziach, którzy pomagali Lechowi Wałęsie, a potem popadli w zapomnienie. 14
    • Wieżą w generała 29 wrz 2013, 20:00 „Tower”, czyli wieża, to kryptonim operacyjnego rozpracowania przez SKW wiceministra obrony Waldemara Skrzypczaka. Materiały zebrane na generała są słabe, ale jego przyszłość w MON wcale nie jest pewna. 20
    • Raj pedofilów 29 wrz 2013, 20:00 Na Dominikanie na seks z dziećmi przymyka się oko. Polscy księża musieli komuś podpaść. Dlatego zostali oskarżeni – mówi Katarzyna Izydorczyk, która na Dominikanie prowadzi fundację i pensjonat. 26
    • Warszawski falstart 29 wrz 2013, 20:00 Referendum warszawskie, które miało politycznie pogrążyć Hannę Gronkiewicz-Waltz, prawdopodobnie zapewni jej trzecią kadencję na stanowisku prezydenta Warszawy. 30
    • Leming w Kościele 29 wrz 2013, 20:00 Tzw. niepokorni mają tego pecha, że ich znam prywatnie. Wiele o nich mogę powiedzieć, ale nie to, że są niepokorni - mówi ks. Kazimierz Sowa, dziennikarz, dyrektor Religia TV. 34
    • Kronika niepolska 29 wrz 2013, 20:00 Nic nie zdziesiątkowało Polski bardziej – ani II wojna światowa, ani komunistyczne wywózki, ani dramatycznie niska demografia, ani dramatycznie wysoka emigracja – niż katastrofa smoleńska. W ciągu zaledwie trzech i pół roku... 40
    • Strasznie śmieszni dziennikarze 29 wrz 2013, 20:00 Czasami praca dziennikarza budzi szczery rechot publiczności i czytelników. O najzabawniejszych wpadkach w swojej książce opowiedział Maciej Mazur z „Faktów” TVN. 42
    • Dotacje to nie wszystko 29 wrz 2013, 20:00 Chciałeś aplikować o wsparcie z unijnych dotacji i okazało się, że pula środków została wyczerpana? Nic straconego. Aplikuj o kredyt lub pożyczkę z unijnym dofinansowaniem. 44
    • Cena błędu 29 wrz 2013, 20:00 Każdy może się pomylić. Także lekarz. Tyle że jego błąd kosztuje życie i zdrowie. Bezcenne. Coraz częściej jednak sądy muszą ich wartość wyceniać i wyceniają wysoko. A szpitale? Robią wszystko, by konsekwencji nie ponieść. 47
    • Obrót bezgotówkowy - korzyści dla wszystkich 29 wrz 2013, 20:00 Dokonywanie płatności bez zaangażowania gotówki przy zakupach to wygoda, oszczędność czasu, redukcja kosztów oraz bezpieczeństwo. 50
    • Życie na podsłuchu 29 wrz 2013, 20:00 Zegarek jak u agenta 007, dyktafon w zapalniczce albo podsłuch w telefonie to już nie science fiction, lecz zwyczajna rzeczywistość. I to polska. 53
    • Warto rozmawiać 29 wrz 2013, 20:00 Ani ja, ani kibice nie możemy brać odpowiedzialności za wyskoki każdego oszołoma – mówi Bogusław Leśnodorski, prezes Legii, w rozmowie z tygodnikiem „Wprost”. 56
    • Kobiety, które biją mężczyzn 29 wrz 2013, 20:00 Wołanie o pomoc czy manipulacja? Kobiety coraz częściej traktują niebieską kartę jako narzędzie do walki z byłym partnerem. 58
    • Śmierć bankom 29 wrz 2013, 20:00 Polacy zaczynają pozywać banki za nieuczciwe kredyty we frankach. Jeśli sądy przyznają im rację, na wojnę z bankami może wyruszyć kilkaset tysięcy zadłużonych. 62
    • Lista 100 najbogatszych Polek 29 wrz 2013, 20:00 1. Grażyna Kulczyk 2,4 mld zł Działając na własny rachunek, zgromadziła potężny majątek. Jego głównym składnikiem jest Stary Browar w Poznaniu. W centrum handlowym powstałym w wyniku rewitalizacji XIX-wiecznego browaru Huggerów... 66
    • Każdy z nas nosi w sobie historie 29 wrz 2013, 20:00 Każdy ma taką opowieść, która może go zainspirować do zmiany - mówią Dorota Drozdowska-Szymborska i Dorota Szatkowska, założycielki studia DoDo4Story. 90
    • Dżihadyści z internetu 29 wrz 2013, 20:00 Spełnia się czarny sen ekspertów od terroryzmu: islamska ekstrema rzuca do walki zwerbowanych w sieci rekrutów, którzy urodzili się i wychowali na Zachodzie. 104
    • Siłaczka do Rezerwy 29 wrz 2013, 20:00 Już niedługo najpotężniejszą kobietą świata nie będzie kanclerz Niemiec Angela Merkel, tylko niziutka pani z Brooklynu, o której pewnie nigdy nie słyszeliście. 108
    • Efekt „dzień po” 29 wrz 2013, 20:00 Lubimy się bawić i drinkować, nie lubimy mieć kaca. Wygląda na to, że do aptek trafił specyfik, który zapobiega niemiłym skutkom „dnia następnego”. 110
    • Awantura o klimat 29 wrz 2013, 20:00 Klimatolodzy dostali białej gorączki. Raport ONZ wywołał skandal, zanim jeszcze się pojawił. Czy to możliwe, że globalne ocieplenie ustało? 112
    • Cel i transparentność – na to stawiam 29 wrz 2013, 20:00 Rozmowa z Panią Anną Włodarczyk-Moczkowską, Prezesem Zarządu Gothaer TU S.A. 114
    • Wizja i konsekwencja 29 wrz 2013, 20:00 Współcześnie obserwujemy coraz więcej przykładów działania przedsiębiorstw, które wśród źródeł swoich sukcesów wymieniają rozwiniętą współpracę z otoczeniem zewnętrznym. Ta współpraca może przybierać różne formy i obejmować zróżnicowanych partnerów, natomiast gdy mówimy o... 115
    • Przyszłość to innowacje 29 wrz 2013, 20:00 Zgodnie ze strategią Europa 2020 Polska powinna zwiększyć do 2020 r. wydatki na działalność badawczo-rozwojową do 1,7 proc. PKB. To duże wyzwanie. 116
    • Na zakręcie 29 wrz 2013, 20:00 Przed premierą „Wałęsy. Człowieka z nadziei” z odtwórczynią roli Danuty Wałęsy, Agnieszką Grochowską, rozmawia Krzysztof Kwiatkowski. 118
    • Kobiety uciekają 29 wrz 2013, 20:00 Warto przestać psioczyć na feminizm i spojrzeć nań inaczej – być może jedną z jego ról było ostrzeżenie Zachodu przed największym społecznym kryzysem w jego historii. 122
    • Kalejdoskop kulturalny 29 wrz 2013, 20:00 Spójrz no Fundacja Deutsche Bank i Zachęta Narodowa Galeria Sztuki po raz szósty dają możliwość wglądu w to, co się dzieje w polskiej (młodej) sztuce. Wystarczy zajrzeć na konkursową wystawę „Spojrzenia” w Zachęcie... 124
    • Złoto dla zuchwałych 29 wrz 2013, 20:00 To nie diamenty są najlepszym przyjacielem kobiety, ale złoto! 130
    • Moda w kratkę 29 wrz 2013, 20:00 Moda na jesień i zimę nie zaskakuje. Kilka kontynuacji z poprzednich miesięcy, czasem w nowych zestawieniach. 132
    • Upcykling na salonach 29 wrz 2013, 20:00 Z potrzeby życia w zgodzie z naturą i w poszanowaniu środowiska, lecz także z miłości do piękna powstają perły designu. 134
    • Bomba tygodnia 29 wrz 2013, 20:00 Hieny Anna Przybylska wypowiedziała wojnę paparazzim. Nagrywa filmiki z nimi i umieszcza na Instagramie. Przez chwilę oni widzą, jak to jest, kiedy ktoś robi zdjęcie bez zgody fotografowanego. Przybylska, jedna z ulubionych aktorek, stała... 139
    • Nici liftingujące - przełom w odmładzaniu 29 wrz 2013, 20:00 Ta nowość zrewolucjonizowała techniki mało inwazyjne. Dała nam, lekarzom, nowe możliwości odmładzania, a pacjentom gwarancję bezpieczeństwa – pisze Barbara Walkiewicz-Cyrańska o niciach liftingujących. 143
    • Odmładzanie na miarę 29 wrz 2013, 20:00 Odmładzanie to kompleksowy i długotrwały medyczny program terapeutyczny, a nie usługa zamawiana przez pacjenta. 144
    • Super-nici 29 wrz 2013, 20:00 Od 30. roku życia w skórze zaczynają przeważać procesy zaniku nad procesami syntezy elementów elastycznych – mówi dr Karina Felberg z Ce-Ce Beauty Clinic. 146
    • Odmładza i ujędrnia 29 wrz 2013, 20:00 Radiesse® umożliwia modelowanie konturu twarzy, pozwalając zachować jej naturalny wygląd. Bez pomocy skalpela wygładza zmarszczki, odmładzając skórę. 148
    • Uroda ważna jak dyplom 29 wrz 2013, 20:00 Zabiegi chirurgii plastycznej poprawiają wygląd i sprawiają, że pacjenci czują się, jak gdyby odmłodnieli – mówi Grażyna Kretowicz-Kwiatkowska, właścicielka krakowskiej Prywatnej Kliniki Chirurgii Plastycznej „Estetika Nova”. 150
    • Chirurgia skuteczna i bezpieczna 29 wrz 2013, 20:00 Korekcja wyglądu zwiększa wiarę we własne siły, ułatwia realizowanie celów i marzeń – mówi Małgorzata Keller-Skomska, chirurg plastyczny z Prywatnej Kliniki Chirurgii Plastycznej „Estetika Nova” w Krakowie. 150
    • Okulary do lamusa 29 wrz 2013, 20:00 Laserowa operacja wad wzroku to znaczna poprawa komfortu życia – mówi dr Jan Grzeszkowiak z kliniki okulistycznej Lexum. 153
    • Życie to ruch 29 wrz 2013, 20:00 Najważniejsze jest dla nas holistyczne podejście do pacjenta – mówi dr n. med. Grzegorz Adamczyk, ordynator Centrum Medycznego Gamma. 154
    • Sposób na raka 29 wrz 2013, 20:00 NanoKnife to technika selektywnego usuwania komórek rakowych stosowana w Centrum Medycznym Klara. 156
    • Mały dzielny pacjent 29 wrz 2013, 20:00 Jak sprawić, aby dziecko nie bało się dentysty – wyjaśnia dr Agnieszka Sicińska, dyrektor medyczny Eurodentalu. 157
    • Zahartowany znaczy zdrowy 29 wrz 2013, 20:00 Odporność dziecka należy wspomagać, najlepiej naturalnymi metodami. Oto kilka wskazówek, jak zahartować malucha. 162
    • Aloes - cudowny lek 29 wrz 2013, 20:00 Natura podarowała nam coś, czego nie sposób przecenić – roślinę, która uzdrawia. 163
    • Spa dla ciała i ducha 29 wrz 2013, 20:00 W Piotrkowie Trybunalskim przy ul. Narutowicza 40 znajduje się nowe MetropoliSpa – 400 mkw. luksusu dla ciała i duszy. To jedyne spa w tym mieście. 164

    ZKDP - Nakład kontrolowany