Przede wszystkim bezpiecznie

Przede wszystkim bezpiecznie

Rozmowa z Januszem Janiszewskim, Przewodniczącym Zarządu Związku Zawodowego Kontrolerów Ruchu Lotniczego

Wybieram się w przyszłym tygodniu do Paryża. Lecieć samolotem czy lepiej jednak jechać samochodem?

Samolotem będzie na pewno szybciej, wygodniej, bezpieczniej i jeżeli jedzie Pan sam to pewnie również taniej niż samochodem.

Janusz Janiszewski, Przewodniczący Zarządu Związku Zawodowego Kontrolerów Ruchu Lotniczego, którego członkiem jest od roku 2002, w przeszłości zajmował także stanowisko Sekretarza oraz Skarbnika ZZKRL. Od 2007 roku konsultant w dziale strategicznego zarządzania przestrzenią powietrzną oraz koordynator przygotowań PAŻP do EURO 2012. Senior Kontroler Ruchu Lotniczego. Z Polską Agencją Żeglugi Powietrznej związany od 1 października 1999 roku.

Szybciej i wygodniej (bo szybciej) to rozumiem, ale czy aby na pewno bezpieczniej?

Transport lotniczy nie bez przyczyny uchodzi za najbezpieczniejszą gałąź transportu.Biorąc pod uwagę liczbę podróżujących każdego dnia i zestawiając ją z liczbą wypadków, jakie im się przytrafiają w związku z podróżą, nie ma drugiej równie bezpiecznej gałęzi transportu.

…ale słyszymy przecież często o tragediach, jakie mają miejsce w przestworzach i każdorazowo jest to po kilkadziesiąt, a nawet kilkaset osób.

TAK i NIE. Tak, jeżeli zdarza się już jakaś katastrofa to jest ona spektakularna i dotyczy zazwyczaj wielu ludzi na raz. Nie, gdyż tego typu zdarzenia nie występują często. Biorąc pod uwagę masowy charakter transportu lotniczego, wypadki są zjawiskiem marginalnym. Nieuniknionym, ale marginalnym. W porównaniu do tego co każdego dnia dzieje się na drogach, gdzie dochodzi do tysięcy pojedynczych zdarzeń i tysięcy ofiar… ale tam są to jednocyfrowe ofiary i w dodatku coś do czego poniekąd przywykliśmy.

…taniej?

TAK, podróż samolotem często potrafi być tańsza od podróży samochodem. Szczególnie kiedy jedziemy gdzieś sami. Nie zapominajmy jednak o tym co jest najważniejsze w podróżowaniu tzn. każdorazowe bezpieczne osiągnięcie celu naszej podróży. Transport lotniczy jest wciąż najbezpieczniejszy, ale niestety odnoszę wrażenie, że niektórzy chcieliby wykorzystać ten fakt do zarobienia dodatkowych pieniędzy. Mówiąc najprościej, zaczynamy mieć do czynienia z podejściem, że skoro jest bezpiecznie, to zgódźmy się na wprowadzenie dodatkowych elementów ryzyka w zamian za iluzoryczne obniżenie kosztów.

To może dajmy zdecydować pasażerom. Czy wolą taniej więcej ryzykując, czy jednak nieco drożej, ale nadal bardziej bezpiecznie?

Pierwsza rzecz jest taka, że ewentualne oszczędności w tym obszarze z punktu widzenia pasażera i tak nie byłyby w ogóle widoczne. Koszt obsługi samolotu przez służby kontroli ruchu lotniczego tj. koszt pracy ludzi, sprzętu oraz opłaty za korzystanie z korytarzy powietrznych wynosi 2%-4% ceny biletu. Czyli obniżka kosztów o 3%, bo tyle oczekuje corocznie Unia Europejska, na locie do Australii w klasie ekonomicznej w dwie strony przyniosłaby ok. 3 zł, a na średnim locie wewnątrz-europejskim mniej niż 40 groszy. W zamian za tę oszczędność drastycznie spadłoby bezpieczeństwo podróżnych. To w teorii, bo w praktyce zaoszczędzone pieniądze wcale nie trafiłyby do pasażerów tzn. nie spowodowały nawet tych symbolicznych obniżek, a po prostu podniosły zyski przewoźników.

Mówi Pan o zagrożeniach, jakie płyną z oszczędzania na służbach kontroli ruchu lotniczego. O tym, że taka polityka drastycznie wpłynie na poziom bezpieczeństwa w powietrzu… A czym w ogóle zajmują się służby kontroli ruchu lotniczego, jaki jest ich wpływ na to bezpieczeństwo?

Transport lotniczy to zbiór naczyń połączonych, które muszą ściśle ze sobą współgrać w każdym momencie. Nic po najlepszym pilocie, jeżeli maszyna będzie niesprawna. Na niewiele też się zda w powietrzu jeżeli będzie „ślepy”, czyli bez dodatkowych oczu na ziemi – kontrolerów. W tej układance najprościej mówiąc naszym zadaniem jest nie dopuszczenie do sytuacji, w której dwa samoloty „spotykają” się ze sobą w powietrzu albo nawet zbyt blisko siebie mijają.

Co to znaczy zbyt blisko?

Proszę sobie wyobrazić, że dwa lecące na siebie samoloty pasażerskie potrafią zbliżać się do siebie z szybkością 2 tys. km/h, czyli ponad pół kilometra w każdej sekundzie. Oznacza to, że w momencie kiedy piloci zobaczą się przez szybę w kokpicie właściwie nie będą już mieli czasu na wykonanie jakiegokolwiek skutecznego manewru. Naszym zadaniem jest „odseparować” ich odpowiednio wcześniej. Bezpieczna odległość dla minięcia się dwóch samolotów to minimum 10 km – bliżej siebie dwie maszyny nie mają prawa się znaleźć.

Niebo zdaje się być dość szerokie…

Tak, ale samoloty latają najczęściej na tych samych wysokościach przelotowych i mniej więcej tymi samymi korytarzami. Chodzi tu o ergonomikę. Poza tym polskie niebo jest dość zatłoczone Codziennie przelatuje u nas nawet 2,5 tys. samolotów. Kontroler pracujący na swoim sektorze potrafi mieć w tej samej chwili na łączności nawet kilkanaście maszyn, a drugie tyle w tym czasie monitorować.

To ilu kontrolerów potrzeba, aby zapewnić bezpieczny przelot wszystkim tym samolotom przez nasze terytorium?

Obecnie mamy niebo podzielone na 8 obszarów i tylko w podziale poziomym. Na każdym sektorze siedzi zawsze dwuosobowy skład kontrolerów. Pracują oni w systemie 2 godzinnych zmian, po których następuje godzinna przerwa rege- neracyjna, kolejna 2 godzinna zmiana, przerwa i ostatnia na danym dyżurze 1,5 godzinna zmiana. Ten system wynika z wymaganego poziomu koncentracji i zbadanych możliwości percepcyjnych człowieka. Oczywiście są pory dnia i nocy kiedy ruch się zmniejsza, więc niektóre sektory są łączone i obsługiwane przez ten sam zespół, ale należy przyjąć, że dobowa obsada w samej kontroli obszaru to minimum ok. 46 kontrolerów.

Kontroli obszaru…

Tak, kontrolerzy dzielą się generalnie na 3 rodzaje w zależności od wykonywanych zadań. Kontrola obszaru to ci, którzy siedzą z radiem przed ekranami radarów i „separują” ruch na wysokości od 3.000 m w górę. Kontrola zbliżania, zajmuje się podprowadzaniem maszyn zbliżających się do lotniska i wyprowadzaniem tych odlatujących. Kontrolerzy z wieży zajmują się natomiast ruchem na samym lotnisku i pasach startowych.

Czyli nie wszyscy kontrolerzy siedzą na wieży?

Wieża to pewien stereotyp, no i dobrze się prezentuje na zdjęciach czy filmach. W rzeczywistości główna praca odbywa się na sali operacyjnej przed radarami i przy radiu. W Polsce sala operacyjna znajduje się akurat w tym samym budynku co wieża, ale są kraje gdzie sale operacyjne znajdują się w ogóle w znacznej odległości od lotniska np. w Austrii znajduje się w centrum Wiednia. Zresztą kontrolerzy zbliżania z Warszawy obsługują także lotniska w Modlinie i Łodzi.

A jak zostać kontrolerem? To podobno dobrze płatna praca, pewnie jest mnóstwo chętnych.

To praca dobrze płatna, ale jednocześnie bardzo trudna, wiążąca się z ciągłym stresem i przytłaczającym poziomem odpowiedzialności. Ocenia się, że jedynie 2 – 3% społeczeństwa ma predyspozycje do jej wykonywania. Chętnych jest dużo, co roku na nabory zgłasza nawet 2 tysiące osób, ale po egzaminach z tych tłumów szkolenie rozpoczyna około 30 osób. Z nich, po trzech, czterech latach intensywnego szkolenia połowa zostaje kontrolerami.

I tylu wystarcza?

Nie do końca. W ostatnich 10 latach ruch nad Polską wzrósł dwukrotnie, a liczba kontrolerów nie zmienia się proporcjonalnie do wzrostu ruchu. Nowi właściwie uzupełniają braki po kolegach i koleżankach, którzy odeszli z czynnej służby. Dzisiaj w Polsce jest niespełna 450 kontrolerów, wg naszych szacunków w najbliższym czasie zatrudnienie może znaleźć kolejnych 30 – 40 osób. Kiedy przejdziemy na podział pionowy nieba i zwiększy się liczba sektorów z 8 do 12–16, braki kadrowe będą widoczne. Ale tak wygląda sytuacja na całym świecie – kontroler to towar poszukiwany – nie ma wśród nas wolnych na rynku, czy szukających pracy w pośredniaku.

Jakaś rada dla tych, którzy mogą chcieć się sprawdzić w zawodzie?

Mój zawód to moja pasja, więc serdecznie polecam.

Okładka tygodnika WPROST: 44/2013
Więcej możesz przeczytać w 44/2013 wydaniu tygodnika „Wprost”
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 44/2013 (1601)

  • Szokująca prawda 27 paź 2013, 20:00 Zapewniano nas, że po sprawie porwania i zabójstwa Krzysztofa Olewnika organy ścigania wyciągnęły wnioski. Wtedy spaprano śledztwo na początku. Każdy czytelnik kryminałów wie, że natychmiast należy zabezpieczyć wszystkie możliwe... 4
  • Bomba zegarkowa 27 paź 2013, 20:00 Szykuje się zwrot w śledztwie dotyczącym zegarków Sławomira Nowaka. Jak podało RMF, przekazana prokuraturze nowa opinia biegłego świadczy, że jeden z nich kosztował 15 tys. zł. A nie, tak jak wcześniej myślano, 10 tys. Ta informacja... 4
  • Skaner 27 paź 2013, 20:00 Polska Pożegnanie z mumiami W tym roku słynne krakowskie mumie zobaczymy tylko na zdjęciach. – Zamknięte do odwołania – informują reformaci, gdy pytamy o krypty kościoła św. Kazimierza. Tradycyjnie można je było zwiedzać... 6
  • Tajemnice Iwony Wieczorek 27 paź 2013, 20:00 Zawiedziona miłość, tajemnicza znajomość przez internet, kłótnia z chłopakiem – „Wprost” ujawnia kulisy śledztwa i tropy, którymi idzie policja, by wyjaśnić, co się stało z zaginioną Iwoną Wieczorek. 10
  • PO bitwie 27 paź 2013, 20:00 Jaka będzie Platforma, kiedy opadną już wyborcze emocje? Jeszcze podzielona. 14
  • Puszka, parówka i profesorzy 27 paź 2013, 20:00 Kiedyś wydawało mi się, że ruch smoleński narodzony po katastrofie będzie zaczynem jakiejś nowej religii opartej na idolatrii. Wszyscy przecież pamiętamy, że na wczesnym etapie żałoby najważniejszym rekwizytem był krzyż. Dla ludzi... 18
  • Emocje biorą górę 27 paź 2013, 20:00 Ataki na dziennikarzy wynikają ze spolaryzowania sceny politycznej, bo przy okazji spolaryzowały się też media i ich odbiorcy. Po obu stronach narasta agresja. 20
  • Bankomania.pkobp.pl – dodaj do ulubionych! 27 paź 2013, 20:00 PKO Bank Polski chce, by jego serwis Bankomania.pkobp.pl stał się miejscem pierwszego wyboru dla internautów poszukujących informacji i porad finansowych. 23
  • Zgrywus Antoni 27 paź 2013, 20:00 Antoni Macierewicz zaatakował Wiesława Chrzanowskiego i Jana Olszewskiego, bo chciał być pierwszy. Czy kolejnym jego celem będzie Jarosław Kaczyński? 24
  • Polubić fiskusa, czyli z podatkami za pan brat 27 paź 2013, 20:00 Świat podatków jest zbudowany na jednym wielkim paradoksie: nikt go nie lubi, ale nikt też nie jest w stanie się bez niego obyć. 26
  • Gwiazdor raka 27 paź 2013, 20:00 Według statystyk zostało mi kilkanaście miesięcy życia. Jak je przeżyć? – zastanawia się ks. Jan Kaczkowski. 29
  • Wyjście z szuflady 27 paź 2013, 20:00 Wydanie intymnych listów pisarek Marii Dąbrowskiej i Anny Kowalskiej może być najgłośniejszym lesbijskim coming outem w historii Polski. 34
  • Big Zbig Show 27 paź 2013, 20:00 Wszystkiemu winny jest Oscar. Gdyby nie on, Zbigniew Rybczyński nie dostałby z resortu kultury milionów na wizjonerski projekt, który nie wypalił. 38
  • Brzydka choroba 27 paź 2013, 20:00 Internetowe forum dla bulimiczek nie pomaga wyjść z choroby. Raczej wciąga coraz głębiej. Jak bagno. 42
  • Róg Waszyngtona i Kaczyńskiego 27 paź 2013, 20:00 Kraj, który okazuje wobec innego zwyczajową nienawiść lub zwyczajową sympatię, jest do pewnego stopnia zniewolony. Jest niewolnikiem swojej wrogości lub sympatii, a każda z nich wystarczy, by sprowadzić go z drogi obowiązków i własnych... 46
  • Funeralny design 27 paź 2013, 20:00 Polscy designerzy wchodzą na rynek trumien, grobowców i urn. Przekonują, że klasę trzeba mieć także po śmierci. 48
  • Czarne anioły 27 paź 2013, 20:00 Romowie są dziś największym społecznym problemem w Europie. Wcale nie dlatego, że kradną, brudzą albo krzywdzą białe dziewczynki. 52
  • Wojna o fawele 27 paź 2013, 20:00 Specjalne oddziały policji w brazylijskich slumsach zastępują rządy gangsterów własnym brutalnym reżimem. Lekarstwo okazuje się gorsze niż choroba. 56
  • Nie kupię, nie sprzedam, zamienię 27 paź 2013, 20:00 Lekcje hiszpańskiego za egzotyczny masaż. Torebka Versace za złote kolczyki. Poznajcie Polaków, którzy na zakupy wybierają się bez gotówki i karty płatniczej. 58
  • Z gniazdka do portfela 27 paź 2013, 20:00 Nowe liczniki i reforma sieci pozwolą ci naprawdę oszczędzić – i prąd, i pieniądze. Na produkcji energii możesz nawet zarabiać. 62
  • Krwiobieg nowoczesnego miasta 27 paź 2013, 20:00 Inteligentne liczniki pozwolą odbiorcom dokładnie monitorować zużycie prądu w gospodarstwie domowym lub w firmie. 63
  • Energetyczna rewolucja 27 paź 2013, 20:00 Szykuje się rewolucja w dostępie do energii. Już niebawem będziemy nie tylko efektywnie oszczędzać energię, ale też na niej zarabiać. 64
  • Adam i Ewa z Gruzji 27 paź 2013, 20:00 Gruzińska czaszka oczarowała archeologów. Najwyraźniej nasi przodkowie wcale nie zwalczali innych gatunków praludzi, ale z nimi współżyli. Dosłownie i w przenośni. 72
  • Perły pielęgnacji 27 paź 2013, 20:00 Decydując się na zabieg dermatologii estetycznej, trzeba wziąć pod uwagę kompetencje i doświadczenie lekarza. Istotne jest także użycie najlepszych na rynku preparatów. W podjęciu tej decyzji pomagają lekarze, którzy co roku najlepszym zabiegom i preparatom przyznają nagrody -... 74
  • Aloes dla zdrowia i urody 27 paź 2013, 20:00 Wspomaga odporność, poprawia trawienie, reguluje poziom cukru, łagodzi podrażnienia, odmładza skórę – tak działa aloes. Spożywanie soku z tej rośliny to doskonałe uzupełnienie diety tych, którzy chcą zachować zdrowie i urodę na długo. 77
  • Cofnij czas... bezpiecznie 27 paź 2013, 20:00 Stres, niezdrowy styl życia i zła dieta mają niekorzystny wpływ na skórę. Te czynniki powodują zmniejszenie ilości kwasu hialuronowego, który utrzymuje odpowiednie nawilżenie skóry, zapewniając jej elastyczność i jędrność. 79
  • Robiłem, co chciałem 27 paź 2013, 20:00 Nowy film Romana Polańskiego „Wenus w futrze” to koncert gry Emmanuelle Seigner i Mathieu Amalrica. 82
  • Alergia na władzę 27 paź 2013, 20:00 Liza Marklund, mistrzyni skandynawskiego kryminału, opowiada o przełamywaniu społecznych tabu i apetycie mediów na rząd dusz. 86
  • Kalejdoskop kulturalny 27 paź 2013, 20:00 Ostatni solowy album Marka Jackowskiego powstawał długo i na raty. Produkcją zajął się Neil Black, autor klasycznych płyt Maanamu. Po nagraniu większości duetów wokalnych i niespodziewanej śmierci Jackowskiego dokończeniem i wydaniem... 88
  • Usługi logistyczne dla każdego 27 paź 2013, 20:00 Trudno sobie wyobrazić producenta, który sam przewozi towary. Korzystając z usług firm logistycznych, przedsiębiorstwa mogą się skupić na podstawowej działalności. 92
  • Sposób na niepewne czasy 27 paź 2013, 20:00 Innowacja jest nieodłączną częścią logistyki. Bez niej niemożliwy byłby rozwój i elastyczne dostosowywanie się do potrzeb klientów - mówi Janusz Górski, prezes Schenker sp. z o.o. 98
  • Budowa i pieniądze 27 paź 2013, 20:00 O czynnikach wpływających na koszt inwestycji mówi Maciej Trojanowski, dyrektor RO.SA.- HALE, generalnego wykonawcy obiektów przemysłowych. 100
  • Polityka nie jest dla SKOK-ów 27 paź 2013, 20:00 SKOK w Wołominie niedawno świętował czternastolecie działalności. W ciągu tego okresu z małej kasy spółdzielczej, stał się jednym z największych graczy na rynku SKOK-ów. Nie sposób nie spytać o receptę na sukces… Jeśli... 102
  • Przede wszystkim bezpiecznie 27 paź 2013, 20:00 Rozmowa z Januszem Janiszewskim, Przewodniczącym Zarządu Związku Zawodowego Kontrolerów Ruchu Lotniczego 104
  • Bomba tygodnia 27 paź 2013, 20:00 Człowiek z blizną Kuba Wojewódzki został oblany pod radiem niezidentyfikowaną substancją żrącą. Ma poranioną twarz i gdyby nie okulary, nie wiadomo, jak by się to skończyło. Antyfan jego medialnych działań wziął sprawy w swoje... 106

ZKDP - Nakład kontrolowany