Biegli w unikach

Biegli w unikach

Dodano:   /  Zmieniono: 1
Decyzje sądowe
Decyzje sądowe / Źródło: Wprost / KW
Odeszli wieloletni eksperci, a młodzi zwykle nie mają ochoty na uczestniczenie w postępowaniach sądowych. Oto przyczyna obecnej zapaści.

W redakcyjnym cyklu „Biegli sądowi pod lupą” przedstawiliśmy, posługując się przykładami konkretnych spraw z sali sądowej, jak wielkie znaczenie w wydaniu wyroku mają opinie biegłych. Te rzetelne i nierzetelne. Wprawdzie jak każdy inny dowód w sprawie podlegają swobodnej ocenie organu procesowego, ale w praktyce wypowiedzi biegłych są uważane przez wielu sędziów i prokuratorów za dowód trudniejszy do podważenia. Nie bez powodu wybitny prawnik prof. Tadeusz Cyprian powiedział przed laty: „Biegli ustalają winę, a sąd karze”.

Zdarzają się oczywiście ekspertyzy wnikliwe, ułatwiające sądowi sprawiedliwe osądzenie oskarżonego, ale nie tymi się zajmowaliśmy. Celem cyklu publikacji było znalezienie odpowiedzi na pytanie, dlaczego strony procesowe tak często mają zastrzeżenia do pracy biegłych. Nad tym problemem zastanawiali się na łamach „Wprost” prawnicy: profesorowie Uniwersytetu Warszawskiego oraz adwokaci i sędziowie uczestniczący na co dzień w procesach sądowych. Obrońcy Magdalena Bentkowska, Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska, Piotr Rychłowski i Jacek Brydak wskazywali, że najbardziej im przeszkadza bardzo długie oczekiwanie na opinię biegłego, a gdy ona już dotrze do sądu, często jest napisana tak, że należałoby ją wyrzucić do kosza.

Dostrzegała to też mec. Hanna Gajewska-Kraczkowska, doktor prawa, wykładająca na UW. Wrzuciła kamyk do ogródka biegłych psychologów. Otóż z braku ustawy o psychologach dziś biegłym z tej dziedziny może być osoba o enigmatycznych kwalifikacjach. Czasem tak nieprofesjonalna, że identyfikuje się z odczuciami badanego. Te spostrzeżenia podzielali też sędziowie. Barbara Piwnik: – Widzę czasem opinie psychiatryczno-psychologiczne skopiowane z opisu innych przypadków, tylko dane osobowe się zmieniają. Albo dwie trzecie zajmuje streszczenie aktu oskarżenia, a wnioski autor zamyka w dwóch zdaniach. A przecież na sali sądowej ważą się czyjeś losy. Sędzia Dorota Radlińska powołała się na swoje doświadczenie w orzekaniu w sprawach natury gospodarczej: – Nieraz się zdarzyło, że biegły wykroczył poza swoje kompetencje i zamiast obiektywnie ocenić przedstawione mu zagadnienie, potraktował je po łebkach, wypowiadał się natomiast na temat kwalifikacji prawnej czynu, do czego nie miał prawa.

Jak istotna jest rzetelna opinia biegłego już na etapie formułowania aktu oskarżenia, wskazywała mec. Hanna Gajewska-Kraczkowska, która od lat broni oskarżonych o przestępstwa gospodarcze: – Tego rodzaju sprawy są trudne do osądzenia, bo nie ma w kodeksie pojęcia ryzyka gospodarczego. Dlatego opinie biegłych często przesądzają o tym, czy człowiek zasiądzie na ławie oskarżonych. Wszyscy zabierający głos w cyklu podkreślali, że na listach biegłych brakuje specjalistów z poszczególnych dziedzin. Nastąpiła wymiana pokoleniowa, odeszli wieloletni eksperci, a młodzi zwykle nie mają ochoty ani czasu na uczestniczenie w postępowaniach sądowych. Zdecydowanie też nie zachęcają ich honoraria za opinie. Wybitny biegły sądowy z pismoznawstwa prof. Tadeusz Tomaszewski, prorektor UW, przyczynę bylejakości opinii ze swojej dziedziny upatrywał między innymi w ułatwieniach, z jakimi od pewnego czasu można uzyskać „certyfikat” uprawniający do wpisania na listę sądową. – Wystarczy ukończyć jeden z kursów, o których ogłoszenia wiszą w internecie. Nie wiadomo, kto tam uczy, bo w Polsce są tylko trzy lub cztery wiarygodne miejsca, gdzie można poznać tajniki pismoznawstwa zgodnie z metodą przyjętą w świecie. Ale skutek tej wolnoamerykanki jest taki, że na adres Katedry Kryminalistyki Uniwersytetu Warszawskiego przychodzą z sądów prośby o opinie pismoznawcze do spraw, z którymi inni biegli sobie nie poradzili. Załączone ekspertyzy to w wielu przypadkach zgroza.

Zdumiewającą nadpodaż biegłych tej specjalności potwierdza prof. Piotr Girdwoyń z Wydziału Prawa UW. – Gdybym miał typować, jakiego rodzaju opinie najczęściej bywają podważane, obstawiałbym, że pismoznawcze znajdą się przynajmniej w pierwszej trójce. Dzieje się tak, bo wielu biegłych wpisano na sądową listę bez sprawdzenia ich kompetencji. Pozorna prostota tego rodzaju badań powoduje, że powstały setki amatorskich pracowni grafologicznych. Działają legalnie, gdyż w rozporządzeniu ministra sprawiedliwości z 2005 r. wymagania wobec ekspertów są nieprecyzyjne.

Prof. Krzysztof Gierowski, wieloletni biegły z zakresu psychologii z krakowskiego Instytutu Ekspertyz Sądowych, zauważa, że kiedyś opiniowanie w sądzie nobilitowało specjalistę. Dziś większość biegłych straciła motywacje, bo nie czują, aby ich wiedza była właściwie przez sąd wykorzystywana, a z drugiej strony mają wiele korzystniejszych możliwości zarobienia dodatkowych pieniędzy. Potwierdza to psycholog z Uniwersytetu Warszawskiego dr Ewa Milewska, także biegła z długim stażem, która ostatnio wypisała się z sądowej listy: „Gdy zaczynałam opiniować na początku lat 80., prokuratorzy i sędziowie mieli pewną wiedzę psychologiczno-psychiatryczną, zdobytą na szkoleniach. Wtedy na rozprawie łatwiej było mówić jednym głosem. Obecnie, gdy opinie się różnią, w umysłach młodych prokuratorów i sędziów lęgnie się przekonanie, że któraś jest fałszywa. Nie chodzi im o to, żeby się od biegłego czegoś dowiedzieć, wyjaśnić, tylko żeby stłamsić tego, którego opinia z jakichś powodów nie pasuje jednej ze stron procesowych”. Prof. Piotr Girdwoyń przyczyn skandalicznego niekiedy poziomu ekspertyz biegłych upatruje w systemie organizacyjnym. Niestety, ustawa o biegłych ciągle pozostaje w sferze projektów.

Okładka tygodnika WPROST: 17/2014
Więcej możesz przeczytać w 17/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1
  • pokrzywdzona IP
    Oby tylko nie powoływać tzw. czy prawdziwych biegłych do spraw prostych jak uzyskanie wyniku dodawania w zakresie 10. Nie zgadzam się z opinią , że . Nie uznaję relatywizmu , również tego moralnego.

    Spis treści tygodnika Wprost nr 17/2014 (1625)

    • Skaner 20 kwi 2014, 9:00 nauka Anoreksję mamy w genach? Anoreksja diagnozowana jest o dawna, ale ciągle nie wiadomo, jakie są jej przyczyny. Nowe badania wskazują, że można ich szukać w genach. Tak zwany jadłowstręt psychiczny, czyli anoreksję, rozpoznawano już... 4
    • Szalony statek 20 kwi 2014, 9:00 Gdyby mi ktoś u progu naszej wielkiej transformacji powiedział, że w drugiej dekadzie XXI w. rozgorzeje dyskusja o egzorcyzmach, nigdy bym nie uwierzyła. A tu proszę! Po egzorcyzmach ks. Małkowskiego na Krakowskim Przedmieściu i... 8
    • Historia z kina grozy 20 kwi 2014, 9:00 Muszę się przyznać, że jestem miłośnikiem szeroko rozumianego hiszpańskiego kina grozy. Jest w nim wszystko, co powinno być w tego rodzaju produkcjach: mroczna atmosfera, tajemnica i zaskakujące zwroty akcji. Osadzone w realiach... 8
    • Polskie pomyje 20 kwi 2014, 9:00 A może by tak akcja pod hasłem: jak wyrazić dezaprobatę czy krytykę, nie wylewając pomyj? Tak, wiem, znowu naiwność. Przecież do pomyj trzeba się po prostu przyzwyczaić, ignorować, wyrzucać do kosza listy pełne nienawistnych... 9
    • Bóg, mafia i ojczyzna 20 kwi 2014, 9:00 Tomasz Adamek miał uratować Solidarną Polskę przed upadkiem, a może się okazać balastem, który ją zatopi. 10
    • Instrukcja obsługi Korwin-Mikkego 20 kwi 2014, 9:00 Z Januszem Korwin-Mikkem jest tak jak z nieudanym małżeństwem: najpierw fascynacja, potem zdziwienie, a na końcu porzucenie. 15
    • Pupy płot i droga widmo 20 kwi 2014, 9:00 Miedza święta rzecz! Pokazali Pawlak i Kargul, pokazuje i senator Zdzisław Pupa z PiS. 18
    • Gwiazdy Pana Boga 20 kwi 2014, 9:00 Macieja Musiała, Ewę Chodakowską i Annę Przybylską, oprócz tego, że są popularni, łączy jeszcze jedno: ostatnio przyznali publicznie, że wierzą w Boga. Ten sojusz Pudelka z ołtarzem to najlepszy prezent, jaki mógł dostać polski Kościół na kanonizację Jana Pawła II. 22
    • Katolik niestereotypowy 20 kwi 2014, 9:00 Nigdy nie spotkałem złego księdza, mimo że bywam w wielu kościołach. Dlatego mnie boli, że o polskim Kościele najczęściej mówi się negatywnie – mówi Maciej Musiał, aktor. 24
    • Wojtyła uwieczniony 20 kwi 2014, 9:00 O fotografowaniu Jana XXIII i Jana Pawła II, kulisach procesu beatyfikacyjnego Wojtyły i o tym, jak został agentem i Żydem, opowiada bp Tadeusz Pieronek. 26
    • Byłem łącznikiem 20 kwi 2014, 9:00 W wadowickiej klasie mieliśmy dwóch antysemitów – wspominał w niepublikowanym wywiadzie Jerzy Kluger, żydowski kolega Jana Pawła II z gimnazjum. 32
    • Wietrzenie Kościoła 20 kwi 2014, 9:00 Choć brano go za „poczciwe zero”, JAN XXIII DOKONAŁ NAJWIĘKSZEJ REWOLUCJI w Kościele od wieków. W Polsce mało kto pamięta, że będzie kanonizowany razem z Janem Pawłem II. 34
    • Zapomniany papież 20 kwi 2014, 9:00 Szkoda, że w Polsce prawie się nie pamięta o moim wuju - MÓWI MARCO RONCALLI, BRATANEK JANA XXIII, przewodniczący fundacji jego imienia. 36
    • Suplementy nie na zdrowie 20 kwi 2014, 9:00 Co trzecia Polka i co czwarty Polak regularnie zażywa suplementy diety. Niepotrzebnie. Większość takich preparatów nie pomaga, a niektóre mogą mieć działanie niepożądane. 38
    • Upadła Jagna 20 kwi 2014, 9:00 Jagna Marczułajtis upadała wielokrotnie tylko po to, żeby się potem podnieść. Tym razem może jej się nie udać. 42
    • Pokolenie nieudaczników 20 kwi 2014, 9:00 Kto zawinił, że nasi uczniowie wypadli tak słabo w ostatnim badaniu PISA? Rodzice? Nauczyciele? A może sposób przeprowadzenia testów? 46
    • Potwór straszy kpiną 20 kwi 2014, 9:00 Wierzą, że Potwór Spaghetti stworzył świat. I że ta wiara pomoże oddzielić państwo od Kościoła. Na razie Polaków nie przekonali. 48
    • Biegli w unikach 20 kwi 2014, 9:00 Odeszli wieloletni eksperci, a młodzi zwykle nie mają ochoty na uczestniczenie w postępowaniach sądowych. Oto przyczyna obecnej zapaści. 52
    • Biegłym trzeba godziwie zapłacić 20 kwi 2014, 9:00 Kosmetyczne zmiany przepisów nie dadzą nowej jakości. Biegłym trzeba też podnieść wynagrodzenia – mówi prof. dr hab. Tadeusz Tomaszewski, prorektor UW. 53
    • Uwolnić rynek gazu ziemnego 20 kwi 2014, 9:00 MACIEJ BANDO WICEPREZES URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI Urząd Regulacji Energetyki podejmuje wiele działań skierowanych na promowanie efektywnych mechanizmów konkurencji na rynku gazu ziemnego. Konsekwentnie prowadzone przez prezesa URE, razem z... 56
    • Energia – dobro wspólne 20 kwi 2014, 9:00 MIROSŁAW DOBRUT PREZES IZBY GOSPODARCZEJ GAZOWNICTWA Jeśli ktoś zechciał przeczytać pasjonującą książkę Daniela Yergina „The Quest. W poszukiwaniu energii”, dowiedział się, że jeszcze w połowie XIX w. paliwa kopalne... 56
    • Wkraczamy na rynek gazu 20 kwi 2014, 9:00 DARIUSZ LUBERA PREZES ZARZĄDU TAURON POLSKA ENERGIA Zgodnie ze strategią korporacyjną Grupa Tauron do 2020 r. zakłada uruchomienie nowych mocy wytwórczych na poziomie 3200 MW w różnych technologiach. Znaczącą rolę w naszym... 58
    • Gazowa szansa Polski 20 kwi 2014, 9:00 Agresja Putina na Ukrainę przypomniała Europie o problemie gazowej niezależności. Polskie inwestycje w sektorze gazu idą pełną parą. Za 20 lat możemy się stać energetycznym liderem Europy. 60
    • Więcej gazu! 20 kwi 2014, 9:00 Gaz i nowoczesne technologie można wykorzystać dla poprawy efektywności energetycznej. Pomoże w tym współpraca elektroenergetyki z firmami telekomunikacyjnymi. 66
    • Inwestycje w bezpieczeństwo 20 kwi 2014, 9:00 Grupa Kapitałowa PGNiG, lider na rynku gazu ziemnego w Polsce, inwestuje w projekty mające na celu zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego kraju: poszukiwanie gazu ziemnego, otwieranie nowych kopalń i budowę magazynów gazu. 68
    • Kuba prawie libre 20 kwi 2014, 9:00 Już nawet bracia Castro nie wierzą w kubańską rewolucję. Frontowymi drzwiami wpuszczają na wyspę KAPITALIZM. 72
    • Najmłodszy wśród szefów 20 kwi 2014, 9:00 Słynni szefowie kuchni są dziś gwiazdami popkultury. Dzięki nim miliony młodych ludzi marzą o lekceważonej do niedawna KARIERZE KUCHARZA. 76
    • Obywatel za pół miliona 20 kwi 2014, 9:00 Kraje Unii znalazły sposób na kryzys: komu popadnie SPRZEDAJĄ SWOJE OBYWATELSTWO. Bruksela martwi się, że oszustom i terrorystom też. 78
    • Handlarze biedą 20 kwi 2014, 9:00 Połowa Polaków ma długi. Chcą na tym zarobić spółki windykacyjne. I robią to, nie przebierając w środkach. 80
    • Banialuki nauki 20 kwi 2014, 9:00 Daliśmy się nabrać. Za ogłoszonym niedawno w „Nature” przełomem w medycynie mogło stać WIELKIE OSZUSTWO ALBO WIELKIE NIECHLUJSTWO. Kim jest naukowiec fałszujący wyniki: cynikiem, szaleńcem, zbłąkanym idealistą? 84
    • Pociąg z Hollywood 20 kwi 2014, 9:00 Zatrudnienie międzynarodowej gwiazdy w polskiej reklamie jeszcze nigdy nie było tak łatwe. Tylko czy zawsze warto? 86
    • Gotów do poświęceń 20 kwi 2014, 9:00 Piszę, by szokować ludzi, gwałcić publiczność – mówi CHARLES AZNAVOUR, legenda francuskiej piosenki. 90
    • Nie drażnić introwertyków! 20 kwi 2014, 9:00 KARL OVE KNAUSGÅRD poświęcił wszystko, co miał – rodzinę, przyjaciół, własną karierę – by napisać „Moją walkę”, najradykalniejszą powieść autobiograficzną, jaką przyjdzie wam czytać. 92
    • Kalejdoskop kulturalny 20 kwi 2014, 9:00 SZTUKA Zawodowe powinności Designer jest trochę jak pilot szybowca – wyczuwa, skąd wieje wiatr, szuka ciągów wznoszących, a postronny widz ciągle się dziwi, że jednak leci. O tym szybowaniu i łapaniu trendów i zmian przez... 94
    • Studia studiom nierówne 20 kwi 2014, 9:00 W Polsce funkcjonuje dziś ponad 50 programów studiów MBA, ale nie wszystkie są tak samo cenione przez absolwentów i pracodawców. 98
    • Praca przyszłości 20 kwi 2014, 9:00 Jakie wykształcenie zagwarantuje pracę? Jak wybrać pracodawcę, aby kariera zawodowa już na starcie nabrała tempa? Każdy, kto poważnie myślał o wejściu na rynek pracy, z pewnością się nad tym zastanawiał. 102
    • KPMG – pracodawca z wyboru 20 kwi 2014, 9:00 Wiedza i zaangażowanie ludzi, których zatrudniamy, to przyszłość naszej firmy – mówi Michał Ostalski, dyrektor HR w KPMG w Polsce. 108
    • Najcenniejszym kapitałem są ludzie 20 kwi 2014, 9:00 Innowacyjność rozumiana powszechnie to generowanie nowych rozwiązań i wprowadzanie ich na rynek. W STRABAG to też inwestowanie w najważniejsze składowe kapitału własnego koncernu - w ludzi i ich wiedzę. 110
    • Bomba tygodnia 20 kwi 2014, 9:00 Chamówa Artyści czy pokazywacze? Celebryci czy gwiazdy? Odróżnianie jednych od drugich nie pozwala zwariować do cna. Co prawda niemal każda wypomadowana celebrytka nazywa siebie „artystką”, „osobowością”,... 114
    • Ile złota w złotówce 20 kwi 2014, 9:00 Kiedyś, by pieniądz wyszedł z obiegu, trzeba było go zepsuć. Po cichu i powoli dodawano miedzi zamiast złota i pieniądz przechodził do historii. Dziś wystarczy, że się go poprawi, a pieniądze, jakie znamy, całkiem znikną. Jesteśmy... 116
    • To, co najważniejsze 20 kwi 2014, 9:00 Au Revoir Total! Francuski koncern petrochemiczny Total nie przedłużył swojej jedynej koncesji na poszukiwania gazu łupkowego w Polsce. To już kolejna firma, która zaprzestaje poszukiwania łupków w Polsce. Wcześniej z kraju wycofali się... 117
    • Agonia pieniądza 20 kwi 2014, 9:00 Lubicie mieć portfel wypchany gotówką? Przypatrzcie się mu dobrze, bo już niedługo monety i banknoty będą wypełniały tylko półki w muzealnych gablotach. 119
    • System może upaść 20 kwi 2014, 9:00 Informacje o końcu pieniądza są, jak by to ujął Mark Twain, przedwczesne. Istnieje jednak zagrożenie, i to całkiem realne, że obecny system pieniądza fiducjarnego, czyli papierowego, niemającego oparcia w kruszcu, w nieodległej przyszłości może upaść. 122
    • Jak VAT załatwił budżet 20 kwi 2014, 9:00 Po czterech latach funkcjonowania wyższa stawka VAT przyniosła straty budżetowe, jednak Ministerstwo Finansów chce ją utrzymać aż do 2016 r. 124
    • Rowerowa rewolucja 20 kwi 2014, 9:00 Rower wypiera samochód i staje się jednym z najbardziej wyraźnych i coraz droższych atrybutów postępu 126
    • Rzepakowy koniec świata 20 kwi 2014, 9:00 KE chce, by biopaliwa produkowano teraz z wiórów i alg, a nie ze zbóż i rzepaku. Może to oznaczać koniec sektora, który unijni urzędnicy wcześniej sami stworzyli. 129
    • Infodziura 20 kwi 2014, 9:00 Dlaczego tak ciężko zrozumieć urzędowe poradniki. 131
    • Rolnik na nielegalu 20 kwi 2014, 9:00 Polska ma najbardziej restrykcyjne ustawodawstwo obrotu żywnością na małą skalę w całej UE 133
    • Boso, ale w ostrogach 20 kwi 2014, 9:00 Dwa lata po tym, jak Grecja stanęła na skraju bankructwa, inwestorzy znowu kupują tamtejsze obligacje. 134
    • Biznes technologie 20 kwi 2014, 9:00 Pływająca torpeda Ma 183 m długości i 24 m szerokości, a na radarach będzie widoczny jako rybacki kuter. Amerykanie zwodowali właśnie USS Zumwalt, najnowocześniejszy, najbardziej zaawansowany technologicznie okręt wojenny na świecie.... 136
    • Komentarz giełda - Topór OFE nad Książęcą 20 kwi 2014, 9:00 W USA rośnie nam kolejna bańka technologiczna. Twitter, Netflix, Oracle, Facebook nie odnotowują świetnych wyników, a kurs akcji tych spółek jest napompowany do maksimum. Astronomiczne wyceny technologicznych gigantów wywołują niepokój... 137
    • Wolimy za darmo 20 kwi 2014, 9:00 Z nielegalnych serwisów internetowych oferujących treści video korzysta 7,5 mln Polaków 138
    • Wieczny jak Pewex 20 kwi 2014, 9:00 Kultowy sklep PRL. Dziś to tylko wspomnienie, choć niektórzy pod tym szyldem nadal próbują zarobić. 139
    • Motywacja 2.0 20 kwi 2014, 9:00 Podwyżki nie motywują do lepszej pracy. Awans nakręca na krótko. Jedyną motywacją, która się nigdy nie wyczerpie, jest powołanie. 141
    • Dwie książki 20 kwi 2014, 9:00 Jesteś Amundsenem czy Scottem? „Wielcy z wyboru”, Jom Collins, Morten T. Hansen Wyd. MT Biznes 2013 Jim Collins i Morten T. Hansen przez dziewięć lat badali firmy, by odpowiedzieć sobie na pytanie, co sprawiło, że jedne wygrały,... 143
    • Kadry 20 kwi 2014, 9:00 Pełnomocnik rządu ds. energetyki jądrowej Anna Trojanowska rezygnowała ze stanoiska. Od 19 maja 2009 r. anna Trojanowska yła podsekretarzem stanu Ministerstwie Gospodarki.Pod jej kierownictwem przygotowano Program Polskiej Energetyki... 144

    ZKDP - Nakład kontrolowany