Gołe ściany Europy

Gołe ściany Europy

Kryzys sprawił, że w UE stoi 11 mln pustych domów, podczas gdy już ponad 4 mln Europejczyków jest bez dachu nad głową.

Kilka dni temu włodarze amerykańskiego Detroit otworzyli specjalną stronę aukcyjną, na której można licytować miejskie pustostany. I tak już za tysiąc dolarów można kupić piętrowy ceglany domek na przedmieściach. Trzy sypialnie, dwie łazienki, 450 mkw. powierzchni. Takich pustych domów w Detroit stoją tysiące, bo w ciągu kilkunastu lat największe miasto stanu Michigan z „Paryża Ameryki” zamieniło się w plan filmu grozy, tracąc jedną czwartą mieszkańców. W kłopoty miasto wpędziły trzy największe koncerny motoryzacyjne z siedzibami w Detroit. Ford, General Motors i Chrysler od lat borykały się ze spadającą produkcją, konkurencją ze strony azjatyckich producentów i wygórowanymi żądaniami związków zawodowych. Gwoździem do trumny dla miasta były problemy etniczne i rosnąca przestępczość.

Mało kto się spodziewał, że podobnych obrazków doczekamy się również w Europie. W Hiszpanii 3,4 mln domów stoi pustych. Francja i Włochy mają równo po 2 mln pustostanów. Niewiele mniej Niemcy, a w Wielkiej Brytanii lokatorów nie ma już w 700 tys. domach. W większości tych budynków nigdy nikt nie mieszkał. Wiele z nich nie ma nawet otynkowanych ścian. Wybudowane na skrzydłach deweloperskiej fantazji tuż przed wybuchem kryzysu w 2007 r. przez lata nie mogły się doczekać pierwszych lokatorów. Dzisiaj znikają pod łopatą buldożera.

Kac po fieście

Athlone to niewielkie irlandzkie miasteczko nad rzeką Shannon. Kilka lat temu dla 15 tys. mieszkańców miało tam powstać spokojne osiedle jednorodzinne. 66 białych piętrowych domków z obszernym tarasem i ze skrawkiem zieleni. Dzisiaj projekt przypomina wysypisko śmieci. Sterty gruzu i piachu, gdzieniegdzie odkryte fundamenty. Teren ogrodzono siatką, do której ktoś co miesiąc przyczepia bukiet białych margerytek. Pod świeżymi kwiatami karteczka z napisem: „Śpij spokojnie, Liam”. Dwa lata temu w jednym z opuszczonych budynków zginęło dwuletnie dziecko. Pod koniec zeszłego roku irlandzki minister do spraw budownictwa nakazał wyburzenie na koszt dewelopera 40 podobnych niedokończonych osiedli. Wszystkie zostały zbudowane siłą celtyckiego tygrysa przed wybuchem kryzysu, kiedy irlandzkich deweloperów kusiły preferencyjne kredyty, dostęp do taniej siły roboczej ze Wschodu i chłonny rynek mieszkaniowy w pobliżu Dublina. Dzisiaj średnie ceny mieszkań w całej Irlandii są nadal o połowę niższe w porównaniu z boomem mieszkaniowym z 2007 r.

Z kolei Hiszpanie postawili na kurorty. Tak jak ten w Murcji na południu Hiszpanii. Polaris World to jeden z największych projektów turystycznych na całym półwyspie. 2648 apartamentów zlokalizowanych na kilku wielohektarowych działkach, a tuż pod bokiem ogromne pole golfowe zaprojektowane przez Jacka Nicklausa, legendę amerykańskiego golfa. Kompleks oddano do użytku zaledwie kilka miesięcy przed wybuchem kryzysu. Szeroko zakrojona kampania medialna zdołała przyciągnąć kilku odważnych, którzy lekką ręką wyłożyli po milionie dolarów za jeden luksusowy apartament. Dzisiaj muszą wyrywać sobie włosy z głowy, bo ceny mieszkań w prestiżowym resorcie spadły nawet o dwie trzecie.

Nie lepiej jest na północy Hiszpanii, gdzie w Galicii czy La Rioja prawie jedna piąta wszystkich nieruchomości stoi pusta. Duża część z nich to posiadłości przejęte przez banki, bo kredytobiorcy przestali spłacać swoje zobowiązania. Przez pięć lat od wybuchu kryzysu bankierzy zdążyli już przejąć ponad 400 tys. hiszpańskich nieruchomości zamieszkanych przez półtora miliona osób. To i tak niedużo, biorąc pod uwagę budowlaną fiestę, która trwała tam wiele lat przed pęknięciem deweloperskiej bańki. Szacuje się, że przez kilka lat rok w rok w Hiszpanii powstawało rekordowe 700 tys. mieszkań i domów.

Banki pustych domów

Wraz z rosnącą liczbą pustostanów powiększa się też rzesza hiszpańskich bezdomnych. W samym Madrycie jest ich już kilkanaście tysięcy. Ci, którzy mieli jeszcze trochę gotówki w kieszeni, kupili bilet lotniczy, żeby nowego eldorado szukać za granicą. Według szacunków „El País” w 2012 r. Hiszpanię opuściło ćwierć miliona młodych ludzi, wyjeżdżając najczęściej do bogatszych i nieprzetrawionych gigantycznym 27-proc. bezrobociem Niemiec. W reszcie Europy nie jest lepiej. We Francji w ostatniej dekadzie liczba bezdomnych wzrosła o rekordowe 10 proc. Szacuje się, że własnego dachu nad głową nie mają dzisiaj trzy miliony Francuzów, z czego niecałe 150 tys. mieszka na ulicach. W Grecji domów nie ma 20 tys. mieszkańców, z czego znaczna większość żyje na ateńskich ulicach.

Sytuacja na hiszpańskim rynku mieszkaniowym stała się już tak kuriozalna, że niektóre rady miejskie grożą bankom grzywnami do 100 tys. euro, jeśli przejęte przez nich puste domy będą stały bez lokatorów dłużej niż dwa lata. Z kolei niektóre miasta proszą bankierów, żeby zapełnili pustostany nowymi mieszkańcami albo przekazali domy na użytek komunalny. – W Hiszpanii mamy zbyt wiele osób bez domów i wiele domów bez ludzi – komentowała skalę wywłaszczeń i eksmisji María José Aldanas z hiszpańskiego stowarzyszenia pomocy w wychodzeniu z bezdomności Provivienda. Freek Spinnewijn, dyrektor organizacji zrzeszającej instytucje walczące z problemem bezdomności w całej Europie, stwierdził, że to skandal, że się pozwala na to, by tyle domów stało pustych. – Wystarczyłaby połowa z nich, by zlikwidować bezdomność w całej Unii – mówił. – Rządy powinny zrobić wszystko, co w ich mocy, żeby niezasiedlone nieruchomości trafiły na rynek – dodał.

Na razie instytucje finansowe nie kwapią się, żeby oddawać przejęte pustostany miastu albo bezdomnym. Znoszą cięgi od europejskich rządów, które sypią piach w tryby ich eksmisyjnej machiny. Kilka miesięcy temu hiszpański rząd umożliwił sądom opóźnianie decyzji o wywłaszczeniu lokatorów. Wcześniej wystarczyło, że Hiszpan spóźniał się ze spłatą kredytu chociaż miesiąc, a ten, kto dawał mu kredyt, miał prawo pozbawić go nieruchomości. Według wyliczeń Deutsche Banku przy tak niskim przyroście naturalnym potrzeba by 43 lat, żeby zasiedlić wszystkie europejskie pustostany, nie budując przy tym już nowych mieszkań. ■

Okładka tygodnika WPROST: 19/2014
Więcej możesz przeczytać w 19/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 19/2014 (1627)

  • Odszedł ojciec polskiego kapitalizmu 4 maj 2014, 20:00 Nie ma poglądów politycznych, ma tylko ekonomiczne – pamiętam, że takimi słowami mój ojciec podsumował wręczenie Nagrody Kisiela Mieczysławowi Wilczkowi. Był rok 1990. Poznałem go właśnie wtedy, kiedy do późnej nocy... 4
  • Skaner 4 maj 2014, 20:00 RPO przeciw „ustawie o Trynkiewiczu” Rzecznik praw obywatelskich prof. Irena Lipowicz chce zaskarżyć do Trybunału Konstytucyjnego ustawę o izolacji niebezpiecznych przestępców – dowiedział się nieoficjalnie... 6
  • Między wami. Liberałami 4 maj 2014, 20:00 Chcesz uchodzić za arbitra elegancji i dobrych manier, a tu ktoś ci przypomina, że sam chodziłeś po domu w brudnych butach i plułeś na parkiet. Tak właśnie jest z Donaldem Tuskiem i wspomnieniami Pawła Piskorskiego. Nie dziwi, że Tusk... 8
  • Wielka przesiadka 4 maj 2014, 20:00 W dniu, w którym Jan Paweł II „przesiadł się z klasy ekonomicznej do biznes” i zaczął „tańczyć ze św. Faustyną”, moja wiara w resztki zdrowego rozsądku wielu publicznych osób rozpadła się na kawałki. W studio... 8
  • Rachunek dla państwa 4 maj 2014, 20:00 Za nami majowy długi weekend. Jak twierdzą ekonomiści, nie stać nas na taki luksus. Padają zastraszające liczby, mówi się o miliardach złotych, jakie na wielkiej majówce straciła gospodarka. Pewnie tak jest, ale czy większym problemem... 9
  • Wojna czy pokój 4 maj 2014, 20:00 W konflikcie na Ukrainie niemal wszystko zostaje sprowadzone do porównań. Majdanowcy są równi separatystom z Doniecka. Niepodległość Krymu jest jak niepodległość Kosowa. Na Ukrainie może i działają rosyjscy agenci, ale działają też... 10
  • Grande familia 4 maj 2014, 20:00 Nic nie zmieniać, robić swoje – z tą dewizą Pałac Prezydencki chce dojechać do kolejnej kadencji. Do wyborów został rok. 12
  • Król, gubernator i policja 4 maj 2014, 20:00 Oddajcie nam króla bursztynu – apeluje rosyjska prokuratura. Jeśli mnie odeślecie, to mnie tam zabiją – odpowiada zainteresowany. 16
  • Dwa konie, jeden wóz 4 maj 2014, 20:00 We dwoje możemy więcej – mówią Dorota Wellman i Marcin Prokop, gwiazdy TVN. 20
  • Pożyczaj bezpiecznie – masz prawo! 4 maj 2014, 20:00 Czy niskie oprocentowanie jest równoznaczne z niskimi kosztami pożyczki? Na co należy zwrócić uwagę, wybierając ofertę pożyczkową? Wielu z nas nie potrafi odpowiedzieć na te pytania. A bez tego łatwo o katastrofę dla domowego budżetu. 27
  • Klątwa nad ministrem 4 maj 2014, 20:00 To był proces za wstrzymanie prywatyzacji PZU. Były minister skarbu Andrzej Chronowski nie ma w tej sprawie wątpliwości. 28
  • W porę puknęłam się w czoło 4 maj 2014, 20:00 Show-biznes mnie troszkę rozczarował. W dupie mam, co o mnie powiedzą, jestem za stara, żeby kokietować – mówi Ilona Łepkowska, nazywana królową polskich seriali. 31
  • Coś tu śmierdzi 4 maj 2014, 20:00 Kolejne polskie miasta wprowadzają zakazy korzystania z komunikacji miejskiej dla osób, które śmierdzą. Ale jak ocenić, kiedy kończy się nieprzyjemny zapach, a zaczyna smród? 36
  • Ciąża bez brzucha 4 maj 2014, 20:00 Maniaczki odchudzania w trosce o szczupłą sylwetkę nawet w ciąży stosują drakońskie diety i wyczerpujące ćwiczenia. 40
  • Żonie przywalam słowem 4 maj 2014, 20:00 Boksowanie to straszny stres, po zakończeniu kariery jeszcze długo mi się śniło, że będę musiał walczyć, w łóżku tarłem nogami, budziłem się w nerwach. Dopiero po kilku latach mi odpuściło – mówi Dariusz Michalczewski. 44
  • Szkoły bez gender 4 maj 2014, 20:00 Coraz więcej szkół publicznych przyłącza się do antygenderowego ruchu edukacyjnego. Jak ustalił „Wprost”, ministerstwo zastanawia się, czy nie postawić temu tamy. 48
  • Ceprom dogodzić 4 maj 2014, 20:00 Jak to się stało, że z tego miasta zrobił się nowy Bangladesz – pytają Paulina Młynarska i Beata Sabała-Zielińska, autorki książki „Zakopane. Nie ma przebacz!”. 51
  • Odzyskać historię 4 maj 2014, 20:00 Musimy szybko zmienić program wycieczek młodych Żydów do Polski, póki jeszcze żyją ostatni ocaleni. 54
  • Hitler na innej planecie 4 maj 2014, 20:00 O tym, że Ewa Braun mogła być w ciąży i przeżyć wojnę, a także o spiskowych teoriach na temat powojennych losów Adolfa Hitlera w 69. rocznicę jego śmierci, mówi Bogusław Wołoszański, historyk i pisarz. 56
  • PRL bez majtek 4 maj 2014, 20:00 W Polsce Ludowej naturyści pojawili się jako echo rewolucji obyczajowej na Zachodzie. Ich największym wrogiem okazała się jednak nie władza, lecz seks - pisze Grzegorz Sieczkowski w swojej książce „Skandale PRL-u”. 58
  • Mobbing, kasa i czekoladki 4 maj 2014, 20:00 Warszawski onkolog oskarżony o żerowanie na umierających pacjentach. 62
  • Baby z jajami 4 maj 2014, 20:00 Przyszłość Ameryki należy do pań. Rządzą w biznesie i w polityce. Możliwie, że za dwa lata w wyborach prezydenckich staną w szranki same kobiety. 66
  • Miasto fuszerka 4 maj 2014, 20:00 Przyciąga turystów klimatem wolności. Ale miejscowi mają Berlina dość. Niedokończone lotnisko to tylko jedna z wielu porażek niemieckiej stolicy. 69
  • Durow bez kontaktu 4 maj 2014, 20:00 Twórca rosyjskiego „Facebooka”, legendarny Paweł Durow, traci kontrolę nad firmą i ucieka za granicę. To gwóźdź do trumny wolności słowa w Rosji. 72
  • Zbankrutowani po polsku 4 maj 2014, 20:00 Przedsiębiorcy poszkodowani przez państwo nie palą opon. Na razie, bo powoli zaczynają im puszczać nerwy. 74
  • Wzrost na papierze 4 maj 2014, 20:00 Po włączeniu do PKB dochodów z prostytucji i przemytu może się okazać, że nie warto zwalczać przestępczości, bo poprawia budżet. 78
  • Gołe ściany Europy 4 maj 2014, 20:00 Kryzys sprawił, że w UE stoi 11 mln pustych domów, podczas gdy już ponad 4 mln Europejczyków jest bez dachu nad głową. 80
  • Rewolucja w ubezpieczeniach 4 maj 2014, 20:00 PZU nie będzie już uczestniczył w wojnie cenowej na polisy OC. Chce przyciągnąć klientów jakością i szybkością obsługi. 82
  • Polisa od nerwów 4 maj 2014, 20:00 Gdy wyjeżdżamy na wyczekiwany urlop, powinniśmy zadbać nie tylko o przygotowanie samochodu, lecz także o odpowiednią polisę ubezpieczeniową. Nikomu nie życzymy kolizji na wakacjach, ale niestety może ona się przydarzyć. A wtedy dobrze być na nią przygotowanym. 85
  • Technofobia. To się leczy? 4 maj 2014, 20:00 Lady Gaga boi się telefonów, a Elton John chce wyłączyć internet. Strach przed techniką rodzi nerwice, prowadzi do samobójstw i zamieszek. 86
  • Dramat non fiction 4 maj 2014, 20:00 Pierwszy na świecie fabularyzowany dokument „Powstanie warszawskie” wchodzi do kin 9 maja. Niezwykły, mocny film. 88
  • Siwy jak Clooney 4 maj 2014, 20:00 Nie szukam w kinie splendoru, nie zawróciły mi w głowie pieniądze. Mam inną słabość. Pragnienie wrażeń – mówi aktor Matt Damon. 92
  • Kalejdoskop kulturalny 4 maj 2014, 20:00 Vivian odnaleziona Była skrytą osobą – to zdanie powtarzają wszyscy znajomi zmarłej artystki. Jest rok 2009. Na aukcji staroci historyk John Maloof kupuje pudło z negatywami. Szuka zdjęć dawnego Chicago. Jednak klisze przerastają... 94
  • Bomba tygodnia 4 maj 2014, 20:00 Dziennikarstwo bardzo śledcze Niech schowają się skłonni do zwierzeń mafiosi. Tropiciele afer gospodarczych. Nielegalnych zegarków na przegubach polityków. Nadszedł czas dziennikarstwa śledczego w szołbizie. W ciągu ostatnich dni bowiem... 98
  • Sposób na pirata 4 maj 2014, 20:00 W polskim biznesie filmowym wszyscy są w okopach. Twórcy, producenci, dystrybutorzy twardo grają pod siebie i nikt nie chce ustąpić. A piractwo kwitnie, sądząc z gorących dyskusji toczących wokół seriali, które w Polsce nie były... 102
  • To, co najważniejsze 4 maj 2014, 20:00 Kto zarobił na majówce? branży piwnej wiadomo W nie od dziś, że to słońce jest najlepszym sprzedawcą złotego trunku. W browarze w Żywcu obliczono, że wzrost lub spadek średniej temperatury miesięcznej o 1 stopień Celsjusza oznacza od... 103
  • Gra o wszystko 4 maj 2014, 20:00 Polska jest filmowym pirackim zagłębiem Europy, mimo że coraz więcej widzów chce płacić za legalne oglądanie filmów w internecie. Tyle że jak na razie nikt im tego nie proponuje. 106
  • Rewolucja jest nieuchronna 4 maj 2014, 20:00 Zaproponowaliśmy właścicielom kin i dystrybutorom, by filmy polskie znacznie szybciej trafiały do internetu. Niestety okazało się, że jest na to za wcześnie – mówi w rozmowie z „Wprost Biznes” Agnieszka Odorowicz, dyrektor generalna Państwowego Instytutu... 107
  • Złodziej ma przewagę 4 maj 2014, 20:00 Jeżeli nie zlikwiduje się piractwa, rozpowszechnianie treści, nie tylko w internecie, będzie nieopłacalne – mówi Mariusz Łukomski, prezes Monolith Films, dystrybutora filmowego. 110
  • Reformatorska odwaga 4 maj 2014, 20:00 Wyzwolona energia Beata Szydło, wiceprezes PiS Staliśmy się częścią wolnego, demokratycznego świata. Truizmem jest dziś mówienie o tym, że największym osiągnięciem była zmiana systemu i wprowadzenie zasad wolnorynkowych, ale z... 112
  • Bez szans na Avans 4 maj 2014, 20:00 Upadek sieci Avans może zatrząść całym rynkiem elektromarketów w Polsce. 116
  • Rządcy na folwarkach 4 maj 2014, 20:00 – Armia prokuratorów, urzędników i sędziów pilnuje, by w Polsce do żadnych zmian nie dopuścić – mówi „Wprost Biznes” Marcin Kołodziejczyk, jeden z założycieli ruchu społecznego Niepokonani. 118
  • Biznes i technologie 4 maj 2014, 20:00 Kosmiczne klocki Twoje dziecko interesuje się kosmosem. Firma Littlebits razem z inżynierami z NASA wypuściła właśnie na rynek (na razie amerykański) zestaw zabawek, które pozwolą na domową eksplorację kosmosu. Zestaw składa się z 12... 120
  • W środku wakacji 4 maj 2014, 20:00 Piotr Dziura, wiceprezes zarządu GERDA BROKER Inflacja w strefie euro okazała się zaskakująco niska. Nie oczekuję jednak, że na przyszłotygodniowym posiedzeniu, ECB ogłosi najbardziej wyczekiwaną informację - o skupie obligacji. Mimo to... 121
  • Hossa wynikająca z anomalii 4 maj 2014, 20:00 Podczas gdy większość indeksów akcji traci, na rynkach surowcowych mamy hossę. Wszystko przez pogodę. 122
  • Jak być smart 4 maj 2014, 20:00 Jak osiągać cele, które sobie postawiliśmy? Najważniejsze to jak najszybciej wykonać pierwszy krok. 123
  • Dwie książki 4 maj 2014, 20:00 Słodkie rady profesora Bliklego „Doktryna jakości. Rzecz o skutecznym zarządzaniu”, Andrzej Jacek Blikle, Wyd. Helion, 2014 W jego cukierniach pracuje już piąte pokolenie rodziny i 240 pracowników. Jak zmotywować taką rzeszę... 124

ZKDP - Nakład kontrolowany