Kiedy zgaśnie światło

Kiedy zgaśnie światło

W czasie ostatnich upałów prawie co tydzień padały kolejne rekordy poboru mocy w Polsce, a elektrownie się psuły. Bez inwestycji w energetykę już wkrótce może zabraknąć prądu.

To było rekordowe lato. Termometry dostawały gorączki, a w czasie największych upałów, na przełomie lipca i sierpnia, kolejne dni przynosiły coraz większe zapotrzebowanie na prąd. Ostatni najwyższy w historii letni pobór mocy miał miejsce 30 lipca. W szczycie porannym wyniósł 21 811 MW. – Tak duże obciążenie nie wywołało zakłóceń pracy krajowego systemu elektroenergetycznego – poinformowały z dumą w Polskie Sieci Energetyczne w stosownym komunikacie. Zimą zdarza się czasem większe obciążenie, ale w niskich temperaturach kable przesyłowe mają większą sprawność. Mimo to, zdaniem wielu ekspertów, poruszamy się bardzo blisko granicy bezpieczeństwa – zbyt blisko.

Na razie PSE nie przewidują przerw w dostawach prądu. Póki co można się nie obawiać przestojów w zakładach produkcyjnych, jakie starsi pamiętają z końca rządów Edwarda Gierka i dekady Wojciecha Jaruzelskiego. Spokojnie spać mogą także indywidualni odbiorcy, dostawy do nich będą ograniczane w ostatniej kolejności. – Kiedy spodziewamy się gwałtownego wzrostu zapotrzebowania, podejmujemy działania, które mają zapewnić bezpieczeństwo dostaw – mówi rzeczniczka PSE Beata Jarosz. – Na przykład ograniczamy planowane remonty w elektrowniach. Na wszelki wypadek mamy też tzw. rezerwę zimną, bloki, które normalnie nie pracują, ale utrzymywane są w gotowości i w razie potrzeby można je uruchomić.

Na razie zatem ciemność nam nie grozi. Jeśli jednak rząd nie przestanie się miotać pomiędzy różnymi pomysłami na energetykę, a branża nie zacznie inwestować, już niedługo będą problemy.

Spokojnie, to tylko awaria

Bloki energetyczne w Polskich elektrowniach to w większości wysłużone zabytki myśli technicznej PRL. Prawie połowa urządzeń do produkcji prądu ma ponad 30 lat, a tylko nieco więcej niż 10 proc. z nich mniej niż dziesięć lat. 80 proc. linii przesyłowych o napięciu 220 kV jest starsza niż 30 lat, a tylko 1 proc. ma mniej niż 20 lat. Sieci średniego i niskiego napięcia są w jeszcze gorszym stanie. Według operatorów można dostarczyć energię o właściwym napięciu, jeśli linia średniego napięcia nie jest dłuższa niż 50 km, a linia niskiego napięcia nie przekracza 500 m. Tymczasem ponad 12 proc. linii niskonapięciowych ma więcej niż 1 km i aż 44,8 proc. ponad 500 m. Nie lepiej jest z liniami średnionapięciowymi. 18 proc. ma ponad 50 km, 2,3 proc. ponad 100 km. Najgorsza sytuacja jest na terenach wiejskich. Wciąż także nie brakuje obszarów, miast i miasteczek, które zasilane są z jednego kierunku i przez jedną linię.

Stąd liczne awarie, które wyłączają prąd w całych miastach i powiatach. Przykład? Ostatnie przerwanie dostaw energii do Świnoujścia i Międzyzdrojów. Lokalna nawałnica przerwała linię i uszkodziła transformator, co skutkowało kilkunastogodzinnym brakiem prądu w obu miastach i okolicznych miejscowościach. Awarie nasilają się w lecie i w zimie, podczas ekstremalnych temperatur. Latem groźne są burze, huraganowe wiatry i upały, zimą obfite opady śniegu, oblodzenie i mrozy.

Plan rozwoju i modernizacji, aktualizowany w październiku br. zakłada ponad 22 mld zł inwestycji w sieci do 2025 r., co ma umożliwić przyłączenie 19 tys. MW nowych mocy. Spółki dystrybucyjne inwestują rocznie po kilka miliardów złotych w modernizację sieci,ale robią to głównie w miejscach, gdzie mają wielu odbiorców, czyli w dużych miastach. Tak podpowiada rachunek ekonomiczny. Pozostali wciąż muszą cierpieć z powodu przerw w dostawie prądu. Jeszcze gorzej jest z elektrowniami. Tu też awarie są codziennością. 31 lipca nastąpił wyciek pary w Elektrowni Kozienice. Trzeba było zatrzymać jeden z bloków. Inne usterki spowodowały, że tego samego dnia nie pracowały pojedyncze bloki energetyczne należące do elektrowni: Ostrołęka, Jaworzno III i Połaniec. Z sieci ubyło 2250 MW. To jednak nie koniec kłopotów. Z powodów środowiskowych część najbardziej przestarzałych i uciążliwych bloków do 2016 r. będzie musiało zostać wyłączonych. Inne będą umierały ze starości.

Sto i jeden pomysłów na prąd

Dotychczasowe działania rządu mające skłonić spółki energetyczne do inwestowania są nieskuteczne. Firmy chciałyby państwowych gwarancji lub przynajmniej, jak przed laty, długoterminowych umów na odbiór energii po określonej cenie, dających im pewność zainwestowanych pieniędzy. Te żądania sprzeczne są jednak z ogólnym kierunkiem zmian w Unii, która dąży do jak najszerszej deregulacji rynku energii i wprowadzenia na nim konkurencji, by ograniczyć koszty ponoszone przez odbiorców i konsumentów. Profesor Krzysztof Żmijewski, sekretarz generalny Społecznej Rady ds. Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej, uważa, że konsolidacja branży, która doprowadziła do utworzenia czterech grup energetycznych, nie przyniosła oczekiwanych rezultatów. Miała ona ograniczyć konkurencję, spowodować wzrost cen energii, a w konsekwencji doprowadzić do uruchomienia inwestycji. Tymczasem zmniejszenie liczby podmiotów na rynku spowodowało jedynie wzrost cen prądu. Inwestycji jak nie było, tak nie ma.

Zdaniem Żmijewskiego także obecny drugi etap konsolidacji nic nie zmieni, jeśli rząd nadal będzie niezdecydowany, w jakim kierunku chce iść. Wzmocniona została tzw. energetyka zawodowa, kosztem małych siłowni i mikrosieci. Na taki model rozwoju energetyki stawiano w Polsce jeszcze kilka lat temu. Opierał się on na rozproszonych siłowniach, pozyskujących energię w znacznej mierze ze źródeł odnawialnych, zaopatrujących lokalnych odbiorców i sprzedającychnadwyżki do sieci. W Niemczech przyjęcie tego modelu sprawiło, że dziś, poza szczytem, można się w zasadzie obejść bez prądu z konwencjonalnych elektrowni, także atomowych. Stąd Angeli Merkel tak łatwo przyszło ogłosić światu, i swoim proekologicznie nastawionym wyborcom, że jej kraj rezygnuje z siłowni jądrowych i po kolei będzie wyłączał wszystkie jeszcze funkcjonujące.

Kiedy jednak na całym świecie trwała dyskusja nad bezpieczeństwem energetyki jądrowej, wywołana katastrofą w północnej Japonii, w Polsce rząd zmienił koncepcję i zaczęło mówić się o budowie dużej elektrowni atomowej. Decyzje zapadły na początku roku. Harmonogram przewiduje ustalenie lokalizacji i zawarcie kontraktu na dostarczenie wybranej technologii dla pierwszej siłowni do końca 2016 r., budowa pierwszego bloku miałaby się zacząć w 2019 r. Na drugą połowę przyszłej dekady przewidziano kontynuację budowy kolejnych bloków pierwszej elektrowni (w zależności od technologii ma mieć ich dwa-trzy) oraz rozpoczęcie budowy kolejnej elektrowni, tak by była ukończona w 2035 r.

Koszt pierwszej? Bagatela, prawie 60 mld zł. Większość ekspertów znających branżę energetyczną i finansową stuka się w czoło, uważając, że nie znajdzie się konsorcjum bankowe, które będzie skłonne i zdolne zgromadzić odpowiednią ilość środków na sfinansowanie tej inwestycji. Finansowanie ze środków własnych operatorów to kompletna bajka. A na gwarancje rządowe nie bardzo można liczyć, bo obciążałyby rachunek publiczny,zwiększając zadłużenie budżetu. Kto jednak myśli o takich drobiazgach. Zwłaszcza, że ostatnio niespodziewanie Donald Tusk zaczął mówić o przyszłości węgla, którym Polska stoi, i rozwoju energetyki węglowej. Te populistyczne hasła mają, oczywiście, na półmetku maratonu wyborczego uspokoić górników, których miejsca pracy po raz kolejny są zagrożone, bo, korzystając z trwającej przez kilka lat dobrej koniunktury, kopalnie przejadały pieniądze, zamiast intensywnie się modernizować i restrukturyzować. Ale też po raz kolejny pokazują, że w kraju brakuje spójnej polityki energetycznej.

Ukraina dobra na wszysko

W połowie lutego, z hukiem i pod czujnym okiem kamer, premier zainaugurował budowę nowych węglowych bloków w elektrowni Opole. I…? Podobnie jak reszta rządu zamilkł w kwestiach energetyki. Znakomitym pretekstem stało się pogorszenie sytuacji na Ukrainie. Rząd zaczął mówić o bezpieczeństwie energetycznym głównie w kontekście międzynarodowym, promując polsko-szwedzki pomysł na utworzenie w UE wspólnego rynku energii i wspólnego dokonywania zakupów surowców energetycznych przez wszystkie kraje wspólnoty. Politycy znów oddali się swojemu ulubionemu zajęciu – roztaczaniu wizji mglistych i ulotnych, acz będących balsamem kojącym ich dusze.

Okładka tygodnika WPROST: 34/2014
Więcej możesz przeczytać w 34/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 34/2014 (1642)

  • Zapiski z tygodnia 18 sie 2014, 6:00 10 sierpnia, niedziela To ja zabrałem darmowe leki To ja złożyłem wniosek o odrzucenie tego projektu. To ja zabrałem te darmowe leki emerytom – radośnie pochwalił się na blogu i Twitterze senator Platformy Obywatelskiej Jan Filip... 4
  • Ściśle tajne akta Macierewicza 18 sie 2014, 6:00 „Wprost” ma ściśle tajne dokumenty komisji Antoniego Macierewicza, która pisała raport z weryfikacji WSI. Materiały, w których negatywnie opisywany jest obecny prezydent, wyciekły już w 2007 r. 6
  • Dokument uwięziony w lochu 18 sie 2014, 6:00 Aneks do raportu WSI w wersji, którą otrzymałem, nie ujrzy światła dziennego dopóty, dopóki będę prezydentem – powiedział mi nieoficjalnie w grudniu 2007 r. Lech Kaczyński. 9
  • Komorowski i nagrania od WSI 18 sie 2014, 6:00 Weryfikatorzy WSI próbowali dobrać się do skóry Bronisławowi Komorowskiemu. Czym? Nagraniami z WSI i kwestią spotkań z handlarzami bronią. 13
  • Pro Civili – nowa odsłona 18 sie 2014, 6:00 Z dokumentów, do których dotarł „Wprost”, wynika, że Wojskowa Akademia Techniczna była infiltrowana przez obcy wywiad. 16
  • WSI i mafia 18 sie 2014, 6:00 Dokumenty, do których dotarł „Wprost”, nie potwierdzają tezy o ścisłych powiązaniach WSI ze zorganizowanymi grupami przestępczymi w Polsce. Dziwne, bo takie związki niewątpliwie były. 20
  • Raport to szaleństwo 18 sie 2014, 6:00 Macierewicz miał rację, że WSI to gangrena. Tylko źle się do tego wziął, ten jego raport to szaleństwo, a merytorycznie – śmieć – tłumaczy Jarosław „Masa” S. 22
  • Moskiewskie tropy 18 sie 2014, 6:00 WSI ochraniały interesy rosyjskiej branży zbrojeniowej pod pozorem osłony kontrwywiadowczej Polski – twierdziła komisja Macierewicza. Dowody? Nie powalają. 24
  • W służbie terrorystów 18 sie 2014, 6:00 Komisja weryfikacyjna WSI opisała relacje polskiego przemysłu zbrojeniowego z podejrzewanymi o terroryzm handlarzami bronią. „Wprost” ujawnia treść tego dokumentu. 27
  • Od PRL do IV RP 18 sie 2014, 6:00 Wojskowe Służby Informacyjne były przedstawiane jako wielka scentralizowana organizacja przestępcza. Z tego opisu w przedłożonym w lutym 2007 r. raporcie Macierewicza pozostało niewiele. 30
  • Polski VIP 18 sie 2014, 6:00 Władza i pieniądz publiczny, czyli nieodrobiona lekcja. Nie ma jednakowych zasad ani mechanizmów kontroli. Jest złość wyborców. I pomysły, które wcale nie rozwiążą problemu. 32
  • Tania książka – droga książka 18 sie 2014, 6:00 Na fali mojej manii robienia wszystkiego na odwrót niż tzw. statystyczna większość postanowiłem wybrać się na zakupy po „drogie książki”. Książki drogie w znaczeniu takim, że nie cena ani promocja decydują o ich zakupie... 35
  • Wypinam pierś i idę 18 sie 2014, 6:00 W Polsce kobieta po pięćdziesiątce staje się przezroczysta, nie wypada jej być atrakcyjną, mówić o seksie, a co dopiero ten seks uprawiać – mówi Agnieszka Perepeczko, aktorka i autorka książek. 36
  • Maleńczuk do przyjaciół Moskali 18 sie 2014, 6:00 Maciej Maleńczuk w najnowszej piosence „Sługi za szlugi” wyraża coraz powszechniejsze odczucie Polaków. Już nie tylko Putin jest naszym wrogiem, zawiedli nas sami Rosjanie. 40
  • Wese-licho 18 sie 2014, 6:00 Remizy, stodoły i ślubne stroje w stylu vintage. Pracownicy polskich korporacji coraz częściej chcą, by ich wesele różniło się od prozy wielkomiejskiego życia. 44
  • Złapani na dziecko 18 sie 2014, 6:00 Kobiety bez zahamowań dzielą się złotymi radami, jak skutecznie usidlić mężczyznę na dziecko. A potem zmusić do ślubu lub przynajmniej do płacenia alimentów. 48
  • Społeczni konserwatorzy zabytków 18 sie 2014, 6:00 Polacy oszaleli na punkcie zapomnianych lokalnych zabytków, które od lat niszczały w ich sąsiedztwie. Walka o ich uratowanie to trend, który ogarnia kraj. 51
  • Zabawy głupie i głupsze 18 sie 2014, 6:00 Masz 48 godzin, aby podjąć wyzwanie i wypić duszkiem kufel piwa, oblać się wodą albo podpalić. Nowa moda podbija sieć. 54
  • Polowanie na Wampira 18 sie 2014, 6:00 Piętnastą ofiarą „Wampira z Zagłębia” jest bratanica Edwarda Gierka. To wtedy milicja zatrudnia amerykańskiego profilera. Po ośmiu latach poszukiwań udaje się złapać seryjnego mordercę kobiet. A przynajmniej wszystkim się tak wydaje. 56
  • Dojechać i wrócić 18 sie 2014, 6:00 W przypadku kolizji, cokolwiek zrobiliśmy, zawsze będziemy winni, jeśli w naszej krwi zostanie wykryty alkohol – mówi Krzysztof Hołowczyc, kierowca rajdowy. 60
  • Śmierć innowiercom 18 sie 2014, 6:00 Kampania przemocy rozpętana przez armię dżihadystów w Iraku sięgnęła apogeum. Rzeźnicy z samozwańczego Państwa Islamskiego masowo mordują wyznawców mniejszości religijnych. Czy ktoś ich powstrzyma? 62
  • Utracony raj Amazonii 18 sie 2014, 6:00 W deszczowych lasach Amazonii kryje się jeszcze 80 nieznanych światu plemion. Jedno z nich właśnie w rozpaczy wybiegło z dżungli. Chce nam powiedzieć coś ważnego. 66
  • Ten pierwszy dzień 18 sie 2014, 6:00 Rodzice, spokojnie, to nie pierwsze pokolenie, które zasiada w szkolnych ławach. A dziś szkoła jest generalnie znacznie bardziej przyjazna dzieciom niż była 20-30 lat temu – mówi dr Aleksandra Piotrowska, psycholog dziecięcy. 70
  • Jabłko w tornistrze 18 sie 2014, 6:00 Powrót do szkół po wakacyjnej przerwie to okazja, by przypomnieć, jak ważną rolę w procesie prawidłowego rozwoju dzieci i młodzieży odgrywa właściwa dieta. 72
  • Jak wybrać przedszkole? 18 sie 2014, 6:00 Najpierw trzeba poznać dziecko. Dopiero znając jego potrzeby, temperament i pasje, wybieramy dobre przedszkole. 74
  • Wykorzystanie nowych technologii w edukacji 18 sie 2014, 6:00 Współczesne komputery, smartfony czy tablety nie tylko bawią, lecz także uczą, wykorzystując do tego coraz powszechniejszy dostęp do bezprzewodowego internetu. Dotyczy to praktycznie każdej grupy wiekowej. 76
  • Mocne plecy w szkole 18 sie 2014, 6:00 Szkoła może się przyczyniać do kłopotów dzieci z kręgosłupem. Wiele jednak w rękach rodziców – właściwa postawa, odpowiednie miejsce do odrabiania lekcji i rozsądnie spakowany plecak znacznie ograniczą zagrożenie skoliozą. 78
  • Dobrze namagnezowani 18 sie 2014, 6:00 Nadpobudliwość, problemy z koncentracją, osłabiona odporność u dziecka mogą wskazywać na niedobór magnezu. Ten z kolei odbija się na rozwoju psychomotorycznym przedszkolaków i uczniów. 79
  • Jasne poddasze 18 sie 2014, 6:00 Wnętrza na poddaszu mają wiele uroku, ale każdy, kto w nich mieszkał, wie, że mają też swoje wady. Duchota, słabe doświetlenie czy brak wizualnego kontaktu z ziemią to częste problemy, z którymi borykają się ich właściciele. Te mankamenty można jednak zniwelować, dobierając... 80
  • Zawód: gracz 18 sie 2014, 6:00 W gry wideo gra ponad 13 mln Polaków. Ale tylko kilku z nich potrafi, grając na komputerze, zbić prawdziwy majątek. 86
  • Władcy dzieci 18 sie 2014, 6:00 Toksyczna miłość rodzica może zrujnować życie dziecka. Jak ją rozpoznać i – co ważniejsze – jak sobie z nią radzić? 90
  • Goodbye Williams 18 sie 2014, 6:00 Robin Williams potrafił rozweselić każdego – z wyjątkiem siebie. Genialny aktor przegrał walkę z depresją. 92
  • Kalejdoskop kulturalny 18 sie 2014, 6:00 Boiko na dobranoc Anna Maziuk Ci Bojkowie to najdziwniejsze plemię wzdłuż i wszerz Karpat” – czytamy we wstępie albumu towarzyszącego wystawie zdjęć Jana Brykczyńskiego „Boiko”. Mieszkańcy oddalonej o kilka... 94
  • Bomba tygodnia 18 sie 2014, 6:00 Usta jak marzenie Małgorzata Rozenek szaleje z miłości do Radosława Majdana. W związku z tym, niestety, upodabnia się coraz bardziej do Pani Dody. Najpierw na urodzinowe party piłkarza przyszła ubrana w stylu swojskiej divy. Teraz, wzorem... 98
  • Fiskus oszalał 18 sie 2014, 6:00 18 płatności podatku rocznie. 286 godzin spędzonych na wypełnianiu druczków. Prawie 42 proc. zarobionych pieniędzy zjedzonych przez państwo. Tak wygląda obraz polskiego podatnika według najnowszego raportu Paying Taxes 2014. Polska... 103
  • To, co najważniejsze 18 sie 2014, 6:00 Alior przejmuje SKOK Alior Bank przejmie SKOK im. św. Jana z Kęt. Taką decyzję w ubiegłym tygodniu podjęła Komisja Nadzoru Finansowego. – Przejęcie zapewni pełne bezpieczeństwo środków zgromadzonych w przejmowanej SKOK –... 104
  • Polski koszmar podatkowy 18 sie 2014, 6:00 Polski podatnik, nawet gdyby chciał płacić fiskusowi wszystko zgodnie z przepisami, nie ma na to szansy. System jest niespójny, niezrozumiały nawet dla urzędników i pełen zaskakujących niespodzianek. 106
  • Przepisy gorsze od podatków 18 sie 2014, 6:00 Podatki nie mogą osłabiać motywacji do pracy, oszczędzania i inwestowania, bo od tego zależy wzrost gospodarczy – mówi o wadach polskiego systemu podatkowego Jeremi Mordasewicz, ekspert Konfederacji Lewiatan. 111
  • Wielki problem wielkich miast 18 sie 2014, 6:00 Za 30 lat dwie trzecie ludności świata będzie mieszkało w miastach. W pewnym momencie życie w zakorkowanych, przeludnionych i niebotycznie rozrośniętych metropoliach stanie się nie do zniesienia. 112
  • Kiedy zgaśnie światło 18 sie 2014, 6:00 W czasie ostatnich upałów prawie co tydzień padały kolejne rekordy poboru mocy w Polsce, a elektrownie się psuły. Bez inwestycji w energetykę już wkrótce może zabraknąć prądu. 117
  • Condo rakieta 18 sie 2014, 6:00 Jak dwóch 30-latków w kilka lat zdominowało rynek hotelowy w Polsce. 120
  • Wykorzystanie nowych technologii w edukacji 18 sie 2014, 6:00 Współczesne komputery, smartfony czy tablety nie tylko bawią, lecz także uczą, wykorzystując do tego coraz powszechniejszy dostęp do bezprzewodowego internetu. Dotyczy to praktycznie każdej grupy wiekowej. 122
  • Biznes i technologie 18 sie 2014, 6:00 Okulary w telefonie Znów przyszedł SMS i ledwo widzisz małe literki na ekranie swojego smartfona? Dzięki naukowcom z MIT nie będziesz już musiał zakładać okularów, bo znajdziesz je w swoim telefonie. Amerykanie nałożyli na ekran... 124
  • Rosja odpuszcza, rynkowi lżej 18 sie 2014, 6:00 Kamil Maliszewski, analityk rynków walutowych i CFD w Domu Maklerskim mBank Obecny tydzień upływał dość spokojnie. Odreagowanie, które widzieliśmy na rynkach akcyjnych, zawdzięczamy głownie opadnięciu emocji związanych z kwestią... 125
  • Złoto nie obawia się wojny 18 sie 2014, 6:00 Od początku roku złoto zdrożało o prawie 9 proc. Wzrostowa tendencja zakończyła się jednak w marcu, niemal jednocześnie z aneksją Krymu przez Rosję. 126
  • Pięć przykazań Ikara, czyli jak nie upaść po awansie 18 sie 2014, 6:00 Po zdobyciu kierowniczego stanowiska warto zakopać wojenny topór. I podzielić się z innymi świeżo zdobytą władzą. 127
  • Kadry 18 sie 2014, 6:00 Waldemar Wójcik trafił na stanowisko wiceprezesa zarządu Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa. Rada Nadzorcza chce, żeby to Wójcik był naczelną osobą do współpracy ze związkami zawodowymi, Radą Pracowników i innymi... 129

ZKDP - Nakład kontrolowany