Pieniądze nie do przełknięcia

Pieniądze nie do przełknięcia

Jedzenie owadów to norma dla większości mieszkańców naszej planety. Namawiają do tego nawet specjaliści z UE i ONZ. Nowa moda dotarła również do Polski, a restauratorzy zwietrzyli interes.

Suszone świerszcze, mrówki, karaczany, koniki polne czy larwy mącznika to tylko kilka owadzich przysmaków, które możemy spróbować w restauracji Insekt, otwartej pod koniec lipca w łódzkiej OFF Piotrkowska. Owady serwowane są jako przekąski do zwykłych dań lub jako dodatki do drinków. Już wkrótce pojawią się jako składniki samodzielnych posiłków, jednak restauratorom na przeszkodzie stanął sanepid.

– Polskie prawo nie nadąża za kulinarnymi modami. Owady nie są uznawane jako środek spożywczy w Polsce – tłumaczy Urszula Jędrzejczyk, państwowy powiatowy inspektor sanitarny w Łodzi. I dodaje: – Potrzebne są dokumenty potwierdzające, że owady serwowane w tej restauracji są bezpieczne dla ludzi. Okazuje się, że dokumenty są, choć wydane w innym kraju. – Posiadamy wszystkie niezbędne certyfikaty i badania weterynaryjne z Francji, Belgii i Holandii przetłumaczone na język polski – mówi Magda Tsikampoungui, pomysłodawczyni i właścicielka lokalu, dodając, że w Polsce nie obowiązują żadne przepisy dotyczące podawania owadów, a więc nie ma podstawy prawnej do wydawania zakazów.

Większym problemem niż same przepisy mogą okazać się gusta kulinarne naszych rodaków. Niewiele osób jest w stanie przełamać wewnętrzny wstręt i zjeść robaka, nawet jeśli byłby wyjątkowo smaczny. Świadczy o tym przykład warszawskiego lokalu Co To To Je, który jako pierwszy serwował dania z owadów. Utrzymał się zaledwie kilka miesięcy. Szaszłyki z jedwabnikiem, drewnojadem i szarańczą czy kaczka w sosie ze świerszczy nie przypadły do gustu mieszkańcom stolicy. Tymczasem jedzenie owadów to norma dla 80 proc. społeczeństw na świecie. Na jednego mieszkańca naszej planety przypada ponad 1,2 mln insektów. Nic dziwnego, że wiele branż potrafi zrobić na nich wielki biznes.

ROBACZYWE PERSPEKTYWY

Choć społeczeństwa zachodniej kultury nadal patrzą na jedzenie owadów z obrzydzeniem, reszta świata zajada się nimi od wieków. Cesarz Japonii Hirohito przepadał za osami z ryżem. Smażone ważki, suszone dżdżownice, chrząszcze w czekoladzie, prażone chrabąszcze, gotowane gąsienice, mrówcze jaja, komary czy biedronki to przysmaki wielu kultur na całym świecie. W Chinach wszędzie można kupić koniki polne, które serwowane są na drewnianych patyczkach, jak u nas szaszłyki. Mieszkańcy Kambodży zjadają tarantule smażone w głębokim tłuszczu. Kina w Ameryce Południowej serwują pieczone mrówki zamiast popcornu. Filipińczycy gustują w świerszczach zawijanych w liście bananowca, z kolei w Tajlandii zajadają się prażonymi karaluchami i larwami. Owady sprzedaje się na wagę, niewielka torebka kosztuje 25 bahtów (ok. 3 zł). Wiadomo, im większe, tym lepsze, i oczywiście droższe. Smażone gąsienice i termity są przysmakiem w Afryce. Z larw motyli przyrządza się sosy do mięs i ryb. W tamtejszych sklepach można nawet kupić owady konserwowane. Podobnie jest w Australii, gdzie w supermarketach nie lada atrakcję stanowią czerwie ciem witchetty.

Naukowcy z Universidad Nacional Autónoma de México skatalogowali blisko 1700 gatunków owadów, w których gustują mieszkańcy ponad 100 krajów. W samym Meksyku za jadalne uchodzi ponad 500 z nich. Najlepsze okazy można spotkać oczywiście na terenie strefy równikowej, bo tam bezkręgowców jest najwięcej. Mają też imponujące rozmiary – półmetrowe dżdżownice, kilkunastocentymetrowe wije i chrząszcze wielkości małych ptaków. Zwolennicy owadzich przysmaków zwracają uwagę na ich walory odżywcze. Są doskonałym źródłem białka i żelaza. Larwy niektórych motyli i chrząszczy zawierają trzy razy więcej białka niż wołowina. Ciało pasikonika zawiera aż 20 proc. białka i tylko 6 proc. tłuszczu. Dla porównania w wołowinie wskaźniki te oscylują na poziomie 24 i 18 proc. Poza tym jedząc owady, możemy liczyć na sporą dawkę wapnia (cztery duże świerszcze mają go tyle co szklanka mleka), żelaza (szczególnie bogate są w nie termity), cynku i witaminy B. 100 g gąsienic zawiera więcej białka i żelaza niż stek wołowy czy 100 g ryby. Dodatkowo są produktem całkowicie ekologicznym – hodowla insektów produkuje o jedną trzecią mniej gazów cieplarnianych niż bydło, oczywiście w przeliczeniu na masę ciała.

Korzyści z jedzenia owadów nie ukrywa David George Gordon, ekolog i autor książki kucharskiej „Eat-a-Bug”. – Insekty to najbardziej wartościowe i ekologiczne spośród wszystkich niedocenianychprzez nas stworzeń na świecie. Nie wymagają zamieniania lasów w pola uprawne, nie wymagają dużego zużycia wody, nie emitują gazów cieplarnianych, nie produkują obornika – przekonuje.

W swoim założeniu nie jest jedyny. Od 2008 r. do jedzenia owadów zachęca także ONZ. Eksperci z FAO (Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Rolnictwa i Wyżywienia) w owadach widzą rozwiązanie problemu żywności dla coraz większej ludności świata. Naukowcy zwracają uwagę na stale rosnący popyt na mięso. Jego spożycie na świecie wzrośnie w 2015 r. do 315 mln t, czyli zwiększy się o 20 proc. w stosunku do roku 2008. – Powoli zaczynamy odczuwać kryzys w produkcji mięsa. Zwiększająca się populacja ludzi na całym świecie spożywa coraz więcej produktów pochodzenia zwierzęcego, a możliwości produkcji powoli się wysycają. Jeszcze 20 lat temu średnie roczne spożycie mięsa wynosiło 20 kg na osobę, teraz 50 kg, a w ciągu 20 lat wrośnie do 80 kg. Nadejdzie dzień, kiedy Big Mac będzie kosztował 120 euro, a „Big Bug” (Owadoburger) 12 euro – alarmuje profesor Arnold van Huis, holenderski entomolog i konsultant ds. żywności FAO.

Zdaniem naukowca kryzys żywnościowy sprawi, że za 40 lat więcej ludzi będzie jadało owady niż wołowinę, dlatego wraz z kolegami z Uniwersytetu Wageningen powołał zespół ekspertów, który pracuje nad alternatywnymi źródłami białka. Nazlecenie Unii Europejskiej przeprowadzili badania wartości odżywczych owadów. W ich następstwie uruchomiono projekt za 3 mln euro, który ma promować jedzenie insektów. Problem w tym, że za zachętą nie nadążają ani przepisy krajów Wspólnoty, ani kubki smakowe samych Europejczyków.

KREWETKI PRZESTWORZY

Czy da się przekonać mieszkańców Starego Kontynentu do jedzenia owadów? Owszem, ale wątpliwe, by takie akcje miały szansę powodzenia na szeroką skalę. Ciasteczka z larwami motyli, szarańczę w szpinaku czy proteinowy koktajl z gąsienic dostaniemyco prawda w londyńskiej Insect Restaurant, podobnie jak dżem z termitów, sushi z mrówek i koniki polne z czosnkiem i pietruszką w barcelońskiej Montse Guillen Restaurant. Lokale z Łodzi czy Warszawy pokazują, że również w Polsce zaczynają się pojawiać. Jednak pojedynczy lokal nie uprawnia do stwierdzenia, że Polacy, Brytyjczycy czy Hiszpanie zaczęli jeść owady. Do czasu – wieszczą eksperci. – W 2020 r. będziemy kupować owady w supermarketach – prorokuje prof. Marcel Dicke z Uniwersytetu w Wageningen na łamach „Daily Telegraph”, nazywając owady „krewetkami przestworzy”. – Obserwowaliśmy wprowadzanie do menu bakłażanów czy sushi, których nikt wcześniej nie jadł. Myślę, że tak samo będzie z insektami w sosach lub w hamburgerach. Trzeba je tylko atrakcyjnie przygotować – uważa profesor. Jego zdaniem wstręt do jedzenia owadów jest nabyty, a nie wrodzony. Jako dzieci wkładamy przecież różne rzeczy do ust, dopiero z wiekiem dowiadujemy się od rodziców, że nie powinniśmy tego robić.

Do jedzenia owadów nie trzeba przekonywać dr Łukasza Łuczaja, biologa z Pogórza Karpackiego, który od kilku lat prowadzi warsztaty kulinarne w plenerze. Radzi na nich, jak przyrządzać posiłki z owadów. – Zadowalamy się tym, co sami złapiemy. Prażone koniki polne czy mrówki mają specyficzny smak, który naprawdę warto poznać. Owady jada się na całym świecie, ale w Polsce ich spożywanie nadal uchodzi za dziwactwo – przyznaje. Chętnych na survivalową przygodę jednak nie brakuje. Aby załapać się na warsztaty z autorem „Poradnika robakożercy”, trzeba zapisywać się z wielotygodniowym wyprzedzeniem (cena dwudniowego warsztatu to 800 zł).

Czy tego chcemy, czy nie, i tak wszyscy zjadamy owady. Nawet pół kilograma rocznie. Oczywiście nieświadomie, głównie podczas snu i w postaci przetworzonych produktów. Potwierdza to raport amerykańskiej Agencji Żywności i Leków (FDA), z którego wynika, że w chmielu wyrabianym do piwa każde 10 g zawiera do 2,5 tys. owadów (przede wszystkim mszyc). Z każdą szklanką soku z owoców cytrusowych wypijamy średnio pięć muszek lub ich jajeczek, a w mące na każde 100 g może znaleźć się do 150 fragmentów owadów. Podobnie jest w przypadku sproszkowanych ziół, ryżu i makaronów, dżemu truskawkowego, czekolady, masła orzechowego i przecierów pomidorowych (jako dopuszczone przepisami zanieczyszczenie biologiczne). Czy rzeczywiście czeka nas robaczywa przyszłość na talerzu? Bez wątpienia dla wielu będzie to wielki problem do przełknięcia. Na razie na owadach najwięcej zarabiają u nas producenci środków owadobójczych (rynek wyceniany jest na 60 mln zł rocznie). Konkurencja jednak nie śpi.

Okładka tygodnika WPROST: 38/2014
Więcej możesz przeczytać w 38/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 38/2014 (1646)

  • Zapiski z tygodnia 15 wrz 2014, 6:00 6 września, sobota Multi-kulti legło w gruzach Po ulicach przechadzają się mężczyźni ubrani w pomarańczowe kurtki z napisem „szariatowa policja”. Wpadają do sklepów i salonów gier. Pouczają właścicieli, że łamią prawo... 4
  • Tym krajem nikt nie rządzi 15 wrz 2014, 6:00 Godzina prawdy nadchodzi. Ósmy rok rządów PO. I myślę, że odium za niezrealizowane obietnice spadnie na ten nowy rząd i osobiście na Ewę Kopacz – mówi Wanda Nowicka, marszałkini Sejmu. 6
  • Rigamonti w Polskim Radiu 24 15 wrz 2014, 6:00 WIADOMO KIEDY, WIADOMO Z KIM. „W poniedziałek, u Rigamonti” – nowy program radiowy naszej dziennikarki Magdaleny Rigamonti. Wśród gości politycy, dziennikarze, sławy. Rozmowy nie tylko o polityce, ale też o tym, co ważne i... 7
  • Czas na Apple Watch 15 wrz 2014, 6:00 Wielkie święto Apple. Gigant z Cupertino zaprezentował masę nowości. Wśród nich kolejna generacja iPhone’a. iPhone oznaczony symbolem 6 będzie miał ekran o przekątnej 4,7 ca la i rozdzielczości 1334x750 pikseli, nowy procesor A8,... 7
  • Pełzający komunizm 15 wrz 2014, 6:00 W polskiej rzeczywistości pojawił się nowy trend. Wracają pomysły rodem z głębokiego PRL. Do takich zaliczam ostatnią propozycję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Wszystkie firmy mają płacić obowiązkowy abonament na media... 8
  • Kartka dla Rosjanina 15 wrz 2014, 6:00 Wyobraźmy sobie, że spacerujemy ulicami Moskwy lub Irkucka i chcemy gdzieś wstąpić, by coś zjeść. Na drzwiach restauracji jest jednak kartka: „Polaków nie obsługujemy”. Wojciech Cejrowski chwali właściciela sopockiej... 8
  • Stolik Kopacz 15 wrz 2014, 6:00 Premier bez zaplecza. Na razie głównym strategiem i doradcą Ewy Kopacz jest Donald Tusk. 10
  • Trudna partia 15 wrz 2014, 6:00 Ewa Kopacz jeszcze nie została premierem, a lista kłopotów w PO, które ją czekają, jest coraz dłuższa. 13
  • PiS bez nadprezesa 15 wrz 2014, 6:00 Jarosława Kaczyńskiego opuścił Stanisław Kostrzewski, inżynier finansowy partii. Człowiek, który zna wszystkie jej tajemnice. 16
  • Polska broń dla Ukrainy 15 wrz 2014, 6:00 Mimo zaprzeczeń resortu obrony na ostatnim szczycie NATO Polska porozumiała się z Ukrainą w sprawie dostaw broni – dowiedział się „Wprost”. 18
  • Szukam liberałów 15 wrz 2014, 6:00 Chciałbym, żeby na polskiej scenie politycznej pojawiła się poważna, wolnościowa partia złożona z młodych ludzi. Gdyby taka wiarygodna organizacja powstała, to bym ją poparł – deklaruje prof. Leszek Balcerowicz, który 25 lat temu został wicepremierem w rządzie Tadeusza... 20
  • E-miliony Palikota 15 wrz 2014, 6:00 Dwa miliony złotych z dotacji budżetowej otrzymała jednoosobowa firma syna skarbniczki Twojego Ruchu na wątpliwy program E-Partia. Działacze i posłowie żądają rozliczenia partyjnych wydatków. 24
  • Po prostu Legia Warszawa 15 wrz 2014, 6:00 Ja jako rektor nie byłem taki naiwny i nie dałem się podsłuchać. Wiedziałem, że jak jest ważna rozmowa, to trzeba wyjść na Planty – Jerzy Stuhr opowiada o swoim nowym filmie, w którym rozprawia się z Solidarnością, Kościołem i naszym wewnętrznym Piszczykiem. 28
  • Bankowanie przed trzydziestką 15 wrz 2014, 6:00 Pokolenie „młodych bankujących” zmienia oblicze oferty bankowej. Są praktycznie całą dobę online i oczekują, że szybka, wygodna i mobilna będzie również ich bankowość. 33
  • Seksualny rekord świata 15 wrz 2014, 6:00 Współczesnych autorów literatury światowej, którzy zdolni są mną wstrząsnąć lub chociaż wywołać nikły uśmiech na twarzy, można policzyć na palcach jednej ręki, a właściwie na dwóch palcach: Wiktor Pielewin i Elfriede Jelinek.... 34
  • Śmiertelne błędy bez kary 15 wrz 2014, 6:00 Zdarza im się pomylić białaczkę z ząbkowaniem, a nowotwór złośliwy z anemią. Śmieją się z przerażonych rodziców. Wskutek błędów pediatrów umierają dzieci. 36
  • Katohipsterzy 15 wrz 2014, 6:00 Zdystansowani od kościelnego mainstreamu katoliccy hipsterzy pokazują, że w awangardowym podejściu do wiary nie ma nic złego. 40
  • Jestem ambasadorem Polski 15 wrz 2014, 6:00 Lubię Polaków i utożsamiam się z Polską, chociaż wiele rzeczy chciałbym w tym naszym społeczeństwie zmienić – mówi Sylwester Wardęga, najpopularniejszy showman polskiego YouTube. 44
  • Lans na babcię 15 wrz 2014, 6:00 Seniorzy coraz odważniej wkraczają w świat młodych ludzi. I odwrotnie. Moda na imprezy międzypokoleniowe wyrasta na gruzach stereotypów. 48
  • Łowczynie jeleni 15 wrz 2014, 6:00 Pochodzą z normalnych rodzin, najczęściej studiują, szukają pracy za godne pieniądze. Kelnerki z ekskluzywnego klubu go-go! 51
  • Polowałem na Sowietów 15 wrz 2014, 6:00 W sytuacjach skrajnych w człowieku budzą się zwierzęce odruchy. Przed oczami stają mi sceny, które przynoszą mi wstyd – opowiada Zbigniew Lubieniecki, autor autobiograficznej książki „Łowca”. 54
  • Nowe państwo Szkocja 15 wrz 2014, 6:00 Pół roku temu niepodległość Szkocji była abstrakcją. Dziś, na kilka dni przed referendum, jej zwolennicy i przeciwnicy idą w sondażach łeb w łeb. Głosując na „tak”, Szkoci robią w Europie rewolucję. 58
  • Berlin do sprzątania 15 wrz 2014, 6:00 O burmistrzu Berlina Klausie Wowereicie mówiono, że zamiast rządzić, zarządza chaosem. W końcu poległ i zostawił po sobie najmniej niemieckie miasto w Niemczech. 62
  • Burzliwe dzieje złotego 15 wrz 2014, 6:00 Historię pieniądza w równym stopniu wyznaczają wynalazki zmierzające do udoskonalania jego formy i sposobu funkcjonowania, jak i nieustanne starania o to, by zachował on swoją wartość. Burzliwe dzieje złotego wskazują jednak, że nasi przodkowie nie zawsze potrafili radzić... 64
  • Zagraniczne banki polskie 15 wrz 2014, 6:00 Niedługo do historii mogą przejść nazwy dwóch kolejnych polskich banków. Czy Polska może czuć się bezpiecznie pod dominacją zachodnich gigantów bankowości? 69
  • Targi dla energetyki 15 wrz 2014, 6:00 RYSZARD MIGDALSKI – PRZEWODNICZĄCY KOMITETU PROGRAMOWEGO TARGÓW ENERGETAB, DYREKTOR DS. TARGÓW I SZKOLENIA W ZIAD BIELSKO-BIAŁA SA ENERGETAB – trzydniowe międzynarodowe targi energetyczne rozpoczną się w Bielsku-Białej 16... 72
  • Pod maską energetyki 15 wrz 2014, 6:00 Elektrownia jest jak samochód. Żeby prąd płynął ciągle i był tani, „pod maską” muszą być podzespoły z najwyższej półki. Tylko że wtedy sekret ich przewagi wykradają… szpiedzy konkurencji. 74
  • Efektywność energetyki wzrośnie dzięki innowacjom 15 wrz 2014, 6:00 Firmy z branży energetycznej coraz chętniej angażują się w projekty badawczo-wdrożeniowe, których celem jest poprawa sprawności wytwarzania energii elektrycznej. 82
  • Elektrobudowa wkracza w inny wymiar 15 wrz 2014, 6:00 Tworzymy historię polskiej myśli technicznej w dziedzinie elektrotechniki – mówi dr inż. Adam Gawłowski, dyrektor marketingu oddziału spółki Rynek Dystrybucji Energii ELEKTROBUDOWA SA. 84
  • Śląski gigant świętuje 15 wrz 2014, 6:00 Rafako SA zna niezawodny przepis na biznesowy sukces: nie zmieniać branży przez 65 lat, dywersyfikować przychody, z podwykonawcy stać się samodzielnym wykonawcą dużych kontraktów. 86
  • Szybciej, prościej, oszczędniej 15 wrz 2014, 6:00 Inteligentne liczniki energii sukcesywnie wypierają te tradycyjne i stają się bazą dla usług przyszłości w energetyce. 90
  • Rosjanin, który chce rządzić światem 15 wrz 2014, 6:00 Rosyjski matematyk Grigorij Perelman wie, jaki kształt ma wszechświat. Zdobył za to milion dolarów, lecz nagrody nie przyjął. Dziś żyje jak kloszard. 92
  • Koniec, czyli początek 15 wrz 2014, 6:00 Otwiera się przed nami unikalna szansa, by wreszcie zostawić za sobą cały balast humanizmu i racjonalizmu z ich władczą, męską, imperialną obłudą. Przekonuje nas o tym włoska filozofka Rosi Braidotti w wydanej właśnie feministycznej książce „Po człowieku”. 96
  • Smutne oczy gołębia 15 wrz 2014, 6:00 Wenecki Złoty Lew dla Roya Anderssona przypomniał o jednym z najciekawszych autorów kina europejskiego. O artyście, który przejmującą sztukę potrafi tworzyć z przeciętności. 100
  • Kalejdoskop kulturalny 15 wrz 2014, 6:00 Gdyńskie gatunki Festiwal w Gdyni, najważniejszy przegląd rodzimej produkcji, jest dowodem, że polskie kino staje się coraz bardziej różnorodne. W konkursie zostanie zaprezentowanych 13 tytułów. Są wśród nich zarówno obrazy... 102
  • Bomba tygodnia 15 wrz 2014, 6:00 „Przyjaciele” Tomasz Jacyków dołączył do zacnego grona celebrytów, którzy zabrali głos w obronie Joanny L. Przypomnijmy: aktorka, mając 1,2 promila alkoholu we krwi, spowodowała kolizję w Warszawie. „Zarówno hydraulicy... 106
  • Nieśmiertelny socjalizm 15 wrz 2014, 6:00 Marek Woszczyk, prezes Polskiej Grupy Energetycznej, powiedział, że nie ma projektu zakupu kopalni węgla od Kompanii Węglowej. To zaskoczenie, bo od kilku tygodni trwają publiczne deklaracje szefów państwowych firm energetycznych, którzy... 110
  • To, co najważniejsze 15 wrz 2014, 6:00 Bat na gaz Na Polaków znów padł blady strach. W połowie ubiegłego tygodnia Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo poinformowało, że otrzymuje z Rosji 45 proc. gazu mniej. Żeby zabezpieczyć niedobór, spółka uruchomiła dostawy przez... 111
  • Niebezpieczna gra 15 wrz 2014, 6:00 Akcja Gazpromu po raz kolejny pokazuje, że błękitne paliwo jest dla Rosjan czymś więcej niż tylko przedmiotem handlu – mówi Tomasz Chmal, ekspert ds. energetycznych Instytutu Sobieskiego. 113
  • Kogo boli embargo 15 wrz 2014, 6:00 Wbrew temu, co w propagandowym zacięciu mówią politycy, wojna gospodarcza oznacza zawsze straty dla obu stron. Czy Zachód może zadawać dotkliwe ciosy, samemu pozostając dość bezpiecznym? 115
  • Ameryka pomoże 15 wrz 2014, 6:00 Polskie firmy w amerykańskim stylu ruszyły na podbój USA. Czy to wystarczy, by zrekompensować embargo Rosji? 120
  • Pieniądze nie do przełknięcia 15 wrz 2014, 6:00 Jedzenie owadów to norma dla większości mieszkańców naszej planety. Namawiają do tego nawet specjaliści z UE i ONZ. Nowa moda dotarła również do Polski, a restauratorzy zwietrzyli interes. 124
  • Pułapka średniego wzrostu 15 wrz 2014, 6:00 Polskie Davos zdominowały w tym roku pytania, jak wojna na Ukrainie wpłynie na polski rozwój gospodarczy. 127
  • Biznes i technologie 15 wrz 2014, 6:00 Wielki i większy Wielkieś więto Apple. Gigant z Cupertino zaprezentował całą masę nowości. Wśród nich kolejna generacja iPhone’ów. iPhone oznaczony symbolem 6 będzie miał ekran o przekątnej 4,7 cala i rozdzielczości 1334 x 750... 129
  • Mocne tąpnięcie 15 wrz 2014, 6:00 Piotr Dziura, członek zarządu Gerda Brokers MINIONY TYDZIEŃ to przede wszystkim dynamiczne osłabienie złotego oraz gwałtowne pogorszenie się nastrojów na warszawskiej giełdzie. Złoty ucierpiał nie tylko wskutek sytuacji na globalnym... 130
  • Pięć zasad karania pracowników 15 wrz 2014, 6:00 Umiejętne karanie to – obok systemu nagród – jedno z najważniejszych narzędzi zarządzania firmą. Tylko pamiętaj: jesteś dla swoich podwładnych szefem, a nie rodzicem czy tym bardziej sędzią. 131
  • Pogrzeb króla mody 15 wrz 2014, 6:00 W kilka lat z małej lokalnej firmy zrobił globalną ikonę mody. W wieku 66 lat zmarł Yves Carcelle, twórca potęgi Louis Vuitton. 133
  • Dwie książki 15 wrz 2014, 6:00 Kupowanie wartości Fundamentem kariery inwestycyjnej – przekonuje Howard Marks – jest wartość. Trzeba wiedzieć, ile co jest warte i jeśli jest tanie, to kupić i trzymać. Proste? Nie tak do końca. Bo trzeba szukać wartości,... 134
  • Kadry 15 wrz 2014, 6:00 Zmiany w zarządzie spółki Hawe – Krzysztof Witoń został odwołany ze stanowiska prezesa firmy. Na jego miejsce rada nadzorcza powołała PIOTRA KUBASZEWSKIEGO. Spółka zajmująca się budową sieci światłowodowych nie wyjaśniła,... 135

ZKDP - Nakład kontrolowany