Kościół jak „Hobbit”

Kościół jak „Hobbit”

Na rozpoczynający się synod powinny być zaproszone osoby po rozwodzie czy wierzący homoseksualiści. Niestety, biskupi lubią słuchać tych, którzy mówią to, co oni chcą usłyszeć – mówi Dominika Kozłowska, naczelna miesięcznika „Znak”.

Miała być w Kościele rewolucja, a mamy wojnę.

Wojny nie mamy, nie zanosi się też na żadną rewolucję.

Prasa pisze jednak o wojnie kardynałów w związku z rozpoczynającym się w Rzymie synodem biskupów. Frakcja kard. Waltera Kaspera, która chce m.in. dopuszczenia do komunii osób rozwiedzionych, jest wściekle atakowana przez skrzydło zachowawcze, w którego skład wchodzą wpływowi przedstawiciele Kurii Rzymskiej, m.in. kard. Gerhard Müller. A co proponuje papież?

Przede wszystkim nowy język mówienia o sprawach rodziny, takich jak rozwody, antykoncepcja czy związki homoseksualne. I niektórym w Kościele to się nie podoba.

Komu?

Na przykład części kardynałów z Kurii Rzymskiej. Poza wspomnianym już kard. Gerhardem Müllerem propozycje kard. Waltera Kaspera spotkały się z ostrą krytyką także ze strony m.in. kard. Carla Caffarry, kard. Raymonda Burke’a i kard. George’a Pella.

Czyli ważnych członków „kościelnego rządu”.


Zmiany proponowane przez Franciszka napotykają opór, wielu ludzi na ważnych stanowiskach w Kościele musi zmienić swoje nawyki. Sprawa nie jest łatwa, bo dla papieża – o czym mówił kard. Óscar Rodríguez Maradiaga – reforma Kościoła nie jest projektem, lecz doświadczeniem duchowym. A to wymaga zmiany sposobu myślenia.

Wkrótce po wyborze papież powołał Radę Kardynałów, zwaną K8, której celem jest decentralizacja zarządzania Kościołem. Specjalnych efektów tych prac jednak nie widać.

Opór materii rzeczywiście jest spory. Rok temu papież, zwołując synod, rozpisał ankietę adresowaną do wiernych całego świata. Pytał ich o kwestie rozwodów, antykoncepcji, związków homoseksualnych. Świetny, niezwykle odważny pomysł. Ale jego realizacja była już fatalna. Urzędnicy Kurii Rzymskiej opracowali niezwykle skomplikowane, w dodatku nielogicznie pogrupowane pytania. Nie było jasne, kto i w jaki sposób ma na te ankiety odpowiadać. Na podstawie odpowiedzi powstał dokument przedsynodalny „Instrumentum laboris”, który tak naprawdę jest zrzutem danych. Nie bardzo wiadomo, co z nimi zrobić.

W niektórych krajach biskupi zorganizowali jednak otwarte dyskusje na tematy zawarte w ankiecie. Wyszło z nich, że nauczanie Kościoła sobie, a życie sobie.

Tak było, ale właściwie tylko w Europie Zachodniej i w USA. Rozmawiałam o tym z jednym z polskich biskupów. Powiedział mi: „No tak, znowu wyszło, że na całym świecie jest świetnie, tylko Europa i Stany są w kryzysie”. Wygląda na to, że w innych krajach nie ma problemu z rozwodnikami, homoseksualistami, antykoncepcją.

W Polsce mówiło się kiedyś, że nieważne, kto głosuje, ważne, kto liczy głosy. W Polsce żadnych prawdziwych konsultacji z wiernymi nie było, więc wyszło, że wszyscy katolicy podzielają nauczanie Kościoła.

To prawda. Jeśli ktoś chciałby mieć ilustrację kondycji naszego Kościoła, powinien przeanalizować nie wyniki, ale sposób, w jaki ta ankieta u nas zafunkcjonowała. A właściwie jak nie zafunkcjonowała. Tak naprawdę te ankiety wypełnili sami biskupi. Tym samym zmarnowano szansę na pogłębiony namysł nad problemami, o które pytał Franciszek.

Bo świeccy traktowani są w polskim Kościele jako kwiatek do kożucha.

Nie do końca się z tym zgadzam. Są tacy, którzy mają dużą podmiotowość. Na przykład działacze ruchów pro-life. Jeśli się działa we wspólnocie czy ruchu, który wspiera wizję episkopatu, jest się traktowanym poważnie. Problemem jest dialog z tymi, którzy mają nieco inne poglądy.

A którzy mogliby popsuć dobre samopoczucie, że wszystko jest świetnie, tylko na zewnątrz Kościoła kryje się zło.

To nie jest tylko problem Polski. Biskup Antwerpii Johan Bonny napisał, że boi się „synodu platońskiego”. To znaczy takiego, podczas którego biskupi przyjadą do Watykanu i będą teoretyzować na temat doktryny idealnej. A codziennymi zmaganiami wiernych z tą doktryną już się nie zajmą.

Ewentualnie pomarudzą, jak daleko to realne życie odeszło od ideału. Ale może w gruncie rzeczy Franciszkowi o to chodziło? Może chce on utrzymać wszystkie zakazy i nakazy Kościoła w tej dziedzinie, a jedynie zmienić język, jakim te nakazy są formułowane?

Jedno jest pewne: jeśli papież zdecydował się na tę ankietę, to chciał wiedzieć nie to, jak powinno być, tylko jak jest naprawdę. Owszem, weryfikacja doktryny Kościoła nie wchodzi w grę, ale zmiana praktyki duszpasterskiej owszem. Zresztą współczesny człowiek nie oczekuje od Kościoła systemu zakazów i nakazów. I nie ma ochoty myśleć o niej w kategoriach instytucji władzy. Na szczęście papież Franciszek to chyba rozumie. Podoba mi się jego określenie Kościoła: jako travelling companion – towarzysza podróży. Ta wizja Kościoła jako wspólnoty, która razem idzie, w konkretnym czasie i konkretnym miejscu, kojarzy mi się trochę z „Hobbitem” – drużyną, która jest z sobą na dobre i złe, towarzystwem, którego się nie opuszcza. Bardzo to do mnie przemawia.

U nas biskupi nie tyle towarzyszą wiernym, ile za wszystko ich ochrzaniają. Ostatnio najbardziej za gender. Trudno się tego słucha.

Przyznaję, że mi też. Wystarczy wziąć do ręki dokumenty episkopatu dotyczące zagadnień bioetycznych czy słynny już styczniowy list na Niedzielę Świętej Rodziny. Dominuje ciągłe narzekanie, że rodzina się rozpada, a ludzie się atomizują. Wszystko to prawda, tylko ludzie sami o tym doskonale wiedzą. I mimo to często próbują żyć inaczej. Dla nich utyskiwanie na to, że żyjemy w cywilizacji śmierci, nie ma sensu.

A co ma sens?

Kilka miesięcy temu zastanawialiśmy się na ten temat w gronie środowisk katolickich skupionych wokół redakcji „Znaku”, „Więzi”, „Tygodnika Powszechnego” oraz klubów „Tygodnika Powszechnego” i Klubów Inteligencji Katolickiej podczas rekolekcji poprowadzonych przez bp. Grzegorza Rysia w Laskach. Postanowiliśmy w gronie ok. 60 osób odpowiedzieć na wspomniane już pytania ankiety Franciszka. Wraz z Jakubem Kiersnowskim z warszawskiego KIK miałam przyjemność koordynować prace nad ankietą. Byliśmy zróżnicowani wiekowo, czasem też ideowo, mimo to w wielu sprawach się zgodziliśmy. Nasze odpowiedzi przetłumaczyliśmy na język włoski i przekazaliśmy Stolicy Apostolskiej.

Nie skorzystaliście z pośrednictwa polskich biskupów?

Stwierdziliśmy, że wykorzystamy najkrótszą drogę, dlatego tekst naszych odpowiedzi przekazaliśmy bezpośrednio nuncjuszowi.

Jakie wnioski przedstawiliście?

Zgodziliśmy się na przykład, że kościelne przygotowanie do małżeństwa jest zrutynizowane i sformalizowane. Sprowadza się do weekendowych, powierzchownych kursów przedmałżeńskich, których celem jest podanie księdzu do podpisu kartki z zaświadczeniem o ukończeniu kursu.

Dziwi się pani? Przecież te kursy to fikcja dla obu stron.

A mogłaby być świetna okazja do pozytywnej psychoedukacji, dzielenia się chrześcijańskim doświadczeniem bycia razem i refleksji nad tym, co znaczy prawdziwa wspólnota. Druga sprawa: w Polsce rozpada się 30 proc. małżeństw. To dla Kościoła wyzwanie.

Na które Kościół odpowiada twardo: osoby rozwiedzione w powtórnych związkach żyją w ciężkim grzechu, więc nie mogą być dopuszczone do komunii.

Jednak w Kościele coraz częściej słychać głosy, że to podejście trzeba zmienić. Kard. Walter Kasper oraz biskupi niemieccy mówią na przykład, że osoby żyjące w powtórnych związkach pod pewnymi warunkami mogą dla nich uzyskać błogo sławieństwo Kościoła.

Przeciwnicy się oburzają, że to zamach na nierozerwalność małżeństwa.

Moim zdaniem można utrzymać zasadę nierozerwalności małżeństwa, a jednocześnie uznać oczywisty fakt, że niektóre małżeństwa nieodwracalnie się rozpadają. Czasem ktoś został porzucony przez małżonka, który wyjechał za granicę i zerwał wszelkie kontakty. Czy taka porzucona osoba nie ma moralnego prawa do tego, by ułożyć sobie życie? Zresztą powiedzmy sobie uczciwie: dziś w Kościele wiele osób żyjących w związkach pozasakramentalnych przystępuje do sakramentów, rozstrzygając te kwestie we własnym sumieniu. Znam nawet księdza profesora, który takim osobom radzi wprost: „Przystępujcie do komunii, tylko nie we własnej parafii, gdzie proboszcz, was zna i mógłby zrobić awanturę”.

Na przykład publicznie odmawiając udzielenia komunii?

Tego akurat za bardzo zrobić nie może. Wyobraźmy sobie, że te osoby wcześniej się u niego spowiadają. On im nie udziela rozgrzeszenia, a potem przy innych parafianach odmawia komunii. Przecież byłoby to złamanie tajemnicy spowiedzi.

Zdaniem tych, którzy wraz z panią odpowiadali na ankietę Franciszka, osoby żyjące w powtórnych związkach powinny w pewnych okolicznościach być dopuszczone do komunii.

Wielu z nas wyrażało takie przekonanie. Pamiętajmy, że Eucharystia nie jest nagrodą za bezgrzeszne życie, ale duchowym lekarstwem.

W tej chwili Kościół akceptuje nowe związki osób po rozwodzie, pod warunkiem że osoby te powstrzymują się od współżycia.

Zwróciliśmy uwagę na to, że takie rozwiązanie jest pełne wewnętrznych sprzeczności. Przede wszystkim utożsamia zdradę małżeńską z seksem. To perspektywa zbyt wąska, tak jakby cała relacja dwojga ludzi sprowadzała się do tego, kto z kim może iść do łóżka. A przecież wiemy, że często bardziej raniące są zdrady emocjonalne niż fizyczne. Wielu małżonkom łatwiej wybaczyć to, że jego druga połowa wypiła za dużo w delegacji i wylądowała z kimś w pokoju hotelowym, niż wieloletnie zaangażowanie uczuciowe z osobą trzecią. Ale to niejedyna niekonsekwencja w kościelnym nauczaniu w tej sprawie. Na przykład Jan Paweł II w adhortacji „Familiaris consortio” przyznawał, że ludzie żyjący w związku niesakramentalnym mogą pogłębiać swoją wiarę, modlić się, a nawet praktykować komunię duchową. Oznacza to, że nie są całkowicie i świadomie odwróceni od Boga. Z drugiej strony mówi się im, że żyją w ciężkim grzechu. Czyli że całkowicie zerwali łączność z Bogiem. To ewidentna wewnętrzna sprzeczność.

Papież pytał też o antykoncepcję.

Zdaniem uczestników naszej ankiety błędem jest utożsamianie antykoncepcji z hedonizmem seksualnym czy czymś, co w przekazie duszpasterskim określa się mianem mentalności aborcyjnej. Padały postulaty, by sprawy te pozostawić w większym stopniu sumieniu wiernych.

Kolejny trudny temat to podejście do osób LGBT. Rozmawialiście o tym?

Uznaliśmy, że potrzebna jest radykalna zmiana w podejściu do osób homoseksualnych. Wielu podkreślało, że przy obecnym podejściu kościelnym lesbijki i geje nie mogą się cieszyć i być wdzięcznymi Bogu, że stworzył ich takimi, jakimi są. W dodatku teologia moralna nie różnicuje postaw tak różnych, jak chociażby nawiązywanie krótkotrwałych relacji seksualnych i trwałych związków jednopłciowych obejmujących wzajemną troskę partnerów. Obie postawy wrzucane są do jednego worka, traktuje się je jako „śmiertelnie grzeszne”. A przecież w tej drugiej postawie rodzi się realne dobro, którego Kościół zdaje się kompletnie nie dostrzegać. Wielu z nas podkreślało, że Kościół musi rozpoznać dar, jakim dla niego i świata są osoby homoseksualne, i docenić wartość związków jedno płciowych. Jest też wymiar praktyczny całej sprawy: wiele osób homoseksualnych jest odrzucanych przez swoich rodziców. Zdarza się, że księża dają takim postawom sankcję moralną, radząc na przykład, by takiego dziecka nie wspierać finansowo. Jeszcze gorszy jest stosunek do osób transpłciowych.

Odważne postulaty, ale to chyba mało realne, by ktoś się nad nimi pochylił. Wśród ekspertów synodu dominują kurialiści, czasem teologowie, niemal wyłącznie mężczyźni.

Postulaty te wypływają z postrzegania Kościoła nie jako czegoś raz na zawsze określonego, ale raczej jako ogromnej rzeki, w której wzbierają rozmaite nurty. Jestem rozczarowana, że w przypadku tego synodu z bogactwa całego Kościoła nie skorzystano i zaproszono na niego tak mało osób świeckich. Urzędnicy Kurii Rzymskiej mają niewielki kontakt z realnym życiem zwykłych rodzin. To błąd. Moim zdaniem na synod powinny być zaproszone także osoby z peryferii Kościoła, np. osoby po rozwodzie czy wierzący homoseksualiści. Po to, żeby dać hierarchom wgląd w to, jak jest naprawdę, a nie tylko w to, jak powinno być. Niestety, biskupi lubią zapraszać i słuchać tych, którzy mówią ich językiem, i głównie to, co oni chcą usłyszeć.

Tym razem też tak będzie?

Mam jednak nadzieję, że nie. Jest takie mądre zdanie ks. Józefa Tischnera: „Przychodzi człowiek do Kościoła po to, aby podtrzymać swoją wątłą nadzieję, a dostaje w zamian teorię czystego istnienia”. Jeśli synod zatrzyma się na poziomie „co wolno, a czego nie wolno katolikowi”, będzie zmarnowaną okazją. �

Okładka tygodnika WPROST: 41/2014
Więcej możesz przeczytać w 41/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 41/2014 (1649)

  • Zapiski z tygodnia 6 paź 2014, 6:00 2 października czwartek Jak służby inwigilują dziennikarzy Polskie służby specjalne non stop depczą jedną z najważniejszych zasad wolnego państwa – prawa dziennikarzy do zachowania tajemnicy zawodowej. Przyglądamy się temu... 4
  • Skaner 6 paź 2014, 6:00 POLITYKA Kalisz na prezydenta Ryszard Kalisz chce zostać kandydatem zjednoczonej lewicy na prezydenta RP. Od kilku lat był jednym z liderów w sondażach poparcia. W maju ubiegłego roku zaufanie do Ryszarda Kalisza deklarowało aż 45 proc.... 6
  • Hartman. Lewicowy Korwin-Mikke 6 paź 2014, 6:00 Właściwie o ostatnim wyczynie prof. Jana Hartmana najlepiej byłoby nie pisać nic. Ani słowa. Po co dowartościowywać takie wynurzenia? Nie pierwszy raz prof. Hartman szokuje. Podąża przy tym tą samą drogą, co Janusz Korwin-Mikke. Jeden... 12
  • Spokojnie, to tylko exposé 6 paź 2014, 6:00 Gdy słyszę, jak Ewa Kopacz mówi: „nie proszę o 100 dni spokoju, tylko o 100 dni współpracy”, to mam pewność, że sama to sobie przygotowała. To jest jej język – komentował na gorąco exposé wygłoszone przez nową... 12
  • Jałmużna dla bohatera 6 paź 2014, 6:00 Nie zniszczyła ich komuna, za to złamała III RP. Bici w przytułkach dla bezdomnych, umierający w biedzie. Politycy właśnie podjęli decyzję, że byli opozycjoniści nie dostaną zapowiadanych świadczeń socjalnych. 14
  • Kosmiczne jaja 6 paź 2014, 6:00 Nawet najwięksi zwolennicy stworzenia Polskiej Agencji Kosmicznej obawiają się, że nowa instytucja może się stać kolejną synekurą dla ekipy rządzącej, a jej działalność będzie fikcją. 18
  • Wehikuł nie z tej ziemi 6 paź 2014, 6:00 Nowe PIR: ratowanie wizerunku czy próba wyprowadzenia majątku spółek? Ujawniamy kulisy upadku niedoszłego „koła zamachowego gospodarki”. 21
  • Mogę być narzędziem 6 paź 2014, 6:00 Mam nadzieję, że takie prezentowanie weteranów wojennych, jakie miało miejsce w Sejmie, zejdzie do miast, powiatów – mówi PPŁK LESZEK STĘPIEŃ, dyrektor Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa, jeden z bohaterów exposé Ewy Kopacz. 24
  • Szambo w salonie 6 paź 2014, 6:00 Znana feministka i obiecujący pisarz rozstają się w kłótni. Ona, żeby zdobyć przewagę w walce, ujawnia orientację seksualną osoby trzeciej. Czy ideologiczne guru może zrobić coś takiego i nadal pozostawać guru? 28
  • Elity bez makijażu 6 paź 2014, 6:00 Polskie elity intelektualne? To banda homofobów i hipokrytów, która właśnie zniżyła się do poziomu brukowca – mówi Karolina Korwin Piotrowska. 31
  • Przez łóżko? 6 paź 2014, 6:00 Pyskówka Dunin-Karpowicz tuż przed finałem Nike dostarczyła środowisku literackiemu niezliczonych rozkoszy. To tak miło zobaczyć, jak ktoś inny popełnia pijarowe samobójstwo, gmatwając się coraz głębiej we wzajemne, coraz... 34
  • Dom energooszczędny 6 paź 2014, 6:00 Domy energooszczędne i pasywne to opłacalność, nowoczesność, a także bardzo komfortowe warunki życia. 35
  • Kościelna rewolucja 6 paź 2014, 6:00 Dopuszczenie do komunii osób po rozwodzie żyjących w ponownych związkach oraz zmiana kościelnego podejścia do antykoncepcji i osób homoseksualnych – te kontrowersyjne tematy podejmą biskupi na rozpoczynającym się w Watykanie synodzie. 36
  • Kościół jak „Hobbit” 6 paź 2014, 6:00 Na rozpoczynający się synod powinny być zaproszone osoby po rozwodzie czy wierzący homoseksualiści. Niestety, biskupi lubią słuchać tych, którzy mówią to, co oni chcą usłyszeć – mówi Dominika Kozłowska, naczelna miesięcznika „Znak”. 37
  • Słoik rodzi się w mieście 6 paź 2014, 6:00 Młodzi Polacy z egzaltacją zabrali się za wekowanie przetworów. To najnowszy trend wielkich miast, który staje się wręcz deklaracją polityczną. 40
  • Młodzi finansiści 6 paź 2014, 6:00 Edukacja finansowa dzieci to jeden z najnowszych trendów w bankowości na świecie. Obecna oferta polskich banków stawia nas wśród pionierów rewolucji w myśleniu o finansach najmłodszych. 43
  • Przeprawa przez raka 6 paź 2014, 6:00 Zaczyna się od kłopotów z diagnozą, potem koszmar kolejek na badania i konsultacje. Pacjenci z nadzieją oczekują wejścia w życie pakietu onkologicznego. Lekarze nie bardzo wiedzą, jak to będzie wyglądało. 44
  • Nie poprawiam Pana Boga 6 paź 2014, 6:00 Jak ludzie widzą, że nie chcę ich wyśmiać, ale sprawić, by jak najlepiej się zaprezentowali, gotowi są zrobić wszystko – mówi Czesław Czapliński, fotograf, który robił zdjęcia m.in.: Jacksonowi, Nixonowi, Vonnegutowi i Cindy Crawford. 46
  • Rio jednak kusi 6 paź 2014, 6:00 Polska siatkówka to dobry biznes. Jesteśmy w piątce najbogatszych światowych lig – mówi Paweł Zagumny, czołowy rozgrywający biało-czerwonych. 50
  • Zarobić na ideałach 6 paź 2014, 6:00 Chcą promować wartości ewangeliczne, walczą o prawa gejów. Przedsiębiorcy zaangażowani ideowo pokazują, że biznes nie służy tylko do zarabiania pieniędzy. 54
  • Abecadło o Kisielu 6 paź 2014, 6:00 Ćwierć wieku temu Stefan Kisielewski, najwybitniejszy felietonista w historii Polski, wydał „Abecadło Kisiela”, zapis refleksji o ludziach jego epoki. „To nie statecznie uporządkowany alfabet wspomnień, ile raczej abecadło, i to takie, co właśnie z pieca... 58
  • Kierunek: Bornholm 6 paź 2014, 6:00 Uciekając motorówką przez Bałtyk, zasłonili się porwanymi z plaży dziećmi. Nie udało się, zostali skazani. Uważają się za ofiary reżimu. 60
  • Parasolowa rewolucja 6 paź 2014, 6:00 Bunt w Hongkongu uruchamia spór o kształt cywilizacji chińskiej. Szanse na happy end są iluzoryczne. Bardziej prawdopodobne są utrata przez metropolię autonomii albo rozlew krwi i chaos. 66
  • Gwiazdy są nagie 6 paź 2014, 6:00 Internet zalewa fala intymnych zdjęć celebrytek. Do akcji wkroczyło FBI, ale hakerzy mają przewagę: technologia pozwala nam już rejestrować każdą chwilę życia, ale wciąż nie pozwala zachować jej dla siebie. 68
  • Nowa żelazna kurtyna 6 paź 2014, 6:00 Putin odgradza Rosję od Zachodu. Popiera go większość społeczeństwa, ale coraz więcej ludzi na szczytach władzy i biznesu jest niezadowolonych. Zdobędą się na bunt? 70
  • Tu mówi Moskwa 6 paź 2014, 6:00 Słynny politolog Siergiej Markow nazywany jest ustami Kremla. Jego słowa oddają to, jak rosyjskie przywództwo postrzega wojnę na Ukrainie. Pokazują też przekaz, jakim Rosjanie karmieni są na co dzień w mediach. 72
  • Swoboda komunikacji dziękiusługom zintegrowanym 6 paź 2014, 6:00 Wybierając dostawcę usług, właściciele firm szukają takich partnerów, którzy są w stanie świadczyć je kompleksowo. 74
  • Bezpieczne oszczędzanie w czasach deflacji 6 paź 2014, 6:00 Miesiące wakacyjne przyniosły Polsce deflację, czyli spadek cen. To dla oszczędzających, przyzwyczajonych już do nieustannego spadku wartości pieniądza, sytuacja zupełnie nowa, skłaniająca do postawienia sobie pytania: gdzie w takim momencie bezpiecznie lokować swoje środki? 76
  • Dywersyfikacja, czyli alternatywne sposoby na niskie stopy procentowe 6 paź 2014, 6:00 Pozostające ciągle na rekordowo niskim poziomie stopy procentowe sprawiają, że trudno dziś znaleźć w standardowej ofercie instytucji finansowych produkty przynoszące satysfakcjonującą stopę zwrotu. Tradycyjne rozwiązania, takie jak... 78
  • Osiem przykazań inwestującego w fundusze 6 paź 2014, 6:00 Przed zainwestowaniem w jakikolwiek fundusz należy rozważyć kilka zasadniczych kwestii, tak żeby ewentualną decyzję podejmować w pełni świadomie, z jak największym zrozumieniem tematu i własnych potrzeb. Nie ma się z czym spieszyć, gdy chodzi o własne ciężko zarobione pieniądze. 80
  • Kres humanistów 6 paź 2014, 6:00 Czy komputery zastąpią historyków? Z pewnością tych, którzy nie wiedzą, co to big data. Informatyka już dziś rewolucjonizuje nauki humanistyczne. 82
  • Zapach choroby 6 paź 2014, 6:00 Bez bólu, bezpiecznie, bezinwazyjnie i wcześnie. Wiele schorzeń można zdiagnozować na podstawie zapachu pacjenta. W rozwoju tej metody ważny udział mają polscy naukowcy. 84
  • Żywa przynęta 6 paź 2014, 6:00 Wybrałem smutny kraj do mieszkania, bo sam jestem smutasem, pasuję do Polski – mówi John Porter, walijski muzyk, kompozytor i tekściarz. Właśnie pojawiła się jego najnowsza płyta „Honey Trap”. 86
  • Kalejdoskop kulturalny 6 paź 2014, 6:00 FILM Młodość w niepewnych czasach Filmy o ludziach dla ludzi – to hasło od dawna przyświecało Warszawskiemu Festiwalowi Filmowemu, którego 30. edycja zaczyna się 10 października. Także w tym roku na imprezie można znaleźć... 90
  • Bomba tygodnia 6 paź 2014, 6:00 Cienkie gacie Po tym, jak filmami „Last minute” i „Ciacho” Patryk Vega zdefiniował określenie „dno”, do kin wszedł jego film „Służby specjalne”. Podobno, według reżysera, nie można o nim... 98
  • Prostytucja kontra badania 6 paź 2014, 6:00 Film pod tytułem „Jak ratujemy górnictwo” wciąż trwa. Przy okazji wypływają coraz nowsze fakty dotyczące życia górników. Agencja pracy Sedlak & Sedlak wyliczyła, że zarobki w górnictwie w 2013 r. są o 85 proc. wyższe... 102
  • To, co najważniejsze 6 paź 2014, 6:00 Dr Zagłada straszy Znowu przemówił i znowu ostrzega. Amerykański ekonomista Nouriel Roubini, zwany „Kasandrą świata finansów”, przedstawił zagrożenia dla rynków finansowych i największych gospodarek. To on jako pierwszy... 103
  • Przysypani węglem 6 paź 2014, 6:00 Problemem polskiego górnictwa nie jest węgiel z Rosji. Na krawędź bankructwa prowadzą kopalnie lata zaniechań, brak reform i strategii energetycznej. 105
  • Wojna na burgery 6 paź 2014, 6:00 McDonald’s i Burger King od ponad 50 lat ostrzą sobie zęby na pozycję burgerowego lidera. W tej rywalizacji każdy chwyt jest dozwolony. 109
  • Udają, że pieką 6 paź 2014, 6:00 Kto to jest piekarz? Dziś trudno wyobrazić sobie takie pytanie, ale wszystko wskazuje na to, że za kilka lat ten zawód odejdzie w Polsce w zapomnienie. Podobnie jak szewc, zdun czy kuśnierz. Czy tradycyjne rzemiosło da się jeszcze ocalić? 114
  • Sześć znaków, że poszukiwane mieszkanie jest tym jedynym 6 paź 2014, 6:00 Poszukiwanie mieszkania (szczególnie pierwszego) to skomplikowany proces. Warto zwracać uwagę nie tylko na cenę, metraż i liczbę pokoi, ale i na to, co podpowiada serce. 116
  • Biznes i technologie 6 paź 2014, 6:00 Nowy hegemon Microsoft zaprezentował długo oczekiwany i jeszcze dłużej komentowany nowy Windows. Pierwsze zaskoczenie związane jest z numeracją, bo nowy system będzie miał numer 10, a nie spodziewany 9. Windows ma być tylko jeden, bez... 117
  • Jak mówić pracownikowi „nie” 6 paź 2014, 6:00 U podstaw skutecznego zarządzania leży umiejętność powiedzenia podwładnemu „nie”. Niestety, często wywołuje ona u nas silne poczucie winy. Jako szef musisz się więc nauczyć odmawiać skutecznie i bezboleśnie. 120
  • Dwie książki 6 paź 2014, 6:00 Świat to dane „Big Data. Rewolucja, która zmieni nasze myślenie, pracę i życie”, Victor Mayer- Schoenberger, Kenneth Cukier, Wyd. MT Biznes Od nauki po ochronę zdrowia, od bankowości po internet – ilość danych, które... 122
  • Kadry 6 paź 2014, 6:00 Prezes Katowickiego Holdingu Węglowego (KHW) Roman Łój został odwołany. Stanowisko stracił też jeden z wiceprezesów spółki. Do pełnienia obowiązków prezesa KHW rada nadzorcza oddelegowała ZYGMUNTA ŁUKASZCZYKA. Zarząd KHW chciał... 123

ZKDP - Nakład kontrolowany