Nowa żelazna kurtyna

Nowa żelazna kurtyna

Putin odgradza Rosję od Zachodu. Popiera go większość społeczeństwa, ale coraz więcej ludzi na szczytach władzy i biznesu jest niezadowolonych. Zdobędą się na bunt?

Rosyjskie władze dbają o zdrowie swoich obywateli. Wyłącznie z takich powodów mają zostać zamknięte moskiewskie McDonaldy, które – jak wiadomo – rozpowszechniają niezdrową żywność. McDonaldy padają ofiarą zimnej wojny. Następuje powolne opuszczanie żelaznej kurtyny – narzucone przez Kreml, propagowane przez media i akceptowane przez większość obywateli. Tak jakby zegar się cofnął i Leonid Breżniew powrócił do władzy. Tyle że uzależnienie dzisiejszej Rosji od Zachodu odróżnia ją bardzo od Związku Radzieckiego. Mimo to kurtyna opada. Efekty dla Rosji, a także dla nas, mogą być katastrofalne.

BARDZIEJ PUTINOWSCY OD PUTINA

Moskiewska kawiarnia, przy stoliku dwóch młodych ludzi. Jeden skarży się koledze, że nie może jechać na wschód Ukrainy: – Jak ja bym chciał walczyć z tymi faszystami! Przecież to straszne, co się tam dzieje. Kobiety i dzieci giną każdego dnia. Rosyjskie społeczeństwo w większości jest przekonane, że na Ukrainie trwa walka z popieranymi przez Amerykanów ukraińskimi faszystami. We wszystkich telewizjach niemal bez przerwy toczą się rozmowy o tym, jak faszyści próbują unicestwić rosyjsko języczną ludność na Ukrainie (czytaj wywiad z Siergiejem Markowem na następnej stronie). Debaty kończą często pełne patriotycznego uniesienia deklaracje, że nie można stać bezczynnie. Faszyści mogą przecież przyjść i po nas.

Propaganda w treści nie różni się specjalnie od tej z czasów stalinowskich. – To są medialni zabójcy – mówi „Wprost” Gleb Pawłowski, politolog i były doradca prezydenta Władimira Putina. Jego zdaniem media pokazują nieistniejący świat, gdzie wokoło czają się wrogowie. Używają do tego najnowszej techniki. Montaż rodem z Hollywood. Paradoks polega na tym, że to właśnie Pawłowski współtworzył rosyjski system polityczno-medialny. Kilka lat temu zajmował na Kremlu potężny gabinet w najbardziej prestiżowym budynku nazywanym Aleksander Haus. Dzisiaj urzęduje w małym pokoiku na obrzeżach miasta i wydaje się zaskoczony rozmiarami kłamstw wylewających się z rosyjskich mediów. – Ten system jest tak zbudowany, że już sam nie jest w stanie odróżnić prawdy od kłamstwa – twierdzi. Pawłowski przyznaje, że nie rozumie ogromnej społecznej akceptacji dla działań władz. – Poza niewielkimi wyjątkami nikt nie protestuje, a przecież w przeciwieństwie do czasów stalinowskich nie ma zsyłek zwykłych ludzi do łagrów. Czyli obywatele sami z siebie wierzą w to, co usłyszą w telewizji. Swoje wyjaśnienie ma liberalny publicysta Leonid Radzichowski: – To jest jak oglądanie meczu piłki nożnej. Wszyscy kibicują naszej drużynie, która próbuje dokopać Amerykanom. Ale mało kto kupuje bilet, nie mówiąc o wychodzeniu na boisko.

Tymczasem Rada Bezpieczeństwa Narodowego szykuje zmianę przepisów. Chce zakazać przetrzymywania danych rosyjskich obywateli na zagranicznych serwerach. To by oznaczało odcięcie Rosjan od serwisów społecznościowych i sklepów internetowych. Deputowani nie będą mogli podróżować za granicę bez zgody przewodniczących izby wyższej lub niższej parlamentu. Prokuratorzy okręgu moskiewskiego już musieli oddać paszporty. Przegłosowana została nawet uchwała zakazująca importu koronkowej bielizny. – Im większy absurd, tym lepiej – mówi Radzichowski. – W wyścigu na kolejne pomysły odgradzania się od zgniłego Zachodu przodują deputowani bardziej putinowscy od samego Putina. Duma to drukarka, która dostała szału.

PREZYDENT W OBŁOKACH

W moskiewskich sklepach sankcji nie widać. Ser mozzarella – choć droższy niż rok temu – nadal można kupić bez problemu. Pojawiły się też zamienniki, np. mozzarella z Białorusi. Sankcje są odczuwalne na wyższym poziomie. Rosyjskie firmy mają problemy z kredytami i z pozyskiwaniem nowoczesnej technologii. Wydobywanie ropy bez udziału amerykańskich czy europejskich koncernów jest utrudnione. Nie przypadkiem nowo odkryte złoże na Morzu Karskim – mimo sankcji – będzie eksploatował ExxonMobil, który dostał dyspensę od rządu USA. Mało kto ma wątpliwości, że gdyby odciąć rosyjskie firmy naftowe i gazowe od odbiorców na Zachodzie, gospodarka by stanęła. Czy wobec tego Rosja może się zamknąć na Zachód, tak jak w czasach Związku Radzieckiego? Zdaniem Leonida Radzichowskiego byłoby to trudne: – Wymagałoby przeprowadzenia czegoś na kształt chińskiej rewolucji kulturalnej. Doprowadzenia do wymiany całej elity władzy. Dzisiaj to właśnie wiele osób z najbliższego otoczenia prezydenta jest najbardziej dotkniętych sankcjami. Cierpią, ale nic nie mówią, bo się boją. Nie będą jednak cierpieli w nieskończoność.

Za jednego z przywódców kremlowskiej frakcji, coraz bardziej niezadowolonych, uważany jest wicepremier Igor Szuwałow. Rosyjska elita przez wiele lat marzyła o integracji z Zachodem. Gdy w dużej mierze udało się to osiągnąć, nagle opada żelazna kurtyna. Ludzie będący blisko Kremla coraz częściej, choć cały czas anonimowo, mówią, że decyzje Putina są na szczytach coraz mniej popularne. Że prezydent oderwał się od rzeczywistości i w jego kolejnych ruchach trudno się doszukać sensu. – Każda władza deprawuje, ale władza absolutna deprawuje absolutnie – przypomina Leonid Radzichowski. – Trudno zachować zdrowy rozum, jeśli każdy przekonuje cię, że jesteś geniuszem – dorzuca Gleb Pawłowski, który bardzo dobrze zna Putina. – On miał szansę przejść do historii jako jeden z największych modernizatorów. Sam pewnie nie wie, kiedy zszedł z tej drogi. �

AUTOR JEST DZIENNIKARZEM POLSKIEGO RADIA

Okładka tygodnika WPROST: 41/2014
Więcej możesz przeczytać w 41/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 41/2014 (1649)

  • Zapiski z tygodnia 6 paź 2014, 6:00 2 października czwartek Jak służby inwigilują dziennikarzy Polskie służby specjalne non stop depczą jedną z najważniejszych zasad wolnego państwa – prawa dziennikarzy do zachowania tajemnicy zawodowej. Przyglądamy się temu... 4
  • Skaner 6 paź 2014, 6:00 POLITYKA Kalisz na prezydenta Ryszard Kalisz chce zostać kandydatem zjednoczonej lewicy na prezydenta RP. Od kilku lat był jednym z liderów w sondażach poparcia. W maju ubiegłego roku zaufanie do Ryszarda Kalisza deklarowało aż 45 proc.... 6
  • Hartman. Lewicowy Korwin-Mikke 6 paź 2014, 6:00 Właściwie o ostatnim wyczynie prof. Jana Hartmana najlepiej byłoby nie pisać nic. Ani słowa. Po co dowartościowywać takie wynurzenia? Nie pierwszy raz prof. Hartman szokuje. Podąża przy tym tą samą drogą, co Janusz Korwin-Mikke. Jeden... 12
  • Spokojnie, to tylko exposé 6 paź 2014, 6:00 Gdy słyszę, jak Ewa Kopacz mówi: „nie proszę o 100 dni spokoju, tylko o 100 dni współpracy”, to mam pewność, że sama to sobie przygotowała. To jest jej język – komentował na gorąco exposé wygłoszone przez nową... 12
  • Jałmużna dla bohatera 6 paź 2014, 6:00 Nie zniszczyła ich komuna, za to złamała III RP. Bici w przytułkach dla bezdomnych, umierający w biedzie. Politycy właśnie podjęli decyzję, że byli opozycjoniści nie dostaną zapowiadanych świadczeń socjalnych. 14
  • Kosmiczne jaja 6 paź 2014, 6:00 Nawet najwięksi zwolennicy stworzenia Polskiej Agencji Kosmicznej obawiają się, że nowa instytucja może się stać kolejną synekurą dla ekipy rządzącej, a jej działalność będzie fikcją. 18
  • Wehikuł nie z tej ziemi 6 paź 2014, 6:00 Nowe PIR: ratowanie wizerunku czy próba wyprowadzenia majątku spółek? Ujawniamy kulisy upadku niedoszłego „koła zamachowego gospodarki”. 21
  • Mogę być narzędziem 6 paź 2014, 6:00 Mam nadzieję, że takie prezentowanie weteranów wojennych, jakie miało miejsce w Sejmie, zejdzie do miast, powiatów – mówi PPŁK LESZEK STĘPIEŃ, dyrektor Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa, jeden z bohaterów exposé Ewy Kopacz. 24
  • Szambo w salonie 6 paź 2014, 6:00 Znana feministka i obiecujący pisarz rozstają się w kłótni. Ona, żeby zdobyć przewagę w walce, ujawnia orientację seksualną osoby trzeciej. Czy ideologiczne guru może zrobić coś takiego i nadal pozostawać guru? 28
  • Elity bez makijażu 6 paź 2014, 6:00 Polskie elity intelektualne? To banda homofobów i hipokrytów, która właśnie zniżyła się do poziomu brukowca – mówi Karolina Korwin Piotrowska. 31
  • Przez łóżko? 6 paź 2014, 6:00 Pyskówka Dunin-Karpowicz tuż przed finałem Nike dostarczyła środowisku literackiemu niezliczonych rozkoszy. To tak miło zobaczyć, jak ktoś inny popełnia pijarowe samobójstwo, gmatwając się coraz głębiej we wzajemne, coraz... 34
  • Dom energooszczędny 6 paź 2014, 6:00 Domy energooszczędne i pasywne to opłacalność, nowoczesność, a także bardzo komfortowe warunki życia. 35
  • Kościelna rewolucja 6 paź 2014, 6:00 Dopuszczenie do komunii osób po rozwodzie żyjących w ponownych związkach oraz zmiana kościelnego podejścia do antykoncepcji i osób homoseksualnych – te kontrowersyjne tematy podejmą biskupi na rozpoczynającym się w Watykanie synodzie. 36
  • Kościół jak „Hobbit” 6 paź 2014, 6:00 Na rozpoczynający się synod powinny być zaproszone osoby po rozwodzie czy wierzący homoseksualiści. Niestety, biskupi lubią słuchać tych, którzy mówią to, co oni chcą usłyszeć – mówi Dominika Kozłowska, naczelna miesięcznika „Znak”. 37
  • Słoik rodzi się w mieście 6 paź 2014, 6:00 Młodzi Polacy z egzaltacją zabrali się za wekowanie przetworów. To najnowszy trend wielkich miast, który staje się wręcz deklaracją polityczną. 40
  • Młodzi finansiści 6 paź 2014, 6:00 Edukacja finansowa dzieci to jeden z najnowszych trendów w bankowości na świecie. Obecna oferta polskich banków stawia nas wśród pionierów rewolucji w myśleniu o finansach najmłodszych. 43
  • Przeprawa przez raka 6 paź 2014, 6:00 Zaczyna się od kłopotów z diagnozą, potem koszmar kolejek na badania i konsultacje. Pacjenci z nadzieją oczekują wejścia w życie pakietu onkologicznego. Lekarze nie bardzo wiedzą, jak to będzie wyglądało. 44
  • Nie poprawiam Pana Boga 6 paź 2014, 6:00 Jak ludzie widzą, że nie chcę ich wyśmiać, ale sprawić, by jak najlepiej się zaprezentowali, gotowi są zrobić wszystko – mówi Czesław Czapliński, fotograf, który robił zdjęcia m.in.: Jacksonowi, Nixonowi, Vonnegutowi i Cindy Crawford. 46
  • Rio jednak kusi 6 paź 2014, 6:00 Polska siatkówka to dobry biznes. Jesteśmy w piątce najbogatszych światowych lig – mówi Paweł Zagumny, czołowy rozgrywający biało-czerwonych. 50
  • Zarobić na ideałach 6 paź 2014, 6:00 Chcą promować wartości ewangeliczne, walczą o prawa gejów. Przedsiębiorcy zaangażowani ideowo pokazują, że biznes nie służy tylko do zarabiania pieniędzy. 54
  • Abecadło o Kisielu 6 paź 2014, 6:00 Ćwierć wieku temu Stefan Kisielewski, najwybitniejszy felietonista w historii Polski, wydał „Abecadło Kisiela”, zapis refleksji o ludziach jego epoki. „To nie statecznie uporządkowany alfabet wspomnień, ile raczej abecadło, i to takie, co właśnie z pieca... 58
  • Kierunek: Bornholm 6 paź 2014, 6:00 Uciekając motorówką przez Bałtyk, zasłonili się porwanymi z plaży dziećmi. Nie udało się, zostali skazani. Uważają się za ofiary reżimu. 60
  • Parasolowa rewolucja 6 paź 2014, 6:00 Bunt w Hongkongu uruchamia spór o kształt cywilizacji chińskiej. Szanse na happy end są iluzoryczne. Bardziej prawdopodobne są utrata przez metropolię autonomii albo rozlew krwi i chaos. 66
  • Gwiazdy są nagie 6 paź 2014, 6:00 Internet zalewa fala intymnych zdjęć celebrytek. Do akcji wkroczyło FBI, ale hakerzy mają przewagę: technologia pozwala nam już rejestrować każdą chwilę życia, ale wciąż nie pozwala zachować jej dla siebie. 68
  • Nowa żelazna kurtyna 6 paź 2014, 6:00 Putin odgradza Rosję od Zachodu. Popiera go większość społeczeństwa, ale coraz więcej ludzi na szczytach władzy i biznesu jest niezadowolonych. Zdobędą się na bunt? 70
  • Tu mówi Moskwa 6 paź 2014, 6:00 Słynny politolog Siergiej Markow nazywany jest ustami Kremla. Jego słowa oddają to, jak rosyjskie przywództwo postrzega wojnę na Ukrainie. Pokazują też przekaz, jakim Rosjanie karmieni są na co dzień w mediach. 72
  • Swoboda komunikacji dziękiusługom zintegrowanym 6 paź 2014, 6:00 Wybierając dostawcę usług, właściciele firm szukają takich partnerów, którzy są w stanie świadczyć je kompleksowo. 74
  • Bezpieczne oszczędzanie w czasach deflacji 6 paź 2014, 6:00 Miesiące wakacyjne przyniosły Polsce deflację, czyli spadek cen. To dla oszczędzających, przyzwyczajonych już do nieustannego spadku wartości pieniądza, sytuacja zupełnie nowa, skłaniająca do postawienia sobie pytania: gdzie w takim momencie bezpiecznie lokować swoje środki? 76
  • Dywersyfikacja, czyli alternatywne sposoby na niskie stopy procentowe 6 paź 2014, 6:00 Pozostające ciągle na rekordowo niskim poziomie stopy procentowe sprawiają, że trudno dziś znaleźć w standardowej ofercie instytucji finansowych produkty przynoszące satysfakcjonującą stopę zwrotu. Tradycyjne rozwiązania, takie jak... 78
  • Osiem przykazań inwestującego w fundusze 6 paź 2014, 6:00 Przed zainwestowaniem w jakikolwiek fundusz należy rozważyć kilka zasadniczych kwestii, tak żeby ewentualną decyzję podejmować w pełni świadomie, z jak największym zrozumieniem tematu i własnych potrzeb. Nie ma się z czym spieszyć, gdy chodzi o własne ciężko zarobione pieniądze. 80
  • Kres humanistów 6 paź 2014, 6:00 Czy komputery zastąpią historyków? Z pewnością tych, którzy nie wiedzą, co to big data. Informatyka już dziś rewolucjonizuje nauki humanistyczne. 82
  • Zapach choroby 6 paź 2014, 6:00 Bez bólu, bezpiecznie, bezinwazyjnie i wcześnie. Wiele schorzeń można zdiagnozować na podstawie zapachu pacjenta. W rozwoju tej metody ważny udział mają polscy naukowcy. 84
  • Żywa przynęta 6 paź 2014, 6:00 Wybrałem smutny kraj do mieszkania, bo sam jestem smutasem, pasuję do Polski – mówi John Porter, walijski muzyk, kompozytor i tekściarz. Właśnie pojawiła się jego najnowsza płyta „Honey Trap”. 86
  • Kalejdoskop kulturalny 6 paź 2014, 6:00 FILM Młodość w niepewnych czasach Filmy o ludziach dla ludzi – to hasło od dawna przyświecało Warszawskiemu Festiwalowi Filmowemu, którego 30. edycja zaczyna się 10 października. Także w tym roku na imprezie można znaleźć... 90
  • Bomba tygodnia 6 paź 2014, 6:00 Cienkie gacie Po tym, jak filmami „Last minute” i „Ciacho” Patryk Vega zdefiniował określenie „dno”, do kin wszedł jego film „Służby specjalne”. Podobno, według reżysera, nie można o nim... 98
  • Prostytucja kontra badania 6 paź 2014, 6:00 Film pod tytułem „Jak ratujemy górnictwo” wciąż trwa. Przy okazji wypływają coraz nowsze fakty dotyczące życia górników. Agencja pracy Sedlak & Sedlak wyliczyła, że zarobki w górnictwie w 2013 r. są o 85 proc. wyższe... 102
  • To, co najważniejsze 6 paź 2014, 6:00 Dr Zagłada straszy Znowu przemówił i znowu ostrzega. Amerykański ekonomista Nouriel Roubini, zwany „Kasandrą świata finansów”, przedstawił zagrożenia dla rynków finansowych i największych gospodarek. To on jako pierwszy... 103
  • Przysypani węglem 6 paź 2014, 6:00 Problemem polskiego górnictwa nie jest węgiel z Rosji. Na krawędź bankructwa prowadzą kopalnie lata zaniechań, brak reform i strategii energetycznej. 105
  • Wojna na burgery 6 paź 2014, 6:00 McDonald’s i Burger King od ponad 50 lat ostrzą sobie zęby na pozycję burgerowego lidera. W tej rywalizacji każdy chwyt jest dozwolony. 109
  • Udają, że pieką 6 paź 2014, 6:00 Kto to jest piekarz? Dziś trudno wyobrazić sobie takie pytanie, ale wszystko wskazuje na to, że za kilka lat ten zawód odejdzie w Polsce w zapomnienie. Podobnie jak szewc, zdun czy kuśnierz. Czy tradycyjne rzemiosło da się jeszcze ocalić? 114
  • Sześć znaków, że poszukiwane mieszkanie jest tym jedynym 6 paź 2014, 6:00 Poszukiwanie mieszkania (szczególnie pierwszego) to skomplikowany proces. Warto zwracać uwagę nie tylko na cenę, metraż i liczbę pokoi, ale i na to, co podpowiada serce. 116
  • Biznes i technologie 6 paź 2014, 6:00 Nowy hegemon Microsoft zaprezentował długo oczekiwany i jeszcze dłużej komentowany nowy Windows. Pierwsze zaskoczenie związane jest z numeracją, bo nowy system będzie miał numer 10, a nie spodziewany 9. Windows ma być tylko jeden, bez... 117
  • Jak mówić pracownikowi „nie” 6 paź 2014, 6:00 U podstaw skutecznego zarządzania leży umiejętność powiedzenia podwładnemu „nie”. Niestety, często wywołuje ona u nas silne poczucie winy. Jako szef musisz się więc nauczyć odmawiać skutecznie i bezboleśnie. 120
  • Dwie książki 6 paź 2014, 6:00 Świat to dane „Big Data. Rewolucja, która zmieni nasze myślenie, pracę i życie”, Victor Mayer- Schoenberger, Kenneth Cukier, Wyd. MT Biznes Od nauki po ochronę zdrowia, od bankowości po internet – ilość danych, które... 122
  • Kadry 6 paź 2014, 6:00 Prezes Katowickiego Holdingu Węglowego (KHW) Roman Łój został odwołany. Stanowisko stracił też jeden z wiceprezesów spółki. Do pełnienia obowiązków prezesa KHW rada nadzorcza oddelegowała ZYGMUNTA ŁUKASZCZYKA. Zarząd KHW chciał... 123

ZKDP - Nakład kontrolowany