Udają, że pieką

Udają, że pieką

Kto to jest piekarz? Dziś trudno wyobrazić sobie takie pytanie, ale wszystko wskazuje na to, że za kilka lat ten zawód odejdzie w Polsce w zapomnienie. Podobnie jak szewc, zdun czy kuśnierz. Czy tradycyjne rzemiosło da się jeszcze ocalić?

Początek roku był symboliczny nie tylko dla krakowskich piekarzy. Wtedy to producent słynnego chleba prądnickiego, Antoni Madej, sprzedał swoją piekarnię i po 40 latach pracy odszedł z biznesu. – Tego piekarnictwa już nie ma. Dziś to polskie rzemieślnicze piekarstwo umiera, stojąc – alarmuje Kazimierz Czekaj, znany piekarz z Zabierzowa. – Rentowność zakładów jest minimalna, nie ma wprawdzie spektakularnych upadłości, ale jeszcze kilka lat temu mogliśmy mówić o dużej sprzedaży, ogromnym zatrudnieniu. Dziś piekarze udają, że pieką. I dochodzimy do modelu francuskiego czy niemieckiego – rzemieślniczy zakład piekarski to będzie właściciel, żona, może dzieci – dodaje.


Madejowy chleb był wyjątkowy z różnych powodów. Piekarz przez sześć lat walczył o to, by ten prądnicki znalazł się na unijnej liście chronionych procedur i nazw. Był ciężki, wyrabiany według starych receptur, a piekarz nie oszczędzał na składnikach. Dlatego nie był też tani – za 1 kg trzeba było zapłacić 7 zł, podczas gdy bez większych kłopotów można znaleźć pieczywo za nieco ponad 2 zł za kg. Klient idzie tam, gdzie taniej. Madej nie był pierwszą ani ostatnią ofiarą głosowania portfelem. Ale nie tylko cena dobija piekarzy. O ból głowy przyprawiają ich również nasze zmieniające się nawyki żywieniowe – mody, diety, chlebowe fakty i mity. Statystycznie jemy coraz mniej pieczywa. W tym roku będzie to około 50 kg. Jeszcze 25 lat temu było ponad dwa razy więcej.

Największym problemem dla tradycyjnego piekarnictwa jednak jest chleb mrożony sprzedawany w sklepach wielkopowierzchniowych. Tu konkurencja jest wręcz mordercza. Trzy lata temu pogoda była bardzo niełaskawa dla piekarzy. Zbiory pszenicy były słabe, co doprowadziło do skokowego wzrostu cen mąki. W efekcie ten wyrabiany przez rzemieślników chleb kosztował coraz więcej, a ten sprzedawany w supermarketach cały czas tyle samo lub nawet mniej. – To jazda bez trzymanki w dół, tego procesu nie da się zatrzymać. Na rynku dalej działa około 10 tys. piekarni, ale wykorzystują moce produkcyjne na poziomie 30-40 proc. i zatrudniają nieporównywalnie mniej ludzi niż jeszcze kilka lat temu. Musiały przegrać w zderzeniu z mrożonymi pieczywami, a to bardzo boli – ubolewa Czekaj. Małe piekarnie są więc bez szans w starciu z ekonomią. Według szacunków, w ostatnich latach zbankrutowało około 2 tys. zakładów. Brakuje też rąk do pracy. Dziś młodzi ludzie wolą iść na studia niż do szkoły zawodowej, która wykształciłaby nowe kadry. Fachu piekarza nie chcą, bo wymaga sporego wysiłku, a zarobki do najwyższych nie należą. Kto więc upiecze nam chleb? – Nie piekarz. Dziś ten ktoś wykłada owoce, jutro będzie odbierał towar na rampie, potem wrzuci ten mrożony chleb do pieca, a jak ma uprawnienia, to siądzie na kasie – zżyma się piekarz.

SZEWC BEZ BUTÓW I BEZ PRACY

Jeszcze do niedawna w Krakowie bez wielkiego problemu można było naprawić buty. Dziś coraz trudniej znaleźć takie miejsce, a właściciele tych zakładów, które jeszcze istnieją, też zaczynają zwijać interes. – To już nie to co dawniej. Dobija mnie ZUS, nie mam na czynsz, a klientów jak na lekarstwo. Właściwie to przychodzą tylko starsi ludzie. I z każdym rokiem jest ich coraz mniej – wzdycha pan Tadeusz, krakowski szewc z kilkudziesięcioletnim stażem. – Umierają razem z moim zakładem – dodaje. Coraz trudniej też o montera, spawacza, kuśnierza czy rymarza.

Lista ginących zawodów jest bardzo długa. – Rozwój technologiczny spowodował, że na liście zawodów mamy spore roszady. Niektóre ze specjalizacji być może w ogóle nie będą potrzebne za kilka-kilkanaście lat. Rolę szewca przejęły dziś już punkty zajmujące się dorabianiem kluczy, chleba jemy coraz mniej, więc i piekarzom może grozić w przyszłości bezrobocie – uważa Krzysztof Inglot, dyrektor działu rozwoju rynków w Work Service. Ale w miejsce tych ginących pojawiają się zupełnie nowe, na które rośnie zapotrzebowanie. – Z drugiej strony, jest sporo nowych specjalizacji, gdzie potrzebnych fachowców brakuje (np. techników do obsługi urządzeń chłodzących czy klimatyzacji). Szkoły zawodowe powinny na bieżąco aktualizować swoją ofertę programową, żeby kształcić młodych do wykonywania zawodów potrzebnych dziś i w przyszłości – dodaje Inglot.

STOLARZE MAJĄ SIĘ DOBRZE

Ginące zawody to jednak tylko część prawdy. Bo, zdaniem specjalistów, na drugim biegunie są te, które radzą sobie świetnie i to one decydują o obrazie i kondycji całego rzemiosła. I tu już tak bardzo źle nie jest. – Polskie rzemiosło jest dokładnym odbiciem stanu polskiej gospodarki. Jak ludzie zarabiają i nie ma bezrobocia, to potrzeb do wykonania jest mnóstwo – mówi Jerzy Bartnik, prezes Związku Rzemiosła Polskiego. – Rzemiosło sobie radzi, ale to nie jest rozwój, którego oczekuje kraj – dodaje. Według niego należy przywrócić właściwą rangę szkołom zawodowym. Dziś rzemiosła uczy się około 75 tys. młodych ludzi, a 15 lat temu było ich ponad 200 tys. Szkoły zawodowe przez lata miały fatalny PR. Na szczęście to się zmienia. – Ci ludzie po trzech latach nauki znajdą miejsca pracy. Najbardziej popularne dziś zawody to mechanik samochodowy czy mechatronik. Teraz wprowadzamy nowy zawód – mechanik motocyklowy. Jestem przekonany, że będzie mnóstwo chętnych. Kształcimy też bardzo wielu stolarzy, meblowych i budowlanych, bo trzeba pamiętać, że Polska jest największym eksporterem meblowym w Europie – wyjaśnia prezes ZRP.

Według specjalistów niezwykle ważne jest dziś to, by zachować odpowiednie proporcje co do liczby kształconych specjalistów. W Polsce są gminy, w których bez problemu można znaleźć kilkadziesiąt punktów manicure, a brakuje hydraulików czy mechaników samochodowych. – Zawody rzemieślnicze z pewnością nie znikną z rynku, zmienia się funkcja poszczególnych fachowców czy zapotrzebowanie na nich, a także powstają całkiem nowe rzemiosła. Dobre przygotowanie do wykonywania tych prac powinna gwarantować szkoła zawodowa – konkluduje Krzysztof Inglot. Optymistą, mimo wszystko, jest piekarz. – Dlatego trwam w tym zawodzie – dodaje Kazimierz Czekaj. Przyszłość rzemiosła w kolorowych barwach widzi też prezes ZRP. – Jestem zupełnie spokojny o to, że przeszliśmy okres zachłyśnięcia się: „Naucz się dziecko na komputerze, skończ studia, to nie będziesz musiał robić”. Coś takiego obowiązywało przez 20 lat. Dziś rodzice mówią: „Naucz się zawodu, a potem możesz zostać nawet profesorem. A my będziemy spokojni, że w życiu sobie poradzisz” – uważa Jerzy Bartnik.

Okładka tygodnika WPROST: 41/2014
Więcej możesz przeczytać w 41/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 41/2014 (1649)

  • Zapiski z tygodnia 6 paź 2014, 6:00 2 października czwartek Jak służby inwigilują dziennikarzy Polskie służby specjalne non stop depczą jedną z najważniejszych zasad wolnego państwa – prawa dziennikarzy do zachowania tajemnicy zawodowej. Przyglądamy się temu... 4
  • Skaner 6 paź 2014, 6:00 POLITYKA Kalisz na prezydenta Ryszard Kalisz chce zostać kandydatem zjednoczonej lewicy na prezydenta RP. Od kilku lat był jednym z liderów w sondażach poparcia. W maju ubiegłego roku zaufanie do Ryszarda Kalisza deklarowało aż 45 proc.... 6
  • Hartman. Lewicowy Korwin-Mikke 6 paź 2014, 6:00 Właściwie o ostatnim wyczynie prof. Jana Hartmana najlepiej byłoby nie pisać nic. Ani słowa. Po co dowartościowywać takie wynurzenia? Nie pierwszy raz prof. Hartman szokuje. Podąża przy tym tą samą drogą, co Janusz Korwin-Mikke. Jeden... 12
  • Spokojnie, to tylko exposé 6 paź 2014, 6:00 Gdy słyszę, jak Ewa Kopacz mówi: „nie proszę o 100 dni spokoju, tylko o 100 dni współpracy”, to mam pewność, że sama to sobie przygotowała. To jest jej język – komentował na gorąco exposé wygłoszone przez nową... 12
  • Jałmużna dla bohatera 6 paź 2014, 6:00 Nie zniszczyła ich komuna, za to złamała III RP. Bici w przytułkach dla bezdomnych, umierający w biedzie. Politycy właśnie podjęli decyzję, że byli opozycjoniści nie dostaną zapowiadanych świadczeń socjalnych. 14
  • Kosmiczne jaja 6 paź 2014, 6:00 Nawet najwięksi zwolennicy stworzenia Polskiej Agencji Kosmicznej obawiają się, że nowa instytucja może się stać kolejną synekurą dla ekipy rządzącej, a jej działalność będzie fikcją. 18
  • Wehikuł nie z tej ziemi 6 paź 2014, 6:00 Nowe PIR: ratowanie wizerunku czy próba wyprowadzenia majątku spółek? Ujawniamy kulisy upadku niedoszłego „koła zamachowego gospodarki”. 21
  • Mogę być narzędziem 6 paź 2014, 6:00 Mam nadzieję, że takie prezentowanie weteranów wojennych, jakie miało miejsce w Sejmie, zejdzie do miast, powiatów – mówi PPŁK LESZEK STĘPIEŃ, dyrektor Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa, jeden z bohaterów exposé Ewy Kopacz. 24
  • Szambo w salonie 6 paź 2014, 6:00 Znana feministka i obiecujący pisarz rozstają się w kłótni. Ona, żeby zdobyć przewagę w walce, ujawnia orientację seksualną osoby trzeciej. Czy ideologiczne guru może zrobić coś takiego i nadal pozostawać guru? 28
  • Elity bez makijażu 6 paź 2014, 6:00 Polskie elity intelektualne? To banda homofobów i hipokrytów, która właśnie zniżyła się do poziomu brukowca – mówi Karolina Korwin Piotrowska. 31
  • Przez łóżko? 6 paź 2014, 6:00 Pyskówka Dunin-Karpowicz tuż przed finałem Nike dostarczyła środowisku literackiemu niezliczonych rozkoszy. To tak miło zobaczyć, jak ktoś inny popełnia pijarowe samobójstwo, gmatwając się coraz głębiej we wzajemne, coraz... 34
  • Dom energooszczędny 6 paź 2014, 6:00 Domy energooszczędne i pasywne to opłacalność, nowoczesność, a także bardzo komfortowe warunki życia. 35
  • Kościelna rewolucja 6 paź 2014, 6:00 Dopuszczenie do komunii osób po rozwodzie żyjących w ponownych związkach oraz zmiana kościelnego podejścia do antykoncepcji i osób homoseksualnych – te kontrowersyjne tematy podejmą biskupi na rozpoczynającym się w Watykanie synodzie. 36
  • Kościół jak „Hobbit” 6 paź 2014, 6:00 Na rozpoczynający się synod powinny być zaproszone osoby po rozwodzie czy wierzący homoseksualiści. Niestety, biskupi lubią słuchać tych, którzy mówią to, co oni chcą usłyszeć – mówi Dominika Kozłowska, naczelna miesięcznika „Znak”. 37
  • Słoik rodzi się w mieście 6 paź 2014, 6:00 Młodzi Polacy z egzaltacją zabrali się za wekowanie przetworów. To najnowszy trend wielkich miast, który staje się wręcz deklaracją polityczną. 40
  • Młodzi finansiści 6 paź 2014, 6:00 Edukacja finansowa dzieci to jeden z najnowszych trendów w bankowości na świecie. Obecna oferta polskich banków stawia nas wśród pionierów rewolucji w myśleniu o finansach najmłodszych. 43
  • Przeprawa przez raka 6 paź 2014, 6:00 Zaczyna się od kłopotów z diagnozą, potem koszmar kolejek na badania i konsultacje. Pacjenci z nadzieją oczekują wejścia w życie pakietu onkologicznego. Lekarze nie bardzo wiedzą, jak to będzie wyglądało. 44
  • Nie poprawiam Pana Boga 6 paź 2014, 6:00 Jak ludzie widzą, że nie chcę ich wyśmiać, ale sprawić, by jak najlepiej się zaprezentowali, gotowi są zrobić wszystko – mówi Czesław Czapliński, fotograf, który robił zdjęcia m.in.: Jacksonowi, Nixonowi, Vonnegutowi i Cindy Crawford. 46
  • Rio jednak kusi 6 paź 2014, 6:00 Polska siatkówka to dobry biznes. Jesteśmy w piątce najbogatszych światowych lig – mówi Paweł Zagumny, czołowy rozgrywający biało-czerwonych. 50
  • Zarobić na ideałach 6 paź 2014, 6:00 Chcą promować wartości ewangeliczne, walczą o prawa gejów. Przedsiębiorcy zaangażowani ideowo pokazują, że biznes nie służy tylko do zarabiania pieniędzy. 54
  • Abecadło o Kisielu 6 paź 2014, 6:00 Ćwierć wieku temu Stefan Kisielewski, najwybitniejszy felietonista w historii Polski, wydał „Abecadło Kisiela”, zapis refleksji o ludziach jego epoki. „To nie statecznie uporządkowany alfabet wspomnień, ile raczej abecadło, i to takie, co właśnie z pieca... 58
  • Kierunek: Bornholm 6 paź 2014, 6:00 Uciekając motorówką przez Bałtyk, zasłonili się porwanymi z plaży dziećmi. Nie udało się, zostali skazani. Uważają się za ofiary reżimu. 60
  • Parasolowa rewolucja 6 paź 2014, 6:00 Bunt w Hongkongu uruchamia spór o kształt cywilizacji chińskiej. Szanse na happy end są iluzoryczne. Bardziej prawdopodobne są utrata przez metropolię autonomii albo rozlew krwi i chaos. 66
  • Gwiazdy są nagie 6 paź 2014, 6:00 Internet zalewa fala intymnych zdjęć celebrytek. Do akcji wkroczyło FBI, ale hakerzy mają przewagę: technologia pozwala nam już rejestrować każdą chwilę życia, ale wciąż nie pozwala zachować jej dla siebie. 68
  • Nowa żelazna kurtyna 6 paź 2014, 6:00 Putin odgradza Rosję od Zachodu. Popiera go większość społeczeństwa, ale coraz więcej ludzi na szczytach władzy i biznesu jest niezadowolonych. Zdobędą się na bunt? 70
  • Tu mówi Moskwa 6 paź 2014, 6:00 Słynny politolog Siergiej Markow nazywany jest ustami Kremla. Jego słowa oddają to, jak rosyjskie przywództwo postrzega wojnę na Ukrainie. Pokazują też przekaz, jakim Rosjanie karmieni są na co dzień w mediach. 72
  • Swoboda komunikacji dziękiusługom zintegrowanym 6 paź 2014, 6:00 Wybierając dostawcę usług, właściciele firm szukają takich partnerów, którzy są w stanie świadczyć je kompleksowo. 74
  • Bezpieczne oszczędzanie w czasach deflacji 6 paź 2014, 6:00 Miesiące wakacyjne przyniosły Polsce deflację, czyli spadek cen. To dla oszczędzających, przyzwyczajonych już do nieustannego spadku wartości pieniądza, sytuacja zupełnie nowa, skłaniająca do postawienia sobie pytania: gdzie w takim momencie bezpiecznie lokować swoje środki? 76
  • Dywersyfikacja, czyli alternatywne sposoby na niskie stopy procentowe 6 paź 2014, 6:00 Pozostające ciągle na rekordowo niskim poziomie stopy procentowe sprawiają, że trudno dziś znaleźć w standardowej ofercie instytucji finansowych produkty przynoszące satysfakcjonującą stopę zwrotu. Tradycyjne rozwiązania, takie jak... 78
  • Osiem przykazań inwestującego w fundusze 6 paź 2014, 6:00 Przed zainwestowaniem w jakikolwiek fundusz należy rozważyć kilka zasadniczych kwestii, tak żeby ewentualną decyzję podejmować w pełni świadomie, z jak największym zrozumieniem tematu i własnych potrzeb. Nie ma się z czym spieszyć, gdy chodzi o własne ciężko zarobione pieniądze. 80
  • Kres humanistów 6 paź 2014, 6:00 Czy komputery zastąpią historyków? Z pewnością tych, którzy nie wiedzą, co to big data. Informatyka już dziś rewolucjonizuje nauki humanistyczne. 82
  • Zapach choroby 6 paź 2014, 6:00 Bez bólu, bezpiecznie, bezinwazyjnie i wcześnie. Wiele schorzeń można zdiagnozować na podstawie zapachu pacjenta. W rozwoju tej metody ważny udział mają polscy naukowcy. 84
  • Żywa przynęta 6 paź 2014, 6:00 Wybrałem smutny kraj do mieszkania, bo sam jestem smutasem, pasuję do Polski – mówi John Porter, walijski muzyk, kompozytor i tekściarz. Właśnie pojawiła się jego najnowsza płyta „Honey Trap”. 86
  • Kalejdoskop kulturalny 6 paź 2014, 6:00 FILM Młodość w niepewnych czasach Filmy o ludziach dla ludzi – to hasło od dawna przyświecało Warszawskiemu Festiwalowi Filmowemu, którego 30. edycja zaczyna się 10 października. Także w tym roku na imprezie można znaleźć... 90
  • Bomba tygodnia 6 paź 2014, 6:00 Cienkie gacie Po tym, jak filmami „Last minute” i „Ciacho” Patryk Vega zdefiniował określenie „dno”, do kin wszedł jego film „Służby specjalne”. Podobno, według reżysera, nie można o nim... 98
  • Prostytucja kontra badania 6 paź 2014, 6:00 Film pod tytułem „Jak ratujemy górnictwo” wciąż trwa. Przy okazji wypływają coraz nowsze fakty dotyczące życia górników. Agencja pracy Sedlak & Sedlak wyliczyła, że zarobki w górnictwie w 2013 r. są o 85 proc. wyższe... 102
  • To, co najważniejsze 6 paź 2014, 6:00 Dr Zagłada straszy Znowu przemówił i znowu ostrzega. Amerykański ekonomista Nouriel Roubini, zwany „Kasandrą świata finansów”, przedstawił zagrożenia dla rynków finansowych i największych gospodarek. To on jako pierwszy... 103
  • Przysypani węglem 6 paź 2014, 6:00 Problemem polskiego górnictwa nie jest węgiel z Rosji. Na krawędź bankructwa prowadzą kopalnie lata zaniechań, brak reform i strategii energetycznej. 105
  • Wojna na burgery 6 paź 2014, 6:00 McDonald’s i Burger King od ponad 50 lat ostrzą sobie zęby na pozycję burgerowego lidera. W tej rywalizacji każdy chwyt jest dozwolony. 109
  • Udają, że pieką 6 paź 2014, 6:00 Kto to jest piekarz? Dziś trudno wyobrazić sobie takie pytanie, ale wszystko wskazuje na to, że za kilka lat ten zawód odejdzie w Polsce w zapomnienie. Podobnie jak szewc, zdun czy kuśnierz. Czy tradycyjne rzemiosło da się jeszcze ocalić? 114
  • Sześć znaków, że poszukiwane mieszkanie jest tym jedynym 6 paź 2014, 6:00 Poszukiwanie mieszkania (szczególnie pierwszego) to skomplikowany proces. Warto zwracać uwagę nie tylko na cenę, metraż i liczbę pokoi, ale i na to, co podpowiada serce. 116
  • Biznes i technologie 6 paź 2014, 6:00 Nowy hegemon Microsoft zaprezentował długo oczekiwany i jeszcze dłużej komentowany nowy Windows. Pierwsze zaskoczenie związane jest z numeracją, bo nowy system będzie miał numer 10, a nie spodziewany 9. Windows ma być tylko jeden, bez... 117
  • Jak mówić pracownikowi „nie” 6 paź 2014, 6:00 U podstaw skutecznego zarządzania leży umiejętność powiedzenia podwładnemu „nie”. Niestety, często wywołuje ona u nas silne poczucie winy. Jako szef musisz się więc nauczyć odmawiać skutecznie i bezboleśnie. 120
  • Dwie książki 6 paź 2014, 6:00 Świat to dane „Big Data. Rewolucja, która zmieni nasze myślenie, pracę i życie”, Victor Mayer- Schoenberger, Kenneth Cukier, Wyd. MT Biznes Od nauki po ochronę zdrowia, od bankowości po internet – ilość danych, które... 122
  • Kadry 6 paź 2014, 6:00 Prezes Katowickiego Holdingu Węglowego (KHW) Roman Łój został odwołany. Stanowisko stracił też jeden z wiceprezesów spółki. Do pełnienia obowiązków prezesa KHW rada nadzorcza oddelegowała ZYGMUNTA ŁUKASZCZYKA. Zarząd KHW chciał... 123

ZKDP - Nakład kontrolowany