Jak mówić pracownikowi „nie”

Jak mówić pracownikowi „nie”

U podstaw skutecznego zarządzania leży umiejętność powiedzenia podwładnemu „nie”. Niestety, często wywołuje ona u nas silne poczucie winy. Jako szef musisz się więc nauczyć odmawiać skutecznie i bezboleśnie.

Kiedy tak naprawdę poczułeś się przełożonym?” – spytali podczas szkolenia doświadczonych menedżerów psychologowie biznesu: Wojciech Haman i Jerzy Gut, autorzy książki „Psychologia szefa”. Najczęstszą odpowiedzią 9+były słowa: „Wtedy, gdy po raz pierwszy udało mi się powiedzieć podwładnemu »nie« i nie miałem już z tego powodu wyrzutów sumienia”. To prawda: pokusą każdego początkującego szefa (ale też na przykład nauczyciela czy wykładowcy) jest doprowadzenie do tego, żeby wszyscy go lubili. Tyle że w roli przełożonego nie sposób unikać decyzji trudnych i niepopularnych. Nie można też godzić się na wszystkie propozycje podwładnych. Taka postawa uniemożliwia bowiem skuteczne zarządzanie jakąkolwiek grupą.

Jak zatem skutecznie odmawiać podwładnym, jednocześnie nie demotywując ich do pracy?

1. DAJ SOBIE CZAS Zdarza się, że chcąc być miłymi, natychmiast się na coś godzimy, a potem tego żałujemy. Dlatego – zwłaszcza jeśli jeszcze masz problem z asertywnością – powinieneś zaczekać z natychmiastową odpowiedzią na niewygodną dla nas prośbę. Poproś o czas na odpowiedź. Namyśl się na spokojnie, oceń plusy i minusy złożonej ci przez pracownika propozycji. Jeśli zgoda na jego prośbę zagrozi interesom twoim lub firmy, nie miej skrupułów, żeby odmówić.

2. NIE UKRYWAJ INTENCJI Nikt nie lubi być traktowany jak dziecko. Dlatego informacja: „Nie, bo nie” nie zbuduje twojego autorytetu jako szefa. Jeśli więc pracownik prosi cię o podwyżkę, a ty musisz odmówić, wytłumacz mu spokojnie, dlaczego nie spełnisz jego prośby. Warto krótko uzasadnić swoją decyzję – dobrem firmy, nastrojami wśród załogi albo tym, że po prostu nie chcesz tworzyć niebezpiecznego z twojego punktu widzenia precedensu.

3. NIE USTĘPUJ Ważne jest, żeby twoja odmowa była jednoznaczna. Niestety, większość szefów unika wyraźnego „nie”, uważając, że sprawi tym samym przykrość pracownikowi. Nieraz wydaje się, że rozmówca sam się domyśli, że nie chcemy przystać na jego propozycję, i honorowo da nam spokój. Zamiast powiedzieć wprost, że awans jest niemożliwy, odpowiadamy: „Nie mówię nie, ale muszę się jeszcze skonsultować z prezesem…” albo „Może w przyszłym miesiącu wrócimy do tematu”. Niestety, te nasze aluzje najczęściej nie są dla zainteresowanych zbyt czytelne. Jeśli mimo jasnego postawienia sprawy pracownik nadal naciska, war to zastosować mechanizm zdartej płyty. Metodę opracował amerykański psycholog Manuel J. Smith. Opiera się ona na dwóch filarach: powtarzaniu istotnych fragmentów wypowiedzi podwładnego, po to, by miał świadomość, że jest słuchany, oraz na krótkim przypominaniu własnej decyzji. Przykład? „Rozumiem, że chce pan podwyżkę i doceniam pana wysiłki w tym zakresie. Jednak podjąłem decyzję, że nie mogę na nią przystać, gdyż w tej chwili budżet firmy na to nie pozwala: – Szef w rozmowie musi tak długo używać technologii „zdartej płyty”, aż do podwładnego dotrze, że żadne argumenty nie zmienią jego decyzji – przekonują Haman i Gut.

4. STAWIAJ GRANICETakie postawienie sprawy nie zawsze spotka się z natychmiastowym zrozumieniem ze strony pracownika. Musisz być na to przygotowany. Zdarza się, że zdenerwowany podwładny podnosi na szefa głos, zaczyna go szantażować albo ironizuje lub wręcz szydzi. W takiej sytuacji trzeba natychmiast postawić granicę. Najlepiej zacząć od słów: „Nie życzę sobie, aby…”. Według psychologów w języku polskim właśnie ta for muła działa najlepiej, jest bowiem i twarda, i uprzejma zarazem. Wyznaczenie granicy powinno być wyraźne, a jeśli nie skutkuje, trzeba zapowiedzieć konsekwencje, które spotkają pracownika, jeśli tej granicy nie uszanuje.

5. NIE TŁUMACZ SIĘ Pamiętaj, że odmawiając pracownikowi z ważnego powodu, nie kierujesz się złą wolą, lecz interesem swoim lub firmy. Tym samym strzeżesz tego, co zostało ci powierzone, czyli dobra organizacji, którą zarządzasz. A przecież nie musisz nikogo przepraszać za to, że dobrze wypełniasz swoje obowiązki. Jeśli mówisz „nie” w sposób uprzejmy, grzeczny i potrafisz swą odmowę wyjaśnić, nie powinieneś mieć poczucia winy. Doradczyni biznesowa Marla Tabaka radzi, by odmowę dostosować do charakteru rozmówcy. Jeśli więc rozmawiamy z osobą konkretną, zastosujmy krótkie, żołnierskie słowa. Jeśli pracownik jest osobą emocjonalną, użyjmy raczej współczującego tonu. Podstawowa zasada brzmi jednak: wyjaśnijmy swą decyzję, ale się z niej nie tłumaczmy. Nie mamy powodu tłumaczyć się z tego, że dobrze wykonujemy swoje obowiązki.

6. NAUCZ SIĘ TARGOWAĆ! Czasami jednak uznajemy, że powinniśmy pracownikowi powiedzieć „tak”. Wspomniani już psychologowie biznesu, Wojciech Haman i Jerzy Gut, radzą, by nie oddawać pola zbyt łatwo. Ich zdaniem, polscy szefowie zbyt często uprawiają rozdawnictwo przywilejów i nagród, nie pokazując podwładnym, za co lub w imię czego tak naprawdę dostają oni nowy służbowy telefon, laptop, podwyżkę czy awans. Taka sytuacja powoduje, że ludzie nie szanują tego, co dostali, w dodatku stają się coraz bardziej roszczeniowi. Warto wziąć przykład z kupców z krajów Orientu, którzy do perfekcji opanowali metodę targowania się. Często potrafią oni odegrać całą scenkę, w której sugestywnie pokazują, jak wiele kosztuje ich obniżenie ceny towaru, który ci oferują. To nie tylko element wschodniej kultury, ale i świetny mechanizm psychologiczny. Kiedy na arabskim rynku kupujemy przyprawy za połowę ceny, której początkowo od nas żądano, czujemy się triumfatorami. Nawet jeśli w głębi duszy nie do końca wierzymy w zapewnienia sprzedawcy, że oddaje on to nam poniżej wartości. – Jako szef powinieneś zastosować trzy podstawowe reguły targowania – przekonują Gut i Haman. – Doceń człowieka, na którego rzecz czynisz ustępstwa, pokaż mu, jak wiele wysiłku wymaga twoje działanie na jego rzecz i za każde ustępstwo zażądaj czegoś w zamian.

Bo tak naprawdę, nawet jeśli mówisz „tak”, powinieneś w tym zawrzeć delikatne „nie”. Sztuka odmawiania jest bowiem jednym z podstawowych narzędzi zarządzania ludźmi. Jeśli jego zastosowanie ciągle wywołuje w tobie poczucie winy, pamiętaj: wolność odmowy lub sprzeciwu leży u podstaw każdej zdrowej relacji, nie tylko biznesowej. A żadna broń w arsenale manipulatora nie jest tak skuteczna, jak umiejętność skutecznego wywoływania poczucia winy. Masz pełne prawo zrobić wszystko, by tej broni nie ulec.

Okładka tygodnika WPROST: 41/2014
Więcej możesz przeczytać w 41/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 41/2014 (1649)

  • Zapiski z tygodnia 6 paź 2014, 6:00 2 października czwartek Jak służby inwigilują dziennikarzy Polskie służby specjalne non stop depczą jedną z najważniejszych zasad wolnego państwa – prawa dziennikarzy do zachowania tajemnicy zawodowej. Przyglądamy się temu... 4
  • Skaner 6 paź 2014, 6:00 POLITYKA Kalisz na prezydenta Ryszard Kalisz chce zostać kandydatem zjednoczonej lewicy na prezydenta RP. Od kilku lat był jednym z liderów w sondażach poparcia. W maju ubiegłego roku zaufanie do Ryszarda Kalisza deklarowało aż 45 proc.... 6
  • Hartman. Lewicowy Korwin-Mikke 6 paź 2014, 6:00 Właściwie o ostatnim wyczynie prof. Jana Hartmana najlepiej byłoby nie pisać nic. Ani słowa. Po co dowartościowywać takie wynurzenia? Nie pierwszy raz prof. Hartman szokuje. Podąża przy tym tą samą drogą, co Janusz Korwin-Mikke. Jeden... 12
  • Spokojnie, to tylko exposé 6 paź 2014, 6:00 Gdy słyszę, jak Ewa Kopacz mówi: „nie proszę o 100 dni spokoju, tylko o 100 dni współpracy”, to mam pewność, że sama to sobie przygotowała. To jest jej język – komentował na gorąco exposé wygłoszone przez nową... 12
  • Jałmużna dla bohatera 6 paź 2014, 6:00 Nie zniszczyła ich komuna, za to złamała III RP. Bici w przytułkach dla bezdomnych, umierający w biedzie. Politycy właśnie podjęli decyzję, że byli opozycjoniści nie dostaną zapowiadanych świadczeń socjalnych. 14
  • Kosmiczne jaja 6 paź 2014, 6:00 Nawet najwięksi zwolennicy stworzenia Polskiej Agencji Kosmicznej obawiają się, że nowa instytucja może się stać kolejną synekurą dla ekipy rządzącej, a jej działalność będzie fikcją. 18
  • Wehikuł nie z tej ziemi 6 paź 2014, 6:00 Nowe PIR: ratowanie wizerunku czy próba wyprowadzenia majątku spółek? Ujawniamy kulisy upadku niedoszłego „koła zamachowego gospodarki”. 21
  • Mogę być narzędziem 6 paź 2014, 6:00 Mam nadzieję, że takie prezentowanie weteranów wojennych, jakie miało miejsce w Sejmie, zejdzie do miast, powiatów – mówi PPŁK LESZEK STĘPIEŃ, dyrektor Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa, jeden z bohaterów exposé Ewy Kopacz. 24
  • Szambo w salonie 6 paź 2014, 6:00 Znana feministka i obiecujący pisarz rozstają się w kłótni. Ona, żeby zdobyć przewagę w walce, ujawnia orientację seksualną osoby trzeciej. Czy ideologiczne guru może zrobić coś takiego i nadal pozostawać guru? 28
  • Elity bez makijażu 6 paź 2014, 6:00 Polskie elity intelektualne? To banda homofobów i hipokrytów, która właśnie zniżyła się do poziomu brukowca – mówi Karolina Korwin Piotrowska. 31
  • Przez łóżko? 6 paź 2014, 6:00 Pyskówka Dunin-Karpowicz tuż przed finałem Nike dostarczyła środowisku literackiemu niezliczonych rozkoszy. To tak miło zobaczyć, jak ktoś inny popełnia pijarowe samobójstwo, gmatwając się coraz głębiej we wzajemne, coraz... 34
  • Dom energooszczędny 6 paź 2014, 6:00 Domy energooszczędne i pasywne to opłacalność, nowoczesność, a także bardzo komfortowe warunki życia. 35
  • Kościelna rewolucja 6 paź 2014, 6:00 Dopuszczenie do komunii osób po rozwodzie żyjących w ponownych związkach oraz zmiana kościelnego podejścia do antykoncepcji i osób homoseksualnych – te kontrowersyjne tematy podejmą biskupi na rozpoczynającym się w Watykanie synodzie. 36
  • Kościół jak „Hobbit” 6 paź 2014, 6:00 Na rozpoczynający się synod powinny być zaproszone osoby po rozwodzie czy wierzący homoseksualiści. Niestety, biskupi lubią słuchać tych, którzy mówią to, co oni chcą usłyszeć – mówi Dominika Kozłowska, naczelna miesięcznika „Znak”. 37
  • Słoik rodzi się w mieście 6 paź 2014, 6:00 Młodzi Polacy z egzaltacją zabrali się za wekowanie przetworów. To najnowszy trend wielkich miast, który staje się wręcz deklaracją polityczną. 40
  • Młodzi finansiści 6 paź 2014, 6:00 Edukacja finansowa dzieci to jeden z najnowszych trendów w bankowości na świecie. Obecna oferta polskich banków stawia nas wśród pionierów rewolucji w myśleniu o finansach najmłodszych. 43
  • Przeprawa przez raka 6 paź 2014, 6:00 Zaczyna się od kłopotów z diagnozą, potem koszmar kolejek na badania i konsultacje. Pacjenci z nadzieją oczekują wejścia w życie pakietu onkologicznego. Lekarze nie bardzo wiedzą, jak to będzie wyglądało. 44
  • Nie poprawiam Pana Boga 6 paź 2014, 6:00 Jak ludzie widzą, że nie chcę ich wyśmiać, ale sprawić, by jak najlepiej się zaprezentowali, gotowi są zrobić wszystko – mówi Czesław Czapliński, fotograf, który robił zdjęcia m.in.: Jacksonowi, Nixonowi, Vonnegutowi i Cindy Crawford. 46
  • Rio jednak kusi 6 paź 2014, 6:00 Polska siatkówka to dobry biznes. Jesteśmy w piątce najbogatszych światowych lig – mówi Paweł Zagumny, czołowy rozgrywający biało-czerwonych. 50
  • Zarobić na ideałach 6 paź 2014, 6:00 Chcą promować wartości ewangeliczne, walczą o prawa gejów. Przedsiębiorcy zaangażowani ideowo pokazują, że biznes nie służy tylko do zarabiania pieniędzy. 54
  • Abecadło o Kisielu 6 paź 2014, 6:00 Ćwierć wieku temu Stefan Kisielewski, najwybitniejszy felietonista w historii Polski, wydał „Abecadło Kisiela”, zapis refleksji o ludziach jego epoki. „To nie statecznie uporządkowany alfabet wspomnień, ile raczej abecadło, i to takie, co właśnie z pieca... 58
  • Kierunek: Bornholm 6 paź 2014, 6:00 Uciekając motorówką przez Bałtyk, zasłonili się porwanymi z plaży dziećmi. Nie udało się, zostali skazani. Uważają się za ofiary reżimu. 60
  • Parasolowa rewolucja 6 paź 2014, 6:00 Bunt w Hongkongu uruchamia spór o kształt cywilizacji chińskiej. Szanse na happy end są iluzoryczne. Bardziej prawdopodobne są utrata przez metropolię autonomii albo rozlew krwi i chaos. 66
  • Gwiazdy są nagie 6 paź 2014, 6:00 Internet zalewa fala intymnych zdjęć celebrytek. Do akcji wkroczyło FBI, ale hakerzy mają przewagę: technologia pozwala nam już rejestrować każdą chwilę życia, ale wciąż nie pozwala zachować jej dla siebie. 68
  • Nowa żelazna kurtyna 6 paź 2014, 6:00 Putin odgradza Rosję od Zachodu. Popiera go większość społeczeństwa, ale coraz więcej ludzi na szczytach władzy i biznesu jest niezadowolonych. Zdobędą się na bunt? 70
  • Tu mówi Moskwa 6 paź 2014, 6:00 Słynny politolog Siergiej Markow nazywany jest ustami Kremla. Jego słowa oddają to, jak rosyjskie przywództwo postrzega wojnę na Ukrainie. Pokazują też przekaz, jakim Rosjanie karmieni są na co dzień w mediach. 72
  • Swoboda komunikacji dziękiusługom zintegrowanym 6 paź 2014, 6:00 Wybierając dostawcę usług, właściciele firm szukają takich partnerów, którzy są w stanie świadczyć je kompleksowo. 74
  • Bezpieczne oszczędzanie w czasach deflacji 6 paź 2014, 6:00 Miesiące wakacyjne przyniosły Polsce deflację, czyli spadek cen. To dla oszczędzających, przyzwyczajonych już do nieustannego spadku wartości pieniądza, sytuacja zupełnie nowa, skłaniająca do postawienia sobie pytania: gdzie w takim momencie bezpiecznie lokować swoje środki? 76
  • Dywersyfikacja, czyli alternatywne sposoby na niskie stopy procentowe 6 paź 2014, 6:00 Pozostające ciągle na rekordowo niskim poziomie stopy procentowe sprawiają, że trudno dziś znaleźć w standardowej ofercie instytucji finansowych produkty przynoszące satysfakcjonującą stopę zwrotu. Tradycyjne rozwiązania, takie jak... 78
  • Osiem przykazań inwestującego w fundusze 6 paź 2014, 6:00 Przed zainwestowaniem w jakikolwiek fundusz należy rozważyć kilka zasadniczych kwestii, tak żeby ewentualną decyzję podejmować w pełni świadomie, z jak największym zrozumieniem tematu i własnych potrzeb. Nie ma się z czym spieszyć, gdy chodzi o własne ciężko zarobione pieniądze. 80
  • Kres humanistów 6 paź 2014, 6:00 Czy komputery zastąpią historyków? Z pewnością tych, którzy nie wiedzą, co to big data. Informatyka już dziś rewolucjonizuje nauki humanistyczne. 82
  • Zapach choroby 6 paź 2014, 6:00 Bez bólu, bezpiecznie, bezinwazyjnie i wcześnie. Wiele schorzeń można zdiagnozować na podstawie zapachu pacjenta. W rozwoju tej metody ważny udział mają polscy naukowcy. 84
  • Żywa przynęta 6 paź 2014, 6:00 Wybrałem smutny kraj do mieszkania, bo sam jestem smutasem, pasuję do Polski – mówi John Porter, walijski muzyk, kompozytor i tekściarz. Właśnie pojawiła się jego najnowsza płyta „Honey Trap”. 86
  • Kalejdoskop kulturalny 6 paź 2014, 6:00 FILM Młodość w niepewnych czasach Filmy o ludziach dla ludzi – to hasło od dawna przyświecało Warszawskiemu Festiwalowi Filmowemu, którego 30. edycja zaczyna się 10 października. Także w tym roku na imprezie można znaleźć... 90
  • Bomba tygodnia 6 paź 2014, 6:00 Cienkie gacie Po tym, jak filmami „Last minute” i „Ciacho” Patryk Vega zdefiniował określenie „dno”, do kin wszedł jego film „Służby specjalne”. Podobno, według reżysera, nie można o nim... 98
  • Prostytucja kontra badania 6 paź 2014, 6:00 Film pod tytułem „Jak ratujemy górnictwo” wciąż trwa. Przy okazji wypływają coraz nowsze fakty dotyczące życia górników. Agencja pracy Sedlak & Sedlak wyliczyła, że zarobki w górnictwie w 2013 r. są o 85 proc. wyższe... 102
  • To, co najważniejsze 6 paź 2014, 6:00 Dr Zagłada straszy Znowu przemówił i znowu ostrzega. Amerykański ekonomista Nouriel Roubini, zwany „Kasandrą świata finansów”, przedstawił zagrożenia dla rynków finansowych i największych gospodarek. To on jako pierwszy... 103
  • Przysypani węglem 6 paź 2014, 6:00 Problemem polskiego górnictwa nie jest węgiel z Rosji. Na krawędź bankructwa prowadzą kopalnie lata zaniechań, brak reform i strategii energetycznej. 105
  • Wojna na burgery 6 paź 2014, 6:00 McDonald’s i Burger King od ponad 50 lat ostrzą sobie zęby na pozycję burgerowego lidera. W tej rywalizacji każdy chwyt jest dozwolony. 109
  • Udają, że pieką 6 paź 2014, 6:00 Kto to jest piekarz? Dziś trudno wyobrazić sobie takie pytanie, ale wszystko wskazuje na to, że za kilka lat ten zawód odejdzie w Polsce w zapomnienie. Podobnie jak szewc, zdun czy kuśnierz. Czy tradycyjne rzemiosło da się jeszcze ocalić? 114
  • Sześć znaków, że poszukiwane mieszkanie jest tym jedynym 6 paź 2014, 6:00 Poszukiwanie mieszkania (szczególnie pierwszego) to skomplikowany proces. Warto zwracać uwagę nie tylko na cenę, metraż i liczbę pokoi, ale i na to, co podpowiada serce. 116
  • Biznes i technologie 6 paź 2014, 6:00 Nowy hegemon Microsoft zaprezentował długo oczekiwany i jeszcze dłużej komentowany nowy Windows. Pierwsze zaskoczenie związane jest z numeracją, bo nowy system będzie miał numer 10, a nie spodziewany 9. Windows ma być tylko jeden, bez... 117
  • Jak mówić pracownikowi „nie” 6 paź 2014, 6:00 U podstaw skutecznego zarządzania leży umiejętność powiedzenia podwładnemu „nie”. Niestety, często wywołuje ona u nas silne poczucie winy. Jako szef musisz się więc nauczyć odmawiać skutecznie i bezboleśnie. 120
  • Dwie książki 6 paź 2014, 6:00 Świat to dane „Big Data. Rewolucja, która zmieni nasze myślenie, pracę i życie”, Victor Mayer- Schoenberger, Kenneth Cukier, Wyd. MT Biznes Od nauki po ochronę zdrowia, od bankowości po internet – ilość danych, które... 122
  • Kadry 6 paź 2014, 6:00 Prezes Katowickiego Holdingu Węglowego (KHW) Roman Łój został odwołany. Stanowisko stracił też jeden z wiceprezesów spółki. Do pełnienia obowiązków prezesa KHW rada nadzorcza oddelegowała ZYGMUNTA ŁUKASZCZYKA. Zarząd KHW chciał... 123

ZKDP - Nakład kontrolowany