Rak z telefonu?

Rak z telefonu?

Czy promieniowanie telefonów komórkowych powoduje nowotwory? Naukowcy opublikowali niepokojące wyniki badań, które każą przemyśleć sposób, w jaki korzystamy z komórek.

Jest z tobą zawsze i wszędzie. W ciągu dnia – na udzie albo przy głowie. W nocy obok lampki nocnej – bo przecież spełnia też funkcję budzika. A także przenośnego komputera, latarki czy odtwarzacza muzyki. Te funkcje nowoczesnych telefonów znamy chyba wszyscy. Niestety, mało kto myśli o komórce jako o nieustannie włączonej antenie z baterią, którą godzinami przykładamy do czaszki, narządów płciowych, przewodu pokarmowego. A przecież telefon to stacja nadawczo-odbiorcza promieniowania elektromagnetycznego. Twoje nieustanne przytulenie do niego nie jest wcale bezpieczne.

PRZESTROGA ROENTGENA

Zafascynowani technologią i korzyściami z niej płynącymi ludzie od dawna mieli tendencję, żeby sobie szkodzić. Nie z głupoty, lecz z niewiedzy. – Gdy odkryto promieniowanie Roentgena w USA, jak grzyby po deszczu wyrastały zakłady usługowe, w których każdy mógł sobie z ciekawości prześwietlać ciało. Dopiero wzrost zachorowań na białaczkę popromienną spowodował, że proceder się skończył – mówi prof. inż. Piotr Dębicki, badacz promieniowania elektromagnetycznego z Akademii Morskiej w Gdyni. Podobna historia może powtórzyć się w XXI w., z tym, że jej bohaterką będzie telefonia komórkowa. Choć jest ogromnym darem dla cywilizacji, niesie też zagrożenia, których nie wolno lekceważyć.

Przypominają o tym badania szwedzkich naukowców opublikowane pod koniec 2014 r. w czasopiśmie „Pathophysiology”. Dr Lennart Hardell i Michael Carlsberg, onkolodzy ze Szpitala Uniwersyteckiego w Örebro w Szwecji, przeprowadzili analizę, z której wynika, że im dłużej i częściej rozmawiamy przez telefony komórkowe, tym większe ryzyko, że w przyszłości zachorujemy na glejaka – groźny nowotwór mózgu. Te wyniki przeczą współfinansowanym przez korporacje telekomunikacyjne badaniom z roku 2010, które podobnego związku nie wykazały. Szwedzcy naukowcy przeanalizowali zachowania i zwyczaje prawie 1500 osób, u których histopatologicznie rozpoznano złośliwego guza mózgu, w większości glejaka. Następnie porównali je ze zwyczajami grupy kontrolnej, na którą składało się 3500 osób zdrowych. Badani w obu grupach mieli od 18 do 80 lat, a ich płeć oraz proporcje wieku były podobne. Członkowie obu grup wypełniali ankietę, w której pytano ich o czas użytkowania telefonów (w latach), intensywność rozmów (ile minut dziennie), a także szczegóły związane ze sposobem korzystania z telefonu (do którego ucha przykładali telefon, czy wykorzystywali zestaw głośnomówiący itp.). Badani odpowiadali też na pytania o swoje zdrowie, pracę, choroby dziedziczne oraz udzielali innych informacji mogących wpłynąć na wynik. Wszystkie dane zostały następnie zakodowane i przeanalizowane. Co się okazało?

Ryzyko zachorowania na glejaka rosło wraz z kolejnymi latami użytkowania telefonu oraz intensywnością rozmów dziennie – niezależnie od wieku. Wyjściowe, niewielkie ryzyko wystąpienia glejaka (pięć na 100 tys. osób) po około 20 latach użytkowania aparatu rosło u osób dużo korzystających z telefonu dwukrotnie. Z kolei u osób używających telefonu przez ponad 25 lat się potrajało (16 na 100 tys.). Co ciekawe, okazało się, że im młodsi byli użytkownicy w wieku pierwszego zetknięcia z komórką, tym ryzyko zachorowania wzrastało szybciej. Co więcej, osoby korzystające z nowoczesnej, cyfrowej technologii 3G wcale nie ponosiły mniejszego ryzyka. Co mówią te wyniki?

LUDZIE I KRÓLIKI

– Niepodważalnego dowodu na to, że promieniowanie elektromagnetyczne z telefonów komórkowych powoduje raka, w dalszym ciągu nie ma – mówi prof. Piotr Dębicki. Na razie naukowcy mają podejrzenia i wyniki cząstkowe, ale brakuje pewności. Dlaczego? Bo po pierwsze nie znamy dobrze mechanizmów powstawania samych nowotworów, po drugie badaczom często trudno jest wśród mnóstwa czynników oddziaływających na człowieka wyizolować ten, który ponad wszelką wątpliwość jest jedynym czynnikiem sprawczym. Po trzecie, telefonia komórkowa to technologia relatywnie nowa, a więc na długofalowe skutki jej szkodliwości przyjdzie jeszcze poczekać.

Tak naprawdę ludzie stali się królikami doświadczalnymi, gdy w latach 80. ubiegłego wieku weszła do użycia analogowa telefonia komórkowa. – Przestarzała dziś transmisja analogowa wymagała nadajników o dużej mocy – tłumaczy prof. Dębicki. – Po kilkunastu latach w Szwecji okazało się, że istnieje związek między glejakiem a intensywnością rozmów – dodaje. Obecnie używana transmisja cyfrowa jest – jak twierdzi przemysł telekomunikacyjny – bezpieczniejsza, jednak mimo to Światowa Organizacja Zdrowia już kilka lat temu uznała promieniowanie z komórek za „potencjalnie rakotwórcze” i do roku 2016 zapowiada publikację przekrojowego raportu na ten temat. Jednak te wyniki z natury rzeczy dalej będą cząstkowe, bo – jak pokazują choćby badania Szwedów – ryzyko zachorowania na nowotwory uwidacznia się późno, około 20 lat od rozpoczęcia używania komórki. Zanim ponad wszelką wątpliwość ustalimy, jak wygląda związek między występowaniem nowotworów a promieniowaniem z komórek, mogą minąć dekady. Jednym z obiecujących projektów w tej dziedzinie jest zapoczątkowany w 2010 r. brytyjski projekt COSMOS, który śledzi stan zdrowia i zwyczaje telekomunikacyjne prawie 300 tys. osób. Wyniki poznamy w latach 2020-2030. Zanim to jednak nastąpi, warto zachować zdrowy rozsądek i minimalizować wpływ promieniowania na organizm już teraz.

KOMÓRKA JAK MIKROFALÓWKA

Promieniowanie elektromagnetyczne telefonu prowadzi do trojakich skutków. Po pierwsze wytwarza promieniowanie cieplne, w przypadku komórek raczej nieszkodliwe dla naszego mózgu i w zasadzie nieodczuwalne. Bardziej odczuwalna może być termoakustyczna fala ciśnienia. – Telefon pracuje impulsowo, a każdy impuls wytwarza mikroskopijny wzrost ciśnienia w czaszce, co prowadzi do powstania fali akustycznej – mówi prof. Dębicki. – U niektórych osób czaszka wchodzi w rezonans z tą falą, dlatego nawet po kilku minutach rozmowy przez telefon zaczyna je boleć głowa – dodaje. Czynnikiem największego ryzyka jest jednak promieniowanie elektromagnetyczne, a konkretnie promieniowanie mikrofalowe. – Mikrofale mogą zmieniać strukturę białka – tłumaczy prof. Dębicki. – Na co dzień obserwujemy podobny proces, gdy wrzucamy jajko na patelnię i białko z przezroczystego ścina się na białe – dodaje. Wpływ mikrofal o różnej częstotliwości na zbudowane m.in. z białek ciało człowieka w dalszym ciągu domaga się badań. – Te na szczurach wykazały na przykład, że promieniowanie mikrofalowe może uszkadzać barierę krew-mózg, czyli barierę między naczyniami krwionośnymi a tkanką nerwową – mówi prof. Dębicki.

A może rozchodzenie się mikrofal w człowieku da się modelować matematycznie? Da się, ale jest to trudne ze względu na tzw. zmienność osobniczą ludzi. Na przykład gdy modelujemy rozkład promieniowania w głowie człowieka, trzeba brać pod uwagę dziesiątki różnych czynników związanych z parametrami anatomicznymi człowieka. Dla dwóch różnych ludzi o różnej grubości tkanek, innym kształcie i rozmiarze czaszki rozkład promieniowania będzie się bardzo różnić. – Nawet niewielkie różnice tych parametrów mogą sto razy zwielokrotnić lub osłabić wpływ promieniowania – mówi prof. Dębicki.

JAK MINIMALIZOWAĆ RYZYKO

Choć nie mamy pewności, warto już teraz podjąć środki zapobiegawcze. Nie kosztują zbyt wiele, a naszemu zdrowiu mogą tylko pomóc. Najlepiej oczywiście ograniczyć rozmowy. Warto też ograniczyć przykładanie komórki do ciała: przy dłuższych niż kilka minut rozmowach wkładać słuchawki lub stosować zestawy głośnomówiące. Najlepiej też zrezygnować z trzymania komórki w kieszeni (często telefon tkwi tam cały dzień!) i zostawiania jej obok głowy na stoliku nocnym. Pamiętajmy również, że paradoksalnie im lepsze pokrycie terenu sygnałem, z tym mniejszą mocą pracuje komórka. Telefon jest nieustannie połączony z nieruchomą stacją bazową – na przykład w postaci anteny na szczycie okolicznego budynku. Komunikując się z nią, próbuje działać z jak najmniejszą mocą, ale gdy sygnał z bazy słabnie, moc twojej komórki się zwiększa. Dlatego w miejscu o słabym sygnale, na przykład na odludziu czy w windzie, twoja komórka promieniuje bardziej. Warto też rozważyć wiek, w jakim dajemy telefon komórkowy dzieciom, bo czaszka malucha jest cieńsza i w teorii bardziej wrażliwa na promieniowanie. A poza tym świadomego korzystania z komórki warto uczyć od dziecka. ■

Okładka tygodnika WPROST: 2/2015
Więcej możesz przeczytać w 2/2015 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 2/2015 (1661)

  • Drodzy Czytelnicy! 4 sty 2015, 20:00 Są w Polsce rewiry, w które nikt się nie lubi zapuszczać.  Jednym z nich jest świat męskiej prostytucji. Z Michałem Majewskim wszedłem w światek gejowskich burdeli.  Przeraża fakt, że nikt go nie kontroluje.  O ile próbuje... 3
  • Skaner 4 sty 2015, 20:00 POLSKA Sikorski i edytor za ćwierć miliona Brytyjski dyplomata i zarazem znajomy Radka Sikorskiego dostawał za konsultowanie jego wystąpień olbrzymie sumy. Średnio aż 19 tys. zł za poprawki w jednym przemówieniu – przyznaje MSZ.... 6
  • BURDEL WARSZAWA 4 sty 2015, 20:00 Narkotyki, broń, przemoc, prostytucja nieletnich i klienci z pierwszych stron gazet. Tak wygląda świat warszawskich domów publicznych dla gejów. 10
  • Pani premier idzie na wojnę 4 sty 2015, 20:00 Zamieszanie z lekarzami rodzinnymi, zapowiedź reformy górnictwa, kłopoty z ewakuacją Polaków z Donbasu – właśnie mija 100 dni rządu Ewy Kopacz. 14
  • Bez pary 4 sty 2015, 20:00 Kampania prezydencka niemrawo się rozkręca. W sztabie kandydata PiS Andrzeja Dudy już zaczęły się tarcia. 20
  • Ewakuacja kompromitacja 4 sty 2015, 20:00 Ewakuacja Polaków z Donbasu miała być gestem solidarności ze strony Polski i pokazem dobrej organizacji państwa. Zakończyła się wizerunkową porażką i ogromnym stresem dla czekających na wyjazd. 22
  • Igrzyska polityczne 4 sty 2015, 20:00 Ludzie chcą słyszeć to, co chcą, i my im to mówimy. Przykre, że to wszystko polityczny obłudny PR – mówi Andrzej Person, senator PO, szef Komisji Łączności z Polakami za Granicą, były komentator sportowy. 25
  • Nie będę marionetką SLD 4 sty 2015, 20:00 Dzisiaj wybiera się mistera i miss polityków, a nie kogoś, kto ma realne poglądy – mówi Barbara Nowacka z Twojego Ruchu. 28
  • Bez śladu 4 sty 2015, 20:00 Prawię połowę życia Krzysztof M. Kaźmierczak poświęcił na poszukiwanie zabójców swojego przyjaciela. I czasu nie stracił. 32
  • Ciepłe kraje 4 sty 2015, 20:00 Jesteśmy więc po najdłuższym długim weekendzie w całym roku. Trzeba przyznać: należy się nam! Około 23 grudnia wszyscy już ledwo widzą na oczy, a nic tak nie jest w stanie dobić zmęczonego jak latanie w płaszczach i szalach po... 35
  • Dzień polskiego świra 4 sty 2015, 20:00 W „Dniu świra” Adaś Miauczyński precyzyjnie liczy ziarenka kawy i łyki wody. Obsesyjnie coś poprawia, układa, sprawdza. To samo robią codziennie dziesiątki tysięcy Polaków. Wielu nie wie, że to nerwica natręctw, którą się leczy. 36
  • W sieci sekstingu 4 sty 2015, 20:00 Coraz więcej polskich nastolatków przesyła swoje intymne zdjęcia za pomocą komórki lub internetu. Konsekwencje mogą być tragiczne. 40
  • Niepełno.prawni 4 sty 2015, 20:00 Uziemieni w domach, skazani na łaskę innych. Urzędnicy i zwykli ludzie zamieniają życie osób niepełnosprawnych w katorgę. 42
  • Lubię starość 4 sty 2015, 20:00 Myślę, że może uda mi się jakoś przez starość przesmyrgnąć i że umrę jak matka, w czasie snu. Ale pewnie trzeba sobie na to zasłużyć. Staram się żyć godnie – mówi Tomasz Stańko, wybitny muzyk jazzowy. 45
  • Eks pod nadzorem 4 sty 2015, 20:00 Internet nie tylko spłycił relacje. Dziś utrudnia także ich zrywanie. 48
  • Siedmiu wspaniałych 4 sty 2015, 20:00 Do polskiej nauki wkracza właśnie pokolenie 30-latków, którzy próbują wybić dziurę w murze oddzielającym naukę od biznesu. 51
  • Dożywocie po raz czwarty 4 sty 2015, 20:00 Całe życie za kratami albo uniewinnienie – ma zdecydować Sąd Najwyższy w sprawie o gwałt i zabójstwo 14-latki. 54
  • Broń przeciwko wirusowi HCV 4 sty 2015, 20:00 200 mln osób na świecie, z tego 9-10 mln w Europie i 200- -230 tys. w Polsce, to szacowana liczba osób zakażonych wirusem HCV. Można go wyeliminować, bo pojawiły się na świecie leki skuteczne prawie w 100 proc. 58
  • Sługa wielu panów 4 sty 2015, 20:00 Znał osobiście twórcę komunizmu Włodzimierza Lenina i pogromcę tego ustroju Ronalda Reagana. Dzięki tym kontaktom Armand Hammer dorobił się fortuny i niebywałej kolekcji dzieł sztuki. 60
  • Abecadło o Kisielu 4 sty 2015, 20:00 Ćwierć wieku temu Stefan Kisielewski, najwybitniejszy felietonista w historii Polski, wydał „Abecadło Kisiela”, zapis refleksji o ludziach jego epoki. „To nie statecznie uporządkowany alfabet wspomnień, ile raczej abecadło, i to takie, co właśnie z pieca... 64
  • Koniec multi-kulti 4 sty 2015, 20:00 Przez Niemcy idą antymuzułmańskie marsze. Takiego wzrostu ksenofobicznych nastrojów nie było od czasów nazizmu. Epoka tolerancji dobiega końca. Pytanie: co po niej? 66
  • Pani biskup po raz pierwszy 4 sty 2015, 20:00 Kościół anglikański zdecydował się na pierwszą kobietę biskupa. Ma go to uratować przed odpływem wiernych. 70
  • Kobiety na księży 4 sty 2015, 20:00 Gdyby kapłaństwo nie wiązało się ściśle z władzą, opór przeciwko dopuszczeniu kobiet do ołtarza byłby znacznie mniejszy – twierdzi Zuzanna Radzik, teolożka, publicystka „Tygodnika Powszechnego”, autorka bloga „Żydzi i czarownice”. 72
  • A wszystko te skośne oczy 4 sty 2015, 20:00 Korea Południowa jest dziś światowym centrum operacji plastycznych. Kobiety z całej Azji zjeżdżają do Seulu, żeby za ciężkie pieniądze zafundować sobie nowe, bardziej europejskie twarze. 74
  • Innowacje na skalę przemysłową 4 sty 2015, 20:00 Błyskawiczny rozwój technologii informatycznej umożliwia wprowadzanie coraz to nowszych rozwiązań dla małych i dużych przedsiębiorstw. 78
  • Chemia przyszłości 4 sty 2015, 20:00 Buty z grafenem, styropian wyglądający jak dalmatyńczyk, farba z materiałem używanym do produkcji statków kosmicznych. Polski przemysł chce być innowacyjny, jednak nie zawsze ma taką możliwość. 80
  • Start-up po polsku 4 sty 2015, 20:00 O polskie technologie biją się Nike, Volkswagen i Dell. Ale czy Polska ma szansę stać się wylęgarnią młodych biznesów na miarę Berlina? 82
  • BIZNES I TECHNOLOGIE 4 sty 2015, 20:00 Dron ratunkowy ZESPÓŁ ZE SZKOŁY KING LOW HEY- WOOD THOMAS W CONNECTICUT, kierowany przez Billa Piedrę, wpadł na pomysł, jak zmienić gadżet w sprzęt, który może uratować życie. System Ryptide to zestaw ratunkowy, który może być... 84
  • Przekleństwo ze Wschodu 4 sty 2015, 20:00 Putin uwięził Rosjan w pułapce. Wykonując nerwowe ruchy, zarżnie własną gospodarkę i ostro pokaleczy swoich sąsiadów. W tym Polskę. 85
  • Rak z telefonu? 4 sty 2015, 20:00 Czy promieniowanie telefonów komórkowych powoduje nowotwory? Naukowcy opublikowali niepokojące wyniki badań, które każą przemyśleć sposób, w jaki korzystamy z komórek. 88
  • Devlesa, Krzysiu 4 sty 2015, 20:00 Umarł Krzysztof Krauze, wybitny artysta i mądry człowiek. W „Długu” i „Placu Zbawiciela” pozwolił nam się przejrzeć jak w lustrze, swoją walką z rakiem dawał siłę chorym. Jego testamentem stała się „Papusza”. 92
  • KALEJDOSKOP KULTURALNY 4 sty 2015, 20:00 ADORACJA SŁODYCZY w warszawskiej Zachęcie SZTUKA Słodkie na niby Adoracja słodyczy” to rodzaj hołdu złożonego Krystianie Robb-Narbutt. Zmarła w 2006 r. artystka w swoich pracach znajdowała zastosowanie nawet dla pudełek po... 94
  • BOMBA TYGODNIA 4 sty 2015, 20:00 Nie zagłaskać! Robert Biedroń, Maciej Nowak i Magda Gessler ugotowali razem bigos w sylwestra w Słupsku. Porozumienie ponad podziałami między Polsatem i TVN podobno wyszło w kuchni bardzo smacznie. Biedroń do pracy jeździ rowerem,... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany