Sprzątanie Rumunii

Sprzątanie Rumunii

Prokuratorzy DNA stali się pupilami UE walczącej z korupcją w Europie Środkowej. Oskarżają nawet premiera Victora Pontę. Bezkompromisowość urzędu antykorupcyjnego sprawia, że zaczyna brakować kandydatów do samorządów.

Najnowsza rumuńska bomba polityczna wybuchła 5 czerwca, kiedy to znienawidzona przez bukaresztańskich polityków Krajowa Dyrekcja Antykorupcyjna (DNA) ogłosiła, że rozpoczyna postępowanie przeciwko szefowi rządu. Prokuratorzy z DNA nie żartują i sięgają wysoko, o czym przekonać mógł się już jeden z poprzedników Victora Ponty (i jego dobry znajomy), były socjalistyczny premier Adrian Nastase, który mimo wieloletnich apelacji i wykrętów w 2012 r. trafił za kratki za machlojki finansowe. W ciągu trzech lat więzienny drelich musiało założyć już także kilkuset rumuńskich urzędników i polityków, nie wyłączając ministrów.

PRZEKRĘTY PREMIERA

Sprawa Ponty nie jest nowa. W 2011 r. jego dawny wspólnik Dan Sova „pożyczył” mu 50 tys. euro. Pieniędzy tych nigdy nie oddał, za to po wyborach wygranych w 2012 r. przez socjalistów pod wodzą Ponty Sova dwukrotnie został członkiem gabinetu (ostatnio był ministrem transportu). Aby rozliczyć się z hojnym przyjacielem, premier wystawił fałszywe i antydatowane na lata 2007-2008 rachunki.

Kiedy młody (38 lat) Ponta zaczynał rządzić, nikt nie grzebał mu w życiorysie. W końcu był tym, który miał postawić Rumunię na nogi po kilku latach ostrego zaciskania pasa pod rządami walczącej z kryzysem prawicy. Obiecywał zakończenie „gnębienia ludzi pracy”. Ale układy i korupcja kwitły w najlepsze. Premier zaczął tracić zaufanie. Jesienią zeszłego roku słabnący Ponta rzucił wszystko na szalę i wystartował w wyborach prezydenckich. Przegrał, a szefowa DNA Laura Codruta Kövesi nakazała kontynuację dochodzenia w jego sprawie. Prokuratorzy zajęli się handlem z Danem Sovą i najnowszym oświadczeniem majątkowym Ponty. Okazuje się, że jeszcze w maju Ponta sprzedał dwa mieszkania, zmienił status majątkowy domu weekendowego i pozbył się samochodu. Jednocześnie w drodze zamiany uzyskał 130-metrowe mieszkanie od swojego teścia, weterana partii socjalistycznej, senatora Ilie Sârbu. Cała ta operacja miała najwyraźniej na celu pozbycie się lokali kupionych za pieniądze uzyskane od Sovy. W końcu śledczy wezwali Pontę na przesłuchanie. Nigdy wcześniej nie zdarzyło się to urzędującemu premierowi. Do konfrontacji jednak nie doszło, bo Ponta od tygodnia był już w Turcji. O nagłym wyjeździe na leczenie premier nie powiadomił nawet prezydenta.

KONTUZJA DYPLOMATYCZNA

– Wszystko wskazuje na to, że kontuzja Ponty to schorzenie dyplomatyczne – mówi „Wprost” Gergö Illes, politolog z Uniwersytetu w Cluj. Niektórzy uważają, że wybór Turcji jako kraju poza Unią Europejską nie był przypadkowy, ale jest mało prawdopodobne, by Ponta chciał po prostu uciec. Wziął zwolnienie na 28 dni.

Niezależnie od tego, jak potoczą się losy Ponty, Rumunii wyrosła potężna siła antykorupcyjna. Początkowo DNA, zajmując się drobnymi sprawami w rodzaju łapówek dla lekarzy czy przekupywania egzaminatorów na uczelniach, była jedynie rodzajem listka figowego. Do bardziej zdecydowanych działań zmobilizował 82 prokuratorów pracujących w Dyrekcji prezydent Basescu, a prawdziwy pogrom skorumpowanych polityków zaczął się, gdy w 2013 r. na czele instytucji stanęła popularna wcześniej prokurator generalna, znana z nieprzejednanej postawy Laura Codruta Kövesi. Pod jej kierownictwem rozpoczęto już 2,5 tys. postępowań, z tego ponad 800 w tym roku. Każde kolejne wywołuje popłoch w kontrolowanych instytucjach, bo trzy czwarte spraw kończy się wyrokiem skazującym. Pod lupę brani są działacze wszystkich szczebli – od wójtów po ministrów (a także korumpujący ich biznesmeni). Oskarżani bronią się najczęściej, zarzucając agentom DNA „prowokację polityczną”, choć w istocie trudno byłoby określić na czyją korzyść.

– DNA nie sprzyja ani socjalistom, ani prawicy, wśród ukaranych są przedstawiciele właściwie wszystkich partii – mówi Ioana Lupea, komentatorka dziennika „Adevarul”. DNA podpadła nawet związana blisko z prezydentem Basescu była minister turystyki Elena Udea. Ponad 20-letni wyrok odsiaduje uważany wcześniej za nietykalnego sędzia Mircea Moldovan, który za pieniądze wydawał wyroki uniewinniające bogatych gangsterów. DNA w wojnie z możnymi i wpływowymi często, może za często, sięga po pomoc mediów. Przecieki materiałów ze śledztw są nagminne, co odbierane jest jako nachalna propaganda sukcesu i podkręcanie nastrojów społecznych. Jednym z nieprzewidzianych efektów jest brak chętnych do pracy w samorządach. Może dojść do tego, że zabraknie kandydatów na radnych, wójtów i burmistrzów przed przyszłorocznymi wyborami lokalnymi.

W państwie, które jeszcze niedawno biło europejskie rekordy politycznej korupcji, obywatele popierają działania prokuratorów, a szefowa DNA zdobyła wręcz status gwiazdy. Jeśli do tego dodać płynące z Brukseli pochwały i zapewnienia o poparciu dla walki z nadużyciami, to wszelkie próby ograniczenia działalności Dyrekcji Antykorupcyjnej skazane są na porażkę. Nawet jeśli ofiarą akcji „czyste ręce” padają najbardziej wpływowi politycy z samym premierem na czele. �

©� WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE

Okładka tygodnika WPROST: 27/2015
Więcej możesz przeczytać w 27/2015 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 27/2015 (1686)

  • Hucpa zamienia się w troskę 28 cze 2015, 20:00 Nie wiem, co się dziś szybciej zmienia – wizerunek partii czy znaczenie słów w tej kampanii. W ciągu kilku miesięcy partia umiaru przeistoczyła się w partię biesiad i rozpasania, a teraz z partii odpowiedzialności budżetowej PO... 3
  • Skaner 28 cze 2015, 20:00 ZAMACHY TERRORYSTYCZNE Wiadomość od dżihadystów To nie mógł być przypadek. Zamachy, które w piątek dzieliły setki kilometrów, ale tylko kilka minut, wskazują na przemyślaną strategię. Można je odczytać jako posłanie od... 6
  • Nagroda Kisiela 28 cze 2015, 20:00 Ryszard Florek w kategorii „Przedsiębiorca” i Paweł Lisicki w kategorii „Publicysta” zostali laureatami XXII edycji Nagród Kisiela tygodnika „Wprost” 8
  • Dwie drużyny 28 cze 2015, 20:00 Platforma Obywatelska oraz Prawo i Sprawiedliwość przed wyborami parlamentarnymi szykują gabinetowe zaplecza. Obie partie powołały zespoły programowe. PO ogłosiła swój tydzień temu, PiS oficjalnie przedstawi swoją „drużynę ekspertów” na konwencji w Katowicach 3... 10
  • Wysokość zarobków to problem numer jeden 28 cze 2015, 20:00 Powinniśmy przyjrzeć się rozwiązaniom z Węgier, gdzie niektóre zawody są subsydiowane przez rząd – mówi Beata Szydło, kandydatka PiS na premiera. 14
  • Znikające partie 28 cze 2015, 20:00 SLD i PSL, partie, których korzenie sięgają jeszcze czasów PRL, szorują brzuchem po politycznym dnie. Wykańcza je bezideowość i niechęć do zmian. 18
  • Brednie biegłej 28 cze 2015, 20:00 Biegła olsztyńskiego sądu przez lata pisała opinie, za które strony płaciły. Na ich podstawie kłócący się podczas rozwodu małżonkowie byli oskarżani o molestowanie seksualne dzieci czy przemoc w rodzinie. 20
  • Cyrk Zalewski prezentuje 28 cze 2015, 20:00 Bardzo gorący mamy okres. Politycznie. Komorowski przegrał wybory, których nie miał prawa przegrać. Czy PiS z Kukizem będą mieli większość konstytucyjną po październiku? Czy SLD wejdzie do Sejmu? Czy Radek dostanie jedynkę w... 22
  • Cenzura w imię równości 28 cze 2015, 20:00 Jak w całej Europie, gender wygrywa w Polsce wojnę ze słownikiem i zdrowym rozsądkiem. Wciąż jeszcze nas śmieszy, gdy na przykład ma postać oskarżeń o brak ciemnoskórych postaci w komputerowej grze o dawnych Słowianach. Ale na swoją obronę ma już ustawy i walka z nim może... 24
  • Zakaz sikania na stojąco 28 cze 2015, 20:00 Gejowskie światła uliczne, koedukacyjne toalety, Bóg z biustem. Inwencja entuzjastów poprawności politycznej wydaje się bezgraniczna. 27
  • Pułapka grzecznego języka 28 cze 2015, 20:00 Poprawność polityczna dotknęła tak wielu dziedzin życia, że naprawdę zaczęła zagrażać zasadzie wolności słowa – mówi prof. Dorothy Bucton James, politolog na College of Connecticut. 29
  • System poboru opłat dla lobbystów 28 cze 2015, 20:00 Urzędnicy blokują rozwój nowoczesnego systemu pobierania opłat za korzystanie z autostrad. Zamiast rozładować korki na zawsze, rząd płaci dziesiątki milionów złotych za czasowe podniesienie szlabanów. 30
  • Chowamy lepiej niż na Zachodzie 28 cze 2015, 20:00 Spocząć też można modnie. Branża pogrzebowa odświeża trendy w dziedzinie swoich usług i produktów. Ostatnim must have jest karawan na podwoziu jaguara, rolls-royce’a albo maserati. 34
  • Wirtualny bunt młodych 28 cze 2015, 20:00 Ostatnio w wielu audycjach i na konferencjach dyskutowano o buncie młodych. Czy mamy z nim do czynienia? Jaki jest jego charakter? Jakie będą jego skutki? Sam miałem okazję w kilku takich spotkaniach uczestniczyć i nie ukrywam, że... 36
  • Do bólu ekonomicznie o rodzinach 28 cze 2015, 20:00 Przechodzień idący ulicami Łowicza w jeden z czerwcowych weekendów musiał być zdumiony, mijając rodziny z trojgiem, sześciorgiem czy nawet ośmiorgiem dzieci. Rodziny szczęśliwe i dumne, choć walczące z trudnościami związanymi z... 36
  • Kto nie płaci podatków 28 cze 2015, 20:00 To nie oszustwa na VAT są największym problemem polskiego fiskusa, lecz masowo unikające płacenia CIT międzynarodowe korporacje. Straty z tego tytułu sięgają już 45 mld zł, czyli o połowę więcej, niż wynoszą przychody z tego podatku. Ministerstwo Finansów jest bezradne. 38
  • Równe szanse 28 cze 2015, 20:00 Międzynarodowe firmy nie dość, że unikają płacenia podatków, to otrzymują np. zwolnienia podatkowe w specjalnych strefach ekonomicznych czy dostają dotacje do miejsc pracy. A ja przecież nie zamknę fabryki i nie przeniosę jej do strefy – mówi Ryszard Florek, właściciel i... 41
  • www.pożyczalscy 28 cze 2015, 20:00 Kiedyś wypożyczało się tylko książki, dziś można wynająć ogródek, biurko, obiad, miejsce w bagażniku. Gospodarka współdzielenia z ekonomicznej ciekawostki stała się wyzwaniem dla tradycyjnego biznesu. 42
  • Loża pretendentów 28 cze 2015, 20:00 Piekarz, handlarz długami i producent uszczelek. Tydzień temu ogłosiliśmy Listę 100 najbogatszych Polaków. Teraz o tych, którzy w przyszłym roku mogą na nią trafić. 44
  • HOSSA BESSA 28 cze 2015, 20:00 Na podbój Arktyki PGNiG przejął od duńskiej firmy Dong jej biuro w norweskim Tromso i szykuje się na podbój Arktyki. – Jesteśmy już na Morzu Północnym i Norweskim. Teraz czas na Morze Barentsa – komentuje Sławomir Hinc z... 47
  • Wiatr od Wschodu 28 cze 2015, 20:00 Rosjanie już zrozumieli, że prowadzenie krwawej wojny się nie opłaca i nawet nie jest potrzebne. To samo można przecież osiągnąć, siejąc u sąsiadów zamęt. 48
  • Jatka w polityce zagranicznej 28 cze 2015, 20:00 Za każdym razem, gdy polskie spory polityczne wchodzą na pole spraw zagranicznych, wynikają z tego szkody. Dlatego trzeba za wszelką cenę uniknąć przekształcenia obecnej kampanii wyborczej w kolejną polityczną jatkę, tym razem na polu... 51
  • Jukos kontratakuje 28 cze 2015, 20:00 Przegrana Moskwy z akcjonariuszami rozgrabionego koncernu to dopiero początek. Nie można wykluczyć, że Rosja będzie musiała zapłacić za zestrzelonego nad Ukrainą boeinga, za okupację Krymu i za wojnę w Donbasie. 52
  • Sprzątanie Rumunii 28 cze 2015, 20:00 Prokuratorzy DNA stali się pupilami UE walczącej z korupcją w Europie Środkowej. Oskarżają nawet premiera Victora Pontę. Bezkompromisowość urzędu antykorupcyjnego sprawia, że zaczyna brakować kandydatów do samorządów. 54
  • Sztandar wyprowadzić 28 cze 2015, 20:00 Strach przed bojkotem konsumenckim powoduje, że popularna na południu USA flaga konfederacka może stać się niepoprawnym politycznie symbolem rasizmu. 55
  • Dlaczego Grecja nie zaszkodzi euro 28 cze 2015, 20:00 Jeżeli Grecja faktycznie ciągnie Europę na dno, to dlaczego euro nie tonie z nią? Z każdym zakrętem w negocjacjach z Atenami słyszymy, jak blisko jesteśmy od krawędzi, za którą jest tylko przepaść, ale euro – symbol tego projektu – trzyma się w przewidywalnych ramach. 56
  • Terminator: zmartwychwstanie Arnolda 28 cze 2015, 20:00 Przed laty powiedział „I’ll be back”. I wrócił. W piątej odsłonie tej opowieści znowu zagrał Arnold Schwarzenegger, który swoją wielką karierę w show-biznesie i polityce zaczął w pierwszej części. A to oznacza murowany sukces. 58
  • Grupa trzymająca skecze 28 cze 2015, 20:00 Dla tabloidu czy Pudelka to, że Andrzej Chyra sika pod krzakiem, to jest news. A jak kabareciarz by się wysikał, to by była albo prowokacja, albo żart – mówią Marcin i Michał Wójcikowie oraz Waldemar Wilkołek z kabaretu Ani Mru Mru. 61
  • Rap symfoniczny 28 cze 2015, 20:00 Dzięki płycie nagranej z Narodową Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia polscy hip-hopowcy podbijają świat. Chwalą ich gwiazdy światowego rapu, a nawet aktor Ashton Kutcher. 64
  • Dzień bobry państwu 28 cze 2015, 20:00 Już w najbliższy weekend w Biebrzańskim Parku Narodowym najbardziej spektakularny festiwal rockowy w Polsce. To niejedyna niespodzianka, jaką kryją w sobie największe bagna Europy. 66
  • Z wizytą u sułtana 28 cze 2015, 20:00 Turcja to jeden z najbardziej popularnych wśród turystów krajów świata. Aby znaleźć jej egzotyczne oblicze, trzeba zejść z głównych szlaków. 72
  • U nas jest bezpiecznie 28 cze 2015, 20:00 Jesteśmy zdecydowanie najbezpieczniejszym krajem regionu – mówi Abdullah Kasım Sonkaya, attaché ds. kultury i informacji Ambasady Turcji w Warszawie. 74
  • Pekin z dala od turystów 28 cze 2015, 20:00 W stolicy Chin działa muzeum dla wiernych wyborców PO i restauracja z potrawami, które jadł tylko towarzysz Mao. Oto miejsca, o których nie piszą w przewodnikach. 76
  • Niebezpieczne znamię 28 cze 2015, 20:00 Czerniak, złośliwy nowotwór skóry, jest całkowicie wyleczalny, o ile wykryje się go wcześnie. 80
  • Święty czy zbrodniarz wojenny? 28 cze 2015, 20:00 Papież Franciszek wstrzymał kanonizację arcybiskupa Zagrzebia, opierając się na zarzutach, sfabrykowanych po drugiej wojnie światowej przez jugosłowiańską bezpiekę. 82
  • Kalejdoskop kulturalny 28 cze 2015, 20:00 KSIĄŻKI Mariusz Cieślik Śmierć i dziewczyna Clara Sanchez to dziś autentyczna gwiazda literatury hiszpańskiej, a „Widok z nieba” to jej największy sukces. Powieść nagrodzono najważniejszym wyróżnieniem w dziedzinie... 86
  • Młodzi nie rozumieją pokolenia styropianu 28 cze 2015, 20:00 Amsterdam. W drodze na wakacje czekam na tamtejszym lotnisku na samolot. Trzyletni synek marudzi, idziemy zatem do sklepu. Maluch, oczywiście, na nasze nieszczęście, zażyczył sobie klocków Lego. No trudno. Tym razem było jednak warto, mam... 92
  • Poznański Kongres Energi@21 inspiruje świat energetyki 28 cze 2015, 20:00 Firma energetyczna będzie platformą handlu różnymi usługami - zarządzaniem, optymalizacją i kontrolą zużycia energii, regulacją popytu, ładowaniem elektrycznych samochodów. Takie wizje roztaczali uczestnicy kongresu Energi@21, który odbył się w Poznaniu podczas majowych... 94
  • Terminal LNG: rewolucja na rynku gazu 28 cze 2015, 20:00 Każdy szczegół na budowie terminalu LNG jest dokładnie sprawdzany. Nad każdym etapem inwestycji – od innowacyjnej technologii po prace budowlane – czuwa kilkudziesięciu inspektorów. Precyzyjnie kontrolowane są wszystkie elementy terminalu, niezależnie od tego, czy... 95
  • Innowacje pod napięciem 28 cze 2015, 20:00 Światowa konsumpcja energii w ciągu 15 lat wzrośnie aż o 44 proc. Nic dziwnego, że zarówno polscy, jak i zagraniczni operatorzy energetyczni prześcigają się w pomysłach, jak najskuteczniej zaspokoić ten energetyczny głód. 96
  • Prawo do obrony – mydlenie oczu podejrzanym 28 cze 2015, 20:00 MEC. ROBERT NOGACKI – jeden z najlepszych ekspertów w zakresie bezprawia urzędniczego – ocenia wydarzenia przez pryzmat interesów klientów swojej kancelarii. 99
  • Notariusze chcą zmian 28 cze 2015, 20:00 O nowych propozycjach dotyczących rejestracji spółek mówi Robert Giler, członek zarządu Fundacji na rzecz Bezpiecznego Obrotu Prawnego. 100
  • Upadłość i restrukturyzacja jako szansa inwestycyjna 28 cze 2015, 20:00 Uwagi praktyczne do nowego prawa restrukturyzacyjnego radcy prawnego Mateusza Medyńskiego, wspólnika w Kancelarii Zimmerman i Wspólnicy sp. k., specjalisty od prawa upadłościowego i naprawczego. 101
  • Chcemy kształcić elitarnie 28 cze 2015, 20:00 Na Uczelni Łazarskiego chcemy, aby nie było tak, że każdy może przyjść i uzyskać dyplom. Staramy się o pewną elitarność – mówi Jerzy Stępień, prorektor Uczelni Łazarskiego i były prezes Trybunału Konstytucyjnego. 102
  • Wodociągi – technologia w harmonii z naturą 28 cze 2015, 20:00 Czy istnieje dobry sposób na to, by mieć w kranie krystalicznie czystą wodę i nie martwić się o to, że odprowadzane ścieki niszczą środowisko naturalne? Tak! Wodociągi wrocławskie przekonują, że to jest możliwe. 106
  • Wrocław umiędzynarodowiony 28 cze 2015, 20:00 Stolica Dolnego Śląska to miasto znane nie tylko ze wspaniałej starówki, kompleksu Hali Stulecia czy prawie 200 mostów. Wrocław stał się dojrzałym centrum nowoczesnego biznesu, innowacji oraz prac badawczo-rozwojowych. 108
  • Żyj kolorowo 28 cze 2015, 20:00 Wyraziste pomarańcze, które ożywią wnętrze, a może neutralne, stonowane kolory ziemi lub spokojna szarość? W sklepie z farbami stajemy bezradni wobec konieczności wyboru właściwego koloru, odcienia czy rodzaju farby. Jak z bogatej oferty wybrać tę właściwą farbę, która sprawi,... 110
  • Noc z Tre Mare 28 cze 2015, 20:00 Ruszyła budowa apartamentowca Tre Mare w Gdańsku-Jelitkowie. 24 czerwca wmurowano kamień węgielny pod inwestycję. Uroczystość miała wyjątkową oprawę, bo sama inwestycja też jest wyjątkowa. 115
  • Królewski dystans 28 cze 2015, 20:00 Wisienką na torcie kariery biegacza amatora jest start w maratonie, czyli biegu na 42,195 km. Setki biegaczy amatorów zaczynają przygotowania do jesiennych startów. 118
  • Nocne bieganie we Wrocławiu 28 cze 2015, 20:00 Powiało wielkim biegowym światem. Na starcie 3. PKO Nocnego Wrocław Półmaratonu stanęło 7,5 tys. biegaczy. 118
  • Czas na zmianę 28 cze 2015, 20:00 Lato można spędzić na wiele sposobów: w mieście, w leśnej głuszy lub na zatłoczonej plaży. Niezależnie od upodobań i możliwości to dobry czas, żeby wreszcie zrobić coś dla własnego zdrowia, wyglądu i samopoczucia. Na początek - trzy kroki do zmiany. 120
  • Powiedz komuś! 28 cze 2015, 20:00 Schorzenia pęcherza są często traktowane jako wstydliwa, ale błaha dolegliwość. Tymczasem to poważne choroby, które pogarszają jakość życia pacjentów, prowadzą do izolacji, a nawet depresji i prób samobójczych. Nietrzymanie moczu to problem 10-15 proc. Polaków. 122

ZKDP - Nakład kontrolowany