Jak inwestować w długie życie

Jak inwestować w długie życie

Ten, kto chce zachować wigor do późnych lat, musi inwestować w siebie. Tak jak w banku. Od tego, co i ile zrobimy dla siebie, zależy nasza przyszła kondycja fizyczna i psychiczna. Odsetki będą pokaźne lub żadne.

Kto z nas w wieku 25 lat nie myśli, że woda w morzu jest po kolana? Czyja życiowa dewiza wówczas nie brzmi: „Hulaj dusza, piekła nie ma”? Refleksja przychodzi dopiero wówczas, gdy zdrowie zaczyna szwankować. A może warto pomyśleć o tym wcześniej i zadbać o to, żeby jesień życia też była przyjemna? Dbając o zdrowie zawczasu, pracujemy na to, by nadwyżkę czasu na emeryturze spędzić, robiąc to, co chcemy, a nie tułając się od lekarza do lekarza.

Jak ponad dwieście lat temu zauważył Arthur Schopenhauer: „Zdrowie nie jest wszystkim, ale bez zdrowia wszystko jest niczym”. Słowa filozofa przemawiają najsilniej, kiedy właśnie z powodu choroby nasza życiowa aktywność ulega ograniczeniu. Uświadamiamy sobie wówczas prawdę dotyczącą kruchości naszego ciała i życia. Być może zrodzą się w nas wtedy strach, niepewność i zmieni się też nagle perspektywa postrzegania spraw i planów życiowych. I zdamy sobie sprawę, że w wymiarze osobistym zdrowie jest zasobem, dzięki któremu możemy realizować swoje pasje i marzenia.

ŻYCIE DŁUŻSZE I ZDROWSZE

Kto odpowiada za nasze zdrowie? My sami mamy na nie największy wpływ poprzez codzienne wybory. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) to właśnie zdrowy styl życia jest największym kapitałem, który może w sposób zasadniczy wpłynąć na długość życia i, co równie ważne, liczbę lat przeżytych w zdrowiu. Związek naszych codziennych zachowań ze zdrowiem udowodniły setki badań naukowych. Dzięki odpowiedniemu stylowi życia maleje ryzyko chorób: układu krążenia – o 80 proc., nowotworów – o 40 proc., a cukrzycy typu 2 aż o 90 proc.!

– Właściwy styl życia jest niczym pigułka zdrowia i długowieczności, która stosowana systematycznie może dodać nam „lat do życia i życia do lat”. Zebranie i uporządkowanie zachowań służących zdrowiu składa się na określony behawioralny profil zdrowego stylu życia, którym powinniśmy się kierować my i nasze dzieci – zauważa dr Marek Jankowski z Ośrodka Promocji Zdrowia i Sprawności Dziecka w Gdańsku.

KOCHAM SWOJE SERCE I WNUKI

Podstawa zdrowego stylu życia to właściwy sposób odżywiania i aktywność fizyczna. A jeśli mówimy o dzieciach, to w tym momencie apelujemy do dziadków: zamiast podsuwać kolejny placuszek z jabłuszkiem, zabierzcie wnuka na spacer, rower, rolki, na plac zabaw. – Dzieci są naturalnie ruchliwe i nie ma powodu, żeby tyły. Nie zwalniajmy ich z WF, bo nawet większość drobnych wad serca nie przeszkadza w uprawianiu sportu. Dziecko zwolnione z zajęć ruchowych czuje się chore, gorsze od innych. No i tyje – zwraca uwagę prof. Artur Mamcarz, kierownik III Kliniki Chorób Wewnętrznych i Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Aktywność fizyczna jest radosnym elementem życia. Kiedy zaczynamy uprawiać sport, przyzwyczajamy się do tego zajęcia, bo to jest przyjemne, wydzielają się endorfiny, czyli hormony szczęścia. Jak zacznie się ćwiczyć regularnie, to czeka się na kolejny trening jak na randkę. Spróbujcie sami. Ruch to nie tylko profilaktyka chorób serca, ale też element terapii w nadciśnieniu, cukrzycy, zaburzeniach lipidowych. Dawka wysiłku powinna być dostosowana do potrzeb, możliwości i stosunku danego człowieka do danej aktywności.

Ruch ma sprawiać przyjemność. Ćwiczmy tak, jak lubimy. Basen, tenis, siatkówka, zabawa z dziećmi, bieganie, co kto woli. Spacery nad morzem, chodzenie po górach. Nie obawiajmy się, że nadmierny ruch zaszkodzi sercu, bo mówimy o ruchu rekreacyjnym, a ten zawsze jest zdrowy. Sport wyczynowy to oddzielny temat. W przypadku dzieci i młodzieży wystarczy, że będą aktywne w sposób naturalny dla swojego wieku – bieganie, skakanie na skakance, gra w gumę, podchody, zabawa w chowanego, piłka nożna, siatkówka, koszykówka, jazda na deskorolce. Konstrukcja treningu dorosłego powinna być odpowiednia do wieku, płci, masy ciała oraz uwzględniać ewentualne choroby. Właściwymi doradcami dla osób chętnych do rekreacyjnego uprawiania sportu są fizjoterapeuci i trenerzy personalni. – Modny obecnie nordic walking nikomu nie zaszkodzi, a jest bezpieczny w każdym wieku i dla każdego. Można przy nim spalić 600-800 kcal w godzinę. Bardzo dobry, energetyzujący sport. Jak się prawidłowo chodzi z tymi kijkami, to uruchamia się całą obręcz barkową, dłonie, stawy, w związku z tym wydatek energetyczny jest wysoki – dodaje prof. Mamcarz.

Zdrowie to podstawa, żeby w pełni korzystać z zasobów ciała i umysłu. I jest ono wartością, którą można umacniać. Trzeba tylko chcieć. Od tego, jak żyjemy dzisiaj, zależy to, jak będziemy funkcjonować za kilka, kilkanaście, kilkadziesiąt lat. „Gen aktywności fizycznej” ma każdy z nas i towarzyszy on homo sapiens od początku istnienia naszego gatunku. To dlatego brak ruchu powoduje tak wiele chorób. Aktywność fizyczna w każdym okresie życia przynosi korzyści, które najbardziej docenimy w wieku emerytalnym, kiedy życiowym priorytetem staje się samodzielność. I pamiętajmy, co jeszcze powiedział Schopenhauer: „Zdrowy żebrak jest szczęśliwszy niż chory król”. �

©� WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE

CZEGO MASZ PRAWO OCZEKIWAĆ OD LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU (POZ)

Dr Dariusz Rembisz, internista, dietetyk i specjalista od medycyny rodzinnej, dyrektor ds. medycznych Szpitala Świętej Elżbiety – Mokotowskiego Centrum Medycznego w Warszawie:

Lekarz POZ może zlecić pacjentowi badania: krwi, moczu, kału, układu krzepnięcia, mikrobiologiczne i endoskopowe; badanie elektrokardiograficzne (EKG) w spoczynku, USG, spirometrię. Od 1 stycznia 2015 r. znacznemu poszerzeniu uległ zakres badań krwi, m.in. o testy umożliwiające zdiagnozowanie chorób dotyczących obrazu krwi oraz gospodarki żelaza, cukrzycy, chorób wątroby i trzustki, tarczycy i prostaty. Lekarz POZ ma też prawo do wydawania skierowań na badania endoskopowe – gastroskopię oraz kolonoskopię, co oznacza, że pacjent nie musi już iść po takie skierowanie do specjalisty. W świetle obowiązujących przepisów po wizycie u lekarza POZ pacjent powinien mieć przekonanie, że lekarz starannie wysłuchał jego skarg klinicznych, dokładnie i bez zbędnego pośpiechu go zbadał, postawił wstępne rozpoznanie, zlecił konieczną, kompleksową diagnostykę, wydał skierowania do poradni specjalistycznej, wyznaczył wizytę kontrolną niezbędną do podsumowania zleconych badań i konsultacji specjalistycznych oraz postawił prawidłowe rozpoznanie ostateczne i wdrożył właściwe leczenie.

Lista badań diagnostycznych, na które od 1 stycznia 2015 r. może kierować lekarz POZ, jest dostępna na:

www.mz.gov.pl/leczenie/poz

BADANIA WAŻNE DLA KOBIET

TSH – hormon tyreotropowy. Reguluje czynność tarczycy. Zarówno podwyższenie, jak i obniżenie jego stężenia wskazuje na zaburzenie czynności gruczołu – odpowiednio nadczynność lub niedoczynność.

FERRYTYNA – jest jednym z bardziej miarodajnych parametrów wykrywających niedobory żelaza (Fe) w organizmie. Zmiany stężenia ferrytyny wyprzedzają wystąpienie niedokrwistości. Niedostateczny poziom może być spowodowany: nieprawidłową dieta, zaburzeniem jego wchłaniania, wzmożonym zapotrzebowaniem (np. ciąża), nadmierną jego utratą (przewlekłe krwawienia, np. z żylaków odbytu, obfite miesiączki). Wczesne wykrycie takiego stanu umożliwia uzupełnienie niedoborów poprzez wzbogacenie diety lub suplementację. Przyczyna niedoborów powinna być określona przez lekarza.

HBA1C – hemoglobina glikowana. Odzwierciedla „średnią glikemię” w okresie od dwóch do trzech miesięcy. Test jest wykorzystywany do monitorowania leczenia cukrzycy oraz jako badanie profilaktyczne we wstępnej ocenie stanu zaburzeń tolerancji glukozy. Podwyższone wartości skłaniają lekarza do zalecenia pełnej diagnostyki w zakresie oceny gospodarki węglowodanowej.

ALT I BILIRUBINA – panel oceniający uszkodzenie wątroby. Wzrost aktywności enzymów wątrobowych (w tym ALT) oraz stężenia bilirubiny stanowi wskazanie do pogłębionej diagnostyki narządu. Podwyższenie aktywności ALT może wynikać z błędów dietetycznych, uszkodzenia poalkoholowego lub polekowego wątroby, a także wskazywać na zapalenia toksyczne, wirusowe czy inne. Ocena stężenia bilirubiny rozszerza diagnostykę i ją ukierunkowuje (różnicowanie żółtaczek).

CHOLESTEROL – Badanie stężenia całkowitego cholesterolu jest jednym z podstawowych w ocenie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych oraz kluczowym parametrem w ocenie miażdżycy i jej powikłań. Uzyskanie wartości pożądanych stężenia cholesterolu zmniejsza ryzyko zawału serca i choroby niedokrwiennej.

Wykrycie wczesnych zaburzeń umożliwia – poprzez modyfikację diety i zwiększenie aktywności fizycznej – opóźnienie rozpoczęcia terapii farmakologicznej.

TRÓJGLICERYDY – parametr najczęściej oceniany wraz z innymi opisującymi gospodarkę lipidową (jak np. cholesterol). Odpowiednie stężenie trójglicerydów zmniejsza ryzyko miażdżycy i jej powikłań. Badanie powinno być wykonywane rano, na czczo.

KREATYNINA – jej stężenie jest najczęściej wykorzystywanym parametrem w ocenie funkcjonowania nerek.

WAPŃ – ocena stężenia wapnia we krwi jest wykorzystywana m.in. w diagnostyce układu kostnego, sercowo-naczyniowego, moczowego. Wczesne wykrycie i zdiagnozowanie zaburzeń zapobiega powikłaniom.

MAGNEZ – makroelement obecny we wszystkich tkankach organizmu. Istotny przy wytwarzaniu energii, prawidłowej kurczliwości mięśni, funkcjonowaniu układu nerwowego, kostnego czy krwinek. Jego niedobory to wynik błędów dietetycznych, stresu, picia dużych ilości kawy i alkoholu. Uzupełnienie poziomu magnezu bardzo poprawia komfort życia.

APOLIPOPROTEINY A I B – są białkami odpowiedzialnymi za transport i metabolizm lipidów. Niedobory Apo-A oraz podwyższone stężenie Apo-B stanowią istotny element w diagnostyce i ocenie ryzyka powikłań miażdżycy.

BILIRUBINA – powstaje w wyniku przemian hemoglobiny. Podwyższone stężenia bilirubiny są obserwowane w przebiegu nadmiernego rozpadu krwinek czerwonych (niedokrwistości hemolitycznej), zapaleniu wątroby – polekowym, poalkoholowym, toksycznym i wirusowym (zapalenia wątroby – najczęściej typu A, B, C), mechanicznym utrudnieniu odpływu żółci z dróg żółciowych, wrodzonych zaburzeniach budowy wątroby.

BADANIE OGÓLNE MOCZU – najlepiej wykonać je co roku. Badanie jest istotne w przypadku obu płci, lecz szczególnego znaczenia nabiera u kobiet, głównie w starszym wieku – u nich zakażenia układu moczowego mogą i często przebiegają skąpoobjawowo lub objawy są niecharakterystyczne. Przedłużające się zakażenie prowadzi do poważnych powikłań. Podobnie u dzieci – zlekceważone lub niezauważone zakażenie może być przyczyną problemów w wieku dorosłym, a nawet prowadzić do niepowodzeń ciąży. Poza zakażeniem w badaniu ocenia się wiele zaburzeń ogólnoustrojowych, takich jak cukrzyca czy choroby wątroby.

BADANIA DLA MĘŻCZYZN

TSH

HBA1C – hemoglobina glikowana

ALT I BILIRUBINA

CHOLESTEROL

TRÓJGLICERYDY

KREATYNINA
APOLIPOPROTEINY A I B
BILIRUBINA
BADANIE OGÓLNE MOCZU

CRP. BIAŁKO C – REAKTYWNE Wzrost stężenia obserwuje się w zakażeniach bakteryjnych, oparzeniach, urazach, chorobie nowotworowej, zawale serca.

KWAS MOCZOWY Pomiary jego stężenia są wykorzystywane w diagnozowaniu i leczeniu niewydolności nerek oraz skazy moczanowej. Zaburzenia pojawiają się m.in. diecie bogatej w mięso i otyłości.


NIEPOKOJĄCE OBJAWY

Wzdęcia po jedzeniu, okresowe pobolewania po prawej stronie nadbrzusza, odbijanie, nadmierna pobudliwość nerwowa, uczucie zmęczenia, niewielkie ograniczenie tolerancji wysiłku fizycznego, trudności w koncentracji uwagi, drżenia mięśni (tiki), niezamierzona utrata masy ciała lub jej wzrost, nadmierne łaknienie bądź pragnienie, oddawanie zwiększonej ilości moczu. Takie objawy powinny nas skłonić do wizyty u lekarza pierwszego kontaktu, który zdecyduje, na jakie badania nas skierować. Od właściwego doboru badań diagnostycznych zależy weryfikacja rozpoznania wstępnego, ustalenie rozpoznania ostatecznego, a w konsekwencji prawidłowe leczenie oraz sukces terapeutyczny.

NAJWAŻNIEJSZE DLA MĘŻCZYZN

A – JAK ABC

Czego Jaś się nie nauczy, tego Jan nie będzie umiał. To porzekadło trafnie oddaje to, co rodzice mogą zrobić dla syna – pozwolić mu, a wręcz pomóc zaprzyjaźnić się z własną cielesnością, co tylko wyjdzie mu na zdrowie. Kto, jak nie rodzice, ma nauczyć syna ABC dbania o codzienną higienę intymną?

E – JAK EREKCJA I EJAKULACJA

Z zaburzeniami erekcji pacjenci zgłaszają się coraz częściej, ale kłopoty z wytryskiem nadal są tematem tabu. A jest to także sprawa dla urologa, bo przyczyny zaburzeń wytrysku mogą być związane z prostatą lub napletkiem. Ponadto zaburzenia erekcji mogą być sygnalizatorem chorób układu krążenia.

G – JAK GRUCZOŁ KROKOWY

Inaczej prostata albo stercz. Rośnie po cichu i jego przerost dotyczy każdego mężczyzny. W celu określenia stanu prostaty urolog zleca odpowiednie badania i na podstawie wyników decyduje, do jakiej grupy ryzyka zaliczyć pacjenta.

J – JAK JĄDRA

Podczas brania kąpieli chłopak może wyczuć np. skręt jądra. Ta patologia sprawia ból, więc młodzi ludzie szybko biegną z tym do lekarza. Grozi ona nieodwracalnym niedokrwieniem jąder. Pod prysznicem mężczyzna najszybciej sam wykryje też nowotwór jądra. Guz łatwo daje się wyczuć pod palcami. Dlatego jądra trzeba dotknąć, pomacać i jeżeli coś zaniepokoi, jak np. zmiana, której wcześniej nie było, natychmiast należy zgłosić to lekarzowi.

K – JAK KRWIOMOCZ

Krwiomocz, czyli obecność skrzepów krwi w moczu, to sygnał, którego nie wolno lekceważyć, nawet jeśli przejdzie. Zaniepokoić powinien tzw. bezbólowy krwiomocz, czyli nic nie boli, w moczu pojawia się krew albo skrzepy. Trzeba zgłosić się do urologa, wykonać USG i niekiedy zajrzeć do pęcherza (cystoskopia). Wcześnie wykryty rak pęcherza jest uleczalny.

L – JAK LEKARZ UROLOG

Urolog mężczyzny przyjacielem jest. To dla panów lekarz pierwszego kontaktu. Żeby go odwiedzić, potrzebne jest skierowanie. Nie należy się wahać, by o nie prosić, gdy coś niepokoi, jak np. guzy w jądrach, problemy z oddawaniem moczu, pieczenie albo palenie przy oddawaniu moczu, problemy z erekcją albo wytryskiem. Każdy mężczyzna niemający niepokojących objawów powinien po raz pierwszy kontrolnie odwiedzić urologa po 40. roku życia.

Ł – JAK ŁAGODNY PRZEROST PROSTATY

Dotyczy co drugiego mężczyzny po 55. roku życia, a rozpoczyna się już po 30. roku życia. Powoduje problemy z oddawaniem moczu, których nie wolno lekceważyć. Trzeba je zgłosić urologowi. Leczenie jest nieskomplikowane, przyjmowanie odpowiednich preparatów poprawia jakość życia – objawy zmniejszają się lub cofają. Ważne: leki pomagają w początkowym okresie choroby przy małym i średnim nasileniu objawów, potem trzeba operować. Na szczęście są to zabiegi małoinwazyjne, przezcewkowe, po których szybko wraca się do zdrowia.

M – JAK MIT

To nieprawda, jakoby mężczyźnie nie służyły na męskość: jazda na rowerze – bo uciska jądra, komórka w kieszeni – bo emituje promieniowanie, i sauna – bo przegrzewa „klejnoty”.

N – JAK NERKA

Mogą w niej być kamienie, może być nowotwór. Kamicę skutecznie leczy się nieinwazyjnie (ESWL) lub minimalnie inwazyjnie. Rak nerki, podobnie jak rak pęcherza, też jest uleczalny, o ile jest wcześnie wykryty. Rzadko usuwa się całą nerkę, najczęściej sam guz. Mamy też nowoczesne leki, jeśli rak jest zaawansowany, ale niestety nie wszystkie są refundowane.

O – JAK OBRZEZANIE

Napletek należy odsuwać przy codziennej higienie. Ten nawyk zaprocentuje w przyszłości, bo ochroni przed rakiem prącia. Higiena, oglądanie swoich „klejnotów” daje szansę na zobaczenie, że dzieje się coś złego. W krajach o ciepłym klimacie stosuje się obrzezanie, czyli usunięcie napletka. To zabieg rutynowy, z punktu widzenia higienicznego bardzo korzystny dla mężczyzny.

P – JAK PSA

PSA jest wytwarzany w gruczole krokowym i jest dla niego specyficzny, ale nie jest specyficzny dla nowotworu. To oznacza, że można mieć nowotwór prostaty przy niskim PSA i nie mieć go przy wysokim. Dlatego tak ważna jest interpretacja wyniku przez urologa. Nie ma czegoś takiego jak norma PSA! Nie można wartości PSA interpretować w oderwaniu od cech indywidualnych pacjenta – jego wieku, wielkości gruczołu krokowego i objawów klinicznych. Oznaczenie stężenia PSA w surowicy krwi jest pomocne w wykrywaniu, diagnostyce, leczeniu i monitorowaniu raka gruczołu krokowego. Wedle standardów europejskich zaleca się oznaczenie PSA u mężczyzn po 40. roku życia, a tym z dodatnim wywiadem rodzinnym (rak gruczołu krokowego u ojca lub brata) już od 40. roku życia. Strategia wczesnego wykrywania raka stercza powinna obejmować nie tylko oznaczenie poziomu PSA, ale także przeprowadzenie wywiadu lekarskiego i badania per rectum.

R – JAK RAK PROSTATY

Są różne rodzaje nowotworów tego narządu. Typu żółw, który rozwija się powoli, nie jest agresywny i z którym można żyć do śmierci, umierając niekoniecznie z jego powodu. Ale są też nowotwory typu tygrys i te są zabójcami. Oba typy mogą się rozwijać w każdym wieku, na ogół po czterdziestce. Dlatego kontakt z urologiem jest niezbędny. Kluczem do najlepszego leczenia, które nie tylko przedłuży pacjentowi życie, ale też poprawi jego jakość, jest prawidłowe rozpoznanie raka stercza, określenie stopnia jego zaawansowania, współpraca lekarzy różnej specjalności. Można leczyć, usuwając całą prostatę, można ją naświetlać, prowadzone są też próby niszczenia samego nowotworu.

U – JAK USG

Każdy powinien raz do roku zrobić USG jamy brzusznej, bo to badanie pozwala wykryć wczesne guzy nie tylko pęcherza moczowego, ale także nerki. Obecnie w większości przypadków usuwa się sam guz nerki, a nie, jak przed laty, całą nerkę, bo zmiana jest szybko wychwytywana w USG.

W – JAK WSTYD

Wstyd jest zły i niepotrzebny. To właśnie on opóźnia wizytę u lekarza. Nalegam, by o wstydzie zapomnieć i zgłaszać lekarzowi wszystko, co budzi wasz niepokój, a co dotyczy waszego ciała.

Z – JAK ZESPÓŁ PĘCHERZA NADREAKTYWNEGO

Na pęcherz nadreaktywny chorują też panowie: schorzenie to objawia się naglącymi parciami i popuszczaniem moczu. To można i trzeba leczyć. Są leki i zabiegi (np. z wykorzystaniem toksyny botulinowej), które pozwalają przejąć kontrolę nad pęcherzem. Niestety o refundację leków i procedur na pęcherz nadreaktywny jest nadal trudno.

RADZI PROF. PIOTR RADZISZEWSKI, KIEROWNIK KLINIKI UROLOGII WARSZAWSKIEGO UNIWERSYTETU MEDYCZNEGO

JESTEM ODPOWIEDZIALNY ZA SWOJE ZDROWIE

Odżywiam się prawidłowo: Dbam o proporcje składników odżywczych, ograniczam w diecie sól, cukier i tłuszcz. Jem pięć posiłków dziennie. Zaczynam dzień od śniadania – to posiłek, który napędza nasz organizm do efektywnej pracy. Codziennie piję wodę.

Jestem aktywny fizycznie: Przez pięć-siedem dni w tygodniu ruszam się 30 minut. Umiarkowany wysiłek doskonale wpływa na fundament naszego zdrowia, a więc na serce, oraz zapobiega powstawaniu chorób cywilizacyjnych – cukrzycy, miażdżycy, zaburzeń lipidowych, nerwicy czy depresji.

Dbam o higienę osobistą: Przed zarazkami chroni zwykłe mycie rąk!

Chronię organizm przed nadmiernym działaniem promieni słonecznych:

Nie opalam się między godziną 10.00 a 15.00. Stosuję kremy z filtrami przeciw UV. Bezwzględnie chronię przed nadmiarem słońca dzieci!

Prowadzę odpowiedzialne życie seksualne. Jestem wolny od uzależnień: Nie palę papierosów i unikam dymu tytoniowego. Nie sięgam po narkotyki, stronię od hazardu i innych uzależnień, zachowuję rozwagę w piciu alkoholu.

Wykonuję badania profilaktyczne i szczepienia oraz stosuję się do zaleceń lekarza. Dbam o dobre relacje rodzinne i społeczne: Mam czas dla najbliższych, zauważam pozytywne rzeczy, nawet drobne, które dzieją się wokół.

Panuję nad stresem i kontroluję emocje.

Dbam o wypoczynek i higienę snu. Kolację jem trzy godziny przed snem. Wietrzę pokój. Kładę się spać i wstaję o regularnych porach. Śpię sześć-dziewięć godzin.

CZŁOWIEK W RUCHU, CZYLI ŻYJ DŁUGO I BEZ BÓLU

„Ruch jest w stanie zastąpić niemal każdy lek, ale żaden z leków nie zastąpi ruchu” – powiedział Wojciech Oczko, lekarz Stefana Batorego, w 1576 r. Od ponad sześciuset lat nic się w tym zakresie nie zmieniło. Co robić, radzi Michał Kryś, trener personalny, klub Pure Promenada w Warszawie oraz CRS Bielany.

Na siłowni polecam trening obwodowy, który pozwala podczas jednego treningu przećwiczyć prawie każdą grupę mięśniową. Pomaga spalić tkankę tłuszczową, zwiększyć wydolność, siłę mięśniową, poprawia samopoczucie oraz ogólnie wpływa na naszą sprawność. Zalecam również dwa-trzy razy w tygodniu trening cardio (po 30-60 minut w zależności od kondycji). Ćwiczenia cardio zmuszają serce do intensywniejszego pompowania krwi, która transportuje tlen do tkanek i narządów. Do treningu cardio poza siłownią zaliczamy też pływanie, które uruchamia prawie wszystkie grupy mięśniowe i odciąża nasze stawy, jazdę na rowerze, marsze czy bieganie, które są chyba najprostszą formą aktywności fizycznej. Nie zniechęcajmy się do aktywności fizycznej, nawet gdy na początku nie widzimy efektów – one przyjdą, cierpliwości. Ważne są też ćwiczenia rozciągające, dwa-trzy razy w tygodniu, które relaksują mięśnie po treningu, a także wtedy, gdy są one napięte i obolałe z powodu stresu.

Stretching, o którym mowa, zwiększa też elastyczność mięśni, czyli ma wpływ na płynność ruchów, a tym samym ekonomiczne wydatkowanie energii, co jest szczególnie istotne w wieku starszym. Ból w odcinku lędźwiowym to też choroba cywilizacyjna – i najczęstszy problem, z którym się spotykam w pracy. Bóle pleców to najczęściej efekt siedzącego trybu życia. Żeby się ich pozbyć, wykonujemy ćwiczenia rozciągające oraz wzmacniające określone grupy mięśniowe. Chcesz zapobiec bólowi pleców? Wstań z krzesła i zacznij ćwiczyć. Aktywnym fizycznie można być do późnych lat i robić rzeczy, wydawałoby się, niemożliwe. Przykładem jest Fauja Singh, Hindus, który w latach 90. przeniósł się do Wielkiej Brytanii, by zamieszkać z synem i w wieku 100 lat przebiegł maraton! Sekretem długiego i zdrowego życia jest bycie wolnym od stresu. „Bądźcie wdzięczni za wszystko, co macie, trzymajcie się z dala od ludzi, którzy mają negatywne usposobienie, uśmiechajcie się i biegajcie” – radzi stuletni biegacz.


KIEDY ZATOKI ŻYĆ NIE DAJĄ

To jedna z najbardziej uciążliwych chorób cywilizacyjnych – zapalenie zatok przynosowych (ZZP), a dokładnie: „zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych”. W tej nazwie kryje się klucz do zrozumienia tej dolegliwości i tym samym – skutecznego leczenia. Są szczególnie męczące w starszym wieku.

Zapalenie zatok przynosowych (rhinosinusitis) i wszelkie zakażenia górnych dróg oddechowych to jedna z najczęstszych chorób, które dotykają człowieka. Dorosły boryka się nawet z kilkoma infekcjami rocznie, u dzieci ta liczba sięga dziesięciu. Dlaczego tak ważne jest, aby zwrócić uwagę na pełną definicję choroby, a więc zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych? Bo mówi nam ona, że ta sama błona śluzowa znajduje się w jamie nosowej oraz w zatokach, dlatego zatkany nos oznacza infekcję nie tylko błony śluzowej w jamie nosowej, ale również w zatokach przynosowych. Kolejny ważny fakt to dane epidemiologiczne, które pokazują, że jedynie nikła część (0,5-2 proc.) ostrych zapaleń zatok przynosowych przechodzi w zakażenie bakteryjne. Prawie wszystkie infekcje są zakażeniami wirusowymi, które nie wymagają leczenia antybiotykiem. To burzy stereotyp, który wciąż jest powielany, niestety również przez lekarzy: jeśli zapalenie zatok, to antybiotyk. A ten przy infekcji wirusowej będzie po prostu nieskuteczny. Zapalenie zatok przynosowych w pierwszych dniach infekcji to po prostu przeziębienie, które można skutecznie leczyć środkami dostępnymi bez recepty. Ciekawostką jest fakt, że w przypadku ostrego wirusowego ZZP dorośli pacjenci skarżą się na utratę węchu i smaku, a u dzieci jednym z trzech najczęstszych objawów jest kaszel spowodowany przez spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła. Jeśli pacjent uda się do apteki na początku infekcji, prawdopodobnie upora się z nią bez konieczności wizyty u lekarza. Leczenie nie jest skomplikowane: polecane są leki przeciwbólowe i przeciwobrzękowe, płukanie jam nosa roztworami soli oraz fitoterapia, a więc terapia z wykorzystaniem leków pochodzenia naturalnego. Ważne jest jednak świadome samoleczenie – chodzi o to, by chory zwrócił uwagę, czy farmaceuta rekomenduje lek pochodzenia roślinnego ze wskazaniem obejmującym leczenie zapalenia zatok, czy poleca suplement diety służący tylko uzupełnieniu niedoborów w diecie, a nie leczeniu. Jeśli choroba trwa dłużej niż dziesięć dni, to mówimy już o ostrym powirusowym ZZP i tu wizyta u lekarza będzie już konieczna, bo oprócz kontynuacji leczenia z pierwszego etapu prawdopodobnie zostanie nam przepisany lek sterydowy. Co ważne – nawet jeśli dotknie nas ostre bakteryjne ZPP, nie oznacza to, że antybiotyk jest jedynym wyjściem, a lekarzom zaleca się jedynie rozważenie terapii antybiotykowej. Zapalenie zatok przynosowych nie jest takie straszne, jak mogłoby się wydawać. Początek infekcji to zwykłe przeziębienie, więc zanim zażądamy od lekarza przepisania antybiotyku, warto walczyć z chorobą skutecznymi lekami zalecanymi w oficjalnych rekomendacjach. Nie należy nadużywać antybiotyków w sytuacjach, gdy nie są one potrzebne. (KŚ)

Okładka tygodnika WPROST: 34/2015
Więcej możesz przeczytać w 34/2015 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 2
  • paweł   IP
    słabe
    • boleslaw52   IP
      nasze życie jest bezcenne dlatego inwestujmy w przyszłość mądrze! ja zrozumiałem to gdy dotykałem dna ..ostatnie oszczędności wydałem na doradce finansowego i bez niego nie wiem jak moje życie by dziś wyglądało..Panie Pyffel..Pan wie:)

      Spis treści tygodnika Wprost nr 34/2015 (1693)

      • Przestańcie nas słuchać, zacznijcie mówić z sensem 16 sie 2015, 20:00 Debaty o debatowaniu, rozmowy o rozmawianiu. Prezydent z premier przy kawie czy przy Radzie Gabinetowej? Na święcie kaszy czy owsianki – retoryczna kakofonia wypierająca merytorykę z naszej polityki. Fetyszyzujemy rozmawianie, zamiast... 3
      • SKANER 16 sie 2015, 20:00 SPÓŁKI Rząd w węglowej panice Mariusz Swora, były szef Urzędu Regulacji Energetyki, powołany na to stanowisko w 2007 r. przez Jarosława Kaczyńskiego, otrzymał od ministra skarbu państwa Andrzeja Czerwińskiego propozycję objęcia... 6
      • Zdarzyło się jutro 16 sie 2015, 20:00 Cyców Dody i Pęk Rejtanem, czyli co się w najbliższych dniach zdarzyć może. Albo i nie. 8
      • Nie jesteśmy niemieckim zasobem 16 sie 2015, 20:00 Rozwiązanie równania polsko-niemieckiego to jedno z najważniejszych zadań dyplomacji – mówi Krzysztof Szczerski, minister w Kancelarii Prezydenta. 12
      • Caracal napędzany obietnicami 16 sie 2015, 20:00 Im więcej wyjaśnień składa Ministerstwo Obrony Narodowej w sprawie przetargu na śmigłowce dla wojska, tym więcej pojawia się wątpliwości. Nie da się ich rozstrzygnąć bez zwołania tajnego posiedzenia komisji Sejmu do spraw zbrojeń z udziałem wszystkich trzech firm startujących... 15
      • Przetarg do powtórki 16 sie 2015, 20:00 Rozmowa z generałem broni Waldemarem Skrzypczakiem, byłym dowódcą wojsk lądowych i byłym wiceministrem obrony narodowej. 17
      • PO bez twarzy 16 sie 2015, 20:00 Formacja, dla której wizerunek był często ważniejszy niż program, zatraciła zupełnie swój charakter. Nie wiadomo dziś, do kogo kieruje swój przekaz, skoro jedną z najsilniej kojarzonych z nią twarzy staje się Roman Giertych. 18
      • Festiwal Zalewajki 16 sie 2015, 20:00 Upał męczy zwykłych ludzi, ale władza tropików się nie boi. Pan prezydent zaraz po zaprzysiężeniu gardząc klimatyzacją w pałacu i żmudnym pisaniem obiecanych ustaw, ruszył w Polskę. Pojawił się między innymi na Święcie Kaszy, pokazując tym samym, że przedkłada prosty lud nad... 20
      • Takiego piwa nie pił nawet król 16 sie 2015, 20:00 Najlepsze piwo to leżajski full. Gul, gul gul” – nuciła cała Polska u progu transformacji. Ludzie na Podkarpaciu tryskali dumą z produktu, który podbijał kraj. Zaczynała się polska transformacja, byliśmy pewni, że jutro na... 20
      • Politycy nie muszą wysysać pieniędzy z budżetu 16 sie 2015, 20:00 Twórcy kampanii Pawła Kukiza udowodnili, że dzięki internetowi można w Polsce sfinansować skuteczną i dużą kampanię polityczną. Jeśli sukces powtórzą przed referendum na rzecz JOW, tradycyjne partie powinny zacząć się bać. 21
      • Feministki pod ramię z Kościołem 16 sie 2015, 20:00 Stare ludowe przysłowie mówi, że gdzie diabeł nie może, tam babę pośle. A ja myślę, patrząc na dzisiejszą polską rzeczywistość polityczną, że gdzie diabeł już wystarczająco mocno namiesza, tam… Boża opatrzność posyła... 24
      • Kto odbudował warszawską Starówkę? 16 sie 2015, 20:00 Interesującej odpowiedzi na to pytanie udziela tablica wmurowana na rogu Zapiecka i Rynku Starego Miasta. Czytamy: „Rynek Starego Miasta, pomnik kultury narodowej i walk rewolucyjnych ludu Warszawy, zwalony w gruzy przez faszystowskich... 24
      • Partie są jak kluby sportowe 16 sie 2015, 20:00 Nie wszyscy ulegają takim prostackim sądom, że skoro mamy kryzys w kapitalizmie, to znaczy, że winny jest kapitalizm. Równie dobrze można powiedzieć, że skoro katar jest w nosie, to zawinił nos – mówi prof. Leszek Balcerowicz. 25
      • Polityk nie musi manipulować i obrażać 16 sie 2015, 20:00 Jeśli czytacie te słowa, to znaczy, że „Wprost” nie ma nic przeciwko temu, że chcę ubiegać się o mandat senatora. O to, czy istnieje konflikt między kandydowaniem a byciem felietonistą, pytali mnie niedawno miesięcznik... 28
      • O bantustanie nad Wisłą 16 sie 2015, 20:00 Coraz mniej rozumiem. Powinno być odwrotnie, wraz z wiekiem zdolności do rozumienia rzeczywistości powinno być więcej. A że rozumiem coraz mniej, pokazał mi przykład sprzedaży przez Skarb Państwa PKP Energetyki. PO jedną ręką... 28
      • Jak inwestować w długie życie 16 sie 2015, 20:00 Ten, kto chce zachować wigor do późnych lat, musi inwestować w siebie. Tak jak w banku. Od tego, co i ile zrobimy dla siebie, zależy nasza przyszła kondycja fizyczna i psychiczna. Odsetki będą pokaźne lub żadne. 29
      • I po bólu 16 sie 2015, 20:00 Ból trwający długo staje się bólem przewlekłym, który trzeba leczyć. Inaczej może zniszczyć życie człowieka. 38
      • ABC LECZENIA BÓLU 16 sie 2015, 20:00 ANALGETYKI to leki przeciwbólowe, a analgezja to nic innego jak zjawisko polegające na zniesieniu czucia bólu. Analgetyki dzielimy na leki nieopioidowe, czyli niesteroidowe leki przeciwzapalne, w skrócie nazywane NLPZ (ibuprofen, kwas... 38
      • Życie ważniejsze niż SM 16 sie 2015, 20:00 Lepiej być zdrowym, młodym i bogatym. Ale w życiu bywa różnie. Jednak z chorobą, nawet tak poważną jak stwardnienie rozsiane (SM), można żyć normalnie, pracować, mieć rodzinę. Najważniejsze jest to, żeby pacjent był wcześnie zdiagnozowany i właściwie leczony. 40
      • Polowanie na emeryta 16 sie 2015, 20:00 Emeryci to nowa żyła złota dla banków. Pewny i dość wysoki dochód, dyscyplina, łatwość egzekucji zaległości. Nic dziwnego, że seniorzy zadłużają się w szybkim tempie, choć coraz częściej mają kłopoty ze spłatą swoich zobowiązań. 42
      • Staruszkowie w więzieniu 16 sie 2015, 20:00 W szybko starzejącej się Japonii po raz pierwszy seniorzy popełnili więcej przestępstw niż nastolatkowie. 43
      • Wielkie kuszenie seniora 16 sie 2015, 20:00 Oprócz sprzedawców magicznych garnków i kołder emeryt stał się też łakomym kąskiem dla instytucji finansowych. Ma stały dochód, przykłada się do spłat, więc warto go kusić. 44
      • Być jak Robert Lewandowski 16 sie 2015, 20:00 Poranny trening, szkoła, popołudniowy trening i powrót do internatu. Polskie kluby wreszcie inwestują w profesjonalne szkolenie młodych piłkarzy. 46
      • Kasjerzy autostrad 16 sie 2015, 20:00 Operatorzy prywatnych autostrad dostają co roku ponad 1,2 mld zł dopłat od państwa. Osiągają bajeczne zyski. A i tak kierowcy muszą płacić jedne z najwyższych stawek w Europie. Jak długo obywatele będą traktowani jak owce do strzyżenia? 48
      • Sorry, taki mamy upał 16 sie 2015, 20:00 Nawet na Saharze zabrakłoby piasku, gdyby wpuścić tam nieudolny rząd. W Polsce dysponującej miliardami ton węgla zabrakło prądu. Czy to faktycznie siła wyższa? 52
      • Europa przesiada się na lotnisku w Warszawie 16 sie 2015, 20:00 Lotnisko Chopina chce stać się regionalnym liderem. Szansa na to jest tym większa, że poprawia się kondycja LOT-u, którego plany też są bardzo ambitne. 54
      • Samorządowa ruletka 16 sie 2015, 20:00 Zadłużone gminy zastawiają ziemię, płacą zbójeckie odsetki i balansują na granicy wypłacalności. Żeby wybudować kolejny aquapark albo halę sportową, gminy zaczęły na potęgę zadłużać się w parabankach. 56
      • HOSSA BESSA 16 sie 2015, 20:00 Młodzi startują chętniej Młodzież jest statystycznie 1,6-krotnie bardziej skłonna do otwierania własnego biznesu niż osoby dorosłe – wynika z najnowszego raportu Global Entrepreneurship Monitor (GEM), instytucji zajmującej się... 59
      • Laburzyści odpływają od Europy 16 sie 2015, 20:00 Bardziej lewicowa i eurosceptyczna Partia Pracy może zdecydować o wyniku referendum i wyjściu Wielkiej Brytanii z UE. 60
      • Republika się zamyka 16 sie 2015, 20:00 Problem masowej imigracji z Afryki przerósł Italię organizacyjnie i emocjonalnie. Przybysze nie są już mile widziani, a antyimigracyjna retoryka święci tryumfy. 63
      • Rosjanie chcą pół Arktyki 16 sie 2015, 20:00 Rosja zgłosiła na forum ONZ pretensje terytorialne do pół miliona mil kwadratowych wód arktycznych wokół bieguna północnego. 66
      • Panteon plagiatorów 16 sie 2015, 20:00 Awantura o plagiat piosenki Kayah „Prawy do lewego”, jakiego miała się dopuścić Justyna Steczkowska, to w świecie muzyki pop codzienność. Plagiaty zdarzają się największym. 68
      • Pokażcie mi bohatera 16 sie 2015, 20:00 Rozmowa z reżyserem i scenarzystą Paulem Haggisem, laureatem dwóch Oscarów. 17 sierpnia kanał HBO zacznie emisję wyreżyserowanego przez niego serialu „Kto się odważy”. Jest to opowieść o najmłodszym burmistrzu w historii USA Nicku Wasicsko. 72
      • Kariera trampek 16 sie 2015, 20:00 Miały ułatwić uprawianie sportu. Przez prawie 200 lat swojej historii wpływały jednak na kulturę, co pokazano na wystawie w Brooklyn Museum w Nowym Jorku. 74
      • Ta od Venus. Oblała farbą z lizolem fotografie aktów kobiecych w imieniu poniewieranych żon i kochanek. 16 sie 2015, 20:00 Minuty dzieliły uroczyste otwarcie wystawy „Venus” od zagajenia organizatorów. Szacowni zagraniczni goście już się podnosili z krzeseł, aby przejść do przystrojonej w bożonarodzeniową szopkę (taki krakowski akcent w kończącym się roku 1975) sali balowej pałacu Pugetów. 76
      • Trójwymiarowa rewolucja 16 sie 2015, 20:00 Dzięki domowym drukarkom 3D każdy będzie mógł się poczuć szewcem, jubilerem, a nawet kreatorem mody. 80
      • Na Dzikim Wschodzie 16 sie 2015, 20:00 Bieszczady to nie tylko połoniny czy Jezioro Solińskie. To też wciąż dzika natura i ciekawa historia. Wystarczy nieco zejść z głównego szlaku, by poczuć jedno i drugie. 82
      • Bieszczady, moja miłość 16 sie 2015, 20:00 To był rok 1990. Włóczyliśmy się z grupą osób nazywających się hippisami po Polsce. Przyszedł czas i na Bieszczady. Pociąg toczył się do Ustrzyk Dolnych, zahaczając o radziecką wtedy Ukrainę. Późnym wieczorem trochę autobusem,... 84
      • Na Kujawy po zdrowie 16 sie 2015, 20:00 Dzięki solankowym wodom i nizinnemu klimatowi Kujawy stały się uzdrowiskowym centrum Polski. 85
      • Zmiany przyszły małymi krokami 16 sie 2015, 20:00 Spokojna, nieco senna Kopenhaga zapoczątkowała wiele rewolucji. Ta kulinarna, która zaczęła się w Nomie, opanowała Skandynawię i wyznacza trendy w Europie. Ta designerska trwa i budzi zazdrość turystów. 88
      • Biegacz pomaga 16 sie 2015, 20:00 Cieszy nas nowa moda. Jeszcze bardziej cieszy tych, którym biegacze niosą pomoc. Chodzi oczywiście o biegowe akcje charytatywne, jak „Biegnę dla...” czy PKO Bieg Charytatywny. Jest ich coraz więcej - i dobrze. Przecież wybieganego wsparcia nigdy za dużo. 90
      • Bawią i uczą 16 sie 2015, 20:00 Spotkania ze smokami i podmorskie wędrówki, Ronaldo i klasyka baletu, nauka i ekonomia – a to wszystko w książkach dla dzieci. Warto je zapakować do wakacyjnych plecaków i szkolnych tornistrów. 92
      • Kalejdoskop kulturalny 16 sie 2015, 20:00 DVD Kolejne upadki Ala Ostatnie miesiące w kinach to festiwal Ala Pacino. Po przerwie i odpoczynku od grania aktor wrócił do pracy pełną parą. Sam przyznaje, że głównym motywem tej decyzji była fatalna sytuacja finansowa po tym, jak... 94
      • 3 proc. PKB na demografię 16 sie 2015, 20:00 Opłaca się prowadzić politykę na rzecz rodzin. Wszystkim malkontentom i lewicowym fatalistom polecam lekturę opublikowanej w ubiegłym tygodniu przez GUS niepozornej publikacji „Monitoring wyników prognozy ludności Polski dla 2014... 98

      ZKDP - Nakład kontrolowany