I po bólu

I po bólu

Ból trwający długo staje się bólem przewlekłym, który trzeba leczyć. Inaczej może zniszczyć życie człowieka.

Wyraz „ból” pochodzi od łacińskiego słowa „poena”, co oznacza karę. W dawnych czasach wierzono, że sprawcami bólu są demony lub że stanowi on karę zesłaną przez bogów. Aby złagodzić ich gniew, wznoszono świątynie, w których kapłani, poświęcając ofiary, za pomocą zaklęć wypędzali ból. Uważali, że jest to najskuteczniejszy sposób walki z cierpieniem. Dzisiaj, jeśli boli, nie stosujemy już zaklęć, bo żyjemy w czasach, kiedy ból można łagodzić. Każdy ból. I nie jest prawdą, jakoby musiało boleć. Nie musi.

BÓL PRZYJACIEL

Ból odgrywa swoją rolę i jest potrzebny, ale do pewnego stopnia. Jest to ból ostry, który trwa krótko i szybko mija. Sygnalizuje, że w organizmie coś dzieje się nie tak. Ból ostry to nic innego jak ostrzeżenie o zagrożeniu, sygnał: „reaguj!”. I w tym sensie jest nawet przyjacielem człowieka informującym o potrzebie zmian.

Znamy to: poranny ból głowy i mięśni z powodu spania w niewłaściwej pozycji. Gdy łamie w krzyżu przy schylaniu się albo bolą stawy, to może świadczyć o chorobach zwyrodnieniowych. To też jest sygnał – żeby zacząć leczenie. Są jednak bóle, które już nie świadczą o niczym. Nie informują, bo już wiadomo: co i dlaczego boli. Taki ból żyje własnym życiem, sam w sobie jest chorobą. Jeśli nie jest leczony, może odgrywać dewastująca rolę w życiu człowieka. Na początku człowiek, co naturalne, chce się go pozbyć. W przypadku ostrego bólu, tego ostrzegawczego, zwykle można dokonać tego szybko i łatwo. Na ból zęba pomoże dentysta, a na bóle kręgosłupa dobry ortopeda. Sprawa załatwiona.

Jeśli natomiast ból trwa długo, ponad trzy miesiące, staje się bólem przewlekłym i taki trzeba leczyć, bo odbiera radość życia i może spowodować, że człowiek wpadnie w depresję. Lęk, obawa, agresja, gniew – oto typowe reakcje na ból. Ból przewlekły jest niepotrzebny.

OD SŁABSZYCH PO NAJSILNIEJSZE

Tak jak ból ma różne stopnie intensywności, tak w jego leczeniu stosuje się różne leki – od słabszych po te najsilniejsze. Światowa Organizacja Zdrowia określiła tzw. trójstopniową drabinę analgetyczną, która systematyzuje stosowanie leków przeciwbólowych.

Jako pierwsze stosuje się nieopioidowe leki przeciwbólowe, zwykle z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) lub paracetamol, który jest jedną z najlepiej przebadanych i bezpiecznych substancji przeciwbólowych. Do najpopularniejszych NLPZ należą ibuprofen, kwas acetylosalicylowy, znany jako aspiryna, a także silniej działający deksketoprofen, od niedawna dostępny także bez recepty. Jeśli NLPZ nie pomagają, do leczenia wprowadza się preparaty coraz silniejsze – słabe opioidy (tramadol, dihydrokodeina), a w trzeciej kolejności – opioidy o silnym działaniu (morfina, fentanyl). O ile nieopioidowe leki przeciwbólowe możemy sobie ordynować sami, byle mądrze, to opioidy wydaje się na receptę.

MĄDRE LECZENIE BÓLU

Współczesna medycyna oferuje wiele rozwiązań, które pomagają w naszych dolegliwościach bólowych. Pamiętajmy jednak, że korzyść przyniesie prawidłowe stosowanie leków, a ich nadużywanie lub używanie w niewłaściwy sposób może szkodzić. Dlatego sięgając po lek przeciwbólowy, należy pamiętać o kilku prostych zasadach mądrego leczenia, które sprawią, że nasza terapia będzie skuteczna i bezpieczna. – Wybierając lek, pamiętajmy, żeby był dostosowany zarówno do naszej kondycji zdrowotnej, chorób towarzyszących (nadciśnienie tętnicze, alergia, choroba wrzodowa żołądka, choroba refluksowa przełyku, cukrzyca, choroby nerek), jak i problemu, na jaki chcemy zadziałać. Na przykład w przypadku dzieci z ospą wietrzną nie zaleca się stosowania NLPZ, bezpieczniejszym lekiem będzie paracetamol.

– Czytajmy ulotki, nawet jeśli uważamy, że to nudne. Zawierają ważne informacje, m.in. o możliwych działaniach niepożądanych oraz inter akcjach z innymi lekami. – Miejmy na uwadze konkretną sytuację, w jakiej się znajdujemy, bo niektóre leki trzeba brać na czczo, inne po jedzeniu, a jeszcze inne na noc; są takie, które osłabiają refleks i w związku z tym nie można po ich zażyciu prowadzić auta. Trzeba też zwracać uwagę na jednoczesne przyjmowanie innych leków na inne schorzenia. – Pamiętajmy o zasadzie mądrego leczenia polegającej na niełączeniu leków z tą samą substancją czynną, po to by uniknąć ryzyka kumulacji dawki. Nie poprawi to skuteczności leczenia bólu, a jedynie zwiększy ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Zawsze sprawdzajmy, jaka substancja aktywna jest w składzie leku (jej nazwa znajduje się na froncie opakowania pod nazwą handlową leku lub obok niej, a także w ulotce dołączonej do leku).

– Pamiętajmy o niełączeniu różnych preparatów zawierających paracetamol, gdyż grozi to przedawkowaniem tego leku, co może się skończyć poważnym uszkodzeniem wątroby. Jeśli więc stosujemy lek zawierający paracetamol, upewnijmy się, że inne leki, które zażywamy, nie zawierają tej samej substancji – w ten sposób unikniemy ryzyka wynikającego z kumulacji dawki leku. Paracetamol znajduje się w kilkuset lekach dostępnych zarówno bez recepty, jak i na receptę – przeciwbólowych oraz na przeziębienie i grypę. – Przestrzegajmy prawidłowego dawkowania: liczby tabletek w jednej dawce, odstępu między dawkami, dopuszczalnej lub maksymalnej ilości substancji czynnej na dobę.

– Nie stosujmy leków bez recepty dłużej, niż wskazuje ulotka. Jeśli problem (ból) nie mija, należy się wybrać do lekarza. – Podczas zażywania leków najlepiej zrezygnować z picia alkoholu, by uniknąć groźnych dla zdrowia i życia interakcji. Alkohol zaburza wątrobowy metabolizm wielu leków, co utrudnia ich eliminację i może doprowadzić do niebezpiecznej akumulacji leku w organizmie. Łączenie leków z alkoholem szczególnie silnie obciąża wątrobę, stwarzając ryzyko trwałego jej uszkodzenia. Poza tym alkohol często sprawia, że leki nie działają tak, jak powinny, i kuracja jest nieskuteczna. – Pamiętajmy, że dzieci to nie mali dorośli. Nie podawajmy dziecku leków i dawek, które sami stosujemy. �

©� WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE

GDZIE SZUKAĆ POMOCY

Pomocy powinni udzielać lekarze pierwszego kontaktu. Nie zawsze jednak taki doktor jest w stanie pomóc, bo nie ma możliwości zrobienia specjalistycznych badań. Dlatego, gdy doraźne środki nie pomogą, powinien skierować pacjenta na odpowiednie badania i konsultacje. Chodzi o to, by określić, jaka jest przyczyna bólu i ustalić odpowiednie leczenie. Jeśli lekarz tego nie zrobi, mamy prawo domagać się skierowania do specjalistycznej poradni przeciwbólowej. Ich spis ma Narodowy Fundusz Zdrowia. Znajduje się też na stronie Polskiego Towarzystwa Badania Bólu www.ptbb.pl/ lub na stronie

pliki.ptbb.send.pl/lista.htm

NISZCZĄCY OBJAW

Prof. nadzw. dr hab. n. med. Jarosław Drobnik

„Ból jest jednym z najbardziej destruktywnych objawów, który dotyka człowieka. Jest to też jeden z najgorszych objawów, dlatego że jest bardzo subiektywny, a więc trudny do obiektywnej oceny, i nie tylko wpływa destrukcyjnie na pacjenta, ale także oddziałuje na jego otoczenie. Pacjent ma prawo, wręcz powinien oczekiwać i żądać zwalczania bólu, a lekarz powinien bezwzględnie udzielać takiej pomocy”

NIEBEZPIECZNA KUMULACJA

bjawy przedawkowania paracetamolu mogą wystąpić od kilku do Okilkunastu godzin po przyjęciu leku. Należą do nich: biegunka, brak łaknienia, nudności, wymioty, bóle brzucha, potliwość, senność, osłabienie. Mimo że symptomy te często ustępują, to w drugiej dobie rozwija się uszkodzenie wątroby, którego objawy to: ból w prawym podżebrzu, uczucie rozpierania w nadbrzuszu, nudności, żółtaczka, zaburzenia krzepnięcia krwi. W trzeciej dobie rozwija się niewydolność wątroby prowadząca do śpiączki, zaburzeń wielonarządowych i zgonu. Maksymalna dawka dobowa paracetamolu dla dorosłego to 4 mg. W terapii przewlekłej nie należy przekraczać dobowej dawki 2,5 g. Odczuwając pierwsze objawy przedawkowania, należy szybko zgłosić się do szpitala.

Okładka tygodnika WPROST: 34/2015
Więcej możesz przeczytać w 34/2015 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 34/2015 (1693)

  • Przestańcie nas słuchać, zacznijcie mówić z sensem 16 sie 2015, 20:00 Debaty o debatowaniu, rozmowy o rozmawianiu. Prezydent z premier przy kawie czy przy Radzie Gabinetowej? Na święcie kaszy czy owsianki – retoryczna kakofonia wypierająca merytorykę z naszej polityki. Fetyszyzujemy rozmawianie, zamiast... 3
  • SKANER 16 sie 2015, 20:00 SPÓŁKI Rząd w węglowej panice Mariusz Swora, były szef Urzędu Regulacji Energetyki, powołany na to stanowisko w 2007 r. przez Jarosława Kaczyńskiego, otrzymał od ministra skarbu państwa Andrzeja Czerwińskiego propozycję objęcia... 6
  • Zdarzyło się jutro 16 sie 2015, 20:00 Cyców Dody i Pęk Rejtanem, czyli co się w najbliższych dniach zdarzyć może. Albo i nie. 8
  • Nie jesteśmy niemieckim zasobem 16 sie 2015, 20:00 Rozwiązanie równania polsko-niemieckiego to jedno z najważniejszych zadań dyplomacji – mówi Krzysztof Szczerski, minister w Kancelarii Prezydenta. 12
  • Caracal napędzany obietnicami 16 sie 2015, 20:00 Im więcej wyjaśnień składa Ministerstwo Obrony Narodowej w sprawie przetargu na śmigłowce dla wojska, tym więcej pojawia się wątpliwości. Nie da się ich rozstrzygnąć bez zwołania tajnego posiedzenia komisji Sejmu do spraw zbrojeń z udziałem wszystkich trzech firm startujących... 15
  • Przetarg do powtórki 16 sie 2015, 20:00 Rozmowa z generałem broni Waldemarem Skrzypczakiem, byłym dowódcą wojsk lądowych i byłym wiceministrem obrony narodowej. 17
  • PO bez twarzy 16 sie 2015, 20:00 Formacja, dla której wizerunek był często ważniejszy niż program, zatraciła zupełnie swój charakter. Nie wiadomo dziś, do kogo kieruje swój przekaz, skoro jedną z najsilniej kojarzonych z nią twarzy staje się Roman Giertych. 18
  • Festiwal Zalewajki 16 sie 2015, 20:00 Upał męczy zwykłych ludzi, ale władza tropików się nie boi. Pan prezydent zaraz po zaprzysiężeniu gardząc klimatyzacją w pałacu i żmudnym pisaniem obiecanych ustaw, ruszył w Polskę. Pojawił się między innymi na Święcie Kaszy, pokazując tym samym, że przedkłada prosty lud nad... 20
  • Takiego piwa nie pił nawet król 16 sie 2015, 20:00 Najlepsze piwo to leżajski full. Gul, gul gul” – nuciła cała Polska u progu transformacji. Ludzie na Podkarpaciu tryskali dumą z produktu, który podbijał kraj. Zaczynała się polska transformacja, byliśmy pewni, że jutro na... 20
  • Politycy nie muszą wysysać pieniędzy z budżetu 16 sie 2015, 20:00 Twórcy kampanii Pawła Kukiza udowodnili, że dzięki internetowi można w Polsce sfinansować skuteczną i dużą kampanię polityczną. Jeśli sukces powtórzą przed referendum na rzecz JOW, tradycyjne partie powinny zacząć się bać. 21
  • Feministki pod ramię z Kościołem 16 sie 2015, 20:00 Stare ludowe przysłowie mówi, że gdzie diabeł nie może, tam babę pośle. A ja myślę, patrząc na dzisiejszą polską rzeczywistość polityczną, że gdzie diabeł już wystarczająco mocno namiesza, tam… Boża opatrzność posyła... 24
  • Kto odbudował warszawską Starówkę? 16 sie 2015, 20:00 Interesującej odpowiedzi na to pytanie udziela tablica wmurowana na rogu Zapiecka i Rynku Starego Miasta. Czytamy: „Rynek Starego Miasta, pomnik kultury narodowej i walk rewolucyjnych ludu Warszawy, zwalony w gruzy przez faszystowskich... 24
  • Partie są jak kluby sportowe 16 sie 2015, 20:00 Nie wszyscy ulegają takim prostackim sądom, że skoro mamy kryzys w kapitalizmie, to znaczy, że winny jest kapitalizm. Równie dobrze można powiedzieć, że skoro katar jest w nosie, to zawinił nos – mówi prof. Leszek Balcerowicz. 25
  • Polityk nie musi manipulować i obrażać 16 sie 2015, 20:00 Jeśli czytacie te słowa, to znaczy, że „Wprost” nie ma nic przeciwko temu, że chcę ubiegać się o mandat senatora. O to, czy istnieje konflikt między kandydowaniem a byciem felietonistą, pytali mnie niedawno miesięcznik... 28
  • O bantustanie nad Wisłą 16 sie 2015, 20:00 Coraz mniej rozumiem. Powinno być odwrotnie, wraz z wiekiem zdolności do rozumienia rzeczywistości powinno być więcej. A że rozumiem coraz mniej, pokazał mi przykład sprzedaży przez Skarb Państwa PKP Energetyki. PO jedną ręką... 28
  • Jak inwestować w długie życie 16 sie 2015, 20:00 Ten, kto chce zachować wigor do późnych lat, musi inwestować w siebie. Tak jak w banku. Od tego, co i ile zrobimy dla siebie, zależy nasza przyszła kondycja fizyczna i psychiczna. Odsetki będą pokaźne lub żadne. 29
  • I po bólu 16 sie 2015, 20:00 Ból trwający długo staje się bólem przewlekłym, który trzeba leczyć. Inaczej może zniszczyć życie człowieka. 38
  • ABC LECZENIA BÓLU 16 sie 2015, 20:00 ANALGETYKI to leki przeciwbólowe, a analgezja to nic innego jak zjawisko polegające na zniesieniu czucia bólu. Analgetyki dzielimy na leki nieopioidowe, czyli niesteroidowe leki przeciwzapalne, w skrócie nazywane NLPZ (ibuprofen, kwas... 38
  • Życie ważniejsze niż SM 16 sie 2015, 20:00 Lepiej być zdrowym, młodym i bogatym. Ale w życiu bywa różnie. Jednak z chorobą, nawet tak poważną jak stwardnienie rozsiane (SM), można żyć normalnie, pracować, mieć rodzinę. Najważniejsze jest to, żeby pacjent był wcześnie zdiagnozowany i właściwie leczony. 40
  • Polowanie na emeryta 16 sie 2015, 20:00 Emeryci to nowa żyła złota dla banków. Pewny i dość wysoki dochód, dyscyplina, łatwość egzekucji zaległości. Nic dziwnego, że seniorzy zadłużają się w szybkim tempie, choć coraz częściej mają kłopoty ze spłatą swoich zobowiązań. 42
  • Staruszkowie w więzieniu 16 sie 2015, 20:00 W szybko starzejącej się Japonii po raz pierwszy seniorzy popełnili więcej przestępstw niż nastolatkowie. 43
  • Wielkie kuszenie seniora 16 sie 2015, 20:00 Oprócz sprzedawców magicznych garnków i kołder emeryt stał się też łakomym kąskiem dla instytucji finansowych. Ma stały dochód, przykłada się do spłat, więc warto go kusić. 44
  • Być jak Robert Lewandowski 16 sie 2015, 20:00 Poranny trening, szkoła, popołudniowy trening i powrót do internatu. Polskie kluby wreszcie inwestują w profesjonalne szkolenie młodych piłkarzy. 46
  • Kasjerzy autostrad 16 sie 2015, 20:00 Operatorzy prywatnych autostrad dostają co roku ponad 1,2 mld zł dopłat od państwa. Osiągają bajeczne zyski. A i tak kierowcy muszą płacić jedne z najwyższych stawek w Europie. Jak długo obywatele będą traktowani jak owce do strzyżenia? 48
  • Sorry, taki mamy upał 16 sie 2015, 20:00 Nawet na Saharze zabrakłoby piasku, gdyby wpuścić tam nieudolny rząd. W Polsce dysponującej miliardami ton węgla zabrakło prądu. Czy to faktycznie siła wyższa? 52
  • Europa przesiada się na lotnisku w Warszawie 16 sie 2015, 20:00 Lotnisko Chopina chce stać się regionalnym liderem. Szansa na to jest tym większa, że poprawia się kondycja LOT-u, którego plany też są bardzo ambitne. 54
  • Samorządowa ruletka 16 sie 2015, 20:00 Zadłużone gminy zastawiają ziemię, płacą zbójeckie odsetki i balansują na granicy wypłacalności. Żeby wybudować kolejny aquapark albo halę sportową, gminy zaczęły na potęgę zadłużać się w parabankach. 56
  • HOSSA BESSA 16 sie 2015, 20:00 Młodzi startują chętniej Młodzież jest statystycznie 1,6-krotnie bardziej skłonna do otwierania własnego biznesu niż osoby dorosłe – wynika z najnowszego raportu Global Entrepreneurship Monitor (GEM), instytucji zajmującej się... 59
  • Laburzyści odpływają od Europy 16 sie 2015, 20:00 Bardziej lewicowa i eurosceptyczna Partia Pracy może zdecydować o wyniku referendum i wyjściu Wielkiej Brytanii z UE. 60
  • Republika się zamyka 16 sie 2015, 20:00 Problem masowej imigracji z Afryki przerósł Italię organizacyjnie i emocjonalnie. Przybysze nie są już mile widziani, a antyimigracyjna retoryka święci tryumfy. 63
  • Rosjanie chcą pół Arktyki 16 sie 2015, 20:00 Rosja zgłosiła na forum ONZ pretensje terytorialne do pół miliona mil kwadratowych wód arktycznych wokół bieguna północnego. 66
  • Panteon plagiatorów 16 sie 2015, 20:00 Awantura o plagiat piosenki Kayah „Prawy do lewego”, jakiego miała się dopuścić Justyna Steczkowska, to w świecie muzyki pop codzienność. Plagiaty zdarzają się największym. 68
  • Pokażcie mi bohatera 16 sie 2015, 20:00 Rozmowa z reżyserem i scenarzystą Paulem Haggisem, laureatem dwóch Oscarów. 17 sierpnia kanał HBO zacznie emisję wyreżyserowanego przez niego serialu „Kto się odważy”. Jest to opowieść o najmłodszym burmistrzu w historii USA Nicku Wasicsko. 72
  • Kariera trampek 16 sie 2015, 20:00 Miały ułatwić uprawianie sportu. Przez prawie 200 lat swojej historii wpływały jednak na kulturę, co pokazano na wystawie w Brooklyn Museum w Nowym Jorku. 74
  • Ta od Venus. Oblała farbą z lizolem fotografie aktów kobiecych w imieniu poniewieranych żon i kochanek. 16 sie 2015, 20:00 Minuty dzieliły uroczyste otwarcie wystawy „Venus” od zagajenia organizatorów. Szacowni zagraniczni goście już się podnosili z krzeseł, aby przejść do przystrojonej w bożonarodzeniową szopkę (taki krakowski akcent w kończącym się roku 1975) sali balowej pałacu Pugetów. 76
  • Trójwymiarowa rewolucja 16 sie 2015, 20:00 Dzięki domowym drukarkom 3D każdy będzie mógł się poczuć szewcem, jubilerem, a nawet kreatorem mody. 80
  • Na Dzikim Wschodzie 16 sie 2015, 20:00 Bieszczady to nie tylko połoniny czy Jezioro Solińskie. To też wciąż dzika natura i ciekawa historia. Wystarczy nieco zejść z głównego szlaku, by poczuć jedno i drugie. 82
  • Bieszczady, moja miłość 16 sie 2015, 20:00 To był rok 1990. Włóczyliśmy się z grupą osób nazywających się hippisami po Polsce. Przyszedł czas i na Bieszczady. Pociąg toczył się do Ustrzyk Dolnych, zahaczając o radziecką wtedy Ukrainę. Późnym wieczorem trochę autobusem,... 84
  • Na Kujawy po zdrowie 16 sie 2015, 20:00 Dzięki solankowym wodom i nizinnemu klimatowi Kujawy stały się uzdrowiskowym centrum Polski. 85
  • Zmiany przyszły małymi krokami 16 sie 2015, 20:00 Spokojna, nieco senna Kopenhaga zapoczątkowała wiele rewolucji. Ta kulinarna, która zaczęła się w Nomie, opanowała Skandynawię i wyznacza trendy w Europie. Ta designerska trwa i budzi zazdrość turystów. 88
  • Biegacz pomaga 16 sie 2015, 20:00 Cieszy nas nowa moda. Jeszcze bardziej cieszy tych, którym biegacze niosą pomoc. Chodzi oczywiście o biegowe akcje charytatywne, jak „Biegnę dla...” czy PKO Bieg Charytatywny. Jest ich coraz więcej - i dobrze. Przecież wybieganego wsparcia nigdy za dużo. 90
  • Bawią i uczą 16 sie 2015, 20:00 Spotkania ze smokami i podmorskie wędrówki, Ronaldo i klasyka baletu, nauka i ekonomia – a to wszystko w książkach dla dzieci. Warto je zapakować do wakacyjnych plecaków i szkolnych tornistrów. 92
  • Kalejdoskop kulturalny 16 sie 2015, 20:00 DVD Kolejne upadki Ala Ostatnie miesiące w kinach to festiwal Ala Pacino. Po przerwie i odpoczynku od grania aktor wrócił do pracy pełną parą. Sam przyznaje, że głównym motywem tej decyzji była fatalna sytuacja finansowa po tym, jak... 94
  • 3 proc. PKB na demografię 16 sie 2015, 20:00 Opłaca się prowadzić politykę na rzecz rodzin. Wszystkim malkontentom i lewicowym fatalistom polecam lekturę opublikowanej w ubiegłym tygodniu przez GUS niepozornej publikacji „Monitoring wyników prognozy ludności Polski dla 2014... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany