Polowanie na emeryta

Polowanie na emeryta

Emeryci to nowa żyła złota dla banków. Pewny i dość wysoki dochód, dyscyplina, łatwość egzekucji zaległości. Nic dziwnego, że seniorzy zadłużają się w szybkim tempie, choć coraz częściej mają kłopoty ze spłatą swoich zobowiązań.

Longinie Kaczmarek, miejskiej rzeczniczce konsumenta ze Szczecina, szczególnie utkwiła w pamięci jedna z wielu historii zadłużonych emerytów. Historia z tragicznym finałem. – Ten mężczyzna nie wytrzymał. Zmarł na zawał. Suma rat kredytów i pożyczek, których nabrał, w pewnym momencie przewyższała jego emeryturę. Przyszedł potem do mnie wzburzony syn tego pana, pytając, jak to możliwe, że banki i firmy udzieliły jego ojcu tylu pożyczek. A ten pan brał pożyczki m.in. po to by pomóc synowi – opowiada.

Ten obrazek oddaje to, co dzieje się wokół nas. Pożyczkodawcy coraz chętniej pożyczają starszym osobom. W ostatnim roku ich zobowiązania urosły o 25 proc. – do kwoty 19 mld zł. Banki wiedzą, że to klienci małego ryzyka – łatwo ściągnąć z nich dług, mają stały dochód. Druga strona medalu jest taka, że w wielu rodzinach to właśnie emeryt jest tym, który posiada regularny dopływ gotówki. Młodzi często nie mają zdolności kredytowej, w dodatku są na dorobku. Dlatego to seniorzy biorą pożyczki, by pomóc młodym.

NA TABLET DLA WNUCZKA

Seniorzy są obecnie zadłużeni na kwotę 19 mld zł. A jeszcze rok temu była to kwota 17 mld zł. W ciągu roku ich zobowiązania wzrosły zatem o prawie 12 proc. Ale jeszcze szybciej rosną „złe długi”, które posiadają. Na dzień 1 sierpnia tego roku średni niespłacony w terminie dług polskiego emeryta notowany w Krajowym Rejestrze Długów wynosił 7,8 tys. zł. Jeszcze w lutym było to 6,6 tys. zł. Łącznie zalegają z płatnościami na kwotę blisko 1,3 mld zł. To sporo, biorąc pod uwagę, że pożyczyli 19 mld zł. Najczęstszymi wierzycielami seniorów, którzy nie spłacają długów w terminie, są firmy windykacyjne i fundusze sekurytyzacyjne, które odkupiły dług od pierwotnych wierzycieli. To ponad jedna trzecia wszystkich wierzytelności. Na kolejnym miejscu są niespłacone zobowiązania wobec banków i firm pożyczkowych. – Powody zadłużania się osób starszych zasadniczo są dwa – mówi Radosław Koński, dyrektor Departamentu Windykacji z firmy windykacyjnej Kaczmarski Inkasso. – Pierwszy to niespodziewane wydatki. Dotyczy to osób, które niedawno przeszły na emeryturę. Ale od kilku lat coraz częściej nasi negocjatorzy słyszą od starszych dłużników tłumaczenia: „Przecież to wnuczka miała płacić”, „Ale ja nie mam internetu”, „To nie mój telewizor” itp. Okazuje się zatem, że seniorzy biorą pożyczki, by pomóc młodszym członkom rodziny.

Osoby starsze pomagając bliskim, zwykle działają w dobrej wierze. Nie zakładają kłopotów, czasem nie zdają sobie sprawy, że spełniając marzenie wnuczka o nowoczesnym telefonie czy tablecie, sami wpędzą się w kłopoty. Bo wystarczy, że wnuk przestanie spłacać raty, aby wkrótce do pomocnych dziadków zapukał windykator. – Osoby starsze często nie zdają sobie sprawy, że wzięcie pożyczki czy też zobowiązania abonamentowego, nawet w imieniu osoby trzeciej, oznacza, że to od nich firma będzie oczekiwać spłaty powstałego zadłużenia. Dłużnikiem nie jest przecież ich dziecko czy wnuk, a osoba, której podpis widnieje na umowie. Zdarza się też, że to od nas się dowiadują o zobowiązaniach wziętych w ich imieniu przez rodzinę. Radzimy wtedy, aby sprawę wyjaśnili z krewnymi. Po takiej interwencji dług jest najczęściej regulowany – wyjaśnia Radosław Koński.

DŁUŻNIK EMERYT JEST KOBIETĄ

Rosnące długi emerytów to także efekt strategii banków i firm pożyczkowych, które uważają ich za dobrych klientów. Emeryt posiadający stały, corocznie waloryzowany dochód jest dla nich łakomym kąskiem. Nie ma ryzyka, że swój dochód utraci. Jeśli nawet dłużnik umrze, z punktu widzenia banku to też żadna strata, bo dług spłacą spadkobiercy. Longina Kaczmarek zwraca uwagę, że jeszcze do niedawna nikt nie chciał dawać kredytów osobom po 65. roku życia. – Teraz to się zmieniło – mówi. Z danych KRD wyłania się zaskakujący z pozoru portret dłużnika emeryta. 64 proc. z nich to kobiety. To wyróżnia tę grupę wiekową od statystycznego dłużnika, który jest wpisany do rejestru. Wśród ogółu zadłużonych przeważają bowiem mężczyźni. – Ta wysoka liczba starszych kobiet wśród dłużników spowodowana jest długością życia Polaków, panie żyją dłużej, czasami dziedzicząc po śmierci męża również zaciągnięte przez niego długi – wyjaśnia Adam Łącki, prezes zarządu Krajowego Rejestru Długów.

Uważa jednocześnie, że rosnące z roku na rok zadłużenie emerytów można tłumaczyć niespłaconymi należnościami jeszcze z okresu aktywności zawodowej. – Trudno jednak uwierzyć, aby osoby starsze zaciągały kolejne zobowiązania dla zaspokojenia swoich potrzeb. Zwłaszcza że najczęściej ich wierzycielami są albo banki, albo firmy windykacyjne i fundusze sekurytyzacyjne, czyli instytucje, które odkupują długi najczęściej właśnie od banków – mówi i potwierdza słowa innych ekspertów: – Niestety starsi ludzie coraz częściej padają ofiarą swoich bliskich, którzy w ich imieniu zaciągają pożyczki i następnie ich nie spłacają. Bywa, że sędziwy emeryt może nie mieć pieniędzy na opłacenie rachunków za prąd czy gaz. Mniej prawdopodobne jest, że namiętnie kupuje coś na raty.

SPŁACAJĄ LEPIEJ NIŻ MŁODZI

Mimo że długi seniorów rosną, to wciąż jest to najbardziej zdyscyplinowana grupa dłużników. Dr Andrzej Topiński, główny ekonomista Biura Informacji Kredytowej SA, podkreśla, że jeśli spojrzymy na kredyty udzielone w poszczególnych latach, to seniorzy spłacają je lepiej niż młodsi. – Na przykład wśród kredytów konsumpcyjnych udzielonych przez banki i SKOK-i w 2012 r. po 12 miesiącach po udzieleniu seniorzy, czyli osoby powyżej 65. roku życia, zalegali z obsługą powyżej 90 dni na 2,5 proc. rachunków. Dla porównania młodzi, w wieku 25-45 lat, mieli zaległości na 3,6 proc. rachunków – mówi. Najgorzej obsługiwali swe kredyty najmłodsi, nie mający jeszcze 25 lat. Podobnie było z kredytami udzielonymi w 2013 i 2014 r.

– Przy zastosowaniu tej miary seniorzy wypadają lepiej niż młodzi, dlatego banki chętnie ich kredytują – tłumaczy Topiński. Tu znowu na czoło wysuwają się kobiety. W generalnym rozrachunku to one lepiej spłacają zobowiązania niż mężczyźni. Zdaniem Topińskiego w grupie seniorów trudno jest jednak o jednoznaczne porównania, bo kobiety żyją dłużej, co sprawia, że statystyka dotycząca płci w tej grupie wiekowej jest trudna w interpretacji.

EMERYT? WCALE NIE BIEDNY!

Do tej pory w opinii ogółu pokutował schemat, że zadłużony emeryt to ten, który kupił na pokazie cudowne garnki, uzdrawiające materace czy lecznicze zioła za kilka tysięcy złotych. Longina Kaczmarek zaznacza, że choć grupa osób, które zostały naciągnięte na jakiś zakup czy zobowiązanie na przeznaczonych zwykle właśnie dla osób starszych spotkaniach, wciąż jest spora, to zdecydowanie zwiększa się liczba tych, którzy biorą pożyczki, nie do końca właściwie oceniając swoje możliwości. Ważnym czynnikiem mogą tu jednak być naturalne sytuacje związane z byciem osobą starszą – choroby, co pociąga zwiększone wydatki, a czasami także brak fizycznej możliwości obsługi zadłużenia.

Funkcjonuje też jeszcze jeden stereotyp – biednego emeryta, który ledwo wiąże koniec z końcem. A wysokość przeciętnej emerytury w Polsce stanowi ok. 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia. To wcale niemało, biorąc pod uwagę inne kraje świata. Trzeba też brać pod uwagę, że emeryt nie ma już na utrzymaniu dzieci, nie jest na dorobku, zwykle nie spłaca żadnych kredytów mieszkaniowych. Gdy spogląda się na dane GUS, widać, że biedą zagrożone są najbardziej rodziny wielodzietne, gdzie o dającym szansę na normalną egzystencję dochodzie na osobę można tylko pomarzyć. W ubiegłym roku poniżej minimum egzystencji żyła więcej niż co czwarta rodzina z czwórką dzieci i jedna na dziesięć rodzin z trójką potomstwa. To rodziny, które zwykle w oczach banków nie są wiarygodnymi klientami. Bieda dotyka zaledwie 4 proc. osób w wieku 65 plus i aż 10 proc. niepełnoletnich jeszcze obywateli.

I w tym także tkwi tajemnica długów emerytów. Dziadkowie – którzy statystycznie nie są najbiedniejsi – chcący pomóc młodym przez wzięcie pożyczki często nie do końca kalkulują konsekwencje, które przyjdzie im ponosić. �

©� WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE

Okładka tygodnika WPROST: 34/2015
Więcej możesz przeczytać w 34/2015 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 34/2015 (1693)

  • Przestańcie nas słuchać, zacznijcie mówić z sensem 16 sie 2015, 20:00 Debaty o debatowaniu, rozmowy o rozmawianiu. Prezydent z premier przy kawie czy przy Radzie Gabinetowej? Na święcie kaszy czy owsianki – retoryczna kakofonia wypierająca merytorykę z naszej polityki. Fetyszyzujemy rozmawianie, zamiast... 3
  • SKANER 16 sie 2015, 20:00 SPÓŁKI Rząd w węglowej panice Mariusz Swora, były szef Urzędu Regulacji Energetyki, powołany na to stanowisko w 2007 r. przez Jarosława Kaczyńskiego, otrzymał od ministra skarbu państwa Andrzeja Czerwińskiego propozycję objęcia... 6
  • Zdarzyło się jutro 16 sie 2015, 20:00 Cyców Dody i Pęk Rejtanem, czyli co się w najbliższych dniach zdarzyć może. Albo i nie. 8
  • Nie jesteśmy niemieckim zasobem 16 sie 2015, 20:00 Rozwiązanie równania polsko-niemieckiego to jedno z najważniejszych zadań dyplomacji – mówi Krzysztof Szczerski, minister w Kancelarii Prezydenta. 12
  • Caracal napędzany obietnicami 16 sie 2015, 20:00 Im więcej wyjaśnień składa Ministerstwo Obrony Narodowej w sprawie przetargu na śmigłowce dla wojska, tym więcej pojawia się wątpliwości. Nie da się ich rozstrzygnąć bez zwołania tajnego posiedzenia komisji Sejmu do spraw zbrojeń z udziałem wszystkich trzech firm startujących... 15
  • Przetarg do powtórki 16 sie 2015, 20:00 Rozmowa z generałem broni Waldemarem Skrzypczakiem, byłym dowódcą wojsk lądowych i byłym wiceministrem obrony narodowej. 17
  • PO bez twarzy 16 sie 2015, 20:00 Formacja, dla której wizerunek był często ważniejszy niż program, zatraciła zupełnie swój charakter. Nie wiadomo dziś, do kogo kieruje swój przekaz, skoro jedną z najsilniej kojarzonych z nią twarzy staje się Roman Giertych. 18
  • Festiwal Zalewajki 16 sie 2015, 20:00 Upał męczy zwykłych ludzi, ale władza tropików się nie boi. Pan prezydent zaraz po zaprzysiężeniu gardząc klimatyzacją w pałacu i żmudnym pisaniem obiecanych ustaw, ruszył w Polskę. Pojawił się między innymi na Święcie Kaszy, pokazując tym samym, że przedkłada prosty lud nad... 20
  • Takiego piwa nie pił nawet król 16 sie 2015, 20:00 Najlepsze piwo to leżajski full. Gul, gul gul” – nuciła cała Polska u progu transformacji. Ludzie na Podkarpaciu tryskali dumą z produktu, który podbijał kraj. Zaczynała się polska transformacja, byliśmy pewni, że jutro na... 20
  • Politycy nie muszą wysysać pieniędzy z budżetu 16 sie 2015, 20:00 Twórcy kampanii Pawła Kukiza udowodnili, że dzięki internetowi można w Polsce sfinansować skuteczną i dużą kampanię polityczną. Jeśli sukces powtórzą przed referendum na rzecz JOW, tradycyjne partie powinny zacząć się bać. 21
  • Feministki pod ramię z Kościołem 16 sie 2015, 20:00 Stare ludowe przysłowie mówi, że gdzie diabeł nie może, tam babę pośle. A ja myślę, patrząc na dzisiejszą polską rzeczywistość polityczną, że gdzie diabeł już wystarczająco mocno namiesza, tam… Boża opatrzność posyła... 24
  • Kto odbudował warszawską Starówkę? 16 sie 2015, 20:00 Interesującej odpowiedzi na to pytanie udziela tablica wmurowana na rogu Zapiecka i Rynku Starego Miasta. Czytamy: „Rynek Starego Miasta, pomnik kultury narodowej i walk rewolucyjnych ludu Warszawy, zwalony w gruzy przez faszystowskich... 24
  • Partie są jak kluby sportowe 16 sie 2015, 20:00 Nie wszyscy ulegają takim prostackim sądom, że skoro mamy kryzys w kapitalizmie, to znaczy, że winny jest kapitalizm. Równie dobrze można powiedzieć, że skoro katar jest w nosie, to zawinił nos – mówi prof. Leszek Balcerowicz. 25
  • Polityk nie musi manipulować i obrażać 16 sie 2015, 20:00 Jeśli czytacie te słowa, to znaczy, że „Wprost” nie ma nic przeciwko temu, że chcę ubiegać się o mandat senatora. O to, czy istnieje konflikt między kandydowaniem a byciem felietonistą, pytali mnie niedawno miesięcznik... 28
  • O bantustanie nad Wisłą 16 sie 2015, 20:00 Coraz mniej rozumiem. Powinno być odwrotnie, wraz z wiekiem zdolności do rozumienia rzeczywistości powinno być więcej. A że rozumiem coraz mniej, pokazał mi przykład sprzedaży przez Skarb Państwa PKP Energetyki. PO jedną ręką... 28
  • Jak inwestować w długie życie 16 sie 2015, 20:00 Ten, kto chce zachować wigor do późnych lat, musi inwestować w siebie. Tak jak w banku. Od tego, co i ile zrobimy dla siebie, zależy nasza przyszła kondycja fizyczna i psychiczna. Odsetki będą pokaźne lub żadne. 29
  • I po bólu 16 sie 2015, 20:00 Ból trwający długo staje się bólem przewlekłym, który trzeba leczyć. Inaczej może zniszczyć życie człowieka. 38
  • ABC LECZENIA BÓLU 16 sie 2015, 20:00 ANALGETYKI to leki przeciwbólowe, a analgezja to nic innego jak zjawisko polegające na zniesieniu czucia bólu. Analgetyki dzielimy na leki nieopioidowe, czyli niesteroidowe leki przeciwzapalne, w skrócie nazywane NLPZ (ibuprofen, kwas... 38
  • Życie ważniejsze niż SM 16 sie 2015, 20:00 Lepiej być zdrowym, młodym i bogatym. Ale w życiu bywa różnie. Jednak z chorobą, nawet tak poważną jak stwardnienie rozsiane (SM), można żyć normalnie, pracować, mieć rodzinę. Najważniejsze jest to, żeby pacjent był wcześnie zdiagnozowany i właściwie leczony. 40
  • Polowanie na emeryta 16 sie 2015, 20:00 Emeryci to nowa żyła złota dla banków. Pewny i dość wysoki dochód, dyscyplina, łatwość egzekucji zaległości. Nic dziwnego, że seniorzy zadłużają się w szybkim tempie, choć coraz częściej mają kłopoty ze spłatą swoich zobowiązań. 42
  • Staruszkowie w więzieniu 16 sie 2015, 20:00 W szybko starzejącej się Japonii po raz pierwszy seniorzy popełnili więcej przestępstw niż nastolatkowie. 43
  • Wielkie kuszenie seniora 16 sie 2015, 20:00 Oprócz sprzedawców magicznych garnków i kołder emeryt stał się też łakomym kąskiem dla instytucji finansowych. Ma stały dochód, przykłada się do spłat, więc warto go kusić. 44
  • Być jak Robert Lewandowski 16 sie 2015, 20:00 Poranny trening, szkoła, popołudniowy trening i powrót do internatu. Polskie kluby wreszcie inwestują w profesjonalne szkolenie młodych piłkarzy. 46
  • Kasjerzy autostrad 16 sie 2015, 20:00 Operatorzy prywatnych autostrad dostają co roku ponad 1,2 mld zł dopłat od państwa. Osiągają bajeczne zyski. A i tak kierowcy muszą płacić jedne z najwyższych stawek w Europie. Jak długo obywatele będą traktowani jak owce do strzyżenia? 48
  • Sorry, taki mamy upał 16 sie 2015, 20:00 Nawet na Saharze zabrakłoby piasku, gdyby wpuścić tam nieudolny rząd. W Polsce dysponującej miliardami ton węgla zabrakło prądu. Czy to faktycznie siła wyższa? 52
  • Europa przesiada się na lotnisku w Warszawie 16 sie 2015, 20:00 Lotnisko Chopina chce stać się regionalnym liderem. Szansa na to jest tym większa, że poprawia się kondycja LOT-u, którego plany też są bardzo ambitne. 54
  • Samorządowa ruletka 16 sie 2015, 20:00 Zadłużone gminy zastawiają ziemię, płacą zbójeckie odsetki i balansują na granicy wypłacalności. Żeby wybudować kolejny aquapark albo halę sportową, gminy zaczęły na potęgę zadłużać się w parabankach. 56
  • HOSSA BESSA 16 sie 2015, 20:00 Młodzi startują chętniej Młodzież jest statystycznie 1,6-krotnie bardziej skłonna do otwierania własnego biznesu niż osoby dorosłe – wynika z najnowszego raportu Global Entrepreneurship Monitor (GEM), instytucji zajmującej się... 59
  • Laburzyści odpływają od Europy 16 sie 2015, 20:00 Bardziej lewicowa i eurosceptyczna Partia Pracy może zdecydować o wyniku referendum i wyjściu Wielkiej Brytanii z UE. 60
  • Republika się zamyka 16 sie 2015, 20:00 Problem masowej imigracji z Afryki przerósł Italię organizacyjnie i emocjonalnie. Przybysze nie są już mile widziani, a antyimigracyjna retoryka święci tryumfy. 63
  • Rosjanie chcą pół Arktyki 16 sie 2015, 20:00 Rosja zgłosiła na forum ONZ pretensje terytorialne do pół miliona mil kwadratowych wód arktycznych wokół bieguna północnego. 66
  • Panteon plagiatorów 16 sie 2015, 20:00 Awantura o plagiat piosenki Kayah „Prawy do lewego”, jakiego miała się dopuścić Justyna Steczkowska, to w świecie muzyki pop codzienność. Plagiaty zdarzają się największym. 68
  • Pokażcie mi bohatera 16 sie 2015, 20:00 Rozmowa z reżyserem i scenarzystą Paulem Haggisem, laureatem dwóch Oscarów. 17 sierpnia kanał HBO zacznie emisję wyreżyserowanego przez niego serialu „Kto się odważy”. Jest to opowieść o najmłodszym burmistrzu w historii USA Nicku Wasicsko. 72
  • Kariera trampek 16 sie 2015, 20:00 Miały ułatwić uprawianie sportu. Przez prawie 200 lat swojej historii wpływały jednak na kulturę, co pokazano na wystawie w Brooklyn Museum w Nowym Jorku. 74
  • Ta od Venus. Oblała farbą z lizolem fotografie aktów kobiecych w imieniu poniewieranych żon i kochanek. 16 sie 2015, 20:00 Minuty dzieliły uroczyste otwarcie wystawy „Venus” od zagajenia organizatorów. Szacowni zagraniczni goście już się podnosili z krzeseł, aby przejść do przystrojonej w bożonarodzeniową szopkę (taki krakowski akcent w kończącym się roku 1975) sali balowej pałacu Pugetów. 76
  • Trójwymiarowa rewolucja 16 sie 2015, 20:00 Dzięki domowym drukarkom 3D każdy będzie mógł się poczuć szewcem, jubilerem, a nawet kreatorem mody. 80
  • Na Dzikim Wschodzie 16 sie 2015, 20:00 Bieszczady to nie tylko połoniny czy Jezioro Solińskie. To też wciąż dzika natura i ciekawa historia. Wystarczy nieco zejść z głównego szlaku, by poczuć jedno i drugie. 82
  • Bieszczady, moja miłość 16 sie 2015, 20:00 To był rok 1990. Włóczyliśmy się z grupą osób nazywających się hippisami po Polsce. Przyszedł czas i na Bieszczady. Pociąg toczył się do Ustrzyk Dolnych, zahaczając o radziecką wtedy Ukrainę. Późnym wieczorem trochę autobusem,... 84
  • Na Kujawy po zdrowie 16 sie 2015, 20:00 Dzięki solankowym wodom i nizinnemu klimatowi Kujawy stały się uzdrowiskowym centrum Polski. 85
  • Zmiany przyszły małymi krokami 16 sie 2015, 20:00 Spokojna, nieco senna Kopenhaga zapoczątkowała wiele rewolucji. Ta kulinarna, która zaczęła się w Nomie, opanowała Skandynawię i wyznacza trendy w Europie. Ta designerska trwa i budzi zazdrość turystów. 88
  • Biegacz pomaga 16 sie 2015, 20:00 Cieszy nas nowa moda. Jeszcze bardziej cieszy tych, którym biegacze niosą pomoc. Chodzi oczywiście o biegowe akcje charytatywne, jak „Biegnę dla...” czy PKO Bieg Charytatywny. Jest ich coraz więcej - i dobrze. Przecież wybieganego wsparcia nigdy za dużo. 90
  • Bawią i uczą 16 sie 2015, 20:00 Spotkania ze smokami i podmorskie wędrówki, Ronaldo i klasyka baletu, nauka i ekonomia – a to wszystko w książkach dla dzieci. Warto je zapakować do wakacyjnych plecaków i szkolnych tornistrów. 92
  • Kalejdoskop kulturalny 16 sie 2015, 20:00 DVD Kolejne upadki Ala Ostatnie miesiące w kinach to festiwal Ala Pacino. Po przerwie i odpoczynku od grania aktor wrócił do pracy pełną parą. Sam przyznaje, że głównym motywem tej decyzji była fatalna sytuacja finansowa po tym, jak... 94
  • 3 proc. PKB na demografię 16 sie 2015, 20:00 Opłaca się prowadzić politykę na rzecz rodzin. Wszystkim malkontentom i lewicowym fatalistom polecam lekturę opublikowanej w ubiegłym tygodniu przez GUS niepozornej publikacji „Monitoring wyników prognozy ludności Polski dla 2014... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany