Słabe euro, mocne Niemcy

Słabe euro, mocne Niemcy

Choć krytycznych opinii na temat unii walutowej przybywa, trudno je usłyszeć w Berlinie. Niemcy są największym beneficjentem wspólnej waluty i kryzysu w strefie euro.

Piłka nożna to taka gra, w której 22 facetów biega po murawie, a na koniec i tak wygrywają Niemcy – mawiał brytyjski piłkarz Garry Lineker. W gospodarce jest najwyraźniej podobnie. Niemcy błyszczą i nawet kryzys strefy euro wychodzi im na dobre.

Euro jest słabą walutą, teraz uderzył w nie dodatkowo kryzys grecki i włączenie drukarek przez szefa Europejskiego Banku Centralnego Maria Draghiego (od marca EBC co miesiąc skupuje obligacje o wartości ok. 60 mld euro). Wielu ekspertów wieści nawet rychłe zrównanie się wartości euro z dolarem.

Korzyści Berlina

Na tym wszystkim najbardziej zyskują nasi sąsiedzi zza Odry, którzy są eksportową potęgą i największą gospodarką. Ich towary stają się jeszcze bardziej konkurencyjne. W efekcie wyniki w handlu są imponujące. Na przykład w lipcu eksport Niemiec rósł znacznie szybciej od importu (przekroczył 103,4 mld euro), co dało rekordową nadwyżkę w handlu zagranicznym na poziomie 25 mld euro. Szczególnie dobre rezultaty Niemcy osiągnęli w krajach poza strefą euro.

To wszystko wpływa na wzrost PKB, który w drugim kwartale wzrósł o 1,6 proc. w skali roku, co na tle pogrążonej w stagnacji Europy jest dobrym wynikiem. Wg prognoz w 2016 r. ma to być co najmniej 1,8 proc. Na tym niemieckie korzyści z kryzysu się nie kończą. Kolejną są niższe koszty obsługi zadłużenia. Niemcy stały się tzw. bezpieczną przystanią, a oprocentowanie ich obligacji spadło do bardzo niskiego poziomu, a zdarzało się wręcz, że było ujemne. Jak oszacował Instytut Badania Gospodarki (IWH) w Halle, od 2010 r. dzięki mniejszym płatnościom z tytułu spłaty odsetek Niemcy zaoszczędziły ok. 100 mld euro, równowartość ponad 3 proc. PKB. Co ciekawe, ekonomiści instytutu uznali, że oszczędności te przewyższą koszty kryzysu, nawet jeśli Grecja nie spłaci w całości swoich długów. Udział Niemiec we wszystkich programach pomocowych dla Grecji wynosi bowiem 90 mld euro. Paradoksalnie im większy niepokój na rynkach, tym dla najpotężniejszej europejskiej gospodarki lepiej – euro się osłabia i spada koszt obsługi długu.

W efekcie bardzo dobrych rezultatów gospodarczych i niższych kosztów obsługi zadłużenia już w ubiegłym roku, rok wcześniej niż planowano, Niemcy miały zrównoważony budżet, pierwszy raz od 45 lat. Eksperci czterech głównych instytutów ekonomicznych Niemiec oczekują, że tegoroczna nadwyżka w budżecie państwa i landów będzie już poważna i może wynieść 20 mld euro. Zaproponowali nawet wprowadzenie ulg dla małych i średnich firm. Rząd jednak woli więcej zainwestować w modernizację infrastruktury.

Przyszłość strefy

Nie brakuje opinii, że to nie Grecja powinna opuścić strefę euro, a odstające na plus Niemcy. Wtedy wspólna waluta osłabiłaby się jeszcze bardziej, dając impuls rozwojowy krajom południa Europy. Taka dewaluacja byłaby skuteczniejszą pomocą niż kolejne pożyczki. Takiego zdania jest Ashoka Mody, były wysoki urzędnik MFW – niedawno przekonywał, że minister finansów Niemiec Wolfgang Schäuble nie dostrzega problemu w samej konstrukcji strefy euro, a tylko widzi go w „nieumiejętności Grecji dopasowania się do europejskich zasad gry”. Na wyjście ze strefy euro Niemcy nigdy się jednak nie zgodzą. W ich przypadku powrót do marki wiązałby się z jej umocnieniem i utratą konkurencyjności. A więc wymiernymi stratami. Dlatego dalej będą bronić wspólnej waluty jak niepodległości.

Czy jednak rzeczywiście są zainteresowani dalszą integracją strefy euro? Nie widać tu wcale entuzjazmu. W końcu sierpnia minister gospodarki, przemysłu i spraw cyfrowych Francji Emmanuel Macron wezwał do przyspieszenia takich działań i m.in. utworzenia stanowiska nowego komisarza UE, który dysponowałby własnym budżetem i odpowiadałby za politykę strefy euro. W odpowiedzi kanclerz Merkel grzecznie poprosiła go tylko o więcej konkretów i ucięła temat. Dobrze ujął to Ralph Brinkhaus, wiceprzewodniczący klubu parlamentarnego chadeków w Bundestagu. Stwierdził, że nie pora teraz na odnawianie i pogłębianie integracji unijnej i lepiej, by kraje członkowskie po prostu przestrzegały już ustalonych zasad, z czym jest krucho. ■

Unia bankowa pod niemieckie dyktando

najważniejsze przedsięwzięcie UE, To którego celem jest przywrócenie zaufania do sektora finansowego po kryzysie sprzed siedmiu lat i ochrona przed kolejnym. Unia bankowa. Chodzi w niej o to, by pieniędzy na ratowanie banków nie musiały już wykładać rządy (i podatnicy), co dla niektórych, jak np. w Irlandii, skończyło się koniecznością pomocy unijnej. Realizacja projektu rozpoczęła się w listopadzie ub. r., kiedy Europejski Bank Centralny przejął nadzór nad 130 największymi bankami w strefie euro, skupiającymi 85 proc. aktywów sektora. Niemcy wymogły, by nie podlegały mu mniejsze banki z aktywami poniżej 30 mld euro. Chodziło o wyjęcie spod nadzoru popularnych tu kas oszczędnościowych i banków landowych. System ma być zasilany ze składek instytucji finansowych. Będą je wpłacać na specjalny fundusz, który ma być wykorzystywany w sytuacji kryzysu. Ma to być 55 mld euro w ciągu dziesięciu lat. Kwota ta budzi wątpliwości co do skuteczności całego mechanizmu. Aktywa pojedynczych największych banków strefy euro sięgają bowiem 1,7 bln euro. Może się okazać, że pieniędzy zabraknie i znów trzeba będzie sięgnąć do kieszeni podatników. Najwięcej kontrowersji budzi mechanizm uporządkowanej likwidacji banków, które wpadły w tarapaty. W 2016 r. ma powstać instytucja, która ma oceniać, które banki można ratować i w jaki sposób. Ale Niemcy nie zgodziły się na jej całkowitą niezależność czy powierzenie tych kompetencji Komisji Europejskiej. System głosowania umożliwi Niemcom czy Francuzom faktyczne blokowanie restrukturyzacji wymagających powyżej 5 mld euro pomocy. Niemcy zresztą długo opóźniały wprowadzenie unii bankowej, by uniknąć kosztów ratowania instytucji z południa Europy. Kłóciły się z Francją, która chciała wprowadzić ją szybko. Berlin oponował, domagając się wcześniej zmiany europejskich traktatów. Projekt unii bankowej jest daleki od zakończenia. Dyskutuje się m.in. o podziale największych banków na tradycyjne i inwestycyjne. Szef Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker chce też uzupełnić unię bankową o wspólny system ubezpieczenia depozytów do 100 tys. euro. Ale Niemcy i wspierające je kraje północnej Europy nie palą się do dodatkowej odpowiedzialności.

Okładka tygodnika WPROST: 39/2015
Więcej możesz przeczytać w 39/2015 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 39/2015 (1698)

  • Przesuwanie granic nicości 20 wrz 2015, 20:00 Samuel Huntington już w 1993 r. w swojej książce „Zderzenie cywilizacji” opisał nam historię naszych dziejów – aż do dnia dzisiejszego. Zabrakło mu jednak nieco wyobraźni na pełne ćwierć wieku. Świat, z jakim... 6
  • Skaner 20 wrz 2015, 20:00 Afera odfajkowana Prokuratura badała aferę taśmową 15 miesięcy. Nie ustaliła nic ponad to, co wiadomo było od dawna. I sprawę w ubiegłym tygodniu zamknęła. Według śledczych nielegalne podsłuchy zakładali dwaj kelnerzy. Do czego się... 10
  • Zdarzyło się jutro 20 wrz 2015, 20:00 Co łączy Isabel Marcinkiewicz z Jarosławem Kaczyńskim? Wyjaśnienie tej tajemnicy tylko w naszym przeglądzie wydarzeń prawdopodobnych i nie. 12
  • Słoń w składzie porcelany 20 wrz 2015, 20:00 Próbując integrować Europę na obraz i podobieństwo Niemiec, Angela Merkel zapędziła się w ślepy zaułek, doprowadzając do największego kryzysu w historii UE. 18
  • Najdroższa wersja solidarności 20 wrz 2015, 20:00 Jednym z najbardziej złowieszczych zwrotów używanych przez unijnych polityków i przywódców dużych państw UE jest „solidarność europejska”. Gdy te dwa wyrazy zaczynają być odmieniane przez wszystkie przypadki, wiadomo, że najsilniejsi w Unii Europejskiej chcą zmusić... 20
  • Migranci jak Smoleńsk 20 wrz 2015, 20:00 W Polsce dyskusja o obecnej fali uchodźców zatonęła w powodzi emocji. Ten mechanizm prowadzenia dyskusji publicznych funkcjonował u nas już wcześniej, a w kilku sprawach po prostu dominował. Na przykład w sprawie katastrofy smoleńskiej,... 22
  • Koniec Europy bez granic 20 wrz 2015, 20:00 Najważniejsza zdobycz zjednoczonej Europy chwieje się w posadach. Wędrówka ludów chcących się osiedlić w Unii postawiła pod znakiem zapytania przyszłość strefy Schengen. 23
  • Jak ogrodowe krasnale 20 wrz 2015, 20:00 Unijna polityka zagraniczna istnieje tylko na papierze. W rzeczywistości prowadzą ją w imieniu Europy Niemcy, wspomagani przez Francję. 25
  • Słabe euro, mocne Niemcy 20 wrz 2015, 20:00 Choć krytycznych opinii na temat unii walutowej przybywa, trudno je usłyszeć w Berlinie. Niemcy są największym beneficjentem wspólnej waluty i kryzysu w strefie euro. 26
  • Pola złota 20 wrz 2015, 20:00 Mimo że Europa pogrążona jest w stagnacji, ponad 40 proc. budżetu wydaje na dopłaty dla rolników. Głównymi zwolennikami tej polityki są Francja i Niemcy. 28
  • Koniec multikulti albo koniec Europy 20 wrz 2015, 20:00 Exodus imigrantów i uchodźców napływających do Europy wymaga więcej politycznej logiki, a mniej ideologii, zwłaszcza lewicowej. Jak na razie jest dokładnie odwrotnie. 29
  • Instrukcja obsługi imigranta 20 wrz 2015, 20:00 Pojawienie się w Polsce przybyszów z Bliskiego Wschodu może być tylko kwestią czasu. W naszym kraju będą oni egzotyczną ciekawostką, warto więc poznać kilka podstawowych faktów, które mogą się przydać w bezpośrednich kontaktach. 30
  • Jak demoralizuje się władza 20 wrz 2015, 20:00 Mimo posiadania materiałów obciążających szefa klubu parlamentarnego PSL Jana Burego prokuratura nie jest w stanie postawić mu zarzutów. W zaskakujących okolicznościach odłożono posiedzenie komisji w sprawie odebrania mu immunitetu. Murem za Burym stoi szef ludowców Janusz... 32
  • Zieloni czują się osaczeni 20 wrz 2015, 20:00 Po ujawnieniu przez „Wprost”, że Janusz Piechociński miał uzgadniać obsadę stanowiska wiceprezesa NIK, ludowcy z PSL doszukują się w tym przedwyborczej gry. Część nie wyklucza jednak, że przewodniczący może przypłacić skandal utratą stanowiska. 35
  • Obniżek danin nie będzie 20 wrz 2015, 20:00 Uproszczenia, które chcemy wprowadzić, nie zmienią generalnie kwoty, jeśli chodzi o fundusze ubezpieczeniowe czy ZUS – mówi minister Andrzej Halicki. 36
  • Brak kandydatów na przywódcę PO 20 wrz 2015, 20:00 Po wyborach Ewę Kopacz czeka walka o utrzymanie władzy w partii. Paradoksalnie jej szanse nie są małe, bo nie ma kto jej zastąpić. 38
  • Jak się skutecznie pozbyć własnych wyborców… 20 wrz 2015, 20:00 Euforia, wielkie rozczarowanie, a potem już tylko niesmak. Tak mniej więcej mógł się poczuć wyborca PO po prezentacji jej programu. Najpierw przecierał oczy ze zdumienia i w niemym zachwycie obliczał, ile mu zostanie w kieszeni, gdy... 39
  • Wyciskanie kursanta 20 wrz 2015, 20:00 Państwo znalazło kolejny sposób na utrudnienie życia kandydatom na prawo jazdy. Nie dość, że wyciąga z ich kieszeni grube pieniądze za dokumenty, egzaminy i poprawki, to blokuje też dostęp do pytań, które mogą się pojawić na egzaminach. 40
  • Program, że Mucha nie siada 20 wrz 2015, 20:00 Bardzo innowacyjny system podatkowy. Będzie on dramatycznie prosty i dla użytkownika, i dla pracodawcy, i dla pracownika. Natomiast jest on dość skomplikowany, by wyjaśnić, o co w nim chodzi”. Tak o nowym programie PO wypowiedziała... 41
  • Rodzina bidulem podzielona 20 wrz 2015, 20:00 Ośmioro rodzeństwa, mających dom, rodziców, w kwietniu trafiło do domu dziecka. Sąd, wbrew woli rodziców i oburzonych mieszkańców podkarpackiego Pruchnika, uznał, że sytuacja materialna rodziny uniemożliwia właściwą opiekę nad dziećmi. Po naszym apelu sprawą zainteresowała się... 42
  • Koniec zabawy, panowie... 20 wrz 2015, 20:00 Tymczasowy niewielki plac targowy w mieście powiatowym. Ostatnie ulewy zmywają prowizoryczne utwardzenie terenu i robi się problem, bo kupcy oczekują od właściciela placu, czyli od miasta, natychmiastowej naprawy i umożliwienia dalszego... 45
  • Sześciolatki specjalnej troski 20 wrz 2015, 20:00 Nawet co dziesiąty sześciolatek, który w ubiegłym roku rozpoczął naukę w szkole, może wymagać fachowej pomocy. Takie wnioski płyną z niepublikowanych jeszcze badań, do których dotarł „Wprost”. W tym roku szkolnym pomocy potrzebować może dwa razy więcej młodszych... 46
  • Gross poszedł o jeden most za daleko 20 wrz 2015, 20:00 Nie można wyrywać z kontekstu twierdzeń, które opatrzone były licznymi zastrzeżeniami – mówi dr hab. Marcin Zaremba, badacz najnowszej historii Polski. 50
  • Zapomniani bohaterowie 20 wrz 2015, 20:00 Misje w Iraku i Afganistanie to pierwsze, z których polscy żołnierze wracali okaleczeni fizycznie i psychicznie. Państwu zajęło sporo czasu, zanim wzięło za nich odpowiedzialność. 52
  • Sercem zaprosić i się nie wystraszyć 20 wrz 2015, 20:00 Wśród anegdot o marszałek Senatu Alicji Grześkowiak jedna jest szczególnie sympatyczna. Podczas debaty na temat ustawy repatriacyjnej dopytywana w jednej z parlamentarnych komisji przez jakiegoś urzędnika, jak rozpoznać na granicy... 54
  • Biznes na komunie 20 wrz 2015, 20:00 Trudno znaleźć markę z czasów PRL, której nie próbuje się wskrzesić. Do sklepów trafiają właśnie nowe głośniki Tonsilu, Pewex otwiera sklepokawiarnie, szykują się premiery starych-nowych aut i motocykli. Sama nostalgia to jednak za mało, by odnieść sukces. 56
  • Lepsze prywatne 20 wrz 2015, 20:00 Od bezpieczeństwa, przez ekonomię, zarządzanie i energetykę, po rady, jak być twardym w biznesie. Za nami XXV Forum Ekonomiczne w Krynicy. 60
  • Strach w oczach „doradców” 20 wrz 2015, 20:00 Jeszcze PiS nie przejął władzy, a już się dzieją cuda i innowacje na skalę światową. Strach się bać, co będzie dalej. Wielu z tych, którzy byli na Forum Ekonomicznym w Krynicy, mogło sobie pooglądać dość żenujące i mało... 61
  • Hossa Bessa 20 wrz 2015, 20:00 Franki bez trybunału Ważna informacja dla frankowiczów. Rzecznik generalny Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że kredyty walutowe są instrumentami finansowymi. Nie takiej decyzji oczekiwali Polacy zadłużeni w walutach... 62
  • Rolnik 2.0 20 wrz 2015, 20:00 Maszyna sortująca według rozmiaru i koloru sześć ton jabłek na godzinę. Albo inteligentny nawóz, który po posypaniu pola sam przemieszcza się w kierunku rośliny. Polscy rolnicy potrafią być innowacyjni, ale z kolegami z Zachodu nadal konkurują przede wszystkim niską ceną. 63
  • Musimy nakarmić świat 20 wrz 2015, 20:00 Niedługo liczba ludności wzrośnie – według szacunków – do 9 mld. Do tego czasu musimy zwiększyć produkcję żywności aż o 60 proc. Bez nawozów mineralnych jest to niemożliwe – mówi Paweł Jarczewski, prezes zarządu Grupy Azoty 68
  • Zielone ludziki w Syrii 20 wrz 2015, 20:00 Rosjanie zaczynają jątrzyć w Syrii, skąd płynie nieprzerwana fala imigrantów do Europy. To, co dla większości świata jest dramatem wojny, dla Putina wyjątkową szansą, aby wyjść z izolacji. 70
  • Najbogatsi nędzarze Ameryki 20 wrz 2015, 20:00 W myśl znanego kiedyś w Polsce powiedzenia w komunizmie deficytowy będzie nawet piasek na pustyni. Wenezuelczycy właśnie się o tym boleśnie przekonują. 72
  • Seriale dobre, bo polskie 20 wrz 2015, 20:00 U progu nowego sezonu telewizyjnego sensacją stała się zapowiedź wejścia do Polski giganta Netflixa. Nic nie wskazuje jednak, żeby miało to wywołać rewolucję na naszym rynku seriali. Najważniejsi nadawcy wiedzą, że krajowy widz woli krajowy produkt. 76
  • Nikczemność to w polityce norma 20 wrz 2015, 20:00 Michael Dobbs, autor powieści „House of Cards”, opowiada o tym, co wspólnego ma Margaret Thatcher z Frankiem Underwoodem, i o tym, na ile kultowy serial odzwierciedla prawdziwy świat polityki. 80
  • Francja to Houellebecq 20 wrz 2015, 20:00 Michel Houellebecq to największa gwiazda francuskiej literatury, pisarz skandalista, którego książki krytykuje nawet premier. Nikt jak on nie potrafi wyrazić zbiorowych lęków, takich jak strach Zachodu przed islamizacją. 82
  • Przemoc, seks i syreny 20 wrz 2015, 20:00 Na festiwalu w Gdyni do głosu dochodzi nowe pokolenie. Wśród ośmiu debiutów prezentowanych w tegorocznych konkursach można znaleźć najwięcej świeżości i odwagi w myśleniu o kinie. 84
  • Koniec z zapaleniem wątroby typu C 20 wrz 2015, 20:00 W medycynie bywa, że słowo „rewolucja” pada na wyrost. Nie w tym wypadku. Nowe leki dla chorych z wirusowym zapaleniem wątroby typu C są skuteczne niemal w 100 proc. I są już w Polsce refundowane, czyli dostępne dla pacjentów. 86
  • Jesienny wyskok po przygodę 20 wrz 2015, 20:00 Zamiast wspominać z rozrzewnieniem lato, rusz w Polskę w poszukiwaniu adrenaliny i przygody. Szukamy nowych miejsc aktywnego wypoczynku. 88
  • Posiłek mistrzów 20 wrz 2015, 20:00 Dla aktywnej, uprawiającej sport osoby właściwa dieta powinna stać się kolejną dyscypliną. Odpowiednio dobrane produkty, ich jakość, ilość oraz sposób przygotowania posiłku mają ogromny wpływ na kondycję i wydajność organizmu. 91
  • Książki 20 wrz 2015, 20:00 Pani Sienkiewicz Prawdziwa literacka sensacja z Litwy. Henryk Sienkiewicz, gdyby żył dziś, pewnie pisałby jak Kristina Sabaliauskaitė (która polskim rozmówcom lubi się przedstawiać jako Krystyna Sobolewska). „Silva rerum”... 92
  • Muzyka 20 wrz 2015, 20:00 My Słowianie Afrykanie Nic się w ich karierze nie zgadza. Zaczynali od telewizyjnego castingu, a skończyli jako ulubieńcy publiczności alternatywnej, faworyci rynku niezależnej muzyki. Mieszają na swój unikatowy sposób gatunki i... 93
  • Filmy 20 wrz 2015, 20:00 Na poprawę humoru Marzenie o polskim kinie popularnym powoli się spełnia. Pojawiły się filmy gatunkowe, a teraz przychodzi czas na komedie. Takie, których nie oglądałoby się ze wstydem. – W „Królu życia” odkryłem... 94
  • Prezes powinien być zadowolony 20 wrz 2015, 20:00 Trudno opisuje się samochody, które kupują prezesi firm, by mieć przyjemność z bycia wożonym. To nie kierowca jest przecież najważniejszą osobą w takim aucie. Hierarchię ważności łatwo rozpoznać po udogodnieniach, jakie mają... 96
  • Know-how 20 wrz 2015, 20:00 Zegarek ładny i inteligentny Asus ZenWatch zachwyca detalami, profilowanym bokiem koperty, solidną metalową obudową, paskiem z prawdziwej skóry, stylową klamrą. To nie jest zabawka, to prawdziwy sprzęt. Ale korzystanie z niego przynosi... 97
  • Premier Kopacz nie wie, o czym mówi 20 wrz 2015, 20:00 Nie cichnie dyskusja o propozycji zmian w podatkach i składkach, którą przedstawiła PO. Dlaczego? Bo jest ona tak niejasna, w dodatku została podlana populistycznym sosem pod hasłem „zlikwidujemy składki do ZUS i NFZ” oraz... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany