Francja to Houellebecq

Francja to Houellebecq

Michel Houellebecq to największa gwiazda francuskiej literatury, pisarz skandalista, którego książki krytykuje nawet premier. Nikt jak on nie potrafi wyrazić zbiorowych lęków, takich jak strach Zachodu przed islamizacją.

Naprawdę pan powiedział, że islam jest najgłupszą z religii?” – zapytałem Michela Houellebecqa, odnosząc się do jego najsłynniejszego wywiadu udzielonego w 2001 r. pismu „Lire”. „A nie jest?” – odpowiedział. Żadnych wykrętów, do jakich przyzwyczaiły nas znane postaci życia publicznego znad Wisły, że dziennikarze źle zrozumieli słowa, nie autoryzowali, że w sumie to nie o to chodzi, bo religia muzułmańska jest w porządku. „Naprawdę tak powiedziałem, bo tak uważam” – spuentował Houellebecq, nie przypadkiem nazywany największym skandalistą francuskiej literatury. Nie wiem, czy określenie „ironia losu” będzie w tym wypadku odpowiednie, ale pisarz zaczął mówić, że nieco skorygował swoją opinię na temat islamu w szczególnym dniu. 7 stycznia 2015 r. rano, gdy jego powieść „Uległość” trafiła na rynek, udzielił wywiadu w radiu. Opowiedział w nim, że po lekturze Koranu nie jest już tak radykalny w swoich sądach i porozumienie z muzułmanami nie wydaje mu się niemożliwe.

ROZSTRZELANA OKŁADKA

Kilka godzin później zamachowcy z imieniem Allaha na ustach weszli do redakcji tygodnika „Charlie Hebdo” i zastrzelili 12 osób za to, że pismo wydrukowało karykatury Mahometa. W wydanym tego dnia numerze magazynu na okładce była karykatura Michela Houellebecqa w stroju wróżki przewidującego: „w 2015 r. stracę zęby”, a „w 2020 r. będę świętował ramadan”. W ataku zginął przyjaciel pisarza i autor książki o nim – Bernard Maris. Sam Houellebecq dostał wtedy policyjną ochronę, przestał promować książkę i ukrył się na prowincji. Odpowiednie służby podejrzewały, że on też może stać się celem zamachu. I nie byłoby to bardzo zaskakujące. W końcu mówimy o człowieku, na którym psy wieszał nawet premier jego kraju Manuel Valls: „Francja to nie jest Michel Houellebecq. To nie jest nietolerancja, nienawiść, strach”. A także o pisarzu nazywanym nie tylko nihilistą i reakcjonistą, ale też rasistą i ksenofobem nienawidzącym muzułmanów. Autor „Uległości” skomentował to w stylu charakterystycznym dla siebie. „Może i jestem islamofobem, ale moja fobia bierze się ze strachu, a nie z nienawiści” – powiedział brytyjskiemu „Guardianowi”. A dopytywany, czy czuje się odpowiedzialny za zamachy, oświadczył w „Paris Review”: „Odpowiedzialność mnie nie dotyczy. Książki mają bawić czytelników, a strach to jeden z najzabawniejszych tematów”. Kontekstem tych wypowiedzi jest, oczywiście, powieść „Uległość”, którą właśnie wydano w Polsce. Political-fiction rozgrywająca się w 2022 r., kiedy władzę we Francji przejmują islamiści.

Z tego, co działo się tuż po wydaniu książki, można by wnosić, że bestsellerowa powieść Houellebecqa (w kilka tygodni sprzedało się we Francji pół miliona egzemplarzy, dziś nakład w Europie przekroczył już 1,5 mln) jest antyislamska, ale nie jest to prawda. Wściekły atak pisarza wymierzony został we współczesną kulturę Zachodu, pełną gnuśności, schyłkową, pozbawioną oparcia w wartościach i religii. To zresztą w twórczości autora „Cząstek elementarnych” motyw przewodni. Najważniejsze przesłanie jego książek można krótko podsumować zdaniem: „cywilizacja europejska zdycha i dobrze jej tak”. Na tym tle muzułmanie pokazani są jako przedstawiciele kultury prężnej, rozwijającej się, pewnej siebie, a przez to niebezpiecznej dla upadającego Starego Kontynentu.

Bohaterem „Uległości” jest wykładowca uniwersytecki, literaturoznawca, specjalista od twórczości Jorisa-Karla Huysmansa, mało znanego poza granicami Francji pisarza. Ateisty, który wybrał katolicyzm, co ma tu pewne znaczenie (notabene jest to też ulubiony autor Houellebecqa). To z jego perspektywy obserwujemy przemianę, jaka zachodzi nad Sekwaną.

POLIGAMIA NIE JEST TAKA ZŁA

W drugiej turze wyborów prezydenckich w 2022 r. mierzą się szefowa Frontu Narodowego Marine Le Pen i fikcyjny kandydat Mohammed Ben Abbes z Bractwa Muzułmańskiego. W efekcie wszystkie siły polityczne starego porządku popierają umiarkowanego islamistę, który jest postacią charyzmatyczną i prawdziwym wizjonerem. Houellebecq nie oszczędza francuskich polityków, ośmiesza ich i karykaturuje. Na jego czarnej liście czołowe miejsca zajmują prezydent Hollande, Francois Bayrou (obu dostaje się szczególnie mocno), premier Valls, a także Nicolas Sarkozyi mniej u nas znani liderzy partyjni. Warto dodać, że elekcji towarzyszą akty przemocy, których media stosujące autocenzurę nie pokazują. Są ofiary śmiertelne, napaści, podpalenia. Prawdopodobnie odpowiedzialni za nie są prowokatorzy z obu stron politycznej barykady: młodzi, radykalni islamiści i równie zacietrzewieni identaryści, broniący francuskiej tożsamości przed imigrantami. Dalej w political-fiction Houellebecqa jest jeszcze ciekawiej. Uniwersytety francuskie zostają przemianowane na uczelnie islamskie, przez co bohater, wykładowca Sorbony, traci pracę. Nad Sekwaną zostają wprowadzone elementy szariatu włącznie z legalizacją poligamii, kobiety muszą zrezygnować z pracy (dzięki czemu spadabezrobocie), a nowy prezydent realizuje plan włączenia do UE Turcji, Egiptu, Maroka i Tunezji.

Co ciekawe, w zislamizowanej Francji nie są prześladowane inne religie. Mimo oczywistego antysemityzmu muzułmanów, państwo wspiera religijne szkoły żydowskie, a także, rzecz jasna, katolickie. I tu wracamy do Huysmansa. Wzorem nawróconego ateisty, którego twórczości poświęcił wiele lat swojego życia, bohater „Uległości” wydaje się bliski nawrócenia. Idzie wręcz jego śladami, goszcząc w tym samym klasztorze. A jednak ostatecznie nie wybierze katolicyzmu. Postawi na islam, który jest religią, jak mówi jedna z postaci w powieści, bezwzględnej uległości wobec Boga, a zatem dającą szczęście. Houellebecq nie byłby sobą, gdyby nie zaserwował nam w książce takiego paradoksu, choć równie dobrze można zinterpretować tytuł jego książki bardziej wprost. Uległość dotyczy przecież cywilizacji europejskiej wyraźnie uginającej się pod zewnętrznym naporem i nieradzącej sobie z najpoważniejszymi wyzwaniami. Bo przedstawiając ten scenariusz, szczerze mówiąc całkiem prawdopodobny, pisarz kolejny raz pokazuje jej degenerację.

HIPISI I SEKSTURYŚCI

Tak jest w zasadzie od początku jego kariery. W „Cząstkach elementarnych” wydanych we Francji w 1998 r. (u nas pięć lat później) z niespotykaną furią zaatakował pokolenie ’68, ale nie z oczywistych pozycji prawicowych, tylko ironią. Pokazał dramaty, do jakich prowadzą rozkład tradycyjnych więzi społecznych, rewolucja seksualna, kult indywidualnego sukcesu kosztem wspólnoty i prymat przyjemności nad obowiązkiem. Nikt przed nim nie zadał tak celnego ciosu generacji, która dziś jest rdzeniem francuskiego establishmentu i której przedstawicielom wydaje się, że przynieśli uciemiężonym masom wolność. Tymczasem Houellebecq wykrzyczał im w twarz, że ich hipisowskie ideały i także paryski maj 1968 r. są nic niewarte, a kierująca się nimi kultura jest pełna wynaturzeń. Następny cel ataku był równie trafnie wybrany, a stał się nim model społeczeństwa opartego na konsumpcji, gdzie seks jest towarem jak każdy inny. Bohaterowie „Platformy” postanawiają zorganizować dla bogatych mieszkańców Zachodu infrastrukturę do turystyki seksualnej w krajachTrzeciego Świata na skalę wręcz przemysłową. W kolejnej powieści „Możliwość wyspy” pokazywał Houellebecq fatalne skutki, do których mogą doprowadzić ludzkość eksperymenty genetyczne na sobie samej (zwłaszcza w powiązaniu z kultem młodości). A w nagrodzonej Goncourtami „Mapie i terytorium” kpił ze współczesnych stabloidyzowanych mediów i z siebie jako postaci medialnej.

Jest nią od jakichś 15 lat, nie tylko dzięki swoim książkom, ale też kontrowersyjnym wywiadom. We Francji ma pozycję prawdziwie gwiazdorską, i to do tego stopnia, że kiedy zmieniał wydawcę, koncern, który przejmował prawa do jego książek, w ramach rozliczenia pozwolił mu wyreżyserować film fabularny według „Możliwości wyspy” (który notabene okazał się klęską). Pisarz był też bohaterem głośnej komedii „Porwanie Michela Houellebecqa”. Wszystkie te sukcesy są w pełni zasłużone. Bo nawet jeśli nie wszystkie powieści francuskiego autora są równie udane pod względem artystycznym, to jednego nie można mu odmówić: jak żaden inny współczesny twórca celnie wskazuje bolączki współczesności i stawia nas wobec swoich bezlitosnych diagnoz. To, że wyraża zbiorowe lęki i frustracje, które przeżywają dziś dziesiątki milionów ludzi, nie tylko we Francji, czyni go jednym z najważniejszych pisarzy XXI w. Czyż pokazując islamizację swojego kraju, nie odczytuje trafnie emocji znacznej części rodaków? Premier Valls nie ma racji. Francja to Houellebecq. ■

MICHEL HOUELLEBECQ „ULEGŁOŚĆ”

To political-fiction rozgrywająca się w 2022 r., gdy władzę we Francji przejmują islamiści. Ukazuje degenerację cywilizacji europejskiej.

Wydawnictwo W.A.B.

TRZY RAZY HOUELLEBECQ

„CZĄSTKI ELEMENTARNE” (1998)

Opowieść o braciach przyrodnich, synach hipiski, z których jeden opętany jest żądzą seksualną, a drugi o nazwisku Dzierżyński jest naukowcem kompletnie pozbawionym emocjonalnych więzów z innymi ludźmi i skupia się wyłącznie na eksperymentach genetycznych.

„PLATFORMA” (2001)

Znudzony życiem urzędnik podczas podróży do Tajlandii, światowej mekki seksturystów, wpada na pomysł, by ów proceder zalegalizować i rozkręcić na niespotykaną skalę. Rzecz kończy się zamachami islamistów. Książka ukazała się tuż przed 11 września 2001 r., a rok po jej wydaniu doszło do zamachów na wyspie Bali.

„MOŻLIWOŚĆ WYSPY” (2005)

Antyutopia o przyszłości gatunku ludzkiego, który opętany obsesją wiecznej młodości i nieśmiertelności osiągnie to dzięki klonowaniu. Ale nie oznacza to szczęścia. Ludzkość zamieni się w zbiór samowystarczalnych jednostek, a homo sapiens, jakich znamy dziś, będą pogardzanymi dzikimi.

Okładka tygodnika WPROST: 39/2015
Więcej możesz przeczytać w 39/2015 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 39/2015 (1698)

  • Przesuwanie granic nicości 20 wrz 2015, 20:00 Samuel Huntington już w 1993 r. w swojej książce „Zderzenie cywilizacji” opisał nam historię naszych dziejów – aż do dnia dzisiejszego. Zabrakło mu jednak nieco wyobraźni na pełne ćwierć wieku. Świat, z jakim... 6
  • Skaner 20 wrz 2015, 20:00 Afera odfajkowana Prokuratura badała aferę taśmową 15 miesięcy. Nie ustaliła nic ponad to, co wiadomo było od dawna. I sprawę w ubiegłym tygodniu zamknęła. Według śledczych nielegalne podsłuchy zakładali dwaj kelnerzy. Do czego się... 10
  • Zdarzyło się jutro 20 wrz 2015, 20:00 Co łączy Isabel Marcinkiewicz z Jarosławem Kaczyńskim? Wyjaśnienie tej tajemnicy tylko w naszym przeglądzie wydarzeń prawdopodobnych i nie. 12
  • Słoń w składzie porcelany 20 wrz 2015, 20:00 Próbując integrować Europę na obraz i podobieństwo Niemiec, Angela Merkel zapędziła się w ślepy zaułek, doprowadzając do największego kryzysu w historii UE. 18
  • Najdroższa wersja solidarności 20 wrz 2015, 20:00 Jednym z najbardziej złowieszczych zwrotów używanych przez unijnych polityków i przywódców dużych państw UE jest „solidarność europejska”. Gdy te dwa wyrazy zaczynają być odmieniane przez wszystkie przypadki, wiadomo, że najsilniejsi w Unii Europejskiej chcą zmusić... 20
  • Migranci jak Smoleńsk 20 wrz 2015, 20:00 W Polsce dyskusja o obecnej fali uchodźców zatonęła w powodzi emocji. Ten mechanizm prowadzenia dyskusji publicznych funkcjonował u nas już wcześniej, a w kilku sprawach po prostu dominował. Na przykład w sprawie katastrofy smoleńskiej,... 22
  • Koniec Europy bez granic 20 wrz 2015, 20:00 Najważniejsza zdobycz zjednoczonej Europy chwieje się w posadach. Wędrówka ludów chcących się osiedlić w Unii postawiła pod znakiem zapytania przyszłość strefy Schengen. 23
  • Jak ogrodowe krasnale 20 wrz 2015, 20:00 Unijna polityka zagraniczna istnieje tylko na papierze. W rzeczywistości prowadzą ją w imieniu Europy Niemcy, wspomagani przez Francję. 25
  • Słabe euro, mocne Niemcy 20 wrz 2015, 20:00 Choć krytycznych opinii na temat unii walutowej przybywa, trudno je usłyszeć w Berlinie. Niemcy są największym beneficjentem wspólnej waluty i kryzysu w strefie euro. 26
  • Pola złota 20 wrz 2015, 20:00 Mimo że Europa pogrążona jest w stagnacji, ponad 40 proc. budżetu wydaje na dopłaty dla rolników. Głównymi zwolennikami tej polityki są Francja i Niemcy. 28
  • Koniec multikulti albo koniec Europy 20 wrz 2015, 20:00 Exodus imigrantów i uchodźców napływających do Europy wymaga więcej politycznej logiki, a mniej ideologii, zwłaszcza lewicowej. Jak na razie jest dokładnie odwrotnie. 29
  • Instrukcja obsługi imigranta 20 wrz 2015, 20:00 Pojawienie się w Polsce przybyszów z Bliskiego Wschodu może być tylko kwestią czasu. W naszym kraju będą oni egzotyczną ciekawostką, warto więc poznać kilka podstawowych faktów, które mogą się przydać w bezpośrednich kontaktach. 30
  • Jak demoralizuje się władza 20 wrz 2015, 20:00 Mimo posiadania materiałów obciążających szefa klubu parlamentarnego PSL Jana Burego prokuratura nie jest w stanie postawić mu zarzutów. W zaskakujących okolicznościach odłożono posiedzenie komisji w sprawie odebrania mu immunitetu. Murem za Burym stoi szef ludowców Janusz... 32
  • Zieloni czują się osaczeni 20 wrz 2015, 20:00 Po ujawnieniu przez „Wprost”, że Janusz Piechociński miał uzgadniać obsadę stanowiska wiceprezesa NIK, ludowcy z PSL doszukują się w tym przedwyborczej gry. Część nie wyklucza jednak, że przewodniczący może przypłacić skandal utratą stanowiska. 35
  • Obniżek danin nie będzie 20 wrz 2015, 20:00 Uproszczenia, które chcemy wprowadzić, nie zmienią generalnie kwoty, jeśli chodzi o fundusze ubezpieczeniowe czy ZUS – mówi minister Andrzej Halicki. 36
  • Brak kandydatów na przywódcę PO 20 wrz 2015, 20:00 Po wyborach Ewę Kopacz czeka walka o utrzymanie władzy w partii. Paradoksalnie jej szanse nie są małe, bo nie ma kto jej zastąpić. 38
  • Jak się skutecznie pozbyć własnych wyborców… 20 wrz 2015, 20:00 Euforia, wielkie rozczarowanie, a potem już tylko niesmak. Tak mniej więcej mógł się poczuć wyborca PO po prezentacji jej programu. Najpierw przecierał oczy ze zdumienia i w niemym zachwycie obliczał, ile mu zostanie w kieszeni, gdy... 39
  • Wyciskanie kursanta 20 wrz 2015, 20:00 Państwo znalazło kolejny sposób na utrudnienie życia kandydatom na prawo jazdy. Nie dość, że wyciąga z ich kieszeni grube pieniądze za dokumenty, egzaminy i poprawki, to blokuje też dostęp do pytań, które mogą się pojawić na egzaminach. 40
  • Program, że Mucha nie siada 20 wrz 2015, 20:00 Bardzo innowacyjny system podatkowy. Będzie on dramatycznie prosty i dla użytkownika, i dla pracodawcy, i dla pracownika. Natomiast jest on dość skomplikowany, by wyjaśnić, o co w nim chodzi”. Tak o nowym programie PO wypowiedziała... 41
  • Rodzina bidulem podzielona 20 wrz 2015, 20:00 Ośmioro rodzeństwa, mających dom, rodziców, w kwietniu trafiło do domu dziecka. Sąd, wbrew woli rodziców i oburzonych mieszkańców podkarpackiego Pruchnika, uznał, że sytuacja materialna rodziny uniemożliwia właściwą opiekę nad dziećmi. Po naszym apelu sprawą zainteresowała się... 42
  • Koniec zabawy, panowie... 20 wrz 2015, 20:00 Tymczasowy niewielki plac targowy w mieście powiatowym. Ostatnie ulewy zmywają prowizoryczne utwardzenie terenu i robi się problem, bo kupcy oczekują od właściciela placu, czyli od miasta, natychmiastowej naprawy i umożliwienia dalszego... 45
  • Sześciolatki specjalnej troski 20 wrz 2015, 20:00 Nawet co dziesiąty sześciolatek, który w ubiegłym roku rozpoczął naukę w szkole, może wymagać fachowej pomocy. Takie wnioski płyną z niepublikowanych jeszcze badań, do których dotarł „Wprost”. W tym roku szkolnym pomocy potrzebować może dwa razy więcej młodszych... 46
  • Gross poszedł o jeden most za daleko 20 wrz 2015, 20:00 Nie można wyrywać z kontekstu twierdzeń, które opatrzone były licznymi zastrzeżeniami – mówi dr hab. Marcin Zaremba, badacz najnowszej historii Polski. 50
  • Zapomniani bohaterowie 20 wrz 2015, 20:00 Misje w Iraku i Afganistanie to pierwsze, z których polscy żołnierze wracali okaleczeni fizycznie i psychicznie. Państwu zajęło sporo czasu, zanim wzięło za nich odpowiedzialność. 52
  • Sercem zaprosić i się nie wystraszyć 20 wrz 2015, 20:00 Wśród anegdot o marszałek Senatu Alicji Grześkowiak jedna jest szczególnie sympatyczna. Podczas debaty na temat ustawy repatriacyjnej dopytywana w jednej z parlamentarnych komisji przez jakiegoś urzędnika, jak rozpoznać na granicy... 54
  • Biznes na komunie 20 wrz 2015, 20:00 Trudno znaleźć markę z czasów PRL, której nie próbuje się wskrzesić. Do sklepów trafiają właśnie nowe głośniki Tonsilu, Pewex otwiera sklepokawiarnie, szykują się premiery starych-nowych aut i motocykli. Sama nostalgia to jednak za mało, by odnieść sukces. 56
  • Lepsze prywatne 20 wrz 2015, 20:00 Od bezpieczeństwa, przez ekonomię, zarządzanie i energetykę, po rady, jak być twardym w biznesie. Za nami XXV Forum Ekonomiczne w Krynicy. 60
  • Strach w oczach „doradców” 20 wrz 2015, 20:00 Jeszcze PiS nie przejął władzy, a już się dzieją cuda i innowacje na skalę światową. Strach się bać, co będzie dalej. Wielu z tych, którzy byli na Forum Ekonomicznym w Krynicy, mogło sobie pooglądać dość żenujące i mało... 61
  • Hossa Bessa 20 wrz 2015, 20:00 Franki bez trybunału Ważna informacja dla frankowiczów. Rzecznik generalny Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że kredyty walutowe są instrumentami finansowymi. Nie takiej decyzji oczekiwali Polacy zadłużeni w walutach... 62
  • Rolnik 2.0 20 wrz 2015, 20:00 Maszyna sortująca według rozmiaru i koloru sześć ton jabłek na godzinę. Albo inteligentny nawóz, który po posypaniu pola sam przemieszcza się w kierunku rośliny. Polscy rolnicy potrafią być innowacyjni, ale z kolegami z Zachodu nadal konkurują przede wszystkim niską ceną. 63
  • Musimy nakarmić świat 20 wrz 2015, 20:00 Niedługo liczba ludności wzrośnie – według szacunków – do 9 mld. Do tego czasu musimy zwiększyć produkcję żywności aż o 60 proc. Bez nawozów mineralnych jest to niemożliwe – mówi Paweł Jarczewski, prezes zarządu Grupy Azoty 68
  • Zielone ludziki w Syrii 20 wrz 2015, 20:00 Rosjanie zaczynają jątrzyć w Syrii, skąd płynie nieprzerwana fala imigrantów do Europy. To, co dla większości świata jest dramatem wojny, dla Putina wyjątkową szansą, aby wyjść z izolacji. 70
  • Najbogatsi nędzarze Ameryki 20 wrz 2015, 20:00 W myśl znanego kiedyś w Polsce powiedzenia w komunizmie deficytowy będzie nawet piasek na pustyni. Wenezuelczycy właśnie się o tym boleśnie przekonują. 72
  • Seriale dobre, bo polskie 20 wrz 2015, 20:00 U progu nowego sezonu telewizyjnego sensacją stała się zapowiedź wejścia do Polski giganta Netflixa. Nic nie wskazuje jednak, żeby miało to wywołać rewolucję na naszym rynku seriali. Najważniejsi nadawcy wiedzą, że krajowy widz woli krajowy produkt. 76
  • Nikczemność to w polityce norma 20 wrz 2015, 20:00 Michael Dobbs, autor powieści „House of Cards”, opowiada o tym, co wspólnego ma Margaret Thatcher z Frankiem Underwoodem, i o tym, na ile kultowy serial odzwierciedla prawdziwy świat polityki. 80
  • Francja to Houellebecq 20 wrz 2015, 20:00 Michel Houellebecq to największa gwiazda francuskiej literatury, pisarz skandalista, którego książki krytykuje nawet premier. Nikt jak on nie potrafi wyrazić zbiorowych lęków, takich jak strach Zachodu przed islamizacją. 82
  • Przemoc, seks i syreny 20 wrz 2015, 20:00 Na festiwalu w Gdyni do głosu dochodzi nowe pokolenie. Wśród ośmiu debiutów prezentowanych w tegorocznych konkursach można znaleźć najwięcej świeżości i odwagi w myśleniu o kinie. 84
  • Koniec z zapaleniem wątroby typu C 20 wrz 2015, 20:00 W medycynie bywa, że słowo „rewolucja” pada na wyrost. Nie w tym wypadku. Nowe leki dla chorych z wirusowym zapaleniem wątroby typu C są skuteczne niemal w 100 proc. I są już w Polsce refundowane, czyli dostępne dla pacjentów. 86
  • Jesienny wyskok po przygodę 20 wrz 2015, 20:00 Zamiast wspominać z rozrzewnieniem lato, rusz w Polskę w poszukiwaniu adrenaliny i przygody. Szukamy nowych miejsc aktywnego wypoczynku. 88
  • Posiłek mistrzów 20 wrz 2015, 20:00 Dla aktywnej, uprawiającej sport osoby właściwa dieta powinna stać się kolejną dyscypliną. Odpowiednio dobrane produkty, ich jakość, ilość oraz sposób przygotowania posiłku mają ogromny wpływ na kondycję i wydajność organizmu. 91
  • Książki 20 wrz 2015, 20:00 Pani Sienkiewicz Prawdziwa literacka sensacja z Litwy. Henryk Sienkiewicz, gdyby żył dziś, pewnie pisałby jak Kristina Sabaliauskaitė (która polskim rozmówcom lubi się przedstawiać jako Krystyna Sobolewska). „Silva rerum”... 92
  • Muzyka 20 wrz 2015, 20:00 My Słowianie Afrykanie Nic się w ich karierze nie zgadza. Zaczynali od telewizyjnego castingu, a skończyli jako ulubieńcy publiczności alternatywnej, faworyci rynku niezależnej muzyki. Mieszają na swój unikatowy sposób gatunki i... 93
  • Filmy 20 wrz 2015, 20:00 Na poprawę humoru Marzenie o polskim kinie popularnym powoli się spełnia. Pojawiły się filmy gatunkowe, a teraz przychodzi czas na komedie. Takie, których nie oglądałoby się ze wstydem. – W „Królu życia” odkryłem... 94
  • Prezes powinien być zadowolony 20 wrz 2015, 20:00 Trudno opisuje się samochody, które kupują prezesi firm, by mieć przyjemność z bycia wożonym. To nie kierowca jest przecież najważniejszą osobą w takim aucie. Hierarchię ważności łatwo rozpoznać po udogodnieniach, jakie mają... 96
  • Know-how 20 wrz 2015, 20:00 Zegarek ładny i inteligentny Asus ZenWatch zachwyca detalami, profilowanym bokiem koperty, solidną metalową obudową, paskiem z prawdziwej skóry, stylową klamrą. To nie jest zabawka, to prawdziwy sprzęt. Ale korzystanie z niego przynosi... 97
  • Premier Kopacz nie wie, o czym mówi 20 wrz 2015, 20:00 Nie cichnie dyskusja o propozycji zmian w podatkach i składkach, którą przedstawiła PO. Dlaczego? Bo jest ona tak niejasna, w dodatku została podlana populistycznym sosem pod hasłem „zlikwidujemy składki do ZUS i NFZ” oraz... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany