Chora onkologia

Chora onkologia

Po wejściu w życie pakietu onkologicznego niektórzy chorzy na raka czekają na leczenie nawet pięć razy dłużej niż wcześniej. Wzrosła też liczba pacjentów leczonych niezgodnie ze standardami.

Pakiet onkologiczny się sprawdza. Po dziewięciu tygodniach kończymy diagnozę nowotworu – chwaliła się na dwa dni przed debatą z Beatą Szydło premier Ewa Kopacz. I rzeczywiście – pacjent, u którego lekarz podejrzewa raka, z miejsca trafia na tzw. szybką ścieżkę onkologiczną. Między kolejnymi etapami: badaniami, wizytami u kolejnych specjalistów, a potem skierowaniem na leczenie, mija zwykle nie więcej niż zapowiadane dziewięć tygodni. Gwarantem jest karta DiLO (diagnostyki i leczenia onkologicznego), zwana też zieloną kartą, która stanowi podstawę do refundacji z Narodowego Funduszu Zdrowia.

Starzy kłamią na SOR-ze

Tyle że kartę dostali tylko chorzy, u których nowotwór wykryto po 1 stycznia. Pozostali, a tych jest większość, z trudem wciskają się do kolejki. Niektórzy uciekają się do forteli, jak Marta, 40-latka z Warszawy. Choć raka nerki lekarze stwierdzili u jej ojca w grudniu zeszłego roku, kilka miesięcy później, na SOR-ze, czyli szpitalnym oddziale ratunkowym, udawała, że nic o chorobie nie wie. – Terminy na badania były tak odległe, a tata tak podupadał na zdrowiu, że postanowiłam wziąć sprawy w swoje ręce. Żeby tatę przyjęli do szpitala, kazałam mu kłamać. Akurat tego dnia go nie bolało, ale miał zwijać się z bólu i mówić, że nie wie, o co chodzi. Tylko dzięki temu przyjęli nas na jeden z najlepszych oddziałów urologicznych w stolicy. Dobrze zrobiłam, bo kiedy tata trafił na stół, chirurg łapał się za głowę, dlaczego dopiero teraz. Powiedział mi prosto w oczy, że gdyby trafił do niego wcześniej, miałby większe szanse na wyzdrowienie – mówi kobieta.

Takie przypadki nie są odosobnione. Pacjenci bez karty zostali zepchnięci na koniec kolejki. I to dosłownie. Onkolodzy alarmują, że chorym na raka płuc przepada kontrolny rezonans, który ma zadecydować o dodatkowej chemioterapii, a tym z rakiem prostaty – radioterapia. Jeśli chcą kontynuować leczenie, muszą za nie płacić prywatnym klinikom, często grube tysiące. Właściciele ponad 187 tys. kart skutecznie zablokowali im bowiem miejsca na kontrole, badania i leczenie. Według danych fundacji Watch Health Care (WHC), monitorującej dostęp do świadczeń gwarantowanych, pacjenci bez kart DiLO na operację raka stercza czekają nawet pięć razy dłużej niż ci z kartą, czyli aż 11 miesięcy. – To poważne zagrożenie dla życia. Przez ten czas rak może się rozwinąć do postaci nieoperacyjnej albo spowodować śmierć pacjenta – mówi dr Krzysztof Łanda, prezes WHC. Choć prowadzony przez fundację Onkobarometr wykazał, że do września kolejki do wszystkich świadczeń onkologicznych poza chirurgią uległy skróceniu, na wizytę u onkologów wszystkich specjalności pacjenci z nowotworem czekają średnio cztery i pół tygodnia – o kilka dni dłużej niż w styczniu, kiedy pakiet został wprowadzony. Średnią zawyżają właśnie starzy zdiagnozowani.

Jak nAJszybciej pokroić

Lekarze mówią też o nowym, niepokojącym zjawisku, które nazywają „dojeniem NFZ na pakiet”. Ponieważ Fundusz płaci za zakończoną procedurę, małe, często nieprzygotowane szpitale biorą się za szybkie leczenie raka. W efekcie chorzy z kartą nie mogą być pewni skuteczności terapii. Prof. Piotr Wysocki, prezes Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej i wicedyrektor Zachodniopomorskiego Centrum Onkologii (ZCO), jeszcze nigdy nie przyjmował tylu pacjentów leczonych niezgodnie ze standardami. Od stycznia ZCO przyjmuje nawet kilku takich pacjentów na miesiąc. – Na przykład chorych na raka odbytnicy, których zdiagnozowano na podstawie badania endoskopowego, chociaż absolutnym standardem europejskim jest rezonans magnetyczny, a potem poddano leczeniu operacyjnemu bez uprzedniej radioterapii, która bezdyskusyjnie zwiększa szanse na całkowite wyleczenie. Wielu z tych pacjentów miało już zakończoną tzw. diagnostykę wstępną i pogłębioną i NFZ w ramach pakietu zapłacił za nią szpitalowi, w którym byli diagnozowani. Za dodatkowe niezbędne, drogie badania, takie jak PET, nasz ośrodek musiał więc płacić z własnego budżetu – opowiada prof. Wysocki. Profesor ubolewa nad tym, że szpitale, które do tej pory operowały inne schorzenia, a nowotwory odsyłały do centrów onkologii, od stycznia rzuciły się na pieniądze z pakietu. A wszystko odbywa się kosztem chorych. – Ci pacjenci wierzą, że są leczeni optymalnie, a okazuje się, że wcale tak nie jest – mówi.

Dojenie NFZ na pakiet zaczyna się w chwili, gdy chory z podejrzeniem raka przekracza próg niewyspecjalizowanej placówki. Zamiast odesłać go, jak dawniej, do szpitala o wyższym poziomie referencyjności, przyjmuje się go na cito, wystawia kartę i kieruje na stół. Konsylium zespołu interdyscyplinarnego – ważnego elementu pakietu – opędza się zbieraniem pieczątek. – To jak wypełnianie obiegówki – sekretarka albo młody lekarz latają po piętrach i zaocznie załatwiają konsultację onkologa, radioterapeuty i chirurga. Większość z nich pacjenta nawet nie ogląda – mówi nam pracownik jednego ze szpitali powiatowych, odpowiedzialny za finanse. Co więcej – i jest to kolejny paradoks pakietu – radioterapeuta podbija też karty chorych na nowotwory krwi, choć tych nie leczy się radiologicznie. Obiegówka omija tylko zakład patomorfologii, bo choć to na podstawie badań patologicznych diagnozuje się nowotwór i ustala tok leczenia, twórcy pakietu postanowili lekarzy tej specjalności pominąć. Patomorfologia, czyli początkowy odcinek walki z rakiem, został przez nich zignorowany, podobnie jak ostatni – medycyna paliatywna. – Na obie specjalności zabrakło pieniędzy, tak jakby autorom pakietu nie zależało ani na właściwej diagnozie, ani na godnym umieraniu. Za dobę na oddziale paliatywnym NFZ płaci tylko 200 zł, połowę rzeczywistych kosztów. Nic dziwnego, że ból nadal uśmierza się u nas środkami stosowanymi w latach 70. I skazuje chorych na niepotrzebne cierpienie – mówi Jacek Gugulski, prezes Stowarzyszenia Pomocy Chorym na Przewlekłą Białaczkę Szpikową.

Świetnie wyceniona jest za to doba na oddziałach onkologicznych. Tu nadal NFZ płaci 350-500 zł, średnio ponad 400 zł, za dobę. Efekt? W wielu szpitalach sztucznie wydłuża się czas hospitalizacji pacjentów.

– W wielu przypadkach terapia raka to leczenie przez leżenie. Trudno nie zgodzić się z opinią, że 4 mld zł zaoszczędzone na zakupie leków dzięki ustawie refundacyjnej utonęły w szpitalnictwie – zauważa Jacek Gugulski, który codziennie odbiera telefony od chorych czekających na kolejny etap leczenia w szpitalnym łóżku. Ale jeszcze większą bolączką jest brak dostępu do nowoczesnych leków. – Najnowocześniejsze terapie polscy pacjenci otrzymują w ramach programów lekowych. Problem w tym, że i one są limitowane. Szpital ma pieniądze tylko na dziesięciu chorych, więc jedenasty dostaje odmowę i za terapią jeździ na drugi koniec Polski. A przecież wystarczyłoby spytać dany szpital o zapotrzebowanie na programy lekowe. Pacjenci, którzy z nich korzystają, są znani lekarzom, bo chorują na ogół już dłuższy czas – przekonuje Gugulski.

INNOWACJA NIE DLA WSZYSTKICH

Słaby dostęp Polaków do nowoczesnych leków na raka obnażył raport „Dostępność innowacyjnych leków onkologicznych w Polsce” przygotowany przez firmę EY na zlecenie Fundacji Alivia. Okazało się, że spośród 30 najczęściej stosowanych innowacyjnych substancji aż 12 jest w Polsce w ogóle niedostępnych. Bez ograniczeń refundowane są tylko dwie. Ale nawet one wykorzystywane są bardzo słabo w porównaniu z innymi krajami UE i zbyt późno wprowadzane do refundacji. Kiedy po publikacji zeszłorocznego raportu NIK „Programy terapeutyczne i lekowe” eksperci oburzali się, że limitowanie leczenia osobom walczącym o życie jest niedopuszczalne, pracownicy Ministerstwa Zdrowia zapewniali, że pakiet zniesie te nierówności. – Ale dziś, dziesięć miesięcy później, jest jednak tak samo. Nasza sytuacja nie zmieniła się ani na jotę – mówi Jacek Gugulski, sam chory na przewlekłą białaczkę szpikową. – Pakiet okazał się czystym wybiegiem PR-owym – dodaje.

Zgadza się z nim dr Krzysztof Łanda z WHC. – Polska nadal zajmuje jedno z ostatnich miejsc pod względem opieki onkologicznej. A będzie jeszcze gorzej, bo pakiet, zamiast ułatwić leczenie chorych na raka, służy do diagnozowania pacjentów z jego podejrzeniem. – W pakiecie brakuje systemu nadzoru nad jakością diagnostyki, leczenia onkologicznego i oceny efektów leczenia. Onkolodzy obawiają się, że w raportach na temat efektywności leczenia bardzo zła pozycja Polski w Europie jeszcze bardziej się pogorszy – dodaje prof. Piotr Wysocki. ■

©� WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE

Okładka tygodnika WPROST: 44/2015
Więcej możesz przeczytać w 44/2015 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 44/2015 (1703)

  • SKANER 26 paź 2015, 6:00 EDUKACJA Dobra wiadomość jest taka, że Uniwersytet Warszawski i Uniwersytet Jagielloński znalazły się w pierwszej dziesiątce najlepszych uczelni Europy Środkowo-Wschodniej i Azji Centralnej, odpowiednio na 6. i 7. miejscu. Takie dane... 5
  • Zdarzyło się jutro 26 paź 2015, 6:00 Sami swoi, czyli Zelnik kontra Wojewódzki, Kopacz kontra Szydło i zero siedem, zgłoś się. 14
  • Zwycięstwo cichej desperacji 26 paź 2015, 6:00 Bywają wybory, gdzie partie zamieniają się miejscami i życie toczy się dalej. Ale bywa i tak, że zmiana to tylko efekt uboczny głębszego zjawiska społecznego. Czegoś, co przegrani przeoczyli, a wygrani… Wygrani byli w opozycji i... 18
  • Droga do władzy 26 paź 2015, 6:00 Przemiana Beaty Szydło z polityka działającego na zapleczu w jedną z głównych rozgrywających dokonała się w zaledwie kilka miesięcy. W tym czasie wykazała się pracowitością i zdolnością do szybkiego uczenia się. 20
  • Taka piękna katastrofa 26 paź 2015, 6:00 To nie tylko wina Ewy Kopacz, że notowania Platformy Obywatelskiej spadały w sondażach przez całą kampanię parlamentarną. Ale to pani premier zapłaci za ostateczny wynik wyborczy. 22
  • Tak będzie wyglądał nowy rząd 26 paź 2015, 6:00 Rozmowy na temat podziału zadań i resortów trwały w PiS od tygodni. Władze partii za wszelką cenę chciały uniknąć sytuacji, w której radość po wyborczym zwycięstwie zakłóciłyby gorszące targi o stanowiska. Oto skład gabinetu, który będzie rządził Polską. 24
  • Rząd fachowców 26 paź 2015, 6:00 Piszę ten tekst przed wyborami. Skoro nic nie wiadomo, to można popuścić wodze wyobraźni i stworzyć rząd zgody narodowej obsadzony przez fachowców, którzy przecież są w każdej partii. Zacznijmy od uporządkowania sceny politycznej.... 27
  • Nowy rząd zastanie pole minowe 26 paź 2015, 6:00 Wrzawa kampanii wyborczej mocno zakłócała rzeczywisty obraz państwa, jaki kolejnej ekipie zostawia rząd Ewy Kopacz. Koalicja rządząca w naturalny sposób wyolbrzymiała swoje sukcesy i minimalizowała wpadki czy zaniechania. Za miesiąc-dwa... 28
  • Śledztwa powyborcze 26 paź 2015, 6:00 Prywatyzacja Ciechu, pomoc publiczna dla LOT, zakup Pendolino czy nowa infoafera to sprawy, którymi służby mogą się zająć ze zdwojoną mocą po 25 października. 32
  • Gwiazdy pokochają PiS 26 paź 2015, 6:00 Kampania parlamentarna 2015 była pierwszą od wielu lat, w której celebryci nie wsparli rządzących. Dziś, otwarcie popierając PO, można sobie tylko zaszkodzić. 34
  • Gwóźdź do trumny SLD 26 paź 2015, 6:00 W ciągu wieczoru stał się politycznym celebrytą. Adrian Zandberg nigdy nie był tak blisko zniszczenia swojego największego wroga politycznego. 36
  • W kolejce po aureolę 26 paź 2015, 6:00 Wyniesienie na ołtarze to olbrzymie przedsięwzięcie organizacyjne i finansowe. Mimo to w procesy kanonizacyjne coraz częściej angażują się też świeccy. 38
  • Czy wybór Franciszka jest ważny? 26 paź 2015, 6:00 Muszę przyznać: mam dylemat. Czytam właśnie wydaną po polsku książkę Antonia Socciego „Czy to naprawdę Franciszek? Kościół w czasach zamętu”. Socci to znany włoski dziennikarz, autor wielu książek. W najnowszej, której tytuł,... 41
  • Chora onkologia 26 paź 2015, 6:00 Po wejściu w życie pakietu onkologicznego niektórzy chorzy na raka czekają na leczenie nawet pięć razy dłużej niż wcześniej. Wzrosła też liczba pacjentów leczonych niezgodnie ze standardami. 42
  • Nie płacić na dziecko to grzech 26 paź 2015, 6:00 Państwo w sprawie alimentów jest tak nieskuteczne, że jedyną nadzieją dla osób samotnie wychowujących dzieci staje się społeczny front walki z alimenciarzami. 44
  • Co dalej z imperium Kulczyka 26 paź 2015, 6:00 W Belgii toczą się rozmowy, które mogą mieć większy wpływ na fortunę spadkobierców Jana Kulczyka niż ustalenia w sprawie Ciechu. Gra idzie o połączenie największego browaru na świecie AB inBev z warzącym nasze Tyskie SABMillerem. 48
  • Innowacyjność jego mać! 26 paź 2015, 6:00 Od lat jestem gnębiony przez dziennikarzy na różnych konferencjach o „innowacyjność”. Termin odmieniany na wszystkie sposoby: „Gospodarka nie jest innowacyjna”, „Przedsiębiorcy nie są innowacyjni” etc. W... 51
  • Polski kapitał do broni 26 paź 2015, 6:00 Na rosnących zamówieniach wojskowych chcą skorzystać nie tylko polskie fabryki zagranicznych koncernów czy państwowy czempion PGZ. Coraz większą rolę odgrywają budowane od podstaw i nastawione mocno na eksport firmy z rodzimym kapitałem. 52
  • Ostatni bojownik 26 paź 2015, 6:00 Amerykańscy libertarianie stracili właśnie swojego guru. Irwin Schiff zmarł w więzieniu, gdzie siedział, bo twierdził, że podatki dochodowe są nielegalne. 54
  • HOSSA BESSA 26 paź 2015, 6:00 Volkswagen listy pisze To już kolejna odsłona afery spalinowej Volkswagena. Dla przypomnienia kilka tygodni temu wyszło na jaw, że niemiecki koncern instalował w samochodach oprogramowanie manipulujące odczytami emisji spalin. Tego typu... 56
  • Ranking ksenofobii 26 paź 2015, 6:00 Czy naprawdę wschodnia część Europy jest bardziej szowinistyczna niż Zachód? Nawet pobieżna analiza skutecznie podważa takie przekonanie. 58
  • Polska – kraj korzeni wolności i tolerancji 26 paź 2015, 6:00 Największą ofiarą hejtu jest dziś polska historia. Z tego powodu zapomnieliśmy o tym, że to od nas świat uczył się wolności i tolerancji. Że to nad Wisłą powstawało pionierskie prawodawstwo w zakresie swobód. 61
  • Restalinizacja pamięci 26 paź 2015, 6:00 Historia według Kremla jest propagandowym narzędziem na usługach bieżącej polityki. Prawda historyczna nie ma żadnego znaczenia. 64
  • Gruzińska depresja 26 paź 2015, 6:00 Trzy lata po obaleniu Saakaszwilego Gruzja tkwi w gospodarczym i politycznym marazmie. To daje byłemu prezydentowi nadzieję na powrót do ojczyzny. 66
  • Zaprzeczanie mainstreamowi grozi inkwizycją 26 paź 2015, 6:00 Homoseksualiści nie są zagrożeniem dla społeczeństwa, ale przyznawanie im praw do adopcji dzieci to błędna polityka, pogłębiająca nierówności społeczne – mówi Ludovine de La Rochère, przewodząca konserwatywnemu ruchowi Le Manif pour tous. 68
  • Koniec talk-show 26 paź 2015, 6:00 Kategoria:„rozrywka, talk-show”. Dozwolone od lat 12. Takie informacje komputer jednego z dystrybutorów sygnału telewizyjnego przyporządkował debacie przedwyborczej kandydatek na premiera. Od dzisiaj – już po wyborach... 70
  • Cypryjski ciąg dalszy, czyli przymusowa likwidacja i przejęcie majątków spółek 26 paź 2015, 6:00 Mec. RobeRT Nogacki – jeden z najlepszych ekspertów w zakresie bezprawia urzędniczego – ocenia wydarzenia przez pryzmat interesów klientów swojej kancelarii. 71
  • Co Kasia Tusk chowa w szafie 26 paź 2015, 6:00 Beż wygląda luksusowo, sportowy zegarek pozwala nosić skórzane spodnie, a kot w butach miał rację, zakładając kozaki. To wyczytamy z podręczników stylu pisanych przez blogerów. Ale publiczność szuka dobrych rad – „Elementarz stylu” Kasi Tusk i inne tego typu... 74
  • Doping mistrza 26 paź 2015, 6:00 Nasz film fabularny jest prawdziwszy niż dokument, który powstał w tym samym czasie. Lance Armstrong nigdy nie wpuściłby kamery do pokoju, w którym brał doping, więc taką scenę mogliśmy pokazać tylko my. W filmie inspirowanym prawdziwymi zdarzeniami – mówi reżyser... 78
  • Czy jest z nami podczaszy? 26 paź 2015, 6:00 Wino się rozlało. Ale pytanie, czy prezydent Rzeczypospolitej Polskiej powinien w czasie uroczystej kolacji podejmować królewską parę trunkiem kosztującym 12 euro za butelkę, pozostaje w mocy. 80
  • Futurolodzy z Hollywood 26 paź 2015, 6:00 Filmy science fiction nie przewidują przyszłości, bo to niemożliwe. Oglądamy w nich więc marzenia wykreowane przez naukowców doradzających reżyserom, które tylko czasem stają się rzeczywistością. 82
  • Trzymają mnie wóda i kawa 26 paź 2015, 6:00 Celebryci w większości są przeraźliwie nudni. Z jednym wyjątkiem: Dave’a Matthewsa – mówi lider Dave Matthews Band, którego występy biją w Ameryce rekordy popularności. 28.10 grupa, której pięć kolejnych albumów debiutowało w USA na pierwszym miejscu list... 84
  • Kredką malowane 26 paź 2015, 6:00 Wyspiański, Wyczółkowski, Witkacy – to tylko niektórzy z artystów, których na wystawie w Muzeum Narodowym zaliczono do mistrzów pastelu. Publiczność bardzo lubi tę technikę, ale prace najwybitniejszych twórców są pokazywane rzadko, ponieważ bledną pod wpływem światła. 86
  • Wegekuchnia puka do drzwi 26 paź 2015, 6:00 Kilkanaście lat temu osoby, które z własnej woli nie jedzą mięsa uważane były za dziwaków. Do dzisiaj zresztą w niektórych domach jest to styl życia zupełnie niezrozumiały, a kiedy wegetarianin przychodzi na obiad, zagubieni gospodarze w popłochu szukają czegoś zielonego w... 87
  • Zahartować odporność 26 paź 2015, 6:00 Witaminy, napary z ziół i świeże soki pomogą wzmocnić odporność, ale najlepiej łączyć je z ruchem na świeżym powietrzu i szczepieniami – podkreślają lekarze. 88
  • Sprawy najistotniejsze 26 paź 2015, 6:00 Co jest w życiu najważniejsze? Zdrowie i relacje, które są nie do zastąpienia! 89
  • Dbamy o twoje zdrowie każdego dnia 26 paź 2015, 6:00 Innowacyjne suplementy diety wspomagające funkcjonowanie organizmu, a także nowoczesne produkty lecznicze i kosmetyczne – to źródło sukcesu rynkowego spółki LEK-AM. 90
  • Kalejdoskop kulturalny 26 paź 2015, 6:00 KSIĄŻKI Mariusz Cieślik Prostytutki w świecie fantazji Chyba najbardziej oczekiwana polska nowość tej jesieni. Najsłynniejszy „półkownik” ostatnich lat, książka, której wydanie wstrzymano, mimo że była już wydrukowana i... 92
  • Demografia. Najważniejsze zadanie dla nowego rządu 26 paź 2015, 6:00 Nasz dramat narodowy nosi tytuł „2-1-6”. Te trzy cyfry połączone w liczbę to nasze miejsce na świecie pod względem tego, ile w Polsce rodzi się dzieci. 216. pozycja na 224 sklasyfikowane kraje globu. Jeśli nic z tym nie... 102

ZKDP - Nakład kontrolowany