Nie płacić na dziecko to grzech

Nie płacić na dziecko to grzech

Państwo w sprawie alimentów jest tak nieskuteczne, że jedyną nadzieją dla osób samotnie wychowujących dzieci staje się społeczny front walki z alimenciarzami.

Skoro o sprawie zaczynają mówić jednym głosem lewica, środowiska katolickie i feministki, to znaczy, że jest źle. Ściągalność alimentów wynosi w Polsce 15 proc., podczas gdy średnia w UE to 80 proc. Przy czym polskie dane dotyczą jedynie tych dłużników, za których płaci fundusz alimentacyjny. Fundusz pomaga tylko najuboższym, gdy dochód na jedną osobę w domu nie przekracza 725 zł. Reszta musi sobie radzić na własną rękę, nie jest nawet ujęta w statystykach. „Niepłacenie alimentów to grzech” – napisała niedawno grupa świeckich katolików do polskich biskupów. W liście apelują, by księża otwarcie mówili o tym z ambon. „Nam wszystkim (a również osobom stojącym z dala od Kościoła) potrzebny jest czytelny i konkretny wyraz troski Pasterzy o los dzieci i rodziców samotnie zmagających się z opieką. Dlatego prosimy, aby w naszych wspólnotach i w duszpasterskich listach głos w tej sprawie wybrzmiewał donośnie”.

Także obrończynie praw kobiet od dawna apelują o brak tolerancji dla osób, które uchylają się od płacenia alimentów. Niedawno akcję na ten temat rozpoczął też magazyn „Dziecko”, produkując memy zachęcające do ostracyzmu wobec alimenciarzy: „Czy skoczymy na piwo? Nie, stary, ja nie chodzę na piwo z kimś, kto nie płaci alimentów”. Społeczna presja to w tej chwili jedyna nadzieja wielu rodziców samotnie wychowujących dzieci. Bo państwo w egzekwowaniu zaległości alimentacyjnych od dawna jest kompletnie nieskuteczne. Samotni rodzice muszą liczyć na to, że niepłacenie stanie się powodem do wstydu.

TO PROBLEM MATKI

Na razie wstydzą się samotne matki. – Trzeba było lepiej wybrać sobie partnera – usłyszała na posterunku policji Daria Kubica, mieszkanka Śląska, która poszła złożyć zawiadomienie, że były mąż nie płaci na dzieci. – Policjanci traktowali mnie jak szmatę – opowiada. Wizyta na komisariacie była niezbędna, żeby kobieta mogła wyegzekwować swoje pieniądze. Uchylanie się od alimentów to przestępstwo opisane w art. 209 Kodeksu karnego i zawiadomienie z tego paragrafu to sposób na wydobycie pieniędzy od dłużnika. Daria Kubica złożyła więc na policji pismo, w którym dokładnie opisała, że mąż płaci sporadycznie po 10-20 zł, choć pracuje.

Ciężar utrzymywania dzieci spoczywa więc na niej. Później dokładnie to samo, co było w piśmie, musiała opowiadać policjantowi przepytującemu ją podczas składania zawiadomienia. Musiała pokazywać druczki, z których wynikało, jak mało zarabia, że nie należy jej się pomoc z funduszu alimentacyjnego, bo o 15 zł przekroczyła wymagany próg. – Trzy godziny odpowiadania na pytania. Opowiadanie, że dzieci muszą coś jeść, to straszne upokorzenie – wspomina. Ostatecznie zresztą sprawę i tak umorzono. Kobieta nie miała w garści dostatecznie mocnych argumentów, by skłonić policję do działania.

Daria Kubica opowiada, że jej mąż zachowywał się tak, jakby rozwodząc się z nią, rozwiódł się z dziećmi. Powtarzał: nie widzę dzieci, nie mieszkam z nimi, dlaczego mam płacić, skoro nawet nie wiem na co. To częsta postawa osób, które rozstały się w konflikcie – rozwodzi się cała rodzina, a nie tylko rodzice. Prawnicy, którzy zajmują się rozwodami, mówią, że to prawidłowość – ojcowie uważają, że wychowanie dzieci to problem matki. Skoro dostała dzieci, niech o nie dba. Argumentują też, że nie płacą, bo nie mają zamiaru dawać żonie pieniędzy, jakby były one dla niej, nie dla dzieci. To również efekt wciąż pokutującego przekonania, że dzieci są matki, a nie obojga rodziców. Jednak nie chodzi tylko o błędne pojmowanie roli ojca. Częsta motywacja do wycofania się z odpowiedzialności to także chęć odwetu.

Sposoby na uchylanie

Teoretycznie prawo stoi za rodzicami samotnie wychowującymi dzieci. Zazwyczaj mówi się „za matkami”, bo według danych BIG Info Monitora 97 proc. uchylających się od płacenia to ojcowie. Prawo przyznaje więc matkom różne narzędzia do egzekwowania tego, co zostało im zagwarantowane, jednak ojcowie doszli do małpiej wprawy w omijaniu tych narzędzi.

Daria Kubica, która po rozwodzie została sama z dziećmi, miała do dyspozycji postanowienie sądu o wysokości świadczeń. – Wydawało mi się, że po tym, jak przeszłam przez zasądzanie alimentów, kłopoty mam już za sobą, a to był dopiero początek – mówi. Szybko przekonała się, że wyrok sądu niewiele znaczy, bo mąż nie przysyłał zasądzonych pieniędzy i nic mu się z tego powodu nie stało. Co robić? Kobieta poszła do opieki społecznej, gdzie dowiedziała się, że na nic nie może liczyć, bo przekracza próg dochodowy uprawniający ją do korzystania z funduszu alimentacyjnego. 740 zł na osobę w rodzinie to za dużo, żeby dostać pieniądze z funduszu, ale za mało, by utrzymać dwójkę dzieci. – W opiece społecznej wiedzieli dokładnie, co mi się należy, a co nie, natomiast nikt nie potrafił powiedzieć, co mogę zrobić – opowiada. – Na szczęście wiedział Google. To z internetu dowiedziałam się, jakie pisma mogę złożyć i co w nich zawrzeć.

To wtedy poszła na policję. Wizyta była potrzebna, bo alimenciarza można ścigać z art. 209, który mówi, że ten, kto nie płaci, zagrożony jest grzywną albo dwuletnim więzieniem. Jednak artykuł mówi też o tym, że niepłacenie musi być uporczywe. – Jeśli więc mój dłużnik przysyłał 200 zł rocznie w nieregularnych odstępach, ale przysyłał, to według policji nie działał uporczywie – opowiada Daria Kubica. Takie uzasadnienie umorzenia sprawy, to powszechna praktyka, a alimenciarze to wiedzą i na potęgę z tego korzystają. Podstawowa zasada ojca, który nie chce płacić za utrzymanie dzieci, ale nie chce też iść siedzieć, brzmi: przesyłaj małe sumy, cokolwiek, byleby było, że próbujesz, to nic ci nie zrobią.

Zgodnie z prawem żeby skazać alimenciarza, musi on uchylać się od zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych dzieci. Jeśli więc przesyła po 20 zł, to na podstawowe potrzeby wystarcza. Tak przynajmniej uważają organy ścigania. – Byłam bezsilna – opowiada Daria. – Pytałam, czy jeśli ktoś ukradnie samochód i odda oponę, to też dadzą mu spokój. Ale ja byłam dla policjantów roszczeniową matką.

Bezdomni bogacze

Urszula Nowakowska z Centrum Praw Kobiet zwraca uwagę na jeszcze jeden sposób. Ojcowie, płacąc minimalne sumy, gwarantują sobie bezkarność wobec prawa, ale zapewniają sobie jeszcze dobrą opinię w oczach rodziny czy sąsiadów. – Zabierają dzieci na drogie wycieczki, kupują drogie prezenty. Wszyscy to widzą, ale nie wiedzą już, że ci sami ojcowie nie dbają o codzienne podstawowe potrzeby syna czy córki. Co z tego, że syn dostał świetny komputer, jeśli nie ma butów na zimę? No, ale to już zmartwienie matki. Kobieta, która próbuje wyegzekwować należności, może iść do komornika, aby ten zajął konto dłużnika. Dlatego dłużnicy dogadują się ze swoimi pracodawcami, że w oficjalnych umowach będą zaniżać swoje pensje. Pozostałą część odbierają pod stołem w gotówce. Porady, jak obejść komornika, można zresztą znaleźć w sieci. Dłużnicy przepisują też na przykład domy czy samochody na rodziców. To wszystko byłoby niemożliwe, gdyby rodzice alimenciarza potępiali jego zachowanie, gdyby pracodawcy nie mrugali okiem, kiedy mowa o podłej babie, która go ściga, gdyby złym charakterem w tej walce byli oni, a nie ich byłe partnerki. Byłoby też trudniejsze, gdyby państwo wyszło poza rolę wydawcy papierków z postanowieniami, a zajęło się ściganiem obywateli, którzy naruszają prawomocne wyroki. Jednak w ściganiu alimenciarzy kobiety są samotne. – To one są detektywami, które muszą wyśledzić, gdzie dłużnik pracuje, dowieść, że zaniża dochody, że dom jego matki jest tak naprawdę jego, bo matka tam nie mieszka – opowiada Urszula Nowakowska z CPK. Wspomina, jak śledziła z klientką jej organizacji byłego męża, lekarza, który twierdził, że sam nie ma na życie. – Miał trzy gabinety, stałyśmy przed każdym z osobna i liczyłyśmy wychodzących pacjentów. Przemnożyłyśmy to później przez cenę wizyty i wyszło nam, że zarobki, które ten człowiek podaje w dokumentach, to ułamek jego dochodów. Dlaczego jednak to my musiałyśmy to robić? Przecież te gabinety nie były tajne, komornik mógł do nich dotrzeć, sądy mogły się o nich dowiedzieć z internetu, to było proste. Jednak cały ciężar przedstawienia dowodów, że były mąż uchyla się od płacenia, spoczywał na jego żonie.

Daria Kubica dowiedziała się od znajomych, że mąż chwali się na Facebooku nową pracą w Holandii. Okazało się, że nieźle zarabia i stać go na więcej niż 20 zł miesięcznie dla swoich dzieci. Ustaliła jego adres, firmę, skompletowała na nowo dokumenty i poszła do sądu. Złożyła wniosek do sądu w Holandii i dzięki temu dłużnik spłacił już 16 tys zł. Nie rozumie jednak, dlaczego wcześniej polski system był tak bezradny, skoro ma narzędzia, by działać. Dłużnikowi można odebrać prawo jazdy, to straszak na opornych, jednak wniosek Darii Kubicy w tej sprawie został odrzucony. W lipcu tego roku wszedł w życie kolejny straszak – wpis do wszystkich rejestrów dłużników prowadzonych przez Biura Informacji Gospodarczej. Dzięki temu alimenciarze mogą mieć problem z otrzymaniem kredytu. Nazwiska do rejestru mogą zgłaszać także osoby prywatne.

Gotowa lista

Organizacje broniące praw kobiet i rodziców samodzielnie wychowujących dzieci mają gotową listę tego, co można zrobić, by system działał sprawniej. Po pierwsze, zlikwidować kryterium dochodowe w funduszu alimentacyjnym. Wtedy fundusz weźmie na siebie wszystkie niespłacane zobowiązania i jemu łatwiej będzie wyegzekwować należności. To jednak decyzja polityczna, debata o upowszechnienie funduszu trwa od dawna, rozwiązanie to ma swoich zaciekłych wrogów i zwolenników. Stowarzyszenie Akcja Demokracja złożyło właśnie u premiera petycję o podniesienie progu finansowego uprawniającego do korzystania z funduszu, bo jest on niezmieniony od 2007 r. Nawet to jednak trudno przeforsować. Urszula Nowakowska uważa też, że państwo powinno przejąć większą odpowiedzialność za zasądzone przez siebie alimenty. W krajach, w których dłużnicy są zmartwieniem państwa, np. w Wielkiej Brytanii, ściągalność wynosi 90 proc. Skuteczność ściągania długów podniosłaby też zmiana artykułu 209 Kodeksu karnego, tak by wykreślić z niego uporczywość i zaspokojenie podstawowych potrzeb. Jednak, jak uczy doświadczenie, nawet dobre rozwiązania nie będą działać, jeżeli niepłacenie alimentów będzie akceptowane społecznie. Zawsze znajdzie się sposób, żeby przy pomocy innych obejść prawo. Dlatego równie ważna jak naprawa systemu jest zmiana świadomości społeczeństwa.

Ojcem jesteś zawsze

– Kto jak nie Kościół ma odgrywać rolę w kształtowaniu postaw? – pyta Ignacy Dudkiewicz z katolickiego magazynu „Kontakt”, podpisany pod listem do biskupów w sprawie alimentów. – Dobrze by było, żeby ten problem znalazł się w obszarze zainteresowania biskupów zasiadających w synodzie do spraw rodziny, żeby proboszczowie w kazaniach poświęcali temu tematowi uwagę i żeby znalazł się on w programie przygotowań do sakramentu małżeństwa. Należy położyć nacisk na to, że dzieci są wspólne i odpowiedzialność za nie ponosi obydwoje rodziców.

– Po rozwodzie, przy aprobacie otoczenia, znika gdzieś odpowiedzialność ojców za dzieci – mówi Joanna Święcicka, prezes warszawskiego KIK-u. – Powinno się głośno mówić o tym, że coś, czego nie wolno z siebie zrzucić, to odpowiedzialność za ich sytuację materialną. Uważa, że Kościół ma w rękach potężne narzędzie do kształtowania postaw, jakim są lekcje religii. Jednak to samo narzędzie ma państwo – edukację. – Wszyscy przechodzą przez szkołę, uczmy tam życia w rodzinie, kładąc nacisk na odpowiedzialność, a nie na to, co kontrowersyjne. To praca na lata. Jednak patrząc na to, jak długo państwo nie radzi sobie z tematem, pozostaje liczyć na jej efekty i czekać, aż zaniedbywanie materialne dzieci stanie się powodem do wstydu. ■

©℗ Wszelkie prAWA ZASTrzeżone

Co można zrobić, żeby wyegzekwować pieniądze

Zgłosić się do komornika. Komornik może zająć wynagrodzenie za pracę, rachunki bankowe, nieruchomości. Praktyka jednak podpowiada, że warto dostarczyć mu informacje o potencjalnych źródłach egzekucji, bo samodzielnie może ich nie szukać.

Komornik może wystąpić do urzędu skarbowego z wnioskiem o zajęcie zwrotów z podatków. Trudno powiedzieć, dlaczego wielu komorników tego nie robi. Warto więc wystąpić do niego z takim wnioskiem.

Dłużnikowi można też odebrać prawo jazdy. To często skutkuje, zwłaszcza na mężczyzn.

Można złożyć zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 209 Kodeksu karnego. Niestety, dłużnikowi łatwo go jednak ominąć.

Zażądać alimentów od teściów, może to zniechęcić dłużnika do dalszego uchylania się. - Znane są jednak przypadki, gdy sąd próbuje obarczyć takimi alimentami wszystkich dziadków, także tych, którzy regularnie pomagają dzieciom.

Wpisać dłużnika do rejestru BIG. W tym celu należy przedstawić tytuł wykonawczy, czyli wyrok sądu w sprawie alimentów. Następnie wysłać wezwanie do zapłaty i gdy dłużnik nie ureguluje zaległości, zostanie umieszczony w rejestrze.

Jeżeli dłużnik przebywa w zakładzie karnym, można się zwrócić do naczelnika właściwego zakładu karnego i zobowiązać go do wypłacania zaległych alimentów z wynagrodzenia otrzymywanego przez więźnia za pracę.

Okładka tygodnika WPROST: 44/2015
Więcej możesz przeczytać w 44/2015 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 44/2015 (1703)

  • SKANER 26 paź 2015, 6:00 EDUKACJA Dobra wiadomość jest taka, że Uniwersytet Warszawski i Uniwersytet Jagielloński znalazły się w pierwszej dziesiątce najlepszych uczelni Europy Środkowo-Wschodniej i Azji Centralnej, odpowiednio na 6. i 7. miejscu. Takie dane... 5
  • Zdarzyło się jutro 26 paź 2015, 6:00 Sami swoi, czyli Zelnik kontra Wojewódzki, Kopacz kontra Szydło i zero siedem, zgłoś się. 14
  • Zwycięstwo cichej desperacji 26 paź 2015, 6:00 Bywają wybory, gdzie partie zamieniają się miejscami i życie toczy się dalej. Ale bywa i tak, że zmiana to tylko efekt uboczny głębszego zjawiska społecznego. Czegoś, co przegrani przeoczyli, a wygrani… Wygrani byli w opozycji i... 18
  • Droga do władzy 26 paź 2015, 6:00 Przemiana Beaty Szydło z polityka działającego na zapleczu w jedną z głównych rozgrywających dokonała się w zaledwie kilka miesięcy. W tym czasie wykazała się pracowitością i zdolnością do szybkiego uczenia się. 20
  • Taka piękna katastrofa 26 paź 2015, 6:00 To nie tylko wina Ewy Kopacz, że notowania Platformy Obywatelskiej spadały w sondażach przez całą kampanię parlamentarną. Ale to pani premier zapłaci za ostateczny wynik wyborczy. 22
  • Tak będzie wyglądał nowy rząd 26 paź 2015, 6:00 Rozmowy na temat podziału zadań i resortów trwały w PiS od tygodni. Władze partii za wszelką cenę chciały uniknąć sytuacji, w której radość po wyborczym zwycięstwie zakłóciłyby gorszące targi o stanowiska. Oto skład gabinetu, który będzie rządził Polską. 24
  • Rząd fachowców 26 paź 2015, 6:00 Piszę ten tekst przed wyborami. Skoro nic nie wiadomo, to można popuścić wodze wyobraźni i stworzyć rząd zgody narodowej obsadzony przez fachowców, którzy przecież są w każdej partii. Zacznijmy od uporządkowania sceny politycznej.... 27
  • Nowy rząd zastanie pole minowe 26 paź 2015, 6:00 Wrzawa kampanii wyborczej mocno zakłócała rzeczywisty obraz państwa, jaki kolejnej ekipie zostawia rząd Ewy Kopacz. Koalicja rządząca w naturalny sposób wyolbrzymiała swoje sukcesy i minimalizowała wpadki czy zaniechania. Za miesiąc-dwa... 28
  • Śledztwa powyborcze 26 paź 2015, 6:00 Prywatyzacja Ciechu, pomoc publiczna dla LOT, zakup Pendolino czy nowa infoafera to sprawy, którymi służby mogą się zająć ze zdwojoną mocą po 25 października. 32
  • Gwiazdy pokochają PiS 26 paź 2015, 6:00 Kampania parlamentarna 2015 była pierwszą od wielu lat, w której celebryci nie wsparli rządzących. Dziś, otwarcie popierając PO, można sobie tylko zaszkodzić. 34
  • Gwóźdź do trumny SLD 26 paź 2015, 6:00 W ciągu wieczoru stał się politycznym celebrytą. Adrian Zandberg nigdy nie był tak blisko zniszczenia swojego największego wroga politycznego. 36
  • W kolejce po aureolę 26 paź 2015, 6:00 Wyniesienie na ołtarze to olbrzymie przedsięwzięcie organizacyjne i finansowe. Mimo to w procesy kanonizacyjne coraz częściej angażują się też świeccy. 38
  • Czy wybór Franciszka jest ważny? 26 paź 2015, 6:00 Muszę przyznać: mam dylemat. Czytam właśnie wydaną po polsku książkę Antonia Socciego „Czy to naprawdę Franciszek? Kościół w czasach zamętu”. Socci to znany włoski dziennikarz, autor wielu książek. W najnowszej, której tytuł,... 41
  • Chora onkologia 26 paź 2015, 6:00 Po wejściu w życie pakietu onkologicznego niektórzy chorzy na raka czekają na leczenie nawet pięć razy dłużej niż wcześniej. Wzrosła też liczba pacjentów leczonych niezgodnie ze standardami. 42
  • Nie płacić na dziecko to grzech 26 paź 2015, 6:00 Państwo w sprawie alimentów jest tak nieskuteczne, że jedyną nadzieją dla osób samotnie wychowujących dzieci staje się społeczny front walki z alimenciarzami. 44
  • Co dalej z imperium Kulczyka 26 paź 2015, 6:00 W Belgii toczą się rozmowy, które mogą mieć większy wpływ na fortunę spadkobierców Jana Kulczyka niż ustalenia w sprawie Ciechu. Gra idzie o połączenie największego browaru na świecie AB inBev z warzącym nasze Tyskie SABMillerem. 48
  • Innowacyjność jego mać! 26 paź 2015, 6:00 Od lat jestem gnębiony przez dziennikarzy na różnych konferencjach o „innowacyjność”. Termin odmieniany na wszystkie sposoby: „Gospodarka nie jest innowacyjna”, „Przedsiębiorcy nie są innowacyjni” etc. W... 51
  • Polski kapitał do broni 26 paź 2015, 6:00 Na rosnących zamówieniach wojskowych chcą skorzystać nie tylko polskie fabryki zagranicznych koncernów czy państwowy czempion PGZ. Coraz większą rolę odgrywają budowane od podstaw i nastawione mocno na eksport firmy z rodzimym kapitałem. 52
  • Ostatni bojownik 26 paź 2015, 6:00 Amerykańscy libertarianie stracili właśnie swojego guru. Irwin Schiff zmarł w więzieniu, gdzie siedział, bo twierdził, że podatki dochodowe są nielegalne. 54
  • HOSSA BESSA 26 paź 2015, 6:00 Volkswagen listy pisze To już kolejna odsłona afery spalinowej Volkswagena. Dla przypomnienia kilka tygodni temu wyszło na jaw, że niemiecki koncern instalował w samochodach oprogramowanie manipulujące odczytami emisji spalin. Tego typu... 56
  • Ranking ksenofobii 26 paź 2015, 6:00 Czy naprawdę wschodnia część Europy jest bardziej szowinistyczna niż Zachód? Nawet pobieżna analiza skutecznie podważa takie przekonanie. 58
  • Polska – kraj korzeni wolności i tolerancji 26 paź 2015, 6:00 Największą ofiarą hejtu jest dziś polska historia. Z tego powodu zapomnieliśmy o tym, że to od nas świat uczył się wolności i tolerancji. Że to nad Wisłą powstawało pionierskie prawodawstwo w zakresie swobód. 61
  • Restalinizacja pamięci 26 paź 2015, 6:00 Historia według Kremla jest propagandowym narzędziem na usługach bieżącej polityki. Prawda historyczna nie ma żadnego znaczenia. 64
  • Gruzińska depresja 26 paź 2015, 6:00 Trzy lata po obaleniu Saakaszwilego Gruzja tkwi w gospodarczym i politycznym marazmie. To daje byłemu prezydentowi nadzieję na powrót do ojczyzny. 66
  • Zaprzeczanie mainstreamowi grozi inkwizycją 26 paź 2015, 6:00 Homoseksualiści nie są zagrożeniem dla społeczeństwa, ale przyznawanie im praw do adopcji dzieci to błędna polityka, pogłębiająca nierówności społeczne – mówi Ludovine de La Rochère, przewodząca konserwatywnemu ruchowi Le Manif pour tous. 68
  • Koniec talk-show 26 paź 2015, 6:00 Kategoria:„rozrywka, talk-show”. Dozwolone od lat 12. Takie informacje komputer jednego z dystrybutorów sygnału telewizyjnego przyporządkował debacie przedwyborczej kandydatek na premiera. Od dzisiaj – już po wyborach... 70
  • Cypryjski ciąg dalszy, czyli przymusowa likwidacja i przejęcie majątków spółek 26 paź 2015, 6:00 Mec. RobeRT Nogacki – jeden z najlepszych ekspertów w zakresie bezprawia urzędniczego – ocenia wydarzenia przez pryzmat interesów klientów swojej kancelarii. 71
  • Co Kasia Tusk chowa w szafie 26 paź 2015, 6:00 Beż wygląda luksusowo, sportowy zegarek pozwala nosić skórzane spodnie, a kot w butach miał rację, zakładając kozaki. To wyczytamy z podręczników stylu pisanych przez blogerów. Ale publiczność szuka dobrych rad – „Elementarz stylu” Kasi Tusk i inne tego typu... 74
  • Doping mistrza 26 paź 2015, 6:00 Nasz film fabularny jest prawdziwszy niż dokument, który powstał w tym samym czasie. Lance Armstrong nigdy nie wpuściłby kamery do pokoju, w którym brał doping, więc taką scenę mogliśmy pokazać tylko my. W filmie inspirowanym prawdziwymi zdarzeniami – mówi reżyser... 78
  • Czy jest z nami podczaszy? 26 paź 2015, 6:00 Wino się rozlało. Ale pytanie, czy prezydent Rzeczypospolitej Polskiej powinien w czasie uroczystej kolacji podejmować królewską parę trunkiem kosztującym 12 euro za butelkę, pozostaje w mocy. 80
  • Futurolodzy z Hollywood 26 paź 2015, 6:00 Filmy science fiction nie przewidują przyszłości, bo to niemożliwe. Oglądamy w nich więc marzenia wykreowane przez naukowców doradzających reżyserom, które tylko czasem stają się rzeczywistością. 82
  • Trzymają mnie wóda i kawa 26 paź 2015, 6:00 Celebryci w większości są przeraźliwie nudni. Z jednym wyjątkiem: Dave’a Matthewsa – mówi lider Dave Matthews Band, którego występy biją w Ameryce rekordy popularności. 28.10 grupa, której pięć kolejnych albumów debiutowało w USA na pierwszym miejscu list... 84
  • Kredką malowane 26 paź 2015, 6:00 Wyspiański, Wyczółkowski, Witkacy – to tylko niektórzy z artystów, których na wystawie w Muzeum Narodowym zaliczono do mistrzów pastelu. Publiczność bardzo lubi tę technikę, ale prace najwybitniejszych twórców są pokazywane rzadko, ponieważ bledną pod wpływem światła. 86
  • Wegekuchnia puka do drzwi 26 paź 2015, 6:00 Kilkanaście lat temu osoby, które z własnej woli nie jedzą mięsa uważane były za dziwaków. Do dzisiaj zresztą w niektórych domach jest to styl życia zupełnie niezrozumiały, a kiedy wegetarianin przychodzi na obiad, zagubieni gospodarze w popłochu szukają czegoś zielonego w... 87
  • Zahartować odporność 26 paź 2015, 6:00 Witaminy, napary z ziół i świeże soki pomogą wzmocnić odporność, ale najlepiej łączyć je z ruchem na świeżym powietrzu i szczepieniami – podkreślają lekarze. 88
  • Sprawy najistotniejsze 26 paź 2015, 6:00 Co jest w życiu najważniejsze? Zdrowie i relacje, które są nie do zastąpienia! 89
  • Dbamy o twoje zdrowie każdego dnia 26 paź 2015, 6:00 Innowacyjne suplementy diety wspomagające funkcjonowanie organizmu, a także nowoczesne produkty lecznicze i kosmetyczne – to źródło sukcesu rynkowego spółki LEK-AM. 90
  • Kalejdoskop kulturalny 26 paź 2015, 6:00 KSIĄŻKI Mariusz Cieślik Prostytutki w świecie fantazji Chyba najbardziej oczekiwana polska nowość tej jesieni. Najsłynniejszy „półkownik” ostatnich lat, książka, której wydanie wstrzymano, mimo że była już wydrukowana i... 92
  • Demografia. Najważniejsze zadanie dla nowego rządu 26 paź 2015, 6:00 Nasz dramat narodowy nosi tytuł „2-1-6”. Te trzy cyfry połączone w liczbę to nasze miejsce na świecie pod względem tego, ile w Polsce rodzi się dzieci. 216. pozycja na 224 sklasyfikowane kraje globu. Jeśli nic z tym nie... 102

ZKDP - Nakład kontrolowany